II OSK 1925/07

Naczelny Sąd Administracyjny2009-01-14
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęwarunki zabudowyprawo budowlaneinteres prawnygranica działkisąsiedztwoodległość od granicyNSAskarga kasacyjnawznowienie postępowania

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że budowa garażu w odległości 1,5 m od granicy narusza uzasadniony interes sąsiada, nawet jeśli wynika to z wąskiej działki.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA uchylającego pozwolenie na budowę garażu. WSA uchylił pozwolenie, uznając, że budowa garażu w odległości 1,5 m od granicy narusza uzasadniony interes sąsiada, mimo że inwestorka argumentowała to wąską działką i istniejącym zagospodarowaniem. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że ochrona interesów osób trzecich jest kluczowa, a zbliżenie do granicy może utrudniać zabudowę sąsiedniej działki.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej I. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił pozwolenie na budowę garażu. WSA uchylił pierwotne decyzje organów administracji, uznając, że budowa garażu w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej narusza uzasadniony interes właścicielki tej działki, S. P. Argumentowano, że takie zbliżenie może utrudniać przyszłą zabudowę sąsiedniej nieruchomości. Inwestorka, I. F., argumentowała, że wąska działka (714 m²) i istniejące przyłącza mediów uniemożliwiają zachowanie większej odległości, a także że spełnione zostały warunki zabudowy dotyczące powierzchni biologicznie czynnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że choć przepisy dopuszczają sytuowanie budynków w odległości 1,5 m od granicy ze względu na rozmiary działki, to jednak organ wydający pozwolenie musi uwzględnić art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który nakazuje poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. NSA uznał, że zbliżenie garażu do granicy narusza interes sąsiada, nie tylko ze względu na potencjalne zacienienie, ale przede wszystkim z powodu utrudnień w zabudowie sąsiedniej działki zgodnie z przepisami. Sąd podkreślił, że strony są równe wobec prawa i muszą wzajemnie szanować swoje interesy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zbliżenie garażu do granicy działki na odległość 1,5 m, nawet ze względu na rozmiary działki, może naruszać uzasadniony interes właściciela działki sąsiedniej, utrudniając mu zabudowę zgodnie z przepisami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ochrona interesów osób trzecich, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, jest kluczowa. Naruszenie interesu sąsiada polega nie tylko na potencjalnym zacienieniu, ale przede wszystkim na ograniczeniu możliwości zabudowy jego działki zgodnie z przepisami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 282 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 271 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 4

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 5 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 5 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Obiekty budowlane winny być projektowane i budowane zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich.

rozp. ws. warunków technicznych art. 12 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. warunków technicznych art. 12 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 282 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 277

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 276

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. ws. warunków technicznych art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

k.c.

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa garażu w odległości 1,5 m od granicy narusza uzasadniony interes właściciela działki sąsiedniej, utrudniając mu zabudowę zgodnie z przepisami. Ochrona interesów osób trzecich jest kluczowa i obejmuje nie tylko zacienienie, ale także możliwość zabudowy sąsiedniej działki.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej kasacyjnie dotyczące wąskiej działki i istniejących przyłączy jako wyłącznej podstawy do zbliżenia garażu do granicy. Argumenty dotyczące braku naruszenia interesu strony S. P. z uwagi na jej własne samowolne działania budowlane. Argumenty dotyczące błędnej wykładni § 13 rozporządzenia ws. warunków technicznych (zacienienie).

Godne uwagi sformułowania

poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich interesy właścicieli sąsiednich działek budowlanych muszą być oceniane przy uwzględnieniu możliwości zabudowy tych działek Strony są wobec prawa równe co oznacza, że właściciel działki budowlanej może realizować swoje interesy budowlane ale z poszanowaniem interesów sąsiadów.

Skład orzekający

Wiesław Kisiel

przewodniczący

Marek Gorski

sprawozdawca

Ludwik Żukowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich przy lokalizacji obiektów budowlanych w kontekście przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych, zwłaszcza w przypadku wąskich działek."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy garażu, ale zasady ochrony interesów sąsiednich nieruchomości mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem inwestora do zabudowy a prawem sąsiada do ochrony jego interesów, co jest częstym problemem w praktyce budowlanej.

Budowa garażu blisko granicy? Sąd wyjaśnia, kiedy interes sąsiada jest ważniejszy niż Twoje plany.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1925/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-12-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ludwik Żukowski
Marek Gorski /sprawozdawca/
Wiesław Kisiel /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II SA/Gl 845/06 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2007-07-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie sędzia NSA Marek Gorski /spr./ sędzia NSA Ludwik Żukowski Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 845/06 w sprawie ze skargi I. F. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2006 r., sygn. akt IISA/Gl 180/05 wydanego w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu skargi I. F. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/GL 845/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 180/05; uchylił decyzje Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tarnogórskiego z dnia [...] października 2004 r. w sprawie pozwolenia na budowę. Ponadto Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania.
Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 2 września 2004 r. I. F. zwróciła się do Starosty Tarnogórskiego o wydanie pozwolenia na budowę garażu dwustanowiskowego na działce nr [...] w T. przy ul. [...]. Do wniosku dołączono decyzję Wójta Gminy Tworóg z dnia [...] grudnia 2003 r. ustalającą warunki zabudowy, gdzie orzeczono o lokalizacji wskazanego budynku ścianą zewnętrzną bez otworów w odległości mniejszej lub równej 3 m od granicy działek sąsiednich o numerach [...],[...],[...],[...] z wykluczeniem budowy bezpośrednio przy granicy w/w działek. Określono, że inwestycja obejmuje również utwardzenie terenu zapewniające wjazd i powierzchnia zabudowy garażu nie może przekroczyć 8% powierzchni działki a minimum 50% powierzchni działki winna stanowić powierzchnia biologicznie czynna.
Wnioskodawczyni złożyła również oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane powołując się na zgodę swoich rodziców - właścicieli działki.
Uczestnik postępowania S. P. zgłosiła zastrzeżenia wobec zamiaru posadowienia garażu w odległości 1,5 m od granicy z jej działką. Podniosła, że zgodnie z prawem odległość ta winna wynosić 4 m, a zaplanowana lokalizacja garażu uniemożliwi w przyszłości prawidłowe korzystanie z jej działki.
Wezwana przez organ do uzupełnienia wniosku inwestorka wyjaśniła, że warunki techniczne dopuszczają lokalizację budynków w odległości 1,5 m od granicy jeżeli m.in. nie jest możliwe zachowanie odległości ze względu na rozmiary działki. Działka jest wąska - ma 17 m szerokości. Po jednej stronie doprowadzone zostały do budynku mieszkalnego media. Południowa część zagospodarowana jest zielenią urządzoną, nadto istnieje tam okresowy ciek wodny oraz uskok terenu. Na sąsiedniej działce istnieje wiata posadowiona w granicy.
Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Starosta Tarnogórski zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. F. pozwolenia na budowę garażu dwustanowiskowego na działce [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że garaż usytuowano w północnej części działki w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią nieruchomością, gdyż ze względu na rozmiary działki nie jest możliwe zachowanie odległości 3 m. Przebieg przyłączy mediów do budynku uniemożliwia przesunięcie garażu w kierunku wschodnim. Wskazano także, że decyzja ustalająca warunki zabudowy dopuściła lokalizację obiektu w odległości mniejszej niż 3 m.
S. P. odwołała się od tej decyzji podnosząc, że lokalizacja garażu narusza § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), ponieważ uniemożliwi naturalne oświetlenie wybudowanego w przyszłości budynku. Nadto rozmiar garażu wskazuje, że został zaprojektowany bez uwzględnienia parametrów działki.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu niższej instancji. W uzasadnieniu powołał się na art. 4 ustawy - Prawo budowlane, § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków oraz ostateczną decyzję Wójta Gminy Tworóg z dnia [...] grudnia 2003 r. ustalającą warunki zabudowy dla tej inwestycji.
W skardze do sądu administracyjnego S. P. zakwestionowała prawidłowość wydanych decyzji, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. oraz § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wskazała, że przy podejmowaniu decyzji zupełnie pominięto jej interes jako właścicielki działki sąsiedniej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 180/05 uchylił decyzje organów obu instancji. O postępowaniu przed sądem I. F. była informowana na adres ujawniony w decyzji organu odwoławczego, który nie był jednak adresem właściwym. W związku z tym wyrok w sprawie stał się prawomocny z dniem 30 czerwca 2006 r.
Pismem z dnia 10 października 2006 r. I. F. zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 24 marca 2006 r. Wyjaśniła, że wszystkie pisma sądowe były wysyłane na nieprawidłowy adres, w konsekwencji została pozbawiona udziału w postępowaniu. Na wezwanie Sądu stwierdziła, że o wyroku Sądu dowiedziała się 5 października 2006 r., odebrawszy pismo z dnia 21 września 2006 r. zawiadamiające ją o prowadzeniu postępowania w sprawie budowy garażu.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. II SA/Gl 845/06 skarga I. F. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 24 marca 2006 r., została skierowana na rozprawę.
Dalej I. F. nadesłała dokumenty wykazujące zarówno stan zainwestowania działki, jak i projekt budowlany budynku mieszkalnego, z którego wynika, że budowa garażu na 2 samochody była planowana jako drugi etap budowy, z uwagi na konieczność wykupienia gruntu przez inwestora. Z porównania projektów zagospodarowania działek dotyczących budowy budynku mieszkalnego i budowy garażu wynika, że grunt ten nie został dokupiony. Odnosząc się do skargi S. P. skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Powołując się na przedłożoną opinię biegłego wskazała, że na działce istnieje uzbrojenie gazowe i wodociągowe, które uniemożliwia odsunięcie garażu od granicy. Każdorazowa awaria urządzeń łączyłaby się zatem z koniecznością niszczenia drogi i ponoszenia dodatkowych kosztów. Przesunięcie garażu uniemożliwi także korzystanie z wjazdu do już istniejącego garażu w budynku mieszkalnym. Konieczność przebudowy przyłączy wiąże się natomiast z postępującą ingerencją w działkę nr [...], co naruszy interesy drugiego z sąsiadów. Skarżąca zanegowała, aby projektowany garaż wpływał na działkę sąsiednią, w szczególności powodował niedopuszczalne zacienienie, działka ta bowiem nie jest zabudowana.
Uczestnik postępowania J. M. zaprzeczył, aby skarżąca nie wiedziała o wyroku, albowiem udzielił jej informacji w tym względzie 11 września 2006 r. Podał także, że wiata istniejąca w granicy została rozebrana.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 25 maja 2007 r. Sąd postanowił połączyć badanie w przedmiocie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji przytoczył przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a. dotyczące wznowienia postępowania i stwierdził, że I. F. w trakcie zakończonego postępwania pozbawiona była możliwości działania i ochrony swych praw. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie określonym w art. 277 p.p.s.a.
Zgodnie z oświadczeniem skarżącej o wydaniu wyroku dowiedziała się ona z pisma Starosty Tarnogórskiego z dnia 21 września 2006 r. zawiadamiającego o ponownym prowadzeniu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, doręczonego 5 października 2006 r. Dane te uwiarygodnia korespondencja kierowana przez skarżącą do Starosty po 21 września 2006 r. Skarga o wznowienie zgłoszona 10 października 2006 r. jest zatem wniesiona w terminie. Termin ten należy uznać za zachowany również przy uwzględnieniu twierdzeń pełnomocnika uczestniczki S. P., że osobiście informował o wyroku w dniu 21 września 2006 r. w związku z rozpoczętymi robotami budowlanymi. Skuteczne wniesienie skargi o wznowienie uzasadnia ponowne rozpoznanie przez Sąd sprawy, w oparciu o art. 282 § 1 p.p.s.a.
Katalog rozstrzygnięć sądu wydawanych po ponownym rozpoznaniu sprawy określa przepis art. 282 § 2 p.p.s.a. Sąd podzielił wyrażane w literaturze przedmiotu stanowisko, że w przypadku oparcia skargi na przyczynach nieważności, nie bierze się pod uwagę żadnego związku przyczynowego między okolicznościami stanowiącymi podstawę wznowienia a treścią prawomocnego orzeczenia, przeciwko któremu zwrócona jest skarga. W konsekwencji, w sytuacji stwierdzenia podstaw nieważności, Sąd uchyla prawomocne orzeczenie, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania sądowego. Z tych względów na podstawie art. 282 § 2 w związku z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu wskazanego w pkt 1 wyroku Sądu. Skuteczne uwzględnienie skargi I. F. o wznowienie postępowania uzasadniało jednocześnie zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania w oparciu o przepisy art. 205 § 2 i 209 przy odpowiednim zastosowaniu art. 200 w związku z art. 276 p.p.s.a.
Rozpoznając na nowo sprawę skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. Sąd pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, regulującymi prawo własności, właściciel jest uprawniony, z wyłączeniem osób trzecich, do posiadania, korzystania i rozporządzania rzeczą.
Jeżeli chodzi o prawo budowlane to z jednej strony, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeśli wykaże prawo do dysponowania nią na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Z drugiej strony przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy wskazuje, że obiekty budowlane winny być projektowane i budowane zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Do przepisów techniczno-budowlanych należą w szczególności warunki techniczne, uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Przepis § 12 ust. 1 tego rozporządzenia wyznacza normatywne odległości sytuowania obiektów względem granic działek. Budynki na działce sytuuje się od granicy z sąsiednią działką w odległości nie mniejszej niż 4 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy) lub 3 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów). Sytuowanie ściany bez otworów dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwie zachowanie standardowych odległości ze względu na rozmiary działki lub wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Te ograniczenia nie znajdują uzasadnienia we względach technicznych lecz zostały wprowadzone z uwagi na konieczność ochrony interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich. Przepis określający odległość od granicy działki nie ma w istocie charakteru techniczno-budowlanego, lecz odnosi się do stosunków między sąsiadami. Kwestie te mają charakter cywilnoprawny, gdyż wiążą się z ograniczeniem w korzystaniu z własności i wkraczają w materię korzystanie z praw właściciela.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że zarówno budowa w granicy, jak i budowa w odległościach wyznaczonych w § 12 rozporządzenia muszą być traktowane na tych samych zasadach (por. wyrok NSA z 26 września 2002 r. sygn. IV SA 2817/2000 i wyrok NSA z 19 kwietnia 2002 r. sygn. SA/Rz 932/2000).
W sytuacji orzekania o lokalizacji budynku nie może zatem być brany pod uwagę wyłącznie warunek zachowania wskazanej odległości od granicy, uwzględnienia wymaga także interes właściciela działki sąsiedniej. Przepisy prawa nie dają przy tym wyraźnego przymiotu którejś ze stron postępowania, muszą one być każdorazowo wyważane w sytuacji konkretnej sprawy. Dla zakresu tej ochrony nie ma znaczenia, w przekonaniu sądu, stan zagospodarowania działki. Interesy właścicieli sąsiedniej działki budowlanej winny być oceniane przy uwzględnieniu możliwości zabudowy działki. Uwzględniając gabaryty planowanego garażu organy winny rozważyć, czy i jakie skutki dla możliwej zabudowy, zlokalizowanej w normatywnych odległościach od granicy, garaż ten może wywołać.
W przekonaniu Sądu uwzględnienia wymaga również argument S. P., iż zamierzenie budowlane winno uwzględnić parametry działki.
§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych warunkuje przybliżenie budynku do granicy ma odległość 1,5 m rozmiarami działki. Zbliżenie takie jest możliwe, jeżeli rozmiary działki uniemożliwiają zachowanie odległości. W badanym przypadku działka inwestora ma pow. 714 m2. Z akt sprawy wynika, że to nie rozmiary działki są zasadniczą przeszkodą dla zachowania odległości, lecz stan zagospodarowania działki. Na działce znajduje się dom mieszkalny z wbudowanym garażem, utwardzony dojazd, ułożone są w gruncie przyłącza. Z pozwolenia na budowę domu wynika, że budowa garażu wolnostojącego była ówcześnie planowana jako kolejna inwestycja. Dokonane zagospodarowanie działki jej realizację jednak utrudnia.
Rozważyć zatem należy, czy wywołane stanem zagospodarowania działki ograniczenia w zabudowie uzasadniają zbliżenie do granicy. W ocenie Sądu będzie ono dopuszczalne, jeżeli pozostanie bez wpływu na możliwość swobodnego i wolnego od uciążliwości zabudowania działki sąsiedniej.
W tym zakresie należy także rozważyć warunek ustalony dla planowanej inwestycji w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W decyzji tej ustalono, że minimum 50% powierzchni działki winna stanowić powierzchnie biologicznie czynne. W udzielonym pozwoleniu na budowę nie rozważono, czy po zrealizowaniu inwestycji zgodnie z projektem wymóg ten zostanie dotrzymany.
Jako podstawę prawną wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i 135 oraz art. 152 w związku z art. 276 i 282 § 2 p.p.s.a. O zwrocie kosztów na rzecz S. P. postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a..
I. F., reprezentowana przez adwokata J Ś, zaskarżyła opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca kasacyjnie zarzuciła wyrokowi:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art.5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane oraz § 12 ust. 3 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a polegającego na błędnym przyjęciu, że naruszony został uzasadniony interes strony S. P. związany z brakiem dostępu do światła naturalnego z powodu zamierzenia budowlanego skarżącej;
2. naruszenia przepisu postępowania, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, po części implicite, że organy administracji architektoniczno--budowlanej orzekające o pozwoleniu na budowę, nie rozważyły dostatecznie kwestii naruszania przez zamierzenie budowlane skarżącej uzasadnionych interesów strony S. P., pomijając przy tym fakt, iż pewne niedociągnięcia w tym zakresie, których dopuściły się organy administracji obu instancji nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że w trakcie rozpatrywania przez Sąd skargi S. P. na decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewody Śląskiego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, poprzedzającym niniejsze postępowanie wznowieniowe, Sąd uchylając decyzję Wojewody Śląskiego i przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania, uzasadnił to faktem naruszenia przez organy administracji architektoniczno-budowlanej przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 77 i 80 k.p.a., a wydaje się także przepisu art. 106 § 3 k.p.a.
Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że przyczyną uchylenia. przez Sąd decyzji może być tylko i wyłącznie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszym postępowaniu nie miało to jednak miejsca.
Następnie skarżąca przytoczyła tezy z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których wskazuje się, że ochrona interesów osób trzecich w stosunku do inwestycji jest ograniczona (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1517/97, wyrok NSA z dnia 7 lipca 1999 r. sygn. akt. IV SA 2246/98, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 199 r. sygn. akt IV S.A. 449/98). Ponadto stwierdziła, że inwestor zachował odległości wymagane w wyżej przywołanym. rozporządzeniu.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie błędna jest wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy -Prawo budowlane dokonana przez Sąd pierwszej instancji, gdyż żadne uzasadnione interesy strony S. P. nie zostały naruszone ani nawet zagrożone. Tym bardziej, że S. P. sama wzniosła w granicy swojej działki budynek gospodarczy, i jako samowolnik budowlany rozbudowała go do rozmiarów 8,60 x 8,60 m. Niesłuszne jest poszukiwanie ochrony prawnej przez osobę, która działa wbrew prawu.
W wyroku dokonano również błędnej wykładni § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z uwagi na rozmiary działki zamierzenie budowlane skarżącej mogło zostać zlokalizowane w odległości 1,5 m. od granicy działki sąsiedniej.
Z kolei nietrafną wykładnię zastosował Sąd w odniesieniu do § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ w przepisie tym mowa jest o zacienianiu pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a w niniejszym przypadku nie sposób nawet zakładać, aby strona S. P. w rogu swojej działki zamierzała wybudować budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Jeżeli zaś zdecydowałaby się na wybudowaniu w rogu swojej działki budynku gospodarczego lub garażu, to te obiekty budowlane jako przeznaczone na cele składowe i postojowe samochodów, nie podlegają ochronie prawnej na mocy art. 13 cytowanego rozporządzenia (podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku - sygn. akt II SA/GL 33/06, niepubl.).
Ponadto uwagi Sądu czynione w wyroku z dnia 23 lipca 2007 r., iż organy administracji architektoniczno-budowlanej muszą rozważyć czy spełnione zostały wymogi określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie minimalnej powierzchni biologicznie czynnej oraz stosunku powierzchni zabudowy garażu do powierzchni całkowitej działki, nie przekonują co do potrzeby uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Z mapek sytuacyjnych i innych danych znajdujących się w aktach sprawy można wyliczyć zarówno powierzchnię zabudowy garażu jak i domu jednorodzinnego. Skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że obydwa wymogi decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zostały zachowane, gdyż powierzchnia zabudowy garażu wynosi 36 m2 (6 m. x 6 m.), co stanowi mniej niż 8% całkowitej powierzchni działki skarżącej, wynoszącej 714 m2, a nadto powierzchnia biologicznie czynna na działce skarżącej wynosi 82,55% (powierzchnia zabudowy garażu - wyliczenie jak wyżej + powierzchnia zabudowy domu jednorodzinnego równa 88,65 m2 - 9m. x 9,85 m., co daje łącznie 124,65 m2).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Przesłanki nieważności postępowania określa art. 183 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie zachodzi.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zważył, iż pierwszy z zarzutów dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane oraz § 12 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowania, a polegające na błędnym przyjęciu, że naruszony został uzasadniony interes strony - S. P., związany z brakiem dostępu do światła naturalnego, z powodu zamierzenia budowlanego skarżącej.
Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę o wznowienie postępowania słusznie stanął na stanowisku, że wprawdzie § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszcza sytuowanie budynku na działce budowlanej w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy działki, to jednak przy wydawaniu pozwolenia na budowę organ musi mieć na uwadze treść art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Przepis ten w ust. 1 pkt 9 stanowi, iż obiekt budowlany wraz ze związanym z nimi urządzeniami budowlanymi należy biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Przepis ten miał to samo brzmienie w chwili orzekania przez Sąd pierwszej instancji.
Uzasadnionym interesem osób trzecich jest możliwość zabudowy działki sąsiedniej w sposób zgodny z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi budowy domów.
Zbliżenie posadowienia garażu na odległość 1,5 m od granicy, w sytuacji, gdy na sąsiedniej działce projektowana jest budowa domu w odległości 4 m od granicy działki, na której ma być wznoszony garaż, narusza uzasadniony interes osoby trzeciej, którą jest S. P. właścicielka działki sąsiedniej i to nie z uwagi na ewentualne zacienienie obiektu S. P., ale z uwagi na trudności z zachowaniem odległości projektowanego obiektu od granic działki i ścian istniejących na tych działkach obiektów.
Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji zauważa, że ewentualna budowa garażu przez wnoszącą skargę kasacyjną w obecnym miejscu narusza uzasadnione interesy właścicielki działki sąsiedniej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut skargi kasacyjnej za niezasadny.
Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, aczkolwiek przywołuje art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a., a także art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. praktycznie również dotyczy usprawiedliwionego interesu osoby przeciwnej z tą jednak różnicą, że wnosząca skargę kasacyjną zarzuca Sądowi pierwszej instancji niedostateczne rozważenia naruszenia przez zamierzenie inwestycyjne uzasadnionych interesów S. P.. Wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała, w czym dopatruje się naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. na etapie postępowania administracyjnego.
Powołując się na wyroku NSA w sprawach IV SA 1517/97, IV SA 2246/98, IV SA 449/98 i IV SA 244/97 skarżąca kasacyjnie nie zauważa, że wyroki te zostały wydane przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. P 11/00 (OTK 2001/2/33). Odnosząc się do tezy tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku w sprawie IV SA 2817/2000 z dnia 26 czerwca 2002 r. zawarł pogląd, że organy administracji publicznej wydając decyzję o pozwoleniu na budowę powinny, mając na uwadze art. 7 k.p.a., wyrażający zasadę uwzględnienia słusznego interesu obywateli, przez który należy rozumieć wszystkie strony postępowania, dokonać oceny czy kwestionowana decyzja nie narusza innych przepisów, w szczególności art. 5 ustawy - Prawo budowlane.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ten interes S. P. nie został w sposób dostateczny uwzględniony.
Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazuje, że przy zagospodarowaniu działki interesy właścicieli sąsiednich działek budowlanych muszą być oceniane przy uwzględnieniu możliwości zabudowy tych działek. Organy winny rozważyć nie tylko parametry zamierzonej inwestycji ale także parametry sąsiednich działek i skutki jakie zamiar budowlany może nieść dla działek sąsiednich. Strony są wobec prawa równe co oznacza, że właściciel działki budowlanej może realizować swoje interesy budowlane ale z poszanowaniem interesów sąsiadów.
Sąd pierwszej instancji nie przekreślił możliwość budowy garażu przez I. F.. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach będzie to dopuszczalne, jeżeli pozostanie bez wpływu na możliwość swobodnej i wolnej od uciążliwości zabudowania działki sąsiedniej z uwzględnieniem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny podziela i z tego też względu także drugi zarzut skargi kasacyjnej uznaje za niezasadny.
Mając powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI