II OSK 1922/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-30
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanezakończenie budowyzgłoszenie sprzeciwunieścisłości dokumentacyjneuzupełnienie dokumentacjinadzór budowlanyskarga kasacyjnainwentaryzacja geodezyjnaprojekt budowlanywymogi formalne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą sprzeciwu organu nadzoru budowlanego wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy, uznając, że inwestor nie uzupełnił wymaganej dokumentacji mimo stwierdzonych nieścisłości.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. S. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję PINB o sprzeciwie wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy. Inwestor zawiadomił o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, jednak PINB wezwał do uzupełnienia dokumentacji, wskazując na nieścisłości w oświadczeniach kierownika budowy, projektanta i geodety dotyczące wymiarów budynku i jego odległości od granic. Inwestor nie uzupełnił dokumentacji, co skutkowało sprzeciwem organu. WSA oddalił skargę, a NSA utrzymał wyrok w mocy, uznając, że organy prawidłowo wezwały do uzupełnienia braków i zasadnie zgłosiły sprzeciw wobec nieuzupełnionego zawiadomienia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę inwestorki na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy sprzeciw Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego. Sprawa wywodzi się z zawiadomienia inwestora o zakończeniu budowy, do którego dołączono dokumentację zawierającą nieścisłości. PINB wezwał do uzupełnienia dokumentacji, wskazując na rozbieżności w oświadczeniach kierownika budowy, projektanta i geodety dotyczące wymiarów budynku i jego odległości od granic działki, a także kwestię wykonania tarasu. Inwestor nie uzupełnił wymaganych dokumentów, co skutkowało zgłoszeniem sprzeciwu przez PINB. Następnie WINB utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Poznaniu oddalił skargę inwestorki, uznając, że organy prawidłowo wezwały do uzupełnienia dokumentacji z uwagi na stwierdzone nieścisłości i sprzeczności, a brak uzupełnienia uzasadniał sprzeciw. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego, inwestor jest zobowiązany do uzupełnienia dokumentów, jeśli okażą się niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości. W niniejszej sprawie, wobec stwierdzonych istotnych nieścisłości w dokumentacji (różnice w wymiarach budynku, odległościach od granic, kwestia tarasu), wezwanie PINB do uzupełnienia było uzasadnione. Ponieważ inwestor nie wykonał wezwania, organ prawidłowo zgłosił sprzeciw. NSA zaznaczył, że organy nie są zobligowane jedynie do badania formalnej poprawności dokumentów, ale mają obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd uznał, że inwestor nie dostarczył wymaganych, jednoznacznych i wiarygodnych dokumentów, a jego skarga kasacyjna nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego ma prawo zgłosić sprzeciw, jeśli inwestor nie uzupełni wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie, a stwierdzone nieścisłości nie zostały wyjaśnione.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego (art. 57 ust. 4) nakładają na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentów, jeśli okażą się niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości. Brak takiego uzupełnienia uzasadnia zgłoszenie sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego (art. 54 Prawa budowlanego). Organy mają obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie tylko badania formalnej poprawności dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 54

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy.

u.p.b. art. 57 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek inwestora do uzupełnienia dokumentów, jeżeli okażą się niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Pomocnicze

u.p.b. art. 57 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg dołączenia oświadczenia kierownika budowy z wykazem zmian.

u.p.b. art. 57 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg dołączenia jednoznacznej informacji geodety o zgodności usytuowania obiektu z projektem.

u.p.b. art. 57 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg dołączenia kwalifikacji zmian wprowadzonych w trakcie inwestycji.

u.p.b. art. 36a § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Kwalifikacja zmian wprowadzonych w trakcie realizacji inwestycji.

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw art. 27

Przepis wprowadzający zmiany w Prawie budowlanym, mający zastosowanie w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo wezwały inwestora do uzupełnienia dokumentacji zgłoszeniowej z uwagi na stwierdzone nieścisłości i sprzeczności w przedłożonych dokumentach. Brak uzupełnienia dokumentacji przez inwestora w wyznaczonym terminie uzasadnia zgłoszenie sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie prowadzi postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym kwestionowanie zasadności wezwania do uzupełnienia dokumentacji i zgłoszenia sprzeciwu. Twierdzenie o kompletności złożonych dokumentów, mimo stwierdzonych nieścisłości. Wniosek o przeprowadzenie dodatkowych dowodów na etapie postępowania kasacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Organy nadzoru budowlanego nie są zobligowane jedynie do zbadania prawidłowości formalnej złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy i załączników. Każdy bowiem dokument zawiera też swoją treść, która musi być zbieżna z innymi dokumentami. A zatem jak w każdym postępowaniu administracyjnym na organach ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. To inwestor (skarżąca) a nie organ jest zobowiązany do dostarczenia odpowiednich, nieposiadających braków i nieścisłości dokumentów, bowiem organ na tym etapie postępowania nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Kiermaszek

sędzia

Mirosław Gdesz

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzupełniania dokumentacji przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy oraz uprawnień organów nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia nieścisłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niekompletności i nieścisłości dokumentacji, a także procedury sprzeciwu organu nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w procesie budowlanym związane z kompletnością dokumentacji i działaniem organów nadzoru budowlanego. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Nieścisłości w dokumentacji budowlanej – jak uniknąć sprzeciwu organu nadzoru?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1922/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Leszek Kiermaszek
Mirosław Gdesz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Po 129/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-05-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 54, art. 57 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Izabela Kucharczyk - Szczerba po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 129/22 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 stycznia 2022 r. nr WOA.7721.316.2021.RD w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 19 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 129/22, oddalił skargę E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 stycznia 2022 r., nr WOA.7721.316.2021.RD w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
E. S. (dalej: "inwestor", "skarżąca") zawiadomieniem z 27 sierpnia 2021 r. (wpływ do organu) poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: "PINB") o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego zlokalizowanego w P. przy ul. [...] na działce o nr [...], obręb [...] P. wskazując, że inwestycja ta zrealizowana została na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Starosty [...] z 25 sierpnia 2014 r., nr 706. Inwestor przedłożył też wykaz dokumentów stanowiących załączniki do ww. zawiadomienia.
Pismem z 1 września 2021 r. PINB wezwał inwestora do uzupełnienia zawiadomienia o zakończeniu budowy ww. budynku mieszkalnego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, wskazując, że do złożonego zawiadomienia nie dołączono: 1) oświadczenia kierownika budowy z wykazem wszystkich zmian wprowadzonych w trakcie realizacji budynku, potwierdzonego podpisem przez właściwego projektanta (wymóg z art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane); 2) jednoznacznej informacji uprawnionego geodety o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu (wymóg z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane); 3) właściwej kwalifikacji wszystkich zmian wprowadzonych w trakcie realizacji inwestycji, sporządzonej w oparciu o art. 36a ust. 5 ustawy – Prawo budowlane przez właściwego projektanta (wymóg z art. 57 ust. 2).
W wezwaniu tym wyjaśniono, że analiza złożonych dokumentów w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany, stanowiący integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę z 25 sierpnia 2014 r., nr 706, ujawniła, że przedmiotem inwestycji był budynek o wymiarach w rzucie 13,25 m x 17,04 m, a projektowana odległość budynku od granicy z działką [...] wynosić miała 3,41 m, a od granicy z działką [...] – 3,43 m. Z kolei według załączonego do zawiadomienia o zakończeniu budowy rysunku zamiennego projektu zagospodarowania działki z kwalifikacją projektanta S. K., inwestor zrealizował budynek o wymiarach w rzucie 13,71 m x 17,04 m i odległościach od granic adekwatnie 3,14 m i 3,14 m (brak stosownego zapisu w oświadczeniu kierownika budowy). Natomiast według powykonawczego szkicu polowego, będącego podstawą sporządzonej przez uprawnionego geodetę inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z 19 marca 2021 r., inwestor zrealizował budynek o wymiarach w rzucie 13,57 m x 17,04 m. Geodeta nie wskazał przy tym odległości zrealizowanego budynku od obu granic. A zatem rezygnacja przez inwestora z wykonania tarasów oraz wykazana przez projektanta i geodetę zmiana parametrów budynku (szerokość) spowodowały zmiany w projekcie zagospodarowania działki, co powinno mieć odzwierciedlenie w oświadczeniu kierownika budowy i uprawnionego geodety. Ponadto PINB wskazał, że posiada dwa wykluczające się oświadczenia geodety R. M., co skutkuje koniecznością złożenia przez tego geodetę jednoznacznej informacji o zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu. Podkreślono zatem, że w przypadku niedostarczenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, PINB rozpatrzy podanie w oparciu o posiadane dokumenty.
Ponadto zawiadomieniem z 1 września 2021 r. PINB poinformował inwestora o przeprowadzeniu w dniu 9 września 2021 r. kontroli budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego. Z uwagi na brak potwierdzenia odbioru korespondencji przez inwestora oraz kierownika budowy kontrola obiektu nie została przeprowadzona w wyznaczonym dniu, a pracownicy PINB ograniczyli się wyłącznie do sporządzenia dokumentacji fotograficznej elewacji budynku od ul. [...] oraz posesji i budynku od strony ul. [...] na wysokości posesji nr [...]. Od tej strony ujawniono przy segmencie A budynku wykonanie tarasu, który według rysunku zamiennego projektanta – S. K., nie został przez inwestora wykonany, co potwierdził również kierownik budowy w swoim oświadczeniu. Tarasu tego brak również na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, sporządzonej przez uprawnionego geodetę R. M.. Na powyższą okoliczność sporządzono w dniu 9 września 2021 r. notatkę służbową.
Mając powyższe na uwadze PINB w P. decyzją z 27 września 2021 r., nr 266/2021, działając na podstawie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.) w zw. z art. 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), zgłosił sprzeciw do złożonego zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego. W uzasadnieniu PINB wyjaśnił, że analiza dokumentów dołączonych do zawiadomienia o zakończeniu budowy wykazała ich niekompletność. Natomiast inwestor wezwany do uzupełnienia braków, braków tych w zakreślonym w piśmie terminie nie uzupełnił. PINB uznał zatem, że nie można przyjąć bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy, którego prawidłowość nie została wyjaśniona.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. S. podnosząc, że po złożeniu wszystkich dokumentów wraz z załącznikami, które wymagane są do zakończenia budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, PINB zgłosił sprzeciw do zakończenia budowy domu już po raz drugi, czym celowo i świadomie działa na szkodę interesu prywatnego inwestora.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") decyzją z 5 stycznia 2022 r., nr WOA.7721.316.2021.RD, utrzymał w mocy decyzję PINB w P. z 27 września 2021 r.
Zdaniem organu odwoławczego PINB w P. zasadnie wezwał inwestora do uzupełnienia zawiadomienia o zakończeniu budowy o wskazane w wezwaniu dokumenty, gdyż z przedłożonych przez inwestora wraz z zawiadomieniem dokumentów wynikały nieścisłości, co budziło uzasadnione zastrzeżenia organu do zakończonej budowy obiektu budowlanego. Jak zauważył organ, z akt sprawy wynika, że nieścisłości zawierało oświadczenie kierownika budowy, który nie uwzględnił w nim wszystkich zmian wprowadzonych w trakcie budowy, a część opisał w sposób niezgodny ze stanem faktycznym. Rozbieżność zaistniała też w oświadczeniach geodety oraz projektanta co do charakterystycznego parametru budynku, jakim była jego szerokość. Dodatkowo organ wskazał, że pomimo, iż inwentaryzacja geodezyjna wykonana przez R. M. w dniu 19 marca 2021 r. została pozytywnie zweryfikowana i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, to w aktach sprawy znajdują się pisma R. M. z 13 kwietnia 2021 r., z których wynika, że inwentaryzacja zawiera nieprawdziwe dane dotyczące budynku, w zakresie szerokości obiektu budowlanego i jego odległości od granicy z sąsiednią działką nr [...], a także zawiera błędy dotyczące budynku. Z akt sprawy wynika, że w celu wyjaśnienia tej kwestii Starosta [...] wezwał R. M. do wykonania pomiaru zgodnego ze stanem faktycznym jaki zastał w terenie, lecz do dnia 7 września 2021 r. (dzień sporządzenia pisma przez Starostę) nie wpłynął żaden operat geodety R. M. pomimo faktu dokonania nowego zgłoszenia inwentaryzacji budynku w dniu 17 czerwca 2021 r. [...]WINB stwierdził więc, że w tej sytuacji uzasadnione było wezwanie inwestora do udzielenia przez geodetę jednoznacznej informacji w powyższym zakresie. Ponadto zdaniem organu odwoławczego PINB słusznie wezwał inwestora o sporządzenie przez projektanta właściwej kwalifikacji wszystkich zmian wprowadzonych w trakcie realizacji inwestycji, gdyż rozbieżności w szerokości budynku wynikające z oświadczenia kierownika budowy i projektanta, budziły w świetle art. 36a ust. 5a pkt 1 ustawy – Prawo budowlane uzasadnione zastrzeżenia organu co do dokonanej przez projektanta prawidłowości kwalifikacji prawnej dokonanego odstąpienia w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe [...]WINB stwierdził, że każdy punkt wezwania PINB z 1 września 2021 r. dotyczył nieścisłości wynikających z przedłożonych przez inwestora dokumentów, a tym samym wezwanie było nie tylko uzasadnione, ale wręcz konieczne. Natomiast obowiązkiem inwestora było uzupełnienie złożonych dokumentów (art. 57 ust. 4 ab initio) zgodnie z wezwaniem PINB. Brak takiego uzupełnienia skutkował z kolei wniesieniem sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła E. S. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, jak też przepisów prawa materialnego, poprzez bezzasadne wniesienie sprzeciwu, w sytuacji gdy inwestor do zawiadomienia o zakończeniu budowy przedłożył kompletne dokumenty.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z 19 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę uznając, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.
Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca będącym przedmiotem sprawy zawiadomieniem z dnia 27 sierpnia 2021 r. po raz trzeci podjęła próbę dokonania skutecznego zawiadomienia PINB w P. o zakończeniu tej samej budowy - budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego na działce nr [...] w P. Do powyższego zgłoszenia skarżąca załączyła dokumentację geodezyjną, zawierającą wyniki geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz informację kierownika budowy i projektanta w zakresie usytuowania obiektu budowlanego. Jednak wiarygodność i rzetelność dokumentacji geodezyjnej została zakwestionowana przez samego jej autora, w osobie uprawnionego geodety. Rozbieżności istniały też w informacji złożonej przez kierownika budowy i projektanta. W tej sytuacji, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy nadzoru budowlanego trafnie stwierdziły, że skarżąca nie wywiązała się prawidłowo z ciążących na niej obowiązków w zakresie art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane i w celu prawidłowej realizacji ciążących na nich ustawowych obowiązków – co do konieczności zapewnienia bezpieczeństwa, porządku, a także ochrony praw innych osób - podjęły czynności w celu jednoznacznego ustalenia - objętego dokonanym zgłoszeniem - stanu faktycznego.
Sąd pierwszej instancji przedstawiając więc szczegółowo okoliczności niniejszej sprawy wskazał, że nie sposób zgodzić się ze skarżącą, aby organy naruszyły prawo, wzywając ją do uzupełnienia dokumentacji zgłoszeniowej. Z oświadczenia uprawnionego geodety wynikało bowiem, że sporządzona przez niego dokumentacja zgłoszeniowa jest niezgodna ze stanem faktycznym i zawiera nieprawdziwe dane. Tym samym Sąd za zasadne uznał stanowisko organów, że skarżąca nie złożyła wymaganej prawem (a więc jednoznacznej i wiarygodnej) informacji uprawnionego geodety o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu. Prawidłowo wezwano ją zatem do uzupełnienia dokumentacji zgłoszeniowej (pkt 2 wezwania). Ponadto wobec jaskrawej wewnętrznej sprzeczności dokumentacji załączonej przez Skarżącą do zawiadomienia o zakończeniu budowy, sporządzonej przez kierownika budowy i projektanta w zakresie przedmiotu inwestycji – co do jego wymiarów i odległości od granic sąsiadujących działek - wezwanie skarżącej do uzupełnienia dokumentacji zgłoszeniowej (pkt 1 i 3 wezwania) Sąd uznał także za w pełni legalne i uzasadnione okolicznościami sprawy. Skarżąca nie wykonała jednak wezwania, a zatem, zdaniem Sądu, organy prawidłowo zgłosiły sprzeciw do dokonanego zgłoszenia.
Sąd pierwszej instancji podniósł również, że - wbrew wywodom skargi - organy nadzoru budowlanego nie przesądziły charakteru odstępstw (których wg oświadczenia geodety z 19 marca 2022 r. przecież w ogóle nie ma), ale w istocie skarżącą wezwano do wyjaśnień w związku z wewnętrzną sprzecznością złożonej przez nią dokumentacji zgłoszeniowej. [...]WINB wyjaśnił, że kierownik budowy w swoim oświadczeniu nie wskazał żadnych zmian w zakresie wymiaru budynków w stosunku do wymiarów projektowych, jednak na zmianę taką uwagę zwróciła S. K. na projekcie zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu, każdy punkt wezwania z 1 września 2021 r. dotyczył więc nieścisłości wynikających z przedłożonych przez inwestora dokumentów. Tym samym organy nie przesądziły charakteru stwierdzonych odstępstw, gdyż przy braku jednoznacznej dokumentacji geodezyjnej, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane, rozstrzygnięcie charakteru ewentualnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego byłoby co najmniej przedwczesne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. S.. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 57 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane poprzez:
a) uznanie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej budynku (WGK.6640.1.489.2021) sporządzonej przez uprawnionego geodetę R. M. zweryfikowanej w dniu 19 marca 2021 r. i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem ID: [....] za nieścisłą, uzasadniającą wezwanie skarżącej do uzupełnienia zgłoszenia w trybie art. 57 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane na podstawie:
- oświadczeń złożonych do akt sprawy przez nieznane skarżącej osoby z 13 kwietnia 2021 r. pochodzących jakoby od R. M., co jest niezgodne z prawdą, oraz pomimo tego, że skarżąca wniosła o przeprowadzenie dodatkowego dowodu z oryginału oświadczenia uprawnionego geodety potwierdzającego pełną zgodność wybudowanego obiektu z decyzją z 25 sierpnia 2014 r., nr 706, które wyjaśnia zaistniałą na etapie zgłoszenia nieścisłość,
- szkicu z 5 marca 2021 r. dołączonego do jednego z oświadczeń z 13 kwietnia 2021 r. sporządzonego jakoby przez uprawnionego geodetę R. M., na którym wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, wykonujący ten szkic nie zaznaczył szerokości budynku. Zwłaszcza, że szkic przyjęty za jedną z podstaw orzeczenia nie został sporządzony przez R. M. bo pieczątka i podpis na szkicu nie należą do ww. geodety,
- oświadczenia architekt S. K. w toku postępowania, że budynek ma: wg zatwierdzonego projektu budynku wymiary - 13,25 m x 17,04 m, wg. rysunku zamiennego projektu zagospodarowania działki wymiary - 13,71 m x 17,04 m – pomimo jednoznacznego oświadczenia, podpisanego przez S. K. o istnieniu jedynie nieistotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego mieszczących się w 2% przewidzianych w art. 36a ust. 5 ustawy – Prawo budowlane w stosunku do zmian istotnych (rysunek zmiennych, zmiana zaznaczona kolorem czerwonym). Nie ma zatem potrzeby zmian nieistotnych zgłaszać do nowego pozwolenia na budowę. Błędnie wskazał więc PINB w piśmie z 26 czerwca 2021 r. jakoby były to zmiany istotne i wymagały zmiany pozwolenia na budowę,
- pomimo tego, że skarżąca wniosła o przeprowadzenie dodatkowego dowodu z oryginału oświadczenia projektanta S. K. z 1 lutego 2022 r. potwierdzającego pełną zgodność wybudowanego obiektu z decyzją z 25 sierpnia 2014 r., nr 706, które wyjaśnia zaistniałą na etapie zgłoszenia nieścisłość;
b) błędne uznanie, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności żądania przez organ uzupełnienia dokumentacji zgłoszeniowej oraz zasadności wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy, wobec faktu, że skarżąca nie uzupełniła braków wskazanych w wezwaniu, choć Sąd pierwszej instancji wprost potwierdził twierdzenia skarżącej, że do PINB w P. złożono wszystkie niezbędne i kompletne dokumenty wraz z załącznikami, które nie posiadały braków, ale mogły posiadać nieścisłości,
c) błędne uznanie, że prawidłowe było wezwanie inwestora przez PINB w P. do złożenia wyjaśnień w związku z wewnętrzną sprzecznością złożonej przez niego dokumentacji zgłoszeniowej, pomimo tego, że norma art. 57 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane uprawniała PINB wyłącznie do żądania uzupełnienia dokumentów, a nie składania wyjaśnień,
d) przyjęcie, że w okolicznościach sprawy istniały podstawy do wezwania inwestora w trybie art. 57 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane,
e) przyjęcie, że w okolicznościach sprawy nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie uzasadniało wniesienie sprzeciwu w trybie art. 57 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane;
2) przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", poprzez niedokonanie weryfikacji zasadności zarzutów sformułowanych w skardze na decyzję organu drugiej instancji w oparciu o dodatkowe dowody zawnioskowane przez skarżącą przy piśmie z 14 marca 2022 r. podważające zasadność uznania przez PINB w P., że dokumenty zgłoszeniowe skarżącej posiadały nieścisłości uzasadniające wezwanie do uzupełnienia tych dokumentów.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania lub zmianę wyroku i uwzględnienie skargi w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.
Jednocześnie skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a także o przeprowadzenie dowodu z dokumentów i oświadczeń złożonych przy odrębnych pismach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania sprowadza się do zasadności żądania przez organ uzupełnienia dokumentacji zgłoszeniowej oraz zasadności wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy, w sytuacji gdy skarżąca nie nadesłała wskazanych w wezwaniu dokumentów.
Zauważyć należy, że kwestionowana w niniejszej sprawie decyzja wydana została na podstawie art. 54 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw. Zgodnie z treścią tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie) do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się. W art. 57 ust. 1 – 3 ustawy – Prawo budowlane wskazano dokumenty, które inwestor jest zobowiązany załączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Z kolei w art. 57 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane ustawodawca wskazał, że inwestor obowiązany jest uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1 – 3, jeżeli, w wyniku ich sprawdzenia przez organ nadzoru budowlanego, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości.
Z powyższych przepisów wynika więc, że w przypadku, gdy przyjmujący zawiadomienie właściwy organ nadzoru budowlanego ma zastrzeżenia co do zakończonej budowy obiektu budowlanego, to ma on obowiązek w terminie ustawowym wnieść sprzeciw w drodze decyzji. Organ nadzoru budowlanego dokonując sprawdzenia załączonych przez inwestora dokumentów może także w terminie do zgłoszenia sprzeciwu wezwać inwestora do uzupełnienia zawiadomienia o zakończeniu budowy jeśli stwierdzi, że dokumenty te są niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości. Przy czym organy nadzoru budowlanego, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, nie są zobligowane jedynie do zbadania prawidłowości formalnej złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy i załączników. Każdy bowiem dokument zawiera też swoją treść, która musi być zbieżna z innymi dokumentami. A zatem jak w każdym postępowaniu administracyjnym na organach ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z akt sprawy wynika, że analiza złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy wraz z załącznikami w odniesieniu do pozostałych zgromadzonych dowodów i materiałów wykazała, że zawiadomienie to zawiera istotne nieścisłości. Dlatego też w celu ich wyeliminowania PINB skierował do inwestora wezwanie z dnia 1 września 2021 r. Wezwania tego, co w sprawie jest bezsporne, inwestor nie wykonał. Tym samym w przypadku wystosowania przez właściwy organ nadzoru budowlanego wezwania, o którym mowa w art. 57 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, nieuzupełnienie dokumentów powoduje wydanie decyzji o sprzeciwie wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy. Podstawą do wydania decyzji o sprzeciwie jest art. 54 ustawy – Prawo budowlane. Podkreślić również należy, że to inwestor (skarżąca) a nie organ jest zobowiązany do dostarczenia odpowiednich, nieposiadających braków i nieścisłości dokumentów, bowiem organ na tym etapie postępowania nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego. Tymczasem jak prawidłowo wskazały organy i co potwierdził też Sąd pierwszej instancji dokumenty przedłożone przez inwestora wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy wykazywały istotne nieścisłości.
Przedmiotowy budynek był realizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Starosty [...] z 25 sierpnia 2014 r., nr 706. Z mapy załączonej do projektu budowlanego, stanowiącego integralną część ww. decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że przedmiotem inwestycji był budynek o wymiarach w rzucie 13,25 m x 17,04 m, a projektowana odległość budynku od granicy z działką [...] miała wynosić 3,41 m, a od granicy z działką [...] – 3,43 m. Natomiast według załączonego do zawiadomienia o zakończeniu budowy rysunku zamiennego projektu zagospodarowania działki z kwalifikacją projektanta S. K., inwestor zrealizował budynek o wymiarach w rzucie 13,71 m x 17,04 m i odległościach od granic adekwatnie 3,14 m i 3,14 m. Z kolei według sporządzonej przez uprawnionego geodetę inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z 19 marca 2021 r. wynika, że inwestor zrealizował budynek o innych wymiarach, a mianowicie w rzucie 13,57 m x 17,04 m. Geodeta nie wskazał również odległości zrealizowanego budynku od obu granic. Natomiast kierownik budowy w swoim oświadczeniu nie wskazał żadnych zmian w zakresie wymiaru budynku w stosunku do wymiarów projektowych, chociaż na zmianę taką, jak wskazano powyżej, uwagę zwróciła projektantka – S. K. na projekcie zagospodarowania terenu oraz geodeta. Ponadto także w ramach oględzin dokonanych przez organ w terenie ustalono fakt wykonania tarasu przy segmencie A tego budynku. Tymczasem z oświadczenia kierownika budowy, jak też dokonanej przez projektanta kwalifikacji dokonanych zmian na mapie obrazującej projekt zagospodarowania działki wynikało, że inwestor zrezygnował z wykonania tarasów przy segmentach A i B oraz ściany rozdzielającej te tarasy. Ponadto z akt sprawy wynika, że geodeta R. M. w dniu 19 marca 2021 r. sporządził geodezyjną inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego, która została pozytywnie zweryfikowana i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Inwentaryzację tą skarżąca załączyła do dokumentacji zgłoszeniowej i powołuje się na nią w skardze kasacyjnej. Jednak w aktach sprawy są też oświadczenia ww. geodety z dnia 13 kwietnia 2021 r., wskazujące, że inwentaryzacja ta zawiera nieprawdziwe dane dotyczące budynku i że ma on świadomość, że budynek jest szerszy od projektowanego oraz odległość budynku od granicy z budynkiem [...] jest mniejsza od 3 m. Dodatkowo pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r. geodeta ten zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o wycofanie mapy z geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego dla roboty zgłoszonej pod nr WGK.6640.1.489.2021 położonej w P. przy ul. [...]. Działka oznaczona nr [...]. Niejasności te próbował wyjaśnić Starosta Powiatowy w P. wzywając ww. geodetę do wykonania pomiaru zgodnego ze stanem faktycznym, jednak nie złożył on żadnego dokumentu.
W związku z powyższym wobec, tak jaskrawej wewnętrznej sprzeczności dokumentacji załączonej przez inwestora do zawiadomienia o zakończeniu budowy, wezwanie skarżącej do uzupełnienia dokumentacji zgłoszeniowej (w zakresie wszystkich trzech punktów wezwania) stanowiło w pełni uzasadnione okolicznościami sprawy działanie organów nadzoru budowlanego. Za nietrafny należy zatem uznać zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 57 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, bowiem organy nie naruszyły prawa wzywając inwestora do uzupełnienia dokumentacji zgłoszeniowej. Ponieważ dokumentacji tej skarżąca jednak nie uzupełniła, co w sprawie jest bezsporne, a także nie wyjaśniła wskazanych powyżej nieścisłości, organ w konsekwencji prawidłowo zgłosił sprzeciw do dokonanego zgłoszenia.
Zauważyć należy również, że skarżąca dopiero na etapie skargi kasacyjnej przedłożyła szereg dokumentów, mających podważyć ustalenia organów, w tym oświadczenie projektanta o dokonanej pomyłce w zakresie wskazanych wymiarów budynku, co tylko dodatkowo potwierdza występowanie w sprawie ujawnionych przez organ niejasności w dokumentacji załączonej przez inwestora do zawiadomienia o zakończeniu budowy, a tym samym zasadność działania organów w celu ich wyjaśnienia. Ponadto skarżąca na żadnym etapie postępowania nie zakwestionowała skutecznie stwierdzonych przez organ nieścisłości w zakresie wymiarów budynku. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły, że odstępstwa od zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę projektu budowlanego maja charakter istotny. Kwestia ta może być rozstrzygnięta dopiero po usunięciu nieścisłości stwierdzonych w załączonej do zawiadomienia o zakończeniu budowy dokumentacji.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzając, aby zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI