II OSK 1917/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki M. sp. z o.o. od uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że nawet sprzeczność planu z ostatecznym pozwoleniem na budowę nie stanowi podstawy do jego uchylenia, jeśli prawo słusznie nabyte jest chronione.
Spółka M. sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Krakowa dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, twierdząc, że narusza ona jej prawo własności i jest sprzeczna z wydanym wcześniej pozwoleniem na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny również oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że ostateczne pozwolenie na budowę chroni inwestora przed negatywnymi skutkami późniejszych zmian w planie miejscowym, zgodnie z art. 65 ust. 2 u.p.z.p.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę spółki na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Dąbie". Spółka zarzucała uchwale naruszenie jej prawa własności, sprzeczność z wydaną wcześniej decyzją o pozwoleniu na budowę oraz naruszenie zasad sporządzania planu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zgodnie z art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę chroni inwestora przed wygaśnięciem decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli plan miejscowy zawiera odmienne ustalenia. Sąd podkreślił, że prawo do realizacji inwestycji na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę nie tworzy prawa do domagania się zgodności planu miejscowego z tą decyzją, ale jednocześnie chroni nabyte prawa inwestora przed negatywnymi skutkami późniejszych zmian planistycznych. NSA uznał również, że zarzuty dotyczące niezgodności planu ze studium oraz nierozpatrzenia uwag były niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę chroni inwestora przed negatywnymi skutkami późniejszych zmian w planie miejscowym, zgodnie z art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Prawo do realizacji inwestycji na podstawie pozwolenia nie tworzy prawa do domagania się zgodności planu z decyzją, ale chroni nabyte prawa.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 65 ust. 2 u.p.z.p. chroni nabyte prawa inwestora w sytuacji, gdy uchwalono plan miejscowy sprzeczny z wydaną wcześniej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę nie daje prawa do kształtowania planu, ale chroni przed jego negatywnymi skutkami dla już nabytych praw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa władztwa planistycznego gminy.
u.p.z.p. art. 65 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na uchwalenie planu miejscowego nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Chroni to nabyte prawa inwestora.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1 i 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących władztwa planistycznego i naruszenie interesu prawnego właściciela.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących władztwa planistycznego i naruszenie interesu prawnego właściciela.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących władztwa planistycznego i naruszenie interesu prawnego właściciela.
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących zgodności planu ze studium i naruszenie interesu prawnego Skarżącej.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących zgodności planu ze studium i naruszenie interesu prawnego Skarżącej.
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących zgodności planu ze studium i naruszenie interesu prawnego Skarżącej.
u.p.z.p. art. 65 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy staje się bezprzedmiotowa, gdy dla danego terenu uchwalono plan miejscowy o innych ustaleniach.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Naruszenie poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących prawa własności i naruszenie interesu prawnego właściciela.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja RP
Naruszenie poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności i naruszenie interesu prawnego właściciela.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja RP
Naruszenie poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących ochrony prawa własności i naruszenie interesu prawnego właściciela.
p.b. art. 28 § ust. 1
Prawo budowlane
Naruszenie poprzez nieuwzględnienie przepisu przy wydawaniu uchwały, co doprowadziło do sprzeczności ustaleń planu z pozwoleniem na budowę.
p.b. art. 36a § ust. 1
Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę; nie jest źródłem prawa podmiotowego ani ekspektatywy prawa.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych; nie może samodzielnie stanowić skutecznej podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis wynikowy regulujący sposób rozstrzygnięcia sprawy; nie może samodzielnie stanowić skutecznej podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę chroni inwestora przed negatywnymi skutkami późniejszych zmian w planie miejscowym (art. 65 ust. 2 u.p.z.p.). Prawo do realizacji inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę nie tworzy prawa do domagania się zgodności planu miejscowego z tą decyzją. Zgodność planu miejscowego ze studium jest wymagana, ale dopuszczalne są pewne rozbieżności, jeśli plan stanowi uszczegółowienie studium. Brak wykazania istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego w zakresie rozpatrywania uwag.
Odrzucone argumenty
Uchwalenie planu miejscowego sprzecznego z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę narusza prawo własności i zasady planowania przestrzennego. Niezastosowanie przepisów k.c. i Konstytucji RP dotyczących prawa własności i proporcjonalności. Naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie go przy uchwalaniu planu. Naruszenie art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niezgodność planu ze studium w zakresie terenów zieleni urządzonej. Niewłaściwe rozpatrzenie uwag wniesionych do projektu planu miejscowego.
Godne uwagi sformułowania
Podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego oraz przekroczenie przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...) władztwa planistycznego. Z wyraźnej woli ustawodawcy wynika pierwszeństwo ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wobec ustaleń decyzji. Jednakże przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na uchwalenie planu miejscowego, którego ustalenia są inne niż wydanej decyzji nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę (art. 65 ust. 2 m.p.z.p.). Wskazany przepis realizuje zasadę ochrony praw słusznie nabytych w związku z pozwoleniem na budowę. Wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nie tworzy dalej idących praw i roszczeń po stronie inwestora. W szczególności nie tworzy prawa do domagania się ustalenia treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób zgodny z wydaną decyzją. Studium jest z założenia aktem elastycznym, stwarzającym nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego. Pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu planów miejscowych. Natomiast plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
członek
Marta Laskowska - Pietrzak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona praw nabytych inwestora w kontekście sprzeczności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, a plan miejscowy jest uchwalany później.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a planowaniem przestrzennym, a konkretnie ochrony praw nabytych inwestora po uzyskaniu pozwolenia na budowę, co jest częstym problemem w praktyce.
“Pozwolenie na budowę ważniejsze niż plan miejscowy? NSA wyjaśnia, jak chronione są prawa inwestorów.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1917/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/ Marta Laskowska - Pietrzak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Kr 112/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-03-31 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 741 art. 3 ust. 1, art. 1, art. 3, art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 112/22 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 9 czerwca 2021 r. nr LIX/1738/21 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Dąbie" 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Miasta Krakowa kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 31 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 112/22, oddalił skargę M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej także jako: skarżąca kasacyjnie, spółka) na uchwałę nr LIX/1738/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 czerwca 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Dąbie" (dalej także jako: uchwała, Miejscowy plan). Spółka wniosła skargę na powyższą uchwałę w części dotyczącej wszystkich ustaleń odnoszących się do dz. nr ewid. [...] z obrębu [...] i dz. nr ewid. [...] z obrębu [...], położonych w Krakowie, dzielnicy Śródmieście. Miejscowy plan zaskarżono zatem w zakresie § 18 ust. 1, zgodnie z którym wyznaczono tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej istniejącej, oznaczone symbolami [...], o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną i § 18 ust. 2 pkt 4 lit. a-d Miejscowego planu, zgodnie z którym dla obszaru oznaczonego symbolem [...] w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu przewidziano m. in.: (lit. b) minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego: 70%. Ponadto w zakresie § 34 ust. 1 Planu miejscowego, który wyznacza tereny zieleni urządzonej, oznaczone symbolami [...], [...], [...], [...] - o podstawowym przeznaczeniu pod ogrody i zieleń towarzyszącą obiektom budowlanym. Zgodnie z § 34 ust. 2 Miejscowego planu dla obszaru oznaczonego symbolem [...] w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu przewidziano m.in.: (pkt 2 lit. a) minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego dla terenów oznaczonych symbolami: [...], [...], [...] i [...]: 80%. Skargą objęto również § 15 ust. 1 pkt 2 lit. c Miejscowego planu i rysunek, zgodnie z którym ustalono zasady obsługi obszaru planu przez docelowy układ komunikacyjny, w granicach wyznaczonych terenów komunikacji, określony na rysunku planu, z uwzględnieniem parametrów typowych przekrojów jezdni oraz § 15 ust. 1 pkt 4 lit. h Miejscowego planu, dotyczący terenu przeznaczonego pod drogę w terenie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że spółka jest właścicielem nieruchomości stanowiącej dz. ewid. nr [...] i nr [...] obr. [...], Śródmieście, położone w obszarze objętym planem, ma zatem legitymację do wniesienia skargi na wskazaną na wstępie uchwałę. Nieruchomości skarżącej położne są według ustaleń zaskarżonej uchwały w obszarze [...] (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej istniejącej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę jednorodzinną), [...] (tereny zieleni urządzonej) oraz [...] (tereny komunikacji). Natomiast zgodnie z ustaleniami Studium działki te położne są na terenie zieleni urządzonej o oznaczeniu "ZU" w jednostce urbanistycznej nr [...] Dąbie. Dla terenów ZU Studium przewiduje funkcję podstawową: różnorodne formy zieleni urządzonej (w tym obejmującej parki, skwery, zieleńce, parki rzeczne), zieleń izolacyjna, zieleń forteczną, zieleń założeń zabytkowych wraz z obiektami budowlanymi, ogrody działkowe, ogrody zoologiczne i botaniczne oraz funkcje dopuszczalną: zabudowa realizowana, jako terenowe obiekty i urządzenia sportowe, obiekty budowlane obsługujące tereny zieleni, takie jak: wypożyczalnie sprzętu sportowego, kawiarnie, cukiernie, oranżerie, cieplarnie, obiekty małej architektury, ogródki jordanowskie, urządzenia wodne, które nie zmniejszają określonego wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej, wody powierzchniowe, stawy oraz zbiorniki wodne poeksploatacyjne, różnorodne formy zieleni nieurządzonej, lasy, grunty rolne, cmentarze i grzebowiska dla zwierząt, jeżeli zostały wskazane w tabelach strukturalnych jednostek urbanistycznych. Sąd wskazał jako okoliczność niesporną, że dla terenu obejmującego obecnie działki skarżącej, wydano decyzję o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, a następnie na tej podstawie wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową. Decyzja o pozwoleniu na budowę została przeniesiona na skarżąca spółkę w dniu 12 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono, że podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego oraz przekroczenie przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.) władztwa planistycznego. Sąd pierwszej instancji uznał, że uchwała nie jest sprzeczna z prawem, a przy jej wydaniu nie naruszono zasad sporządzania planu miejscowego lub ustawowego trybu jej sporządzania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że podstawowym uwarunkowaniem prawnym przy sporządzaniu planu jest zachowanie jego zgodności ze studium, a objętej skargą nieruchomości nadano w skarżonym planie przeznaczenie adekwatne do wytycznych płynących ze Studium. Ponadto ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, jaką legitymuje się strona skarżąca pozwala na realizację nawet takich zamierzeń inwestycyjnych, które pozostają w sprzeczności z uchwalonym planem. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprost sytuację taką przewiduje (art. 65 ust. 2 u.p.z.p.). W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj.: 1. art. 1 ust. 2 pkt 1 i 7 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie ww. przepisów i bezpodstawne przyjęcie, że uzasadnione są ustalenia Miejscowego planu odnoszące się do nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...], położonej w Krakowie, dzielnicy śródmieście oraz działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...], położonej w Krakowie, dzielnicy śródmieście, dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...], co prowadzi do naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości objętej Miejscowym planem, przejawiającego się w przyjęciu dla nieruchomości ustaleń, pozostających w całkowitej sprzeczności z funkcjonującą w obrocie prawnym decyzją o pozwoleniu na budowę wydanej uprzednio dla nieruchomości; 2. art. 1 ust. 2 pkt 1 i 7 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie ww. przepisów i bezpodstawne przyjęcie, że uzasadnione są ustalenia Miejscowego planu odnoszące się do nieruchomości, mimo nieuwzględnienia w Miejscowym planie prawa własności przysługującego skarżącej oraz sprzeczne z zasadą proporcjonalności ograniczenie prawa własności skarżącej, a tym samym naruszenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego; 3. art. 9 ust. 4 w zw. art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie ww. przepisów i nieuwzględnienie, że postanowienia Miejscowego planu w zakresie zieleni urządzonej pozostają w sprzeczności z postanowieniami przewidzianymi w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa (dalej także jako: Studium) tj. teren pod zieleń urządzoną w Miejscowym planie przekroczył znacznie wskaźnik ustalony w Studium, co stanowi o nadużyciu władztwa planistycznego przez Radę Miasta Krakowa oraz prowadzi do naruszenia interesu prawnego Skarżącej; 4. art. 17 pkt 12 w zw. z art. 1 ust. 3 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p., poprzez niezastosowanie ww. przepisów i nieuwzględnienie, że Rada Miasta Krakowa nie rozpatrzyła uwag wniesionych przez skarżącą do projektu Planu Miejscowego w sposób dostatecznie wnikliwy i wyczerpujący, co doprowadziło do naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości objętej ww. planem zagospodarowania przestrzennego, przejawiającego się w przyjęciu dla nieruchomości ustaleń, które stoją w całkowitej sprzeczności z funkcjonującą w obrocie prawnym decyzją o pozwoleniu na budowę wydanej uprzednio dla nieruchomości; 5. art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez nieuwzględnienie, że Rada Miasta Krakowa nie zastosowała tego przepisu przy wydawaniu uchwały w sprawie uchwalenia Miejscowego planu, co doprowadziło do naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości objętej ww. planem zagospodarowania przestrzennego, przejawiającego się w przyjęciu dla nieruchomości ustaleń, pozostających w całkowitej sprzeczności z funkcjonującą w obrocie prawnym decyzją o pozwoleniu na budowę. Ponadto spółka wskazała naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej i nieuwzględnienie skargi spółki na uchwałę, mimo, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały w zakresie wskazanym w skardze. W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie zaś o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasto Kraków wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy uznać za chybiony zarzut naruszenia art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Wskazany art. 147 § 1 p.p.s.a. jest tzw. przepisem wynikowym, który reguluje sposób rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. określa właściwość sądów administracyjnych, czyli ma charakter ustrojowy, określając w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Przepisy te nie mogą samodzielnie stanowić skutecznej podstawy skargi kasacyjnej. Wskazany jako wzorzec kontroli kasacyjnej art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020 r., poz. 1333; dalej jako: p.b.) stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Spółka wywodzi, że doszło do naruszenia powyższego przepisu z tego względu, że przyjęty miejscowy plan pozostaje w sprzeczności z funkcjonującą w obrocie prawnym decyzją o pozwoleniu na budowę. W tym miejscu warto podkreślić, że Spółka w skardze kasacyjnej koncentruje się na niezgodności Miejscowego planu z pozostającą w obrocie prawnym decyzją w przedmiocie pozwolenia na budowę, na podstawie której może zrealizować na spornym obszarze budynek mieszkalny wielorodzinny. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje, że decyzja o warunkach zabudowy staje się bezprzedmiotowa, gdy dla danego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji (art. 65 ust. 1 pkt 2). Z wyraźnej woli ustawodawcy wynika pierwszeństwo ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wobec ustaleń decyzji. Jednakże przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na uchwalenie planu miejscowego, którego ustalenia są inne niż wydanej decyzji nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę (art. 65 ust. 2 m.p.z.p.). Wskazany przepis realizuje zasadę ochrony praw słusznie nabytych w związku z pozwoleniem na budowę. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z wydaniem decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że nie ma podstaw prawnych do wygaszenia decyzji o warunkach zabudowy, chociażby ustalenia uchwalonego później planu miejscowego były inne niż w wydanej decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 847/22 i cyt. tam orzecznictwo). Nie można pominąć, że art. 65 u.p.z.p., podobnie jak 28 p.b., nie ma bezpośredniego zastosowania w postępowaniu planistycznym. Co jednak istotniejsze prawo skarżącej spółki do zrealizowania inwestycji nie zostało naruszone przez miejscowy plan. Wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nie tworzy dalej idących praw i roszczeń po stronie inwestora. W szczególności nie tworzy prawa do domagania się ustalenia treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób zgodny z wydaną decyzją (co wynika a contrario art. 65 u.p.z.p.). Wskazywany przez skarżącą kasacyjnie art. 36a ust. 1 p.b. dotyczy obowiązku uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniom spółki przepis ten nie jest źródłem prawa podmiotowego czy ekspektatywy prawa. Zamiar dokonania takiego odstępstwa zawsze oznacza powrót do etapu reglamentacji prawnobudowlanej (jest to prawo, którego strona nie nabyła), zatem nie mieści się w kategorii podlegającej ochronie. Inwestor natomiast zawsze ponosi ryzyko konieczności wprowadzenia zmian w projektowanej inwestycji. Nie zachodzi żadna sprzeczność między tym, że skarżąca spółka na gruncie niniejszej sprawy może realizować inwestycję na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę i warunków zabudowy, nawet jeżeli są sprzeczne z później wprowadzonymi przepisami miejscowego planu, ale nie może wprowadzić zmian w tej inwestycji w sposób sprzeczny z treścią aktualnie obowiązujących przepisów. Takie rozwiązanie w pełni realizuje konstytucyjną ochronę praw rzeczywiście nabytych. Z powyższych względów za niezasadne zostały uznane także zarzuty naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 1 i 7 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 k.c. oraz art. 64 ust. 3 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP. Skarżąca kasacyjnie dopatruje się naruszenia prawa w przyjęciu dla nieruchomości w miejscowym planie ustaleń całkowicie sprzecznych z funkcjonującą w obrocie prawnym decyzją o pozwoleniu na budowę. Podniosła, że w miejscowym planie nie uwzględniono prawa własności spółki i naruszono zasadę proporcjonalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że system norm o planowaniu zagospodarowania przestrzennego nie tylko nie zakazuje uchwalenia miejscowego planu w brzmieniu zawierającym ustalenia odmienne od tych, które zawarto w pozwoleniu na budowę i w decyzji o warunkach zabudowy, ale wprost reguluje te kwestie, zatem uznaje takie sytuacje za legalne (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 955/19). Odmienną kwestią jest uwzględnienie przy planowaniu przestrzennym istniejącego stanu zagospodarowania terenu (art. 1 ust. 3 u.p.z.p.) i treści wydanych decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę czy warunków zabudowy. Jednakże i ta kwestia nie determinuje konkretnych rozwiązań, ponieważ organ każdorazowo zobowiązany jest ustalić, czy w danej sytuacji należy przyznać pierwszeństwo istniejącemu sposobowi zagospodarowania na danym terenie i ochronie prawa własności czy odmiennym założeniom planistycznym (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 878/12). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej sformułowano zarzut, który kwestionuje prawidłowość wyznaczenia linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu w taki sposób, że przebiegają przez realizowany przez spółkę obiekt. W tym zakresie warto zauważyć, że treść Miejscowego planu nie odpowiada istniejącemu zagospodarowaniu tego obszaru, a zatem dalej idące rozbieżności – będące konsekwencją przyjętych przez organ rozwiązań planistycznych – nie mogą przesądzać o nieprawidłowości uchwalonego miejscowego planu. Samo przeznaczenie jednej nieruchomości pod dwie funkcje nie stanowi o naruszeniu żadnej normy. Należy także zauważyć, że sporne działki znalazła się na obszarze [...] (zabudowa jednorodzinna) w połączeniu z terenami zieleni urządzonej ([...]) i obsługą komunikacyjną ([...]), co wskazuje na spójność przyjętych rozwiązań. Funkcja zieleni urządzonej może towarzyszyć w zasadzie każdemu przeznaczeniu terenu, nie pozostając z nim w sprzeczności. Odnosząc się do argumentacji skarżącej spółki w zakresie ochrony jej prawa własności nie sposób pominąć, że w Studium sporny teren przeznaczono pod "[...]", czyli zasadniczo pod różnorodne formy zieleni urządzonej. W tym stanie rzeczy przeznaczenie w Miejscowym planie spornego terenu częściowo pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną istniejącą ([...]) stanowiło rozwiązanie proporcjonalne, gdyż – w sposób spójny z analogicznymi rozwiązaniami wprowadzonymi przez Miejscowy plan na tym obszarze w stosunku do innych działek ([...]-[...]) – uwzględniono dopuszczalność istnienia zabudowy na tym obszarze, z poszanowaniem treści Studium. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w miejscowym planie uwzględniono w sposób dalej idący prawo własności skarżącej kasacyjnie niż wynikało to z postanowień Studium. Za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Studium jest z założenia aktem elastycznym, stwarzającym nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego. Pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu planów miejscowych. Natomiast plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium. O naruszeniu omawianej normy można mówić wtedy, gdy przepisy miejscowego planu stanowią dowolną interpretację studium. Takiego charakteru co do zasady nie może mieć ewentualna rozbieżność co do wskaźnika zieleni urządzonej. W odpowiedzi na skargę wskazano, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji planistycznej, że dla spornego obszaru w Studium przewidziano minimalną powierzchnię biologicznie czynną w zakresie 80%, czyli tak jak przyjęto w zaskarżonym Miejscowym planie. Do uchylenia zaskarżonego wyroku nie mógł doprowadzić także zarzut wyrażony w punkcie czwartym skargi kasacyjnej, który dotyczy zakwestionowania nieuwzględnienia uwag wniesionych do projektu Miejscowego planu. Spółka nie wykazała, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego. Z samej konstrukcji zarzutu wynika natomiast, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z wynikiem rozpatrzenia uwag do miejscowego planu, nie podnosi zaś wadliwości postępowania w tym zakresie. Reasumując rozważania poczynione w tej sprawie, należy jednoznacznie podkreślić, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI