Orzeczenie · 2024-01-09

II OSK 1911/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-01-09
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanenadzór budowlanyzmiana sposobu użytkowaniapostępowanie administracyjnekorty tenisoweuciążliwośćNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania kortów tenisowych. WSA uznał, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy Prawa budowlanego, twierdząc, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia może być wszczęte jedynie z urzędu, a nie na wniosek. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania. Sąd kasacyjny uznał, że nie można zgodzić się z twierdzeniem WSA, iż nie każdy rodzaj postępowania w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia został wskazany jako wszczynany z urzędu. NSA podkreślił, że skoro z urzędu wszczynane jest postępowanie w sprawie naruszenia obowiązków związanych z legalizacją samowolnej zmiany sposobu użytkowania, to musi to być poprzedzone stwierdzeniem, że taka zmiana faktycznie nastąpiła. W niniejszej sprawie, w ocenie NSA, nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, co czyniło odmowę wszczęcia postępowania zasadną. Kwestia uciążliwości związanych z hałasem może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego lub cywilnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście wniosków stron i oczywistości braku naruszenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji ma podstawy sądzić, że do zmiany sposobu użytkowania nie doszło.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia może być wszczęte na wniosek strony, czy tylko z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postępowanie w sprawie naruszenia obowiązków związanych z legalizacją samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego) może być wszczęte z urzędu. Żądania stron mogą być jedynie impulsem do wszczęcia takiego postępowania, ale nie zobowiązują organu do jego wszczęcia, jeśli oczywiste jest, że do zmiany sposobu użytkowania nie doszło.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy Prawa budowlanego (art. 53a ust. 1, art. 71a ust. 4, art. 72a) wskazują na wszczynanie z urzędu postępowań dotyczących naruszeń przepisów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania. W sytuacji, gdy organ stwierdzi, że do takiej zmiany nie doszło, odmowa wszczęcia postępowania jest zasadna.

Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne w celu ustalenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, jeśli stan faktyczny jest oczywisty i nie wskazuje na taką zmianę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli jest oczywiste, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu, nie ma konieczności wszczynania postępowania w celu ustalenia tej okoliczności.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że w niniejszej sprawie zgromadzone dowody wskazywały na brak zmiany sposobu użytkowania kortów tenisowych, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę Mazowieckiego WINB.

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 71a § ust. 1 i ust. 4

Prawo budowlane

p.b. art. 72a

Prawo budowlane

p.b. art. 53a § ust. 1

Prawo budowlane

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § par. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 59 § ust. 3

Ustawa Prawo ochrony środowiska art. 115a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania, ponieważ nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. • Przepisy Prawa budowlanego (art. 53a ust. 1, art. 71a ust. 4, art. 72a) wskazują na wszczynanie z urzędu postępowań dotyczących naruszeń przepisów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania. • Żądania stron mogą być jedynie impulsem do wszczęcia postępowania, a nie jego obligatoryjną podstawą, jeśli stan faktyczny jest oczywisty.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie zinterpretował przepisy Prawa budowlanego, twierdząc, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia może być wszczęte na wniosek strony, a nie tylko z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

nie każdy rodzaj postępowania w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia, został wskazany jako wszczynany z urzędu, a jedynie kończący się nakazem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania • Skoro z urzędu wszczynane jest postępowanie w sprawie naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 71a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, to jest obowiązków, których realizacja umożliwia legalizację samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, to w konsekwencji oznacza to, że musi to być poprzedzone stwierdzeniem, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. • W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego. W świetle zgormadzonych w sprawie dowodów oczywistym jest, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w postaci kortów tenisowych.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

sędzia

Piotr Broda

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wszczynania postępowań w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście wniosków stron i oczywistości braku naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji ma podstawy sądzić, że do zmiany sposobu użytkowania nie doszło.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – kiedy organ musi wszcząć postępowanie na wniosek, a kiedy może odmówić. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego i właścicieli nieruchomości.

Kiedy organ budowlany musi wszcząć postępowanie? NSA wyjaśnia granice odmowy wszczęcia postępowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst