II OSK 2253/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA błędnie ocenił postępowanie wznowieniowe i kompetencje organów administracji.
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę, gdzie sąsiedzi domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie mieli w nim udziału. WSA uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco sprawy. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił postępowanie wznowieniowe i kompetencje organów administracji, nadmiernie rozszerzając zakres kontroli i opierając się na zarzutach skargi.
Sprawa wywodzi się z wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę, złożonego przez sąsiadów (J. i Z. O.), którzy twierdzili, że bez własnej winy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu. Po kolejnych decyzjach organów administracyjnych i wyroku WSA w Gdańsku uchylającym decyzję Wojewody, sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił postępowanie wznowieniowe. NSA podkreślił, że celem wznowienia było sprawdzenie prawidłowości pierwotnego postępowania, a nie ponowne rozpatrzenie sprawy od podstaw. Sąd pierwszej instancji miał nadmiernie rozszerzyć zakres kontroli, opierając się na zarzutach skargi i błędnie interpretując kompetencje organów administracji budowlanej, w tym kwestie związane z prawem cywilnym i analizą projektu budowlanego. NSA wskazał, że WSA nie powinien kwestionować ustaleń organów nadzoru budowlanego dotyczących samowoli budowlanej ani nadmiernie analizować wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, zwłaszcza gdy projektowany obiekt jest parterowy i oddalony od granic.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny w ramach kontroli decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym powinien badać prawidłowość pierwotnej decyzji administracyjnej pod kątem przepisów materialnoprawnych, ale przede wszystkim ocenić prawidłowość samego postępowania wznowieniowego i kompetencje organów.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA błędnie ocenił postępowanie wznowieniowe, nadmiernie rozszerzając zakres kontroli i opierając się na zarzutach skargi, zamiast skupić się na ocenie prawidłowości pierwotnego postępowania i decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (34)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2012 poz 270 art. 185 § 1
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pr.bud. art. 32 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 146 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 3 § 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja 'obszaru oddziaływania obiektu' obejmuje teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Pr.bud. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 33
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 35 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 33 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie ocenił postępowanie wznowieniowe i kompetencje organów administracji. WSA nadmiernie rozszerzył zakres kontroli, opierając się na zarzutach skargi. WSA błędnie wymagał od organu analizy zgodności projektu z przepisami prawa cywilnego. WSA błędnie analizował wpływ inwestycji na sąsiednie nieruchomości, wykraczając poza kompetencje organu administracji budowlanej. Postępowanie wznowieniowe nie daje stronie dodatkowych, nadzwyczajnych uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
Wznowienie postępowania administracyjnego ma na celu powtórzenie postępowania, w wyniku którego została wydana kwestionowana decyzja ostateczna. Kontrola sądowa decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym nie może wyłącznie ograniczyć się do analizy uzasadnienia tej decyzji, ale powinna dotyczyć oceny dokonanej w tej decyzji w stosunku do decyzji kwestionowanej. Sąd podejmuje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kompetencje organów wydających decyzję o pozwoleniu na budowę są ściśle określone, ograniczone postanowieniami ustawy – Prawo budowlane.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Dałkowska - Szary
członek
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądowej w postępowaniu wznowieniowym oraz kompetencji organów administracji budowlanej w kontekście Prawa budowlanego i prawa cywilnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wznowieniowego i relacji między prawem budowlanym a cywilnym w kontekście pozwoleń na budowę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych, zwłaszcza w kontekście wznowienia i sporów sąsiedzkich, a także precyzyjne rozgraniczenie kompetencji sądów i organów administracji.
“NSA wyjaśnia: Jak sądy oceniają postępowania administracyjne i kompetencje urzędników?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2253/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-05-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-08-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Dałkowska - Szary Tomasz Zbrojewski Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gd 44/14 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2014-04-30 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 185 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 44/14 w sprawie ze skargi J. O. i Z. O. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od J. O. i Z. O. solidarnie na rzecz [...] Spółka z o.o. z siedzibą w M. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 44/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi J. O. i Z. O. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję. Jak wynika z akt sprawy, Starosta Chojnicki decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Spółka z o.o. Spółce komandytowej z siedzibą w P. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego z wewnętrznymi instalacjami oraz budowie przyłączy: wody, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej, a także budowie linii kablowych: zasilania elektrycznego reklam i oświetlenia zewnętrznego terenu (z montażem 10 słupów oświetleniowych), budowie dwóch zjazdów publicznych z dróg gminnych, dróg wewnętrznych, placu manewrowego, a także parkingów dla samochodów osobowych, wykonaniu urządzenia wodnego w postaci przepustu (rurociągu) na rowie melioracyjnym [...] z umocnieniem przyczółków kamiennymi gabionami (do maks. wys. 4,61m) i niwelacji terenu (naziom z piasku zagęszczanego) oraz montażu obiektów towarzyszących: wiaty na wózki sklepowe oraz pylon reklamowy, na terenie działek o numerach: [...] oraz [...] (zjazdy i przyłącza), położonych w C. w rejonie ulic [...]. Pismem z dnia 21 lutego 2012 r. J. i Z. O. zwrócili się do Starosty Chojnickiego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2011 r. We wniosku wskazali, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji, a jako właściciele działek o numerach: [...],[...] i [...], graniczących z terenem objętym inwestycją, powinni mieć zapewniony w nim czynny udział. Po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., Starosta Chojnicki – decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 2 k.p.a., odmówił uchylenia ww. własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., stwierdzając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W ocenie Starosty, zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – pozwolenie na budowę zostało wydane inwestorowi, ponieważ do wniosku o pozwolenie na budowę załączono 4 komplety wielobranżowej dokumentacji projektowej z decyzją Burmistrza Miasta Chojnice o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2010 r., decyzją Starosty Chojnickiego z dnia [...] czerwca 2011 r. o pozwoleniu wodnoprawnym na wykonanie urządzenia wodnego – rurociągu usytuowanego na rowie melioracyjnym [...], a także oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że uchybienie polegające na nieuznaniu J. i Z. O. za strony postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. zostało wyeliminowane poprzez wznowienie postępowania. Odnosząc się do zarzutów ww. stron, organ wyjaśnił, że sprawę odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na wybudowaniu – w miejsce wzmocnienia gabionami – żelbetowego muru oporowego, przekazał w ramach kompetencji do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chojnicach. Natomiast niwelacja terenu (naziom z piasku zagęszczanego) była ujęta w pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaprojektowano wzmocnienie przyczółków wraz z umocnieniem skarpy (powstałej w wyniku niwelacji terenu) poprzez ułożenie kamiennych gabionów. Skos tak wzmocnionej skarpy uzyskano na szerokości 1,80 m od granicy działek inwestora (nr [...]) z działkami nr [...]. W pierwotnym postępowaniu ułożenia koszy – kamiennych gabionów nie potraktowano jako muru oporowego lecz jako wzmocnienie skarpy, będące jednocześnie ogrodzeniem, które nie wpłynie negatywnie na działki sąsiednie. Poziom terenu działek sąsiednich nie był naruszony, a także nie zmieniono poziomu i ilości wód płynących w rowie melioracyjnym. Poziom działek inwestora zaprojektowano jako wyższy od sąsiadów i ze wzmocnieniem skarpy, a więc wykonywane roboty ziemne nie zagrażają sąsiednim nieruchomościom utratą oparcia zarówno pionowego jak i poziomego, w związku z tym sposób zagospodarowania terenu inwestycji nie narusza art. 147 Kodeksu cywilnego. Organ pierwszej instancji stwierdził również, że uchybienia polegające na pominięciu J. i Z. O. jako strony w pierwotnym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zostało naprawione, albowiem organ – przychylając się do ich wniosku, mając na względzie dużą różnicę wysokości między ich działkami a działkami inwestora, ujął ich jako stronę postępowania, podobnie jak właścicieli działki nr [...], graniczącej z działką nr [...] od strony zachodniej. Fakt, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana bez udziału tych stron, nie wpłynął jednak na treść rozstrzygnięcia, a więc w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłączenie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, mimo że strony nie zgadzają się na przedmiotowy zakres inwestycji. Od powyższej decyzji Starosty Chojnickiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. odwołania wnieśli J. O. i Z. O. Po rozpatrzeniu odwołania J. i Z. O. Wojewoda Pomorski – decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzję z dnia 4 czerwca 2012 r. wniosła [...] Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w P. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 462/12, uchylił zaskarżoną decyzję. Po ponownym rozpatrzeniu odwołań J. i Z. O. od decyzji Starosty Chojnickiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., Wojewoda Pomorski – decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 151 § 2, art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji, a następnie odmówił uchylenia decyzji Starosty Chojnickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej oraz stwierdził, że decyzja Starosty Chojnickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. wydana została z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Wojewoda przytoczył treść art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane i wyjaśnił, że samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, iż nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Organ administracji musi zatem ustalić, czy konkretny przepis prawa wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości, w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. W ocenie organu odwoławczego tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu takiej nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Wojewoda wyjaśnił także, iż w najbliższej odległości od działki odwołujących się nr [...] zaprojektowano budynek handlowo-usługowy (wraz z miejscami postojowymi usytuowanymi od granicy z działką nr [...] w odległości ok. 8,3 m). Odległość przedmiotowego budynku od granicy z działką nr [...] wynosi 13,8 m. Na granicy działek o numerach [...] (należących do skarżących) przewidziano umocnienie z gabionów. Organ podniósł również, że przedłożony projekt budowlany zawiera oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W aktach sprawy znajdują się ponadto wpisy projektantów na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzone zaświadczeniami wydanymi przez tę izbę. Oświadczenie projektanta ma znaczenie w momencie dokonywania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej oceny kompletności projektu budowlanego przed wydaniem decyzji pozwoleniu na budowę. Organ nie jest uprawniony do sprawdzenia zgodności z przepisami projektu architektoniczno-budowlanego, a wyłącznie do przeprowadzenia takiej kontroli w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu. W odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bada więc wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie. Pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem oraz rozwiązania projektowe ponosi projektant oraz, w wypadkach przewidzianych prawem, osoba sprawdzająca. Zdaniem Wojewody, analiza akt sprawy, zwłaszcza dokumentacji projektowej spornej inwestycji, nie wykazała, aby realizacja zamierzonej inwestycji powodowała jakiekolwiek uciążliwości i utrudnienia, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem potencjalnych obiektów na działkach o numerach [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa wybudowania muru oporowego na granicy działek, zamiast gabionów kamiennych, będzie przedmiotem działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chojnicach. Przedmiotowa inwestycja – objęta decyzją Starosty Chojnickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. – nie obejmowała budowy muru oporowego na granicy działek skarżących. Zatem organ odwoławczy nie może odnieść się do zarzutu skarżących, czy budowa przy granicy lub w zbliżeniu do granicy działki nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w świetle art. 140 i art. 144 k.c. Wojewoda stwierdził nadto, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Chojnickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dodał, że istotą postępowania wznowieniowego jest kontrola prawidłowości tejże ostatecznej decyzji administracyjnej. Przepis art. 146 § 2 k.p.a. zobowiązuje organ, w razie oceny, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, do odmowy jej uchylenia i zastosowania rozstrzygnięcia określonego w art. 151 § 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, nie wymienił przepisu art. 151 § 2 k.p.a. Tego typu uchybienie, może zostać usunięte w trybie reformatoryjnym, na co pozwalają przepisy normujące postępowanie odwoławcze. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 31 października 2013 r. wnieśli J. O. i Z. O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 44/14, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że bezsporną okolicznością w rozpoznawanej sprawie jest, że skarżący J. i Z. O. bez swojej winy nie brali udziału postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Starosty Chojnickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Organ wydający tę decyzję nie uznał bowiem skarżących za strony tego postępowania. Zdaniem Sądu, stanowisko organu odwoławczego o przyznaniu skarżącym statusu strony należało ocenić jako prawidłowe, mimo przedstawienia w zaskarżonej decyzji argumentacji opartej na błędnej interpretacji przepisów art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane. Stanowisko organu odwoławczego, winno prowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzja taka byłaby jednak nie do zaakceptowania z uwagi na treść przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane. Nie sposób bowiem przyjąć, jak zrobił to organ odwoławczy, że zachowanie przez daną inwestycję odległości przyjętych w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przesądza o tym, że nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze jej oddziaływania. W definicji "obszaru oddziaływania obiektu" zawartej w art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane jest mowa o terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu tego przepisu, należą nie tylko przytoczone przez organ przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takimi przepisami odrębnymi mogą być także np. przepisy ustawy o ochronie przyrody, ustawy o drogach publicznych, czy też przepisy regulujące kwestie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Ponadto samo stwierdzenie, że inwestycja jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi, nie oznacza, iż nie oddziałuje ona na okoliczne nieruchomości, a tym samym, że właścicielom tych nieruchomości nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Rozumowanie organu odwoławczego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadzi w konsekwencji do stwierdzenia, że o oddziaływaniu obiektu budowlanego można byłoby mówić jedynie wówczas, kiedy doszłoby do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Ten sposób rozumowania pomija jednakże jedną istotną kwestię, a mianowicie, że dla inwestycji niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi nie powinna zostać wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Dlatego też obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi. Obiekt budowlany może bowiem wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, mając na uwadze usytuowanie stanowiących własność działek skarżących w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji oraz jej zakres, a także fakt badania przez organ oddziaływania inwestycji na działki skarżących związanego chociażby z kwestią przysłaniania, należało przyznać skarżącym status strony postępowania zakończonego decyzją Starosty Chojnickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Tym samym należało uznać, że stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, nie miało wpływu na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że odmienna ocena w tym zakresie, a więc sprowadzająca się do uznania, że organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie czy skarżący są, czy też nie są stroną niniejszego postępowania, prowadziłaby w konsekwencji do wydania orzeczenia na niekorzyść skarżących, co stanowiłoby naruszenie zakazu wynikającego z art. 134 § 2 p.p.s.a. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd uznał natomiast, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, którego charakter miał istotny wpływ na wynik sprawy. Sprawa objęta przedmiotowym postępowaniem nie została bowiem wyjaśniona w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, przesądzając niejako istnienie podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (ze względu na przyjętą podstawę prawną rozstrzygnięcia) oraz mimo słusznego twierdzenia, że istotą postępowania wznowionego jest kontrola prawidłowości ostatecznej decyzji administracyjnej Starosty Chojnickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., zaniechał badania prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem przepisów stanowiących podstawę jej wydania, tj. przepisów art. 28 i następne ustawy – Prawo budowlane, a zwłaszcza art. 33–35 tej ustawy. Podkreślić trzeba, że był do tego obowiązany w ramach konieczności rozstrzygania na nowo o istocie sprawy administracyjnej, a to na skutek przyjęcia, że skarżący powinni być stroną w sprawie zakończonej decyzją z [...] sierpnia 2011 r. Skoro bowiem istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego i nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta, to każdorazowo rozważyć należy, czy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego istnieją podstawy do uchylenia wadliwej decyzji ostatecznej, czy też zasadne jest wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie zgodności przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego z prawem. Granice postępowania rozpoznawczego sprawy administracyjnej toczącej się w trybie wznowienia postępowania wyznaczone są sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Organ odwoławczy w żaden sposób nie uzasadnił twierdzenia, że projektowana inwestycja nie powoduje jakichkolwiek uciążliwości i utrudnień, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Również teza o braku ograniczeń wynikających z projektowanej inwestycji związanych z przesłanianiem potencjalnych obiektów na należących do skarżących działkach o numerach [...] nie została w żaden sposób uzasadniona. W szczególności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest przytoczenia jakichkolwiek dowodów (jak chociażby ewentualna analiza przesłaniania i nasłonecznienia), czy też odniesienia się do już zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (np. w zakresie opisu usytuowania projektowanej inwestycji względem nieruchomości skarżących), które potwierdzałyby, że nie zachodzą ograniczenia związane z przesłanianiem potencjalnych obiektów na działkach skarżących. Ponadto, dokonując analizy oddziaływania spornej inwestycji na nieruchomości skarżących, organ odwoławczy winien odnieść się szczegółowo do zarzutów podniesionych w podaniu skarżących o wznowienie postępowania, jak również w ich odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r., czego zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Słuszne bowiem co do zasady stanowisko organu odwoławczego o braku podstaw do uwzględnienia w przedmiotowym postępowaniu okoliczności dotyczących zrealizowania zatwierdzonego projektu budowlanego z istotnym odstępstwem polegającym na budowie muru oporowego na granicy z działkami skarżących (w tym zakresie prawidłowo sprawa została przekazana według właściwości organowi nadzoru budowlanego), nie oznacza, że organ odwoławczy w sposób wyczerpujący odniósł się do zarzutów podnoszonych przez skarżących w toku przedmiotowego postępowania. W szczególności z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ odwoławczy w jakikolwiek sposób wyjaśnił podnoszoną przez skarżących kwestią projektowanego przez inwestora podwyższenia terenu oraz wpływu takiego sposobu zagospodarowania działki, na której ma zostać zrealizowana inwestycja, na nieruchomości skarżących położone wzdłuż wschodniej granicy terenu objętego inwestycją, poprzez wprowadzenie ograniczeń w zagospodarowaniu terenu. W tym zakresie organ winien był dokonać analizy rozwiązań zawartych w dokumentacji projektowej i zbadać, czy taki sposób realizacji inwestycji nie wykluczy zagospodarowania działek skarżących zgodnie z aktualnym oraz potencjalnym przeznaczeniem tych nieruchomości według przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, skoro przez działkę skarżących przeprowadzony jest rów melioracyjny, który został – na działce objętej przedmiotową inwestycją – ujęty w przepust/kanał, to dla wykorzystania terenu swych działek skarżący będą zmuszeni do wykonania podobnych robót budowlanych. Konsekwencją ewentualnego podniesienia terenu działek skarżących (w celu ich pełnego wykorzystania na określony cel zagospodarowania) byłaby ponadto konieczność wykonania odpowiedniego umocnienia od strony działek graniczących od wschodu z działkami skarżących. Wszystkie te kwestie stanowiły treść zarzutów podniesionych w podaniu skarżących o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Chojnickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., jednak nie zostały wyjaśnione w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu słusznie skarżący już w odwołaniu zarzucali, że z ustaleń organów nie wynika konkretnie jakie podniesienie terenu i związane z nim umocnienia zostały zaakceptowane w decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2011 r. (a co za tym idzie – jakie rozwiązania w tym zakresie przewiduje zatwierdzony projekt budowlany i jakie rozwiązania akceptują organy w tej sprawie). W szczególności nie wynika z nich czy w decyzji tej zatwierdzono jedynie umocnienie przyczółków, czy też umocnienie skarpy (jeżeli tak to jakiej) kamiennymi gabionami. Okoliczność ta niewątpliwie winna być wyjaśniona w aspekcie wpływu na ograniczenie w zagospodarowaniu terenu działek skarżących, a w konsekwencji również w zakresie, w jakim uchybienie procesowe w postaci pozbawienia skarżących udziału w sprawie zakończonej decyzją dotychczasową mogłoby mieć wpływ na podjętą decyzję. Wyważenie przez organ interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich w trybie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane wymaga zatem dokonania analizy planowanego zamierzenia budowlanego pod kątem jego wpływu na istniejącą w sąsiedztwie zabudowę (istniejącą lub mogącą powstać zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Równie istotną jest kwestia sposobu zagospodarowania nieruchomości sąsiednich oraz wpływu tego zagospodarowania na możliwość realizacji przez inwestora zabudowy o określonych parametrach względem działek sąsiednich. Sąd wskazał również, że organ odwoławczy musiał również przeanalizować zgodność rozwiązań projektowych z przedłożonymi przez inwestora opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi (art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane). Nie wystarczy, w ocenie Sądu, stwierdzenie, że inwestor ww. dokumenty załączył do wniosku o pozwolenie na budowę, lecz niezbędne jest ustalenie, czy rozwiązania projektowe nie wykraczają poza ustalenia wynikające z tych dokumentów. W rozpoznawanej sprawie inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył projekt budowlany zawierający m.in. decyzję Starosty Chojnickiego z dnia [...] czerwca 2011 r. o udzieleniu inwestorowi pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego w postaci przepustu (rurociągu) usytuowanego na działkach nr [...] i nr [...] na rowie melioracyjnym [...] (który – jak wynika z projektu zagospodarowania działek inwestora – znajduje się również na działkach skarżących). Według pozwolenia wodnoprawnego wlot rurociągu będzie usytuowany na rzędnej 149 m n.p.m., a wylot na rzędnej 148,90 m n.p.m. Umocnienie przyczółków rurociągu (wlotu i wylotu) wykonane będą z gabionów do wysokości 4,61 m, posadowionych na żelbetowym fundamencie. W zaskarżonej decyzji zabrakło wyjaśnienia, czy rozwiązania przyjęte w przedłożonym przez inwestora projekcie budowlanym są zgodne z treścią uzyskanego przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego, mimo że skarżący w odwołaniu wnosili o dopuszczenie dowodu z tej decyzji. Kwestia ta winna być wnikliwie zbadana chociażby z tego względu, że w pozwoleniu wodnoprawnym ustalono wyraźnie rzędne posadowienia urządzenia wodnego oraz określono rodzaj umocnień przyczółków rurociągu i ich wysokość. To z kolei przekłada się na wysokość terenu inwestycji, jaka miała w wyniku zrealizowania tego projektu zostać uzyskana. Zdaniem Sądu braki w powyższym zakresie stanowiły naruszenie przepisów postępowania dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to jest norm art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła spółka [...] Sp. z o.o. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 151 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oddalenia skargi; 2) art. 145 §1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Wojewody gdy tymczasem WSA przedstawił sprawę niezgodnie ze stanem rzeczywistym z uwagi na niedokładne zbadanie oraz niepełne i błędne ustalenie przez WSA stanu faktycznego sprawy, a także: a) uznanie przez WSA, że Wojewoda nie zbadał prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem przepisów stanowiących podstawę jej wydania, gdy tymczasem badanie takie zostało dokonane, czemu Wojewoda dał wyraz w uzasadnieniu decyzji stwierdzając, że analiza dokumentacji projektowej nie wykazała, aby realizacja przedmiotowej inwestycji powodowała jakiekolwiek uciążliwości i utrudnienia; b) uznanie przez WSA, że dla wyjaśnienia sprawy konieczne jest dokonanie analizy przesłaniania i nasłoneczniania, oraz podniesienia terenu nieruchomości, gdy tymczasem przedmiotem sprawy jest budowa parterowego pawilonu handlowego [...], a nie kilku czy wielopiętrowego budynku, a sam budynek nie jest wznoszony przy granicy nieruchomości tylko zachowuje wymagane normy odległości wynikające z rozporządzenia, a dodatkowo granica działki zabezpieczona jest murem oporowym, który nie tylko nie pogarsza warunków dla nieruchomości sąsiednich ale je zabezpiecza tak, że Skarżący nie muszą wykonywać jakichkolwiek czynności ani ponosić jakichkolwiek nakładów przed wykorzystaniem własnej nieruchomości; c) zarzucenie przez WSA, że Wojewoda nie odniósł się szczegółowo do zarzutów Skarżących, gdy tymczasem zarzuty te dotyczą: – domniemanej samowoli budowlanej badanej już przez organy nadzoru budowlanego, a więc kwestii niezwiązanej z badaniem, w niniejszym postępowaniu, decyzji o pozwoleniu na budowę, które to zarzuty WSA i tak uznał za niezwiązane ze sprawą, – ograniczeń w zakresie zagospodarowania nieruchomości, przy czym te zarzuty są twierdzeniami Skarżących niczym nie popartymi, będącymi wyrazem niezadowolenia z powstania w sąsiedztwie dyskontu niż realną materialną ingerencją w ich nieruchomość i możliwość jej zagospodarowania, szczególnie pod kątem zarzutu Skarżących niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie pogorszenia warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości d) zarzucenie, że w decyzji Wojewoda nie odniósł się do różnicy poziomu terenów, która w ocenie skarżących wpływa negatywnie na możliwość zagospodarowania ich nieruchomości i oznacza konieczność podniesienia działki skarżących, przy czym zarzut ten nie został w żaden sposób przez skarżących skonkretyzowany i jest gołosłowny, szczególnie z uwagi na wykonane zabezpieczenie granicy; e) uznanie przez WSA, że Wojewoda przeprowadził postępowanie i ustalił stan faktyczny sprawy niezgodnie z art. 7, 77 §1 i art. 107 § 3 k.p.a., a więc nieuprawnionym i błędnym przyjęciem przez WSA, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało wadliwie a uzasadnienie decyzji jest nieprawidłowe; f) wskazanie Wojewodzie przez WSA, że przy badaniu sprawy na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, organ administracji powinien uwzględniać także normy wynikające z norm prawa cywilnego, tj. art. 140 i 144 k.c. gdy tymczasem przedmiotem badania projektu budowlanego jest jego zgodność z przepisami prawa budowlanego, w tym przepisami określającymi warunki techniczne, a nie analizowanie sprawy pod kątem norm prawa cywilnego, do czego powołane są sądy cywilne, przed którymi uprawnionemu służą środki ochrony określone w Kodeksie cywilnym. W ocenie skarżącej Spółki powyższe naruszenia procedury mają istotne znaczenie dla sprawy, gdyż spowodowały uwzględnienie skargi przez WSA, która winna być oddalona z uwagi na fakt, iż stan faktyczny sprawy został przez organy administracji ustalony prawidłowo, WSA tym samym błędnie zobowiązuje organ administracji do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, którego zakres jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, a jego celem ma być wyjaśnienie zarzutów sąsiadów, dotyczących domniemanego ograniczenia możliwości zagospodarowania ich nieruchomości, które to zarzuty są nieskonkretyzowane i są wynikiem ich interesów faktycznych a nie prawnych. W oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Spółka zarzuciła również naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię: art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i uznanie, że ochrona interesów osób trzech oznacza także badanie przez organ administracji budowlanej inwestycji pod kątem przepisów art. 140 i 144 k.c., art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że ocena zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oznacza także badanie przez organ administracji budowlanej inwestycji pod kątem przepisów art. 140 i 144 k.c. Skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku i w związku z tym podjęte rozstrzygnięcie przez Sąd pierwszej instancji. Na wstępie należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu wznowieniowym, co powinno mieć fundamentalne znaczenie przy rozpoznawaniu skargi. Wznowienie postępowania administracyjnego ma na celu powtórzenie postępowania, w wyniku którego została wydana kwestionowana decyzja ostateczna. Nie chodzi więc tu o wadę samej decyzji, jak w postępowaniu nieważnościowym, ale chodzi o wadliwość wcześniej przeprowadzonego postępowania, co nie musi oznaczać wadliwości samej decyzji wydanej w tym postępowaniu. W postępowaniu wznowieniowym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zasadzie może dojść do uchylenia kwestionowanej decyzji, jeżeli wykaże się, że była inna wydana z naruszeniem prawa i to w zakresie przepisów Prawa budowlanego stanowiących podstawę jej wydania. Dlatego też kontrola sądowa decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym nie może wyłącznie ograniczyć się do analizy uzasadnienia tej decyzji, ale powinna dotyczyć oceny dokonanej w tej decyzji w stosunku do decyzji kwestionowanej, w tym przypadku decyzji Starosty Chojnickiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. W rozpoznawanej sprawie uprawnione byłoby uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2013 r., gdyby kontrola sądowa jednoznacznie wykazała, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. została wydana z naruszeniem prawa w takim zakresie (nie chodzi o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), że w wyniku wznowienia postępowania nie mogłoby być ponownie wydana taka sama decyzja. W niniejszej sprawie do takich wniosków nie doszedł i nie mógł dojść Sąd pierwszej instancji, opierając się wyłącznie w swoich rozważaniach na zarzutach zamieszczonych w skardze, co ewidentnie stanowi naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sąd podejmuje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala sądowi na niezależność poglądów i własną obiektywną ocenę prawną zaskarżonego aktu pozbawioną emocji i zaangażowania w ochronę interesów którejś ze stron biorących udział w postępowaniu. Pełnomocnik strony sporządzający skargę do sądu administracyjnego może napisać wszystko, co może leżeć w interesie jego mandanta, nie może to jednak stanowić bezkrytycznie przyjętej przez Sąd oceny prawnej scenariusza rozstrzygnięcia sprawy oraz materiału do wskazań co do dalszego postępowania, wiążących następnie organy i sądy (art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe rozważania należy zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż ocena prawna zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd pierwszej instancji oraz jej uzasadnienie nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Z chwilą wznowienia postępowania administracyjnego cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wydania pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 2011 r. stał się dostępny dla skarżących, nie można więc ustaleń stanu faktycznego sprawy dokonywać z pominięciem tych materiałów albo wbrew zawartym tam ustaleniom. Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na wstępie już uzasadnienia zaskarżonego wyroku doszedł do wniosku, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Jest to ocena przedwczesna i gołosłowna, gdyż dalsze zarzuty Sądu w stosunku do kontrolowanej decyzji zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku tego nie potwierdzają, jeżeli się je odniesie do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej wydającego decyzje o pozwoleniu na budowę, które wynikają z przepisów art. 32–35 Pr.bud. Takie same kompetencje i tylko w zakresie ww. przepisów miał organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Niektóre oceny Sądu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku są zupełnie oderwane od rzeczywistości, jak bowiem w tej sprawie można mieć wątpliwości, czy projektowany obiekt nie będzie przesłaniał potencjalnych obiektów na działkach skarżących, skoro jest to obiekt parterowy i znacznie oddalony od granic działek sąsiednich, jak trafnie podnosi się w skardze kasacyjnej. Ocena zaskarżonej decyzji w kontekście ustaleń decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie może brać pod uwagę tego, że inwestor wybudował mur oporowy zamiast kamiennych gabionów, które były przewidziane w projekcie budowlanym. Poza tym wyjaśnienie sprawy w tym zakresie należy do organów nadzoru budowlanego i rozstrzygnięcie w tym zakresie nie może rzutować na ocenę przeprowadzonego postępowania wznowieniowego. Tożsamość postępowania wznowieniowego w tej sprawie z postępowaniem zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., nie pozwala na rozszerzanie ram tego postępowania ponad rozsądną miarę i dopuszczenie wszystkich wniosków dowodowych żądanych przez skarżących. Należy przypomnieć, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę odbywa się na wniosek inwestora i jeżeli spełni wszystkie rygory ustawowe to organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Pr.bud.) i co nie wymaga zgody sąsiadów. Nie oznacza to jednak, że organ wydający decyzję nie musi brać pod uwagę art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud., chociaż nie musi o tym ostentacyjnie informować w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku można by wnosić, że to sąsiedzi – skarżący są najważniejszą stroną tego postępowania, którym należy wszystko wyjaśniać, udowadniać i pytać o zgodę, bo w przeciwnym razie zaskarżona decyzja może być oceniona, że została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie wyjaśnił, na jakiej podstawie prawnej organ wydający zaskarżoną decyzję powinien ustalić, czy projektowana inwestycja (plan zagospodarowania terenu) nie narusza prawa własności skarżących (art. 140, art. 144 k.c.), co też trafnie podnosi się w skardze kasacyjnej. W zaskarżonym wyroku nie wyjaśniono też, na jakiej podstawie Sąd stwierdza, że organ musi przeanalizować zgodność rozwiązań projektowych przedłożonych przez inwestora z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami. Sąd jednak nie wskazał z jakiego przepisu Prawa budowlanego wynika taka kompetencja dla organu wydającego pozwolenie na budowę, gdyż z brzmienia art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 1 i art. 35 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. to nie wynika. Sąd nie wskazał też na jakiej podstawie żąda od organu wyjaśnienia, czy założenia przyjęte w projekcie budowlanym są zgodne z uzyskanym pozwoleniem wodnoprawnym. Decyzja o pozwoleniu na budowę jest decyzją związaną, pozbawioną w zasadzie elementu swobodnego uznania organu i kompetencje organów wydających taką decyzję są ściśle określone, ograniczone postanowieniami ustawy – Prawo budowlane. Jeżeli więc art. 35 ust. 1 pkt 3 Pr.bud. stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: – kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń (...), to nie może Sąd twierdzić, że "organ odwoławczy musiał również przeanalizować zgodność rozwiązań projektowych z przedłożonymi przez inwestora opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami" (s. 23). Jest to nadinterpretacja Sądu, błędna wykładnia art. 35 ust. 1 pkt 3 Pr.bud., a to jest tylko jeden z przykładów wskazujących na wadliwość zaskarżonego wyroku, co uzasadnia zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 22) opisuje szczegółowo co zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. powinien zawierać projekt budowlany, nie wynika jednak z tego, że projekt budowlany złożony w tej sprawie był niezgodny z ww. rozporządzeniem. Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że organ musiał odnieść się do zarzutów skarżących dotyczących podniesienia terenu związanego z projektowaną inwestycją. Sąd chyba zapomniał, co należy do obowiązków projektanta i że to on odpowiedzialny jest za prawidłowe opracowanie projektu budowlanego (art. 20 Pr. bud.). I tak wszystkie zarzuty Sądu w stosunku do zaskarżonej decyzji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zostały sformułowane wyłącznie pod dyktando zarzutów zawartych w skardze, bez jakiegokolwiek rozważenia czy zarzuty skargi są uzasadnione, czy wyjaśnienie ich nie znajduje się w aktach sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2011 r., czy też zarzuty te mają w ogóle jakikolwiek sens i czy nie są podyktowane wyłącznie taktyką procesową skarżących. Wiele innych uwag Sądu w stosunku do zaskarżonej decyzji, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest wręcz niezrozumiałych, jednak w odbiorze ogólnym sugerujących wadliwość przeprowadzonego postępowania wznowieniowego i wydanej w nim decyzji, bowiem zdaniem Sadu organ nie wyjaśni. Brak jednak odpowiedzi na to, czy nie jest to wyjaśnione w aktach sprawy, w której wydano decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., bądź czy w ogóle wyjaśnienie tego było niezbędne w świetle obowiązujących przepisów i czy wyjaśnienie tego należało do organów. Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku można odnieść wrażenie, że w wyobrażeniu Sądu pierwszej instancji, organ prowadzący postępowanie wznowieniowe powinien wydać nową decyzję będącą powtórzeniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., bądź odmówić wydania takiej decyzji pod wpływem zarzutów skarżących tę decyzję i dlatego tak ukształtował zaskarżony wyrok i jego uzasadnienie. Należy więc wyjaśnić, że celem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. było wyłącznie sprawdzenie, czy prawidłowo (zgodnie z prawem) zostało przeprowadzone postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia 19 sierpnia 2011 r., pomimo tego że w tym postępowaniu nie uczestniczyli skarżący J. O. i Z. O. Uprawnienia stron, które bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), oraz kompetencje organów prowadzących postępowanie wznowieniowe na tej podstawie są takie same jak w postępowaniu, w którym wydano kwestionowaną decyzję. Postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, nie może być traktowane jako postępowanie konkurencyjne, mające na celu wyłącznie obalenie wydanej decyzji, negujące całość postępowania i zgromadzonych w nim materiałów. Fakt wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie daje stronie, która nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, dodatkowych, nadzwyczajnych uprawnień, jak można by wnosić z roszczeniowego charakteru skargi i akceptacji przez Sąd takiej postawy. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. ma między innymi zapobiegać nadmiernym, nieuzasadnionym i nie mającym podstaw prawnych żądaniom skarżących. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI