II OSK 1907/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, potwierdzając zasadność wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie budynku handlowego z częścią socjalną, mimo istotnych odstępstw od projektu budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie o wymierzeniu kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną. Skarżący argumentował, że nie mógł naruszyć przepisów Prawa budowlanego dotyczących zawiadomienia o zakończeniu budowy lub pozwolenia na użytkowanie, ponieważ budynek został wybudowany z istotnymi odstępstwami od projektu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że przystąpienie do użytkowania obiektu z istotnymi odstępstwami od projektu jest również czynem zabronionym, zagrożonym karą pieniężną, i oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wymierzeniu kary pieniężnej za nielegalne przystąpienie do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył karę 75 000 zł, stwierdzając, że budynek był użytkowany przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a także wykryto istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T.C., uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i obliczyły wysokość kary. W skardze kasacyjnej T.C. zarzucił naruszenie art. 54 i 55 Prawa budowlanego, twierdząc, że nie mógł naruszyć tych przepisów, skoro budowa była niezgodna z projektem, co uniemożliwiało skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy lub uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że przystąpienie do użytkowania obiektu z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego jest odrębnym deliktem administracyjnym, zagrożonym karą pieniężną, niezależnie od postępowania naprawczego dotyczącego samych odstępstw. Sąd podkreślił, że zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu przed uzyskaniem stosownych zezwoleń, a dotyczy to zarówno obiektów zgodnych z projektem, jak i tych z istotnymi odstępstwami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego jest odrębnym deliktem administracyjnym, zagrożonym sankcją w postaci kary pieniężnej, niezależnie od postępowania naprawczego dotyczącego samych odstępstw.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu przed uzyskaniem stosownych zezwoleń, a dotyczy to zarówno obiektów zgodnych z projektem, jak i tych z istotnymi odstępstwami. Inwestor popełnia dwa delikty: pierwszy za budowanie z odstępstwami, drugi za nielegalne użytkowanie. Odpowiedzialność za jedno nie pochłania odpowiedzialności za drugie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.b. art. 54
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten nie zgłosi sprzeciwu w terminie 21 dni.
u.p.b. art. 55
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w określonych przypadkach.
u.p.b. art. 57 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Pomocnicze
u.p.b. art. 59f § ust. 1-3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określa zasady wymierzania kar pieniężnych, w tym dziesięciokrotne podwyższenie stawki opłaty w przypadku kar z tytułu nielegalnego użytkowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego sprawowanej z urzędu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA, który jest związany granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawę prawną oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego jest odrębnym deliktem administracyjnym, zagrożonym karą pieniężną, niezależnie od postępowania naprawczego dotyczącego samych odstępstw.
Odrzucone argumenty
Inwestor, który zrealizował obiekt budowlany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, nie może być pociągnięty do odpowiedzialności z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, ponieważ nie mógł skutecznie złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy ani ubiegać się o pozwolenie na użytkowanie.
Godne uwagi sformułowania
Inwestor, który zrealizował obiekt budowlany z istotnymi odstępstwami do projektu budowlanego i przystąpił do jego użytkowania popełnia dwa delikty administracyjne. Skoro zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym, to tym bardziej zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Bożena Popowska
sędzia
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, nawet jeśli został on wybudowany z istotnymi odstępstwami od projektu. Wyjaśnienie, że nielegalne użytkowanie jest odrębnym deliktem od budowania z odstępstwami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od projektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nielegalnego użytkowania obiektów budowlanych i wyjaśnia, że nawet jeśli budowa była wadliwa, to jej użytkowanie bez zezwolenia jest osobnym przewinieniem.
“Budowałeś z błędami? Użytkowanie bez pozwolenia to kolejny problem!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1907/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-01-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-07-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bożena Popowska Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane VII SA/Wa 2661/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-03-30 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 1409 art. 54 i art. 55 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Dz.U. 2012 poz 270 art. 134 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Bożena Popowska Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2661/11 w sprawie ze skargi T. C. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2661/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.C. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ciechanowie postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1-3, art. 59g i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane) oraz art. 123 k.p.a. wymierzył T, C. karę w wysokości 75 000 zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną, wybudowanego na nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] przy ul. P. w G. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że budynek został zrealizowany na podstawie decyzji Starosty Ciechanowskiego z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku gospodarczego na handlowy z częścią socjalną. W dniu [...] czerwca 2011 r. przeprowadzono z urzędu oględziny ww. budynku, w czasie których stwierdzono przystąpienie do użytkowania pomieszczeń parteru, sali sprzedaży oraz zaplecza socjalnego, poza klatką schodową i kotłownią, na regałach znajdowały się artykuły przemysłowe i budowlane. W sklepie była ekspedientka. Sklep był otwarty. Pomieszczenia zaplecza socjalnego były umeblowane. Ponadto w trakcie kontroli stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na częściowym podwyższeniu drugiej kondygnacji, co spowodowało zmianę charakterystycznych parametrów budynku (kubatury, wysokości). Organ stwierdził, że stwierdzone zmiany będą przedmiotem odrębnego postępowania naprawczego. Z uwagi na zaistniały stan faktyczny i prawny organ nadzoru budowlanego uznał, że zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, zobligowany jest do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Organ wyjaśnił również, że kwota 75 000 zł stanowi iloczyn 500 zł (stawka opłaty s) x 10 x 15 (współczynnik kategorii XVII obiektu – k) x 1,0 (współczynnik wielkości obiektu budowlanego – w). Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia T.C.utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ciechanowie z dnia [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji rozpatrując przedmiotową sprawę podjął właściwe rozstrzygnięcie orzekając o karze z tytułu nielegalnego użytkowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że T.C.przystąpił do użytkowania przedmiotowego budynku handlowego z częścią socjalną przed oddaniem go do użytkowania. W ocenie organu odwoławczego z protokołów kontroli oraz dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej wynika, że w dniu kontroli budynek był użytkowany. O użytkowaniu świadczą, zgromadzone w w/w budynku w dniu kontroli ometkowane artykuły przemysłowe i budowlane. Jednocześnie wskazał, że z przedłożonych przez organ I instancji paragonów fiskalnych wynika, iż omawiany budynek jest użytkowany. Nadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że wysokość kary z tytułu nielegalnego użytkowania nie jest zależy od swobodnego uznania organu nadzoru budowlanego, lecz jest ściśle określona przepisami, natomiast dotkliwość kary (dziesięciokrotność opłaty), o której mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, jest celowym zamierzeniem ustawodawcy mającym na celu wyeliminowanie nagminnego lekceważenia ww. obowiązku przez osoby zobowiązane do zgłoszenia zakończenia budowy obiektu i zamiaru przystąpienia do jego użytkowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł T. C. Zdaniem skarżącego zaskarżone rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące, niezgodne z prawdą, niezrozumiałe i narusza prawo. Skarżący podniósł, że o terminie kontroli nie został poinformowany, a zdjęcia zostały wykonane bez jego wiedzy i zgody. Ponadto, w zaskarżonym postanowieniu nie zostało wyjaśnione z czyjej inicjatywy nastąpiła kontrola. Skarżący stwierdził, że nieprawidłowo został oceniony stan faktyczny, gdyż budynek w części rozbudowywanej do dnia dzisiejszego nie jest użytkowany. Na parterze budynku w sali sprzedaży zostały częściowo zmontowane regały i przechowywane materiały niezbędne do budowy i wykańczania innych obiektów na terenie działki. Dodatkowo podniósł, że pracownica przebywała w części istniejącej budynku, która była wykonana wcześniej według odrębnego pozwolenia, zaś obecnie trwa kompletowanie dokumentów w sprawie częściowego oddania budynku do użytkowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2661/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku handlowego z częścią socjalną. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że na T. C. ciążył obowiązek uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania, co wynika wprost z decyzji Starosty Ciechanowskiego z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku gospodarczego na handlowy z częścią socjalną. Podstawową zatem kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu była ocena, czy organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy będący podstawą wymierzonej kary oraz czy właściwie dokonały obliczenia jej wysokości. W ocenie Sądu, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy ponad wszelką wątpliwość potwierdza fakt prowadzenia działalności gospodarczej w budynku objętym postępowaniem, przed uzyskaniem decyzji zezwalającej na użytkowanie, a zatem fakt nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego przez skarżącego. Organy nadzoru budowlanego podczas kontroli w dniu [...] czerwca 2011 r. stwierdziły przystąpienie do użytkowania pomieszczeń parteru, sali sprzedaży oraz zaplecza socjalnego, poza klatką schodową i kotłownią. Z akt sprawy wynika, że na regałach znajdowały się artykuły przemysłowe i budowlane. Artykuły te były ometkowane i oferowane do sprzedaży a z dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu kontroli wynika, że wokół sklepu gromadzili się potencjalni klienci oglądający wystawione towary. W sklepie obecna była również była ekspedientka. Sklep był otwarty. Pomieszczenia zaplecza socjalnego były umeblowane. W trakcie kontroli wykonano dokumentację fotograficzną potwierdzającą zapisany w protokole stan faktyczny. Podsumowując Sąd stwierdził, że z całości akt administracyjnych, w tym z protokołu kontroli oraz dołączonej dokumentacji fotograficznej wynika jednoznacznie, że organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zgromadziły i zebrały materiał dowodowy będący podstawą wydania postanowienia w oparciu o przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Tym samym należy uznać, że organy administracji rozstrzygając kwestię nielegalnego użytkowania podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący zebrały, rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś stan faktyczny sprawy uzasadniający podjęcie zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia nie budzi najmniejszych wątpliwości. Także uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. W ocenie Sądu zastrzeżeń nie budzi także sposób obliczenia wysokości kary z tytułu nielegalnego użytkowania dokonanego w oparciu o wzór określony w art. 59 f ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, tj. współczynnik kategorii obiektu (k) (dla kategorii XVII - budynki handlu i usług) - 15,0; współczynnik wielkości obiektu (w) - 1,0; stawkę opłaty (s) - 500 zł, co po podstawieniu do wzoru (k x w x s) x 10 daje kwotę (15 x 1,0 x 500) x 10 = 75 000 zł. Odnosząc się do zarzutów skarżącego Sąd stwierdził, że dotyczą one przede wszystkim błędów w ustalaniu stanu faktycznego przez organy nadzoru budowlanego. Twierdzeniom skarżącego przeczą jednak ustalenia spisane w protokole kontroli jak i załączone do sprawy zdjęcia wykonane w dniu kontroli. Kontrola odbyła się w obecności skarżącego, który podpisał protokół, nie wnosząc do niego żadnych zastrzeżeń. W związku z powyższym ustalenia w zakresie stanu faktycznego poczynione przez organy należy uznać za prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu niepoinformowania skarżącego o terminie kontroli, Sąd stwierdził, że organ nadzoru budowlanego nie miał obowiązku uprzedzenia o terminie jej przeprowadzenia. Kontrola dokonywana z urzędu ma bowiem na celu ustalenie rzeczywistego stanu kontrolowanego obiektu budowlanego i niejednokrotnie właśnie niezapowiedziana kontrola umożliwia jednoznaczne ustalenie ww. stanu. Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących wysokości kary Sąd wskazał, że jej wymierzenie jest obligatoryjne, a wysokość kary nie zależy od swobodnego uznania organu. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł T.C.podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 54 i art. 55 ustawy Prawo budowlane, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, przez ich niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie przez Sąd w odpowiedni sposób a także przez organy administracji pierwszej i drugiej instancji, polegające na stwierdzeniu ich naruszenia przez skarżącego, w sytuacji kiedy skarżący realizując budowę niezgodnie z planem, nie mógł w zaistniałych warunkach dokonać skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy w trybie art. 54 Prawa budowlanego, jak również nie mógł ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 niniejszej ustawy, co oznacza że nie mógł tym samym naruszyć żadnego z ww. przepisów. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, z uzasadnieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należałoby się zgodzić gdyby skarżący kasacyjnie realizował swoją inwestycję zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Tymczasem z ustalonego i przez żadną stronę nie kwestionowanego stanu faktycznego wynika, że w trakcie kontroli, która stwierdziła użytkowanie budynku stwierdzono również istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W związku z tym zostało wszczęte odrębne postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W sytuacji gdy budowa była prowadzona niezgodnie z zatwierdzonym planem skarżący nie mógł w zaistniałych warunkach dokonać skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy w trybie art. 54 Prawa budowlanego, jak również ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 niniejszej ustawy, co oznacza że nie mógł tym samym naruszyć żadnego z w/w przepisów prawa. Okoliczności tej Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę stwierdzając, że skarżący naruszył przepisy ar. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane i zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Na poparcie swojego stanowiska skarżący kasacyjnie powołał się na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 04 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 2000/09. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ".. .wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania jest dopuszczalne tylko wówczas, kiedy strona powinna skutecznie ubiegać się o uzyskanie takiej decyzji, a z naruszeniem tego przypisu nie czyni tego i samowolnie bez niezbędnej zgody organu przystępuje do użytkowania zrealizowanego obiektu. Wymierzenie takiej kary ma bowiem zobligować inwestora do dopełnienia niezbędnych czynności, a więc uzyskania takiej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zatem obraza tej normy polega na tym, że strona jest zobowiązana uzyskać pozwolenie na użytkowanie, lecz tego nie czyni, samowolnie użytkując zrealizowany obiekt. Sytuacja taka nie może natomiast dotyczyć inwestora, który zrealizował obiekt niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę. Skoro w takiej sytuacji nie jest dopuszczalne skuteczne zawiadomienie organu o zakończeniu budowy jak również uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż postępowania to nie służy legalizacji nielegalnie wykonanych robót budowlanych, to nie można przyjąć, że strona w takiej sytuacji nie zawiadamiając o zakończeniu budowy bądź nie uzyskując takiej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie narusza odpowiednio art. 54 bądź art. 55. Prawa budowlanego. W takim przypadku uruchomione winny zostać procedury zmierzające do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, co w rozpoznawanej sprawie nastąpiło. Jednakże w zaistniałej sytuacji brak było podstaw do równoległego uruchomienia postępowania prowadzącego do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku biurowego. Skoro bowiem skarżąca nie mogła w zaistniałych warunkach dokonać skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy w trybie art. 54 Prawa budowlanego, jak również ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 niniejszej ustawy, to nie mogła tym samym naruszyć żadnej z niniejszych norm prawa. Przyjmując odmienne stanowisko w tej sprawie Sąd pierwszej instancji, tak jak i organy nadzoru budowlanego obu instancji, naruszył art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego ". Z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrolę legalności zaskarżonych aktów administracyjnych wojewódzki sąd administracyjny przeprowadza z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżącego kasacyjnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny takiej kontroli nie przeprowadził. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez T.C.nie ma usprawiedliwionych podstaw. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 j.t. ze zm.). Zarzucając naruszenie ww. przepisu skarżący kasacyjnie formułuje pogląd, że w sytuacji, gdy inwestor przystąpi bez zezwolenia do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego przepis o wymierzeniu kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie nie może mieć zastosowania. Karę pieniężną za przystąpienie bez zezwolenia do użytkowania obiektu budowlanego, zdaniem skarżącego kasacyjnie, można bowiem nałożyć tylko na tego, kto może skutecznie wystąpić o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. O pozwolenie na użytkowanie może zaś wystąpić tylko ten, kto wybudował obiekt budowlany zgodnie z projektem budowlanym, gdyż tylko taka osoba może dokonać skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego. Z poglądem skarżącego kasacyjnie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić się nie można. Zgodnie z treścią art. 54 ustawy Prawo budowlane do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Z art. 57 ust. 1 pkt 2a wynika, że do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć oświadczenie kierownika budowy o zgodności obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami. Zawiadomienia o zakończeniu budowy, które może skutkować legalnym przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, może dokonać inwestor, który zrealizował obiekt zgodnie z projektem budowlanym. Nie oznacza to jednak, że tylko na inwestora, który przystąpił do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego zrealizowanego zgodnie z projektem budowlanym, może zostać nałożona kara pieniężna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zabronione jest przystąpienie do użytkowania, przed dokonaniem skutecznego zgłoszenia lub uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, obiektu budowlanego, który został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym. Naruszenie tego zakazu skutkuje nałożeniem na inwestora sankcji w postaci kary pieniężnej. Skoro zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym, to tym bardziej zabronione jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego także zagrożone jest więc sankcją w postaci kary pieniężnej. Okoliczność, że inwestor, który zrealizował taki obiekt nie mógłby złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy, które skutkowałoby możliwością legalnego użytkowania obiektu nie ma znaczenia dla możliwości nałożenia kary pieniężnej. Inwestor, który zrealizował obiekt budowlany z istotnymi odstępstwami do projektu budowlanego i przystąpił do jego użytkowania popełnia dwa delikty administracyjne. Pierwszy delikt polega na zbudowaniu obiektu z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Jego skutkiem jest wymierzenie inwestorowi kary pieniężnej przewidzianej w art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Drugi delikt polega na przystąpieniu do użytkowania ww. obiektu. Skutkiem popełnienia tego deliktu jest wymierzenie inwestorowi kary pieniężnej przewidzianej w art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do przyjęcia, że odpowiedzialność inwestora za zbudowanie obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego pochłania odpowiedzialność za przystąpienie do użytkowania tego rodzaju obiektu. Aby można było przyjąć, że odpowiedzialność za zbudowanie obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego pochłania odpowiedzialność za przystąpienie do użytkowania tego rodzaju obiektu możliwość taka musiałaby wynikać wprost z przepisu prawa. Możliwości takiej nie da się natomiast wyprowadzić w drodze wykładni obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane. Brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. Decyzja ta była prawidłowa i nie było podstaw do jej uchylenia, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu niezależnie od zarzutów i wniosków zawartych w skardze oraz wskazaną w skardze podstawą prawną. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI