II OSK 1896/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-04-24
NSAAdministracyjneWysokansa
choroba zawodowahałaspostępowanie administracyjneinspekcja sanitarnaorzecznictwo lekarskieNSAWSAprawo pracyochrona zdrowia

NSA uchylił wyrok WSA, uznając błędną interpretację przepisów dotyczących postępowania w sprawach chorób zawodowych, w szczególności w zakresie wniosków dowodowych pracodawcy.

Sprawa dotyczyła choroby zawodowej pracownika, gdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Sanitarnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Sąd błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia dotyczące chorób zawodowych, w szczególności w zakresie możliwości pracodawcy do wnioskowania o badania przez jednostkę II stopnia. NSA podkreślił specyfikę postępowania w sprawach chorób zawodowych, które w pewnym zakresie wyłącza ogólne zasady KPA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu dotyczącą choroby zawodowej pracownika, uznając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady czynnego udziału strony. Sąd wskazał na błędy proceduralne organu, takie jak niewłaściwe powiadomienie pracodawcy o wszczęciu postępowania oraz brak rozpatrzenia wniosku dowodowego pracodawcy o przeprowadzenie badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Inspektora Sanitarnego, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował i zastosował przepisy rozporządzenia dotyczące chorób zawodowych, w szczególności § 8 ust. 2, który nie przyznaje pracodawcy prawa do skutecznego domagania się skierowania pracownika na badanie przez jednostkę II stopnia. NSA podkreślił, że postępowanie w sprawach chorób zawodowych ma specyficzny charakter i w pewnym zakresie wyłącza stosowanie ogólnych zasad KPA, a pracodawca nie jest stroną postępowania przed jednostkami orzeczniczymi. Sąd wskazał, że błędna ocena naruszenia przepisów przez WSA była podstawą do uchylenia jego wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy rozporządzenia dotyczące chorób zawodowych nie przyznają pracodawcy takiego prawa. Postępowanie przed jednostkami orzeczniczymi toczy się bez udziału pracodawcy.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że specyfika postępowania w sprawach chorób zawodowych, uregulowana szczegółowo w rozporządzeniu, wyłącza stosowanie ogólnych zasad KPA w zakresie wniosków dowodowych pracodawcy dotyczących badań przez jednostkę II stopnia. Pracodawca nie jest stroną postępowania przed jednostkami orzeczniczymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

rozporządzenie § § 8 ust. 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Przepisy te nie przyznają pracodawcy prawa do skutecznego domagania się skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Inspektor sanitarny może żądać uzupełnienia orzeczenia lub dodatkowej konsultacji, ale nie ponownego badania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p. art. 237 § § 1 pkt 2 i 3

Kodeks pracy

rozporządzenie § § 4 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

rozporządzenie § § 7 ust. 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

rozporządzenie § § 8 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

rozporządzenie § § 6 ust. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja i zastosowanie przez WSA przepisów rozporządzenia dotyczących chorób zawodowych, w szczególności w zakresie uprawnień pracodawcy do wnioskowania o badania przez jednostkę II stopnia. Specyfika postępowania w sprawach chorób zawodowych wyłącza stosowanie ogólnych zasad KPA w pewnych aspektach.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przez organ II instancji art. 107 K.p.a. poprzez brak odniesienia się do wniosku dowodowego skarżącego. Zarzuty dotyczące naruszenia przez organ II instancji art. 10 K.p.a. poprzez brak możliwości naprawienia błędu organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawach chorób zawodowych przed właściwymi jednostkami orzeczniczymi, toczy się w myśl przepisów rozporządzenia bez udziału pracodawcy. Przepisy te należy stosować tylko i wyłącznie w zakresie nieunormowanym przepisami rozporządzenia. Uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Jerzy Krupiński

sprawozdawca

Maria Czapska - Górnikiewicz

członek

Zygmunt Niewiadomski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania w sprawach chorób zawodowych, roli pracodawcy w tym postępowaniu oraz specyfiki tego trybu w kontekście KPA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach chorób zawodowych, a nie ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy i ochrony zdrowia, a także precyzyjnej interpretacji przepisów proceduralnych, co jest istotne dla prawników procesowych.

Pracodawca nie zawsze może żądać badań pracownika w sprawie choroby zawodowej – NSA wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1896/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Krupiński /sprawozdawca/
Maria Czapska - Górnikiewicz
Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II SA/Op 440/06 - Wyrok WSA w Opolu z 2006-09-21
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
§ 8 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 września 2006 r. sygn. akt II SA/Op 440/06 w sprawie ze skargi. O. Spółka z o.o. w O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt II SA/Op 440/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]. W pkt 2 wyroku Sąd określił, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania O. sp. z o.o. w O., od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O.z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], stwierdzającej u E. K. chorobę zawodową pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K. p. a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 25 listopada 2005 r. spełnia przewidziane prawem wymagania: zostało wydane przez poradnię chorób zawodowych wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy wymienioną w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem, i zostało podpisane przez lekarza specjalistę medycyny pracy. Ponadto orzeczenie to zostało w szczegółowy sposób uzasadnione, wyjaśniono w nim jakim badaniom poddany został E. K. i które wyniki badań dowodzą, że doszło w tym przypadku do zawodowego uszkodzenia słuchu. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał brak podstaw do wystąpienia na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia do jednostki orzeczniczej II stopnia o ponowne badanie lekarskie E. K. Organ wskazał także, iż w dniu 19 stycznia 2006 r. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w O. Sp. z o.o. w O., którego wynik potwierdził ustalenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. o wieloletnim zawodowym narażeniu na hałas E. K., natomiast analiza wyników pomiarów dowiodła, że strona odwołująca się przez 23 lata zatrudniała E. K. w warunkach stwarzających znaczne ryzyko uszkodzenia narządu słuchu. Organ odwoławczy stwierdził również brak podstaw do uwzględnienia wpływu wieku pracownika na stan jego słuchu. Nadto wyjaśnił, iż przed wydaniem decyzji w II instancji, strony zostały zawiadomione o zakończonym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z całością dokumentacji i w dniu 22 marca 2006 r. strony skorzystały z tego prawa, nie wnosząc uwag.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł O. Sp. z o.o. w O. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, z uwagi na naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K. p. a.), poprzez niedopuszczenie dowodu ze specjalistycznych badań pracownika w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu oraz brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarżący powtórzył tym samym argumenty zawarte w odwołaniu. Dodał, że organ II instancji nie odniósł się w zasadzie do podniesionych w odwołaniu zarzutów, a jedynie obszernie zacytował ustalenia merytoryczne przyjęte w I instancji za podstawę wydania decyzji. Skarżący uznał, że badania przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu powinny być również brane pod uwagę. Zdaniem skarżącego nie jest wystarczająca w tej mierze opinia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Kędzierzynie - Koźlu. Zdaniem skarżącego z orzeczenia powyższego Ośrodka nie wynika jednoznacznie, czy tę jednostkę chorobową rozpoznano (jak to stwierdzono w części wstępnej orzeczenia) czy też istnieją tylko przesłanki do jej rozpoznania. Skarżący stwierdził, że okoliczności podnoszone przez Spółkę w odwołaniu miały znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, zatem powinny być wyjaśnione zgodnie z przepisami art. 77 § 1, 78 § 1 K. p. a.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu. Nawiązując do zakresu kontroli sądowej, określonego w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia procedury administracyjnej (art. 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 K. p. a.) w pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę na to, że stronami prowadzonego przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego postępowania w sprawie choroby zawodowej jest pracownik i pracodawca. Zgodnie z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażoną w art. 10 § 1 K. p. a. organy administracji publicznej prowadzące postępowanie są zobowiązane do zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu wszystkim podmiotom, którym przysługuje status strony. Tak więc państwowy inspektor sanitarny prowadzący postępowanie powinien powiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie podmioty, które są stroną w sprawie. W przypadku wszczęcia postępowania po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez państwowego inspektora sanitarnego, ten organ ma obowiązek powiadomienia o tym pracodawcy i jednostki podstawowej służby medycyny pracy sprawującej profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem - § 4 ust. 1 rozporządzenia. Skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania, na podstawie art. 61 § 4 K. p. a., tymczasem w ocenie Sądu zawiadomienia należało dokonać w trybie § 4 ust. 1 rozporządzenia, czyli po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby, a nie dopiero po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Sąd wskazał, iż okoliczność ta została jedynie zasygnalizowana, jako zwrócenie uwagi w zakresie staranności dokonywania czynności przez organ. Ponadto Sąd stwierdził, iż w ramach realizacji omawianej zasady czynnego udziału strony, organ zobowiązany był umożliwić stronom dostęp do akt sprawy oraz zgłaszanie dowodów (art. 78 K. p. a.), a w szczególności umożliwić wypowiedzenie się na temat zebranego materiału przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 i 81 K. p. a.). Pracodawcy, który posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie choroby zawodowej pracownika, nie można ograniczać uprawnień jako strony w postępowaniu dowodowym przed organem administracji publicznej, tylko z tego powodu, że przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia przyznaje pracownikowi środek prawny w postaci wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia oraz, że przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia upoważnia organ administracji do wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, w ramach postępowania dowodowego. Sąd powołując się na treść art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 K. p. a. przyjął, iż w przypadku otrzymania przez państwowego inspektora sanitarnego wniosku dowodowego od strony (pracodawcy) o przeprowadzenie badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, w ramach prowadzonego postępowania dowodowego wniosek ten powinien rozpatrzyć jak każdy inny wniosek w sprawie. W ocenie Sądu nie stoi temu na przeszkodzie przepis § 7 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, jak wskazał to organ odwoławczy. Sąd stwierdził, iż stanowisko Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu, o braku podstaw prawnych do rozważania wniosku dowodowego skarżącego o przeprowadzenie badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, należało uznać za dokonane z uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego (art. 10 § 1, 77 § 1, 78 i 80 K. p. a.). W przypadku swobodnej oceny takiego wniosku skarżącego, organ w ramach postępowania dowodowego mógł rozważyć możliwość skorzystania z uprawnienia z § 8 ust. 1 rozporządzenia. Sąd zauważył również, że odmowa przeprowadzenia dowodu, o jaki wnosi strona jest prawnie dopuszczalna, ale odmowa i jej przyczyny powinny znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w aktach sprawy i motywach uzasadnienia decyzji. Ponadto zasygnalizował, iż nieuzasadniona odmowa przeprowadzenia dowodu z dokumentu stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 75 § 1, 77 § 1 oraz 78 K. p. a. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji pominął także obowiązek umożliwienia wypowiedzenia się przez skarżącego na temat zebranego materiału dowodowego, w tym zapoznania z orzeczeniem lekarskim przed wydaniem decyzji. Sąd uznał, iż błędna interpretacja przepisów dokonana przez organ w zakresie możliwości zgłoszenia wniosku dowodowego oraz brak oceny zasadności wniosku skarżącego pod względem możliwości skorzystania z regulacji § 8 ust. 2 rozporządzenia, miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, pomimo bezzasadności zarzutu skargi w przedmiocie braku odniesienia się organu odwoławczego do zarzutów odwołania co do wartości przekroczeń hałasu i braku uwzględnienia wieku pracownika, (organ wykazał wieloletnie zawodowe narażenie na hałas E. K.).
Skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przyznanie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
- art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych przez przyjęcie, że kwestię sporną stanowią "reguły" postępowania przed organem administracji publicznej, a nie konkretne przepisy prawa, których naruszenie skutkować może zarzutem braku legalności wydanej decyzji administracyjnej;
- art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 61 K. p. a. oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, przez przyjęcie, że organ administracji może wszcząć postępowanie z urzędu, przed powzięciem wiadomości o okolicznościach uzasadniających jego wszczęcie;
- § 8 ust. 2 cytowanego powyżej rozporządzenia przez pozbawienie organu uprawnienia przyznanego w/w przepisem, a mianowicie oceny wydanego orzeczenia lekarskiego, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy jest kompletny i wyczerpujący, a zarzuty skarżącego pracodawcy kwestionują kwalifikacje zawodowe jednostki z mocy prawa powołanej do wydawania orzeczeń o rozpoznaniu bądź braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie jest to orzeczenie przedmiotem jakichkolwiek zarzutów ze strony Sądu;
- art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 107 K. p. a. poprzez przyjęcie, że w zaskarżonej decyzji organ II instancji nie odniósł się do wniosku dowodowego skarżącego w postaci przeprowadzenia badania przez instytut naukowy, w sytuacji gdy uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób wyraźny stwierdza, że wydane orzeczenie lekarskie jest w sposób szczegółowy uzasadnione, a zarzuty skargi dotyczą właściwości ośrodka medycyny pracy do wydawania orzeczeń;
- art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 10 K. p. a. poprzez przyjęcie, że organ II instancji orzekając w sprawie nie może naprawić błędu organu I instancji, polegającego na nie zapoznaniu skarżącego z materiałem zebranym w sprawie, w sytuacji gdy z takim materiałem zapoznany został przez organ II instancji;
- art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie zawarcie w zaskarżonym wyroku wskazania co do dalszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca argumentowała, iż nie było możliwości wszczęcia postępowania w trybie § 4 rozporządzenia albowiem organ I instancji otrzymał orzeczenie stwierdzające chorobę zawodową, natomiast nie otrzymał ani kopii skierowania, o którym mowa w § 4 ust. 2, ani zgłoszenia podejrzenia, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Zdaniem skarżącego jedyną możliwą podstawą prawną wszczęcia postępowania były przepis art. 61 K. p. a., bowiem wiadomość o chorobie zawodowej powzięta została nie poprzez podejrzenie czy zawiadomienie - tak jak to stanowią przepisy rozporządzenia, lecz poprzez doręczenie wydanego już orzeczenia lekarskiego. Skarżący wskazał, iż przepisy dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego nie obligują organów administracji do wskazywania w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z urzędu, podstawy prawnej. Podniesiono również, iż Sąd w uzasadnieniu, chociaż powołał konkretne przepisy prawa, to nie odniósł ich ani do stanu faktycznego ani do uzasadnienia decyzji administracyjnych. Zakwestionowano stanowisko Sądu co do konieczności obligatoryjnego uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie badań przez jednostkę orzeczniczą II instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod uwagę nieważność postępowania; kontrola sądu ogranicza się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, w ramach powołanych podstaw zaskarżenia.
Podstawa kasacyjna przytoczona w skardze jest usprawiedliwiona, można bowiem podzielić zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego. Przyjmuje się, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwóch różnych postaciach bądź przez błędną wykładnię, co polega na mylnym rozumieniu określonej normy prawnej, bądź przez błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. błąd subsumcji, tj. wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być zatem dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z 31 maja 2004 r., FSK 103/04). Skarżący formułując podstawę kasacyjną zarzucił m. in. naruszenie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem, i stwierdził, że Sąd naruszył wskazany przepis mylnie go interpretując i stosując.
Z takim stanowiskiem należało się zgodzić, jako że w pewnych wypadkach błędna wykładnia określonej normy prawnej prowadzić będzie do niewłaściwego jej zastosowania w ustalonym stanie faktycznym.
Przepisy rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z przepisu art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, który upoważnił Radę Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia nie tylko wykazu chorób zawodowych, ale i do określenia szczegółowych zasad postępowania dotyczących zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Oznacza to, że ustawodawca w sposób celowy zdecydował się na wprowadzenie odmiennego trybu postępowania w sprawach chorób zawodowych. Odmienność nie wyłącza konieczności stosowania przepisów proceduralnych wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, ale przepisy te należy stosować tylko i wyłącznie w zakresie nieunormowanym przepisami rozporządzenia.
Zgodzić się należy ze stroną wnoszącą skargę kasacyjną, iż regulacja wynikająca z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w powiązaniu z § 7, dotycząca zasad zaskarżania orzeczeń o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydawanych przez uprawnione jednostki orzecznicze, stanowi rozwiązanie specyficzne i jest charakterystyczna tylko dla trybu postępowania w sprawach chorób zawodowych. Jest to rozwiązanie szczególne, a więc wyłączające możliwość stosowania w tym zakresie ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek o ponowne badanie składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia, zatrudniającej lekarza, który wydał orzeczenie. W przypadku wystąpienia pracownika z wnioskiem o ponowne badanie, jednostka orzecznicza powiadamia o tym właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Interpretując powyższe zapisy wedle reguł wykładni a contrario, można z całym przekonaniem stwierdzić, iż przepisy rozporządzenia nie dały pracodawcy osoby ubiegającej się o ustalenie choroby zawodowej, prawa skutecznego domagania się od jednostki orzeczniczej I stopnia lub od właściwego organu inspekcji sanitarnej skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Rozumowanie o celowym i zamierzonym takim właśnie uregulowaniu kwestii związanych z orzekaniem o chorobie zawodowej umacnia przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Oznacza to, że również inspektor sanitarny nie jest władny w ramach swoich kompetencji decyzyjnych wystąpić z żądaniem ponownego badania pracownika przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, mając jedynie uprawnienie do żądania dodatkowej konsultacji ze strony takiej jednostki.
W takim stanie rzeczy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zakładające iż "w przypadku otrzymania przez państwowego inspektora sanitarnego, wniosku dowodowego od strony (pracodawcy), o przeprowadzenie badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, w ramach prowadzonego postępowania dowodowego wniosek ten podlega ocenie, jak każdy inny wniosek w sprawie. Nie stoi temu na przeszkodzie przepis § 7 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, jak wskazał organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie", nie może być uznane za trafne. Postępowanie w sprawie ustalenia choroby zawodowej przed właściwymi jednostkami orzeczniczymi, toczy się w myśl przepisów rozporządzenia bez udziału pracodawcy, któremu nawet nie przesyła się w toku tego postępowania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z § 6 ust. 3 rozporządzenia wynika bowiem, że odpis orzeczenia jednostka orzecznicza przesyła właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, zainteresowanemu pracownikowi oraz osobie zgłaszającej podejrzenie choroby zawodowej, a w przypadku gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej II stopnia - również jednostce orzeczniczej I stopnia.
W sprawach dotyczących stwierdzenia choroby zawodowej nie można utożsamiać trybu orzekania o chorobie zawodowej w postępowaniu toczącym się przed właściwymi jednostkami orzeczniczymi, z postępowaniem w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, toczącym się przed właściwym państwowym inspektorem sanitarnym. To ostatnie postępowanie niewątpliwie winno toczyć się zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, w tym także w zgodzie z zasadami obligującymi organ administracyjny do dążenia do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wadliwa ocena, co do naruszenia przez organ administracyjny przepisu art. 7 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, stanowiła podstawę uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż zachodziła przyczyna do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i w konsekwencji uchylenia zaskarżonej przez pracodawcę – O. sp. z o. o. w O. decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu oraz decyzji poprzedzającej. Tym samym zaistniały przesłanki nakazujące uchylenie zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpozna skargę wniesioną przez O. sp. z o. o. w O. z uwzględnieniem powyższych uwag. Sąd zwróci też uwagę i na tę okoliczność, że ewentualne uchybienia w zakresie należytego informowania stron o wszczęciu postępowania lub o jego zakończeniu mogą stanowić podstawę uchylenia decyzji administracyjnej tylko w przypadku wykazania, że uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 "c" P. p. s. a.) - por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 opubl. w ONSA i WSA z 2006 r., nr 6, poz. 157).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P. p. s. a., uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżone orzeczenie w całości oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 207 P. p. s. a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI