II SA/Kr 1135/24

II SA/Kr 1135/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Małgorzata Łoboz
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 34 ust. 1, art. 59 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: SWSA Małgorzata Łoboz AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. i M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 czerwca 2024 r. znak: SKO.ZP/415/263/2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy I. Uchyla zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji, II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżących solidarnie kwotę 614 (sześćset czternaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. znak [...] Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie wszczęcia na wniosek A. M. i M. M. postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa dwóch budynków jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.".
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego od tego postanowienia przez A. M. i M. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 20 czerwca 2024 r., znak SKO.ZP/415/263/2024 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazując art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61 § la ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.).
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w myśl przepisu art. 61 a § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Organ I instancji, po wstępnej weryfikacji wniosku uznał, że teren inwestycji jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stanowi to oczywistą przeszkodę w prowadzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, bowiem te mogą być ustalane wyłącznie dla terenów nieobjętych obowiązującymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Stąd też zachodzą "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61 a § 1 k.p.a., stojące na przeszkodzie wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie.
Kolegium wniosek ten podzieliło.
Ustalenia w sprawie wskazują, iż przedmiotowa działka do dnia 12 stycznia 2021 r. podlegała ustaleniom ww. uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]". W dniu 12 stycznia 2021 r. wszedł w życie uchwalony uchwalą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 16 grudnia 2020 r. (dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 28 grudnia 2020 r. poz. 8610) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", który dla działki objętej wnioskiem przewidywał przeznaczenie pod zieleń urządzoną (ZPb.8). Na tę uchwałę wniesiono skargę do WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 9 czerwca 2021 r. sygn. akt. II SA/Kr 374/21 stwierdził nieważność części tekstowej i graficznej obejmującej obszar oznaczony jako ZPb.8 zaskarżonej uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]". Skargę kasacyjną na ten wyrok oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt. II OSK 2472/21. Zatem od dnia 11 października 2022 r. dla działki nr [...] obr. [...] przestał obowiązywać plan miejscowy "[...]", który jednocześnie w części, a jakiej nie dotyczył przeznaczenia ZPb.8 (oraz dwóch innych części, które nie dotycząc sprawy niniejszej) pozostał w mocy.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie są skutki, jakie powyższe okoliczności wywarły w zakresie działki nr [...] obr. [...] - w szczególności, czy na dzień dzisiejszy objęta jest ona planem miejscowym, zwłaszcza planem obowiązującym poprzednio - obszaru "[...]".
Kolegium powołało się na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II OSK 2646/12 (dostępny w CBOSA, analogicznie także NSA w wyroku z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt II OSK 257/23). W świetle powyższych wyroków należy przyjąć, że ustawowa klauzula derogacyjna w rozumieniu art. 34 ust. 1 u.p.z.p. stanowi tylko, że wejście w życie "nowego" planu miejscowego oznacza utratę mocy obowiązującej innych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części, które odnoszą się do objętego nim terenu. W niniejszej sprawie uchwała Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 16 grudnia 2020 r. została m .in. na obszarze działki nr [...] obr. [...] wyeliminowana z obrotu poprzez stwierdzenie jej nieważności wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt. II OSK 2472/21 Oznacza to, że ten akt prawa miejscowego, na obszarze wskazanym w wymienionym orzeczeniu, został wyeliminowany z obrotu prawnego ze skutkiem prawnym ex tunc. Nie jest prawidłowy pogląd Żalących, zgodnie z którym brak jest podstaw prawnych do uznania, że w takim wypadku "odżywają" zapisy poprzednio obowiązującego planu w odniesieniu do tej konkretnej działki. Nie jest także tak - na co wprost wskazuje NSA w powołanych wyżej wyrokach - że norma prawna z art. 34 ust. 1 u.p.z.p. zawiera w sobie klauzulę derogacyjną rangi ustawowej tej mocy, że zawsze ex lege moc obowiązującą traci na tej także podstawie prawnej dotychczas obowiązujący plan miejscowy, z dniem wejścia w życie nowego planu miejscowego, i następuje to niezależnie od ewentualnej utraty mocy obowiązującej tego drugiego. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyeliminowanie późniejszego planu nastąpiło ze skutkiem wstecznym - co rodzi skutek w postaci przyjęcia fikcji, zgodnie z którą plan ten dla przedmiotowej działki nigdy nie obowiązywał. Stąd w takiej sytuacji prawnej i faktycznej należy, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, przyjąć, że następstwa opisane w art. 34 ust. 1 u.p.z.p. w przypadku tego terenu nie ziściły się, a od daty wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2022 r. dla obszaru działki Żalących obowiązuje znowu miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 6 lipca 2011 r.
W tym miejscu można dodać, że powyższe zagadnienie znane jest orzecznictwu sądów administracyjnych i było wielokrotnie rozważane. Na uwagę zasługuje szeroko uzasadniony, prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 768/17 (orzeczenia.nsa.gov.pl), prezentujący poglądy doktryny, Trybunału Konstytucyjnego oraz judykatury. Za tym orzeczeniem warto odnotować, że sąd konstytucyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2003 r. sygn. P 9/02 (OTK-A 2003, nr 9, poz. 100) wyjaśnił: "Stwierdzenie nieważności uchwały jest aktem deklaratoryjnym, a zatem rodzi skutki ex tunc - z mocą wsteczną od daty podjęcia uchwały. Tym samym uchwała jest nieważna od chwili jej podjęcia, a zatem jest prawnie bezskuteczna. Rezultatem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego jest uchylenie wszelkich prawnych skutków, które powstały w okresie od wejścia uchwały w życie do chwili stwierdzenia jej nieważności". Trafność takiego wniosku potwierdza także powołany w powyższym orzeczeniu pogląd doktryny, zgodnie z którym akty prawa miejscowego -a do tej kategorii aktów należą niewątpliwie uchwały w sprawie planów miejscowych (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.) - które zostały przez "nieważny" akt prawa miejscowego derogowane, "odzyskują" moc obowiązującą, natomiast akty prawa miejscowego, które zostały przez "nieważny" akt prawa miejscowego zmienione, "odzyskują" postać sprzed tej nowelizacji (tak M. Bogusz, Wadliwość aktu prawa miejscowego, Gdańsk 2008, s. 242).
Zdaniem Kolegium powyższa interpretacja jest zgodna z celem ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wprowadza zasadę, że zagospodarowanie terenu powinno następować w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Decyzje o warunkach zabudowy powinny stanowić wyjątki, dopuszczalne tylko w sytuacji, w której plan dla danego terenu nie został uchwalony.
Odnosząc się na zakończenie do nieomówionej wcześniej kwestii podniesionej w zażaleniu, a dotyczącej okoliczności, że Kolegium w zbliżonym stanie faktycznym, orzekło, iż teren innej działki żalących, w analogicznej sytuacji nie jest objęty postanowieniami wcześniejszego planu zagospodarowania przestrzennego, ten bowiem utracił moc bezpowrotnie, Kolegium w orzekającym składzie wskazało, że podglądu tego nic podziela. Kolegium nie jest związane własnym poglądem wyrażonym w innej sprawie administracyjnej. Zobowiązane jest natomiast działać na zasadzie legalności, tj. na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, zatem związane jest regułami z tych przepisów wynikającymi.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. M., zarzucając mu zarzucam istotne i mające wpływ na treść rozstrzygnięcia:
a) naruszenie przepisów postępowania, a to:
- art. 6 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skutkiem stwierdzenia nieważności części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest powrót mocy obowiązującej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego poprzednio na danym obszarze, bez istnienia ku temu podstawy prawnej,
- art. 61a § 1 k.p.a. - poprzez wadliwe zastosowanie dyspozycji ww. przepisu i uznanie, że Organ I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy w rzeczywistości brak było jakichkolwiek uzasadnionych przyczyn dających podstawę do odmowy wszczęcia przez organ i instancji postępowania z wniosku skarżących o ustalenie warunków zabudowy,
b) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
- art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako: "u.p.z.p.") w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.z.p - poprzez uznanie, iż nieruchomość skarżących ("działka") objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, skutkiem czego odmówiono skarżącym wszczęcia postępowania o ustalenie warunków zabudowy, podczas gdy zmiana sposobu zagospodarowania terenu działki może nastąpić wyłącznie na podstawie decyzji o warunkach zabudowy,
- art. 34 ust. 1 u.p.z.p. - poprzez uznanie, iż skutkiem stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest odzyskanie mocy obowiązującej przez poprzedni plan miejscowy, podczas gdy skutek taki nie wynika z przepisu stanowiącego podstawę do uchylenia wcześniejszego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani z innych regulacji powszechnie obowiązujących.
Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:
a) Wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 374/21 wraz z uzasadnieniem (znajduje się w aktach sprawy),
b) Wyroku NSA z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 2472/21 wraz z uzasadnieniem (znajduje się w aktach sprawy),
- oba na okoliczność: wejścia w życie MPZP "[...]", uchylenia MPZP "[...]" w stosunku do działki, nieobjęcia działki żadnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w momencie złożenia przez Skarżących wniosku o ustalenie warunków zabudowy,
c) Decyzji nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy wraz z załącznikami 1-4 - na okoliczność: ustalenia przez Organ I instancji na wniosek Skarżących warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego na obszarze Działki tożsamego z obszarem objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w niniejszej sprawie, uznania przez Organ I instancji, iż skutkiem stwierdzenia nieważności planu miejscowego nie jest "odzyskanie" mocy obwiązującej przez plan poprzednio obowiązujący,
d) decyzji SKO w Krakowie z dnia 9 listopada 2023 r., znak sprawy [...] (znajduje się w aktach sprawy) - na okoliczność: braku podstaw do uznania, iż teren działki objęty jest postanowieniami MPZP "[...]".
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła:
1. o uchylenie zaskarżonego postanowienia,
2. o zobowiązanie strony przeciwnej do wydania postanowienia uchylającego postanowienie organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy,
3. o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako "p.p.s.a." - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia doprowadziła do wniosku, że jest ono wadliwe i wymaga uchylenia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji.
Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie fakt, iż wyrokiem z dnia 9 czerwca 2021 r. sygn. akt. II SA/Kr 374/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność części tekstowej i graficznej zaskarżonej uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" - w zakresie między innymi obszaru oznaczonego jako ZPb.8 obejmującego część działki nr [...], będącej obecnie przedmiotem wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Sąd stwierdził w uzasadnieniu tego wyroku, że przeznaczenie w planie miejscowym leżącej w nim części działki nr [...] w całości pod teren zieleni urządzonej o podstawowym przeznaczeniu pod zieleń urządzoną, ogrody lub zieleń towarzyszącą istniejącym obiektom budowlanym, oznaczony w zaskarżonym planie symbolem ZPb.8, nie tylko narusza ustalenia Studium, ale jest z nim sprzeczne.
Skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt. II OSK 2472/21.
Zatem od dnia 11 października 2022 r. dla działki nr [...] obr. [...] przestał obowiązywać plan miejscowy "[...]". Sam plan jednak obowiązujące w dalszym ciągu dla pozostałych terenów.
Natomiast bezpośrednio przed wejściem w życie planu "[...]" działka nr [...] podlegała ustaleniom uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]".
Fakty te nie wymagały przeprowadzenia dowodów w postępowaniu sądowym, bowiem dotyczą one ustalenia obowiązującego stanu prawnego, a nie ustaleń faktycznych. Z tego względu wnioski dowodowe przedstawione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie.
Kwestią sporną pomiędzy organami administracji publicznej z jednej strony a skarżącymi z drugiej jest ocena skutków prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność części obowiązującego planu miejscowego: czy w takiej sytuacji w miejsce nieważnych regulacji "nowego" planu wchodzą zapisy planu poprzednio obowiązującego, czy też nieruchomość nie podlega ustaleniom żadnej uchwały planistycznej, a zmiana sposobu jej zagospodarowania odbywa się w drodze decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
Rozważając ten problem trzeba mieć na względzie, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.). Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). Jednocześnie w przypadku braku planu miejscowego, zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy (art. 59 ust. 1 u.p.z.p.).
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, jednak odróżniającym się od innych tego typu aktów. Jest on wyrazem pewnej wizji urbanistycznej prezentowanej przez organ stanowiący gminy w odniesieniu do danego terenu, objętego granicami uchwały. Plan uchwala się w granicach wcześniej zakreślonych uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w tych granicach organ uchwałodawczy określa przeznaczenie terenów oraz inne elementy polityki przestrzennej gminy. Podstawowymi wartościami, którymi organ uchwałodawczy winien się przy tym kierować jest ład przestrzenny i zrównoważony rozwój, a zapisy planu nie mogą naruszać ustaleń studium. Plan miejscowy uchwalany jest po przeprowadzeniu procedury planistycznej, na którą składa się opiniowanie i uzgadnianie przez inne organy jak również wnoszenie uwag do projektu przez mieszkańców. Uchwalenie planu miejscowego w określonym kształcie jest więc wypadkową wszystkich wskazanych okoliczności. Z kolei brak tego rodzaju aktu prawnego powoduje konieczność zastąpienia jego treści treścią indywidualnego aktu administracyjnego. Są to cechy odróżniające miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego od innych aktów prawa miejscowego.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 u.p.z.p. wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części odnoszących się do objętego nim terenu.
Wbrew stanowisku Kolegium z przepisu tego nie wynika, że w razie wyeliminowania fragmentu obowiązującego planu miejscowego, w tym zakresie niejako "odżywa" plan obowiązujący wcześniej. Oceny tej nie zmienia fakt, że sąd administracyjny stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały – co oznacza, że była ona wadliwa od samego początku.
Słusznie zwraca się w skardze uwagę, że przyjęcie teorii o "odzyskiwaniu" mocy obowiązującej poprzedniego planu, zwłaszcza w przypadku stwierdzenia jego nieważności tylko w części, prowadziłoby w niektórych przypadkach do chaosu urbanizacyjnego, który byłby całkowicie nieuzasadniony. Jednocześnie nie dałoby się temu skutecznie przeciwdziałać, gdyż "odzyskujący" moc plan miejscowy byłby wiążący dla organów administracyjnych. Skoro przeznaczenie poszczególnych terenów objętych planem jest wyrazem wizji urbanistycznej stanowiącej pewną całość zakreśloną granicami planu uchwalonego w danym czasie, to "odżywanie" ustaleń dla niektórych części terenu – będących wynikiem odmiennej wizji urbanistycznej, uchwalonych w zupełnie innych okolicznościach, być może na podstawie odmiennych zapisów studium – nie powinno mieć miejsca. Skarżący zwracają uwagę, że plan "[...]" został przygotowany w oparciu o Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. z 2003 r., natomiast aktualnie obowiązującym są zapisy Studium z 2014 r. i to na tej podstawie uchwalono plan "[...]". Nie byłoby też logiczne uznanie, że w odniesieniu do zakwestionowanych przez Sąd ustaleń przepisy planu miejscowego obowiązującego poprzednio nigdy nie straciły mocy. Tego rodzaju wykładnia prowadziłaby do wypaczenia pojęcia ładu przestrzennego, który z woli ustawodawcy jest jedną z najważniejszych zasad kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego.
Odmiennie przedstawiałaby się sytuacja gdyby przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (i w konsekwencji wyroku stwierdzającego nieważność uchwały) byłyby zapisy uchwały zmieniającej obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w art. 27 u.p.z.p. Stwierdzenie nieważności uchwały zmieniającej plan miejscowy powoduje odzyskanie mocy przez te przepisy, które uchwałą zmieniającą zostały zastąpione.
Nie może też odnieść skutku argument Kolegium, że zaprezentowana w zaskarżonym postanowieniu interpretacja przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zgodna z jej celem i zasadą, że zagospodarowanie terenu powinno następować w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a decyzje o warunkach zabudowy powinny stanowić wyjątki, dopuszczalne tylko w sytuacji, w której plan dla danego terenu nie został uchwalony. Pierwszeństwo planu miejscowego przed decyzją o warunkach zabudowy nie oznacza dyrektywy nakazującej niejako "poszukiwanie" jakichkolwiek przepisów planistycznych, które dla danego terenu mogłyby obowiązywać.
W świetle powyższych rozważań trzeba dojść do wniosku, że w przypadku stwierdzenia nieważności obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do poszczególnych obszarów bądź działek ewidencyjnych ustalenie sposobu ich zagospodarowania na przyszłość odbywa się w drodze decyzji ustalającej warunki zabudowy, albowiem jest to sytuacja "braku planu miejscowego", o której mowa w art. 59 ust. 1 u.p.z.p. Rację mają skarżący, że takie założenie pozwala zagwarantować spójność i jednolitość zagospodarowania na danym terenie i uniknąć negatywnych skutków, które mogłyby wystąpić, gdyby bezkrytycznie przyjmować powrót ustaleń poprzednich planów miejscowych, których charakter mógłby być już zupełnie nieaktualny i nieprzystający do nowej sytuacji na danym obszarze.
W konsekwencji przytoczonych rozważań należało dojść do wniosku, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego tj. art. 34 ust. i 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że dla działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji oba te organy naruszyły również art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy zastosują się do powyższych wywodów i przeprowadzą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem skarżących.
Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 614 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) oraz kwota 34 zł (2 x 17 zł) tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 z późn. zm).