II OSK 189/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego, potwierdzając, że nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w terminie uzasadnia wydanie takiej decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. G. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części ubojni indyków. Kluczowym problemem było nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie, co zgodnie z prawem budowlanym skutkuje nakazem rozbiórki. Sąd pierwszej instancji, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny, uznały, że nawet wstrzymanie wykonania postanowienia o opłacie nastąpiło po terminie jej zapłaty, co nie zwalniało z obowiązku i nie czyniło decyzji o rozbiórce przedwczesną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części obiektu budowlanego (ubojni indyków) wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podstawą do wydania decyzji o rozbiórce było nieuiszczenie przez J. G. opłaty legalizacyjnej w terminie. Sąd pierwszej instancji, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach NSA dotyczących samowoli budowlanej i trafności wymierzenia opłaty legalizacyjnej, uznał, że nakaz rozbiórki jest zasadny. Sąd podkreślił, że wstrzymanie wykonania postanowienia o opłacie legalizacyjnej nastąpiło dopiero w maju 2006 r., podczas gdy termin zapłaty upłynął w lipcu 2005 r., a decyzje o rozbiórce wydano w październiku 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w terminie, mimo późniejszego wstrzymania wykonania postanowienia o jej ustaleniu, uzasadnia wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Sąd odrzucił również zarzut przedwczesności decyzji o rozbiórce oraz wniosek o odroczenie rozprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w terminie uzasadnia wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, nawet jeśli wykonanie postanowienia o ustaleniu opłaty zostało wstrzymane przez sąd, o ile wstrzymanie nastąpiło po terminie zapłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania postanowienia o opłacie legalizacyjnej nastąpiło po terminie jej zapłaty, a decyzja o rozbiórce została wydana w czasie, gdy termin ten bezskutecznie upłynął. Zgodnie z przepisami, nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w terminie skutkuje wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 49 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 61 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 143
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 3 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 49 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 49 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w terminie uzasadnia wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Wstrzymanie wykonania postanowienia o opłacie legalizacyjnej nastąpiło po terminie jej zapłaty, co nie zwalniało z obowiązku i nie czyniło decyzji o rozbiórce przedwczesną.
Odrzucone argumenty
Decyzja o nakazie rozbiórki była przedwczesna, ponieważ postępowanie dotyczące wymiaru opłaty legalizacyjnej nie było prawomocnie zakończone, a wykonanie postanowienia wymierzającego opłatę było wstrzymane. Skoro wykonanie postanowienia wymierzającego opłatę zostało wstrzymane, skarżąca nie była w zwłoce i nie można było wszcząć procedury nakazującej rozbiórkę.
Godne uwagi sformułowania
kolejna rozbudowa obiektu po zakończeniu robót objętych pozwoleniem na budowę stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy - Prawo budowlane nieuiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ wydaje decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący
Wiesław Kisiel
członek
Zdzisław Kostka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, opłat legalizacyjnych oraz skutków ich nieuiszczenia, a także wpływu wstrzymania wykonania postanowień na bieg terminów w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej po terminie, mimo późniejszego wstrzymania wykonania postanowienia o jej ustaleniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konsekwencje proceduralne nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w budownictwie, co może być pouczające dla inwestorów i prawników. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów, nawet w obliczu toczących się postępowań.
“Nie zapłaciłeś opłaty legalizacyjnej? Grozi Ci rozbiórka, nawet jeśli sprawa trafiła do sądu!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 189/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-01-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-02-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Bujko /przewodniczący/ Wiesław Kisiel Zdzisław Kostka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Po 610/08 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2008-08-28 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art. 49 ust. 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 61 par. 2 i 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel sędzia del. NSA Zdzisław Kostka (spr.) Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Po 610/08 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 28 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Po 610/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżącej J. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z [...] października 2005 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Uzasadniając wyrok Sąd pierwszej instancji przedstawił następujące istotne ustalenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rawiczu nakazał J. G. rozebrać część obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, mianowicie będącego w budowie zakładu ubojni indyków o wymiarach 42,85 x 26,80 m i wysokości ze stropem 4,80 m, znajdującego się na działce nr [...] w S. K. nr [...]. W wyniku odwołania Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] września 2001 r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, iż z materiału dowodowego nie wynika, jaką część budynku wybudowano samowolnie. Wyrokiem z dnia 3 marca 2004 r. (sygn. akt II SA/Po 3572/01) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. G. na powyższą decyzję organu odwoławczego. W dniu 2 marca 2004 r. J. G. wniosła o wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rawiczu postanowił wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie istniejącego zakładu przetwórstwa indyka o część budynku wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ nałożył na J. G. obowiązek przedstawienia w terminie 7 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia zaświadczenia właściwego organu o zgodności rozbudowanej części obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego, oraz przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, zaświadczeniem o wpisie projektanta i osoby sprawdzającej na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczeniem projektanta i osoby sprawdzającej o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Organ zobowiązał też skarżącą do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po przedłożeniu wymaganych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. ustalił skarżącej opłatę w kwocie 375.000 zł z tytułu legalizacji rozbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części zakładu uboju i przetwórstwa indyka na działce nr [...], położonej w S. K. nr [...]. W wyniku zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że nie było podstaw do legalizacji, bowiem J. G. nie przedłożyła ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy terenu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J. G. obowiązek dostarczenia w terminie do 30 czerwca 2005 r. ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W dniu 30 czerwca 2005 r. J. G. przedłożyła żądaną decyzję. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie ustalił J. G. opłatę legalizacyjną w kwocie 375.000 zł, nakazując jej wpłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Wskutek zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Następnie decyzją z dnia [...] października 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rawiczu, powołując się na art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał J. G. rozbiórkę rozbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części przedmiotowego obiektu. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ administracji przedstawił przebieg postępowania, a następnie wskazał, iż w wyznaczonym terminie skarżąca nie zapłaciła opłaty legalizacyjnej, co stało się podstawą do zastosowania art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, a poprzez ten przepis orzeczenia na podstawie art. 48 ust. 1 tejże ustawy rozbiórki części obiektu. J. G. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi, że pominął istotną okoliczność, mianowicie złożenie przez nią skargi do Sądu na postanowienie z dnia [...] lipca 2005 r. dotyczące opłaty legalizacyjnej. Jej zdaniem okoliczność ta świadczy o tym, iż decyzja o nakazie rozbiórki jest przedwczesna, bowiem w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd powstanie sprzeczność prawna uniemożliwiająca wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2005 r. jest następstwem nieuiszczenia w określonym terminie opłaty legalizacyjnej, która została ustalona postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., utrzymanym następnie w mocy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. przez organ drugiej instancji. Wskazał też, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, ani postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, zatem zarzut o przedwczesnym wydaniu decyzji o rozbiórce jest bezzasadny. Dodatkowo organ wskazał, iż brak opłaty legalizacyjnej jednoznacznie potwierdzają znajdujące się w aktach organu pierwszej instancji pisma Biura Dyrektora Generalnego Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 19 i 27 września 2005 r. Po wniesieniu skargi, w której J. G. podtrzymała zarzuty wyrażone w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 7 czerwca 2006 r. w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy z jej skargi na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2005 r. W zakresie postępowania dotyczącego skargi na postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej Sąd pierwszej instancji ustalił, że wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1845/06 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 sierpnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Po 1157/05, którym oddalono skargę J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz że w postępowaniu tym postanowieniem z 4 maja 2006 r. wstrzymano wykonanie postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2005 r. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie to polega na tym, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że kwestia ta nie może już być badana w postępowaniu późniejszym. Następnie przypomniał, że zawiesił postępowanie, uznając, iż charakter prejudycjalny ma rozstrzygnięcie sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2005 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą opłaty w kwocie 375.000 zł z tytułu legalizacji rozbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części przedmiotowego obiektu oraz że sprawa ta została prawomocnie zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2008 r., którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 sierpnia 2006 r., oddalającego skargę J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005r. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Sąd pierwszej instancji, zważywszy, że przedmiotem rozpoznawanej przez niego sprawy jest kwestia legalności nakazu rozbiórki orzeczonej z powodu nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, uznał, że wiążące przy rozstrzyganiu sprawy są ustalenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte we wspomnianym wyżej wyroku, w którym rozstrzygnięto zarówno kwestię powstania samowoli budowlanej, jak i trafności wymierzenia wspomnianej opłaty legalizacyjnej. Z tego względu przytoczył obszerny fragment uzasadnienie tego wyroku o następującej treści: "... decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. Starosta Powiatowy w Rawiczu zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. G. pozwolenia na rozbudowę części ekspedycyjno-chłodniczej w ubojni indyków na działce położonej w S. K. nr [...]. Decyzja ta obejmuje pozwolenie na rozbudowę zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Porównanie zakresu rozbudowy objętej decyzją Starosty Powiatowego w Rawiczu z dnia [...] listopada 2000 r. z zakresem przedmiotowej rozbudowy jednoznacznie wskazuje, iż roboty przeprowadzone po dniu 7 maja 2001 r. wykraczają poza zakres objęty tym pozwoleniem na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła rozbudowy zakładu o obiekt o wymiarach 13,60m x 26,80m, zaś kwestionowana przez organ nadzoru budowlanego kolejna rozbudowa dotyczy obiektu o wymiarach 42,85m x 46,80m. A zatem kolejna rozbudowa dotyczy powierzchni ponad trzykrotnie większej niż ta, której dotyczyło pozwolenie na budowę z dnia [...] listopada 2000 r. Przede wszystkim zaś rozbudowa objęta powyższym pozwoleniem na budowę zakończona została w dniu 7 maja 2001 r., co potwierdzają zapisy w dzienniku budowy nr 522 oraz oświadczenie M. A., pełniącej funkcję kierownika budowy, zawarte w protokole Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rawiczu z dnia 22 sierpnia 2001 r. Z tego względu robót budowlanych prowadzonych po dniu 7 maja 2001 r. nie można uznać za roboty budowlane prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 29 listopada 2000 r. (...) Odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego można dokonać jedynie w trakcie budowy, tj. dopóki nie zostanie zakończona budowa objęta pozwoleniem na budowę zatwierdzającym ten projekt budowlany. Skoro w niniejszej sprawie budowa (...) objęta decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. została zakończona w dniu 7 maja 2001 r., to tym samym inwestor nie mógł dopuścić się odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją. A zatem, realizacji kolejnej rozbudowy nie można zakwalifikować jako istotnego odstąpienia od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty Powiatowego w Rawiczu z dnia [...] listopada 2000r. Kolejna rozbudowa obiektu po zakończeniu robót objętych pozwoleniem na budowę stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie realizacji samowolnej budowy. (...) Wbrew stanowisku skarżącej, także rozbudowa może stanowić samodzielną budowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Obiekt budowlany może być rozbudowany wielokrotnie. Z punktu widzenia Prawa budowlanego kolejna rozbudowa obiektu w niniejszej sprawie wymagała kolejnego pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 28 ust. 1 powołanej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-30, A zatem, jeżeli inwestor nie legitymował się kolejnym pozwoleniem na budowę, to kolejną rozbudowę należy traktować jako samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy - Prawo budowlane." Dalej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro w powołanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie przesądził, że skarżąca rozbudowując zakład przetwórstwa i uboju indyka dopuściła się samowoli budowlanej i jednocześnie uznał za trafne wymierzenie skarżącej w oparciu o przepis art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Prawa budowlanego opłaty w wysokości 375.000 zł z tytułu legalizacji przedmiotowej części obiektu, to chcąc zalegalizować wspomnianą samowolę skarżąca zobowiązana była do uiszczenia wskazanej opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rawiczu z dnia [...] lipca 2005 r. Termin ten, jak stwierdził, bezskutecznie minął 28 lipca 2005 r. Ustalając taki termin oraz jego bezskuteczność Sąd pierwszej instancji przyjął, że postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 lipca 2005 r. oraz na podstawie akt i oświadczenia skarżącej, że opłata nie została zapłacona. W końcu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 49 ust. 3 zdanie drugie w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej wydaje się decyzje o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego oraz że skoro należnej opłaty nie uiszczono organy nadzoru budowlanego słusznie nałożyły na skarżącą nakaz rozbiórki samowolnie rozbudowanej części obiektu budowlanego. Odnosząc się jeszcze do zarzutu przedwczesności nakazu rozbiórki z uwagi na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne mające na celu ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przedstawiając następujący wywód. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Samo wniesienie skargi na decyzję ostateczną nie wstrzymuje decyzji ostatecznej. Zaskarżona decyzja z [...] października 2005 r., jak i decyzja organu pierwszej instancji z [...] października 2005 r. zostały wydane po tym, jak ostateczne stało się postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. i zanim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał jego wykonanie postanowieniem z 4 maja 2006 r. W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 61 § 3 tej ustawy oraz w zw. z art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, które polegało na błędnej, gdyż Sąd pierwszej instancji uznał, iż możliwe jest wszczęcie postępowania i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę wskutek nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, podczas gdy aż do 23 kwietnia 2008 r. toczyło się i nie było prawomocnie zakończone postępowanie administracyjne dotyczące wymiaru tejże opłaty, zaś wykonanie postanowienia wymierzającego opłatę było wstrzymane. W oparciu o ten zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego jej rozpoznania oraz o obciążenie kosztami postępowania strony przeciwnej. Uzasadniając skargę kasacyjna stwierdzono, że wyrok Sądu pierwszej instancji oparty jest na błędnym założeniu, że skoro wydane zostało ostateczne orzeczenie w administracyjnym toku instancji o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, to możliwe jest natychmiastowe nie tylko, że wszczęcie, ale również i merytoryczne ukończenie postępowania administracyjnego będącego skutkiem nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej i w konsekwencji nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego. Wskazano, że Sąd pierwszej instancji dostrzega fakt, iż w toku postępowania sądowoadministracyjnego wstrzymano wykonanie orzeczenia wymierzającego opłatę, jednakże nie wywodzi z tego faktu prawidłowych konsekwencji prawnych. Zdaniem skarżącej skoro wykonanie postanowienia wymierzającego opłatę zostało wstrzymane, to nie miała ona obowiązku opłaty tej uiścić. Skutkiem tego nie była ona w zwłoce i nie można wszcząć procedury zmierzającej do nakazania jej rozbiórki legalizowanego obiektu w rybie art. 49 ust.3 zdanie drugie w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Podniesiono, że dopiero obecnie, gdy kwestia opłaty została prawomocnie rozsądzona, możliwe jest wezwanie skarżącej do uiszczenia stosownej opłaty pod rygorem wszczęcia procedury zmierzającej do nakazania rozbiórki. Zdaniem skarżącej wskazane uchybienie było tym bardziej rażące, że naraża ją na niepowetowane straty, gdyż w obiekcie budowlanym objętym nakazem rozbiórki odbywa się główna produkcja w jej zakładzie przetwórstwa spożywczego, w którym na 3 zmiany pracuje łącznie kilkaset osób i nakaz rozbiórki tego obiektu, powiązanego nadto technologicznie z hodowlą indyków, ubojnią i magazynami, doprowadzi do jej bankructwa. Rozpoznają skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest pozbawiona uzasadnionych podstaw. Z art. 49 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) wynika, że w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ wydaje decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Treść powołanego przepisu jest w tym zakresie jednoznaczna. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że w postanowieniu o ustaleniu opłaty legalizacyjnej zakreślono skarżącej siedem dni do zapłaty opłaty legalizacyjnej oraz że pełnomocnik skarżącej postanowienie to otrzymał w dniu 21 lipca 2005 r. Zatem w terminie 7 dni od tej daty skarżąca winna była zapłacić opłatę legalizacyjną. Wniesienie zażalenia na postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej nie wstrzymało jej wykonania, gdyż zgodnie z art. 143 k.p.a. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, chyba że organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, wstrzyma jego wykonanie, o czym skarżąca nie twierdzi, aby miało miejsce. Również wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia (art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 61 § 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ administracji, a później sąd administracyjny mogą wstrzymać wykonanie zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu organu administracji, co w rozpoznawanej sprawie, jak ustalił Sąd pierwszej instancji i czego skarżąca nie kwestionowała, nastąpiło dopiero w dniu 4 maja 2006 r. Zatem do tego czasu skarżąca była zobowiązana zapłacić opłatę legalizacyjną, zaś organ nadzoru budowlanego mógł do tego czasu, w razie gdyby opłata nie została zapłacona, nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego. Decyzje organów nadzoru budowlanego pierwszej i drugiej instancji o nakazie rozbiórki zostały wydane odpowiednio w dniu [...] października 2005 r. i w dniu [...] października 2005 r., a więc w czasie, gdy bezskutecznie upłynął termin do zapłaty opłaty legalizacyjnej oraz w czasie, gdy skarżąca miała obowiązek zapłacić tę opłatę. W tych okolicznościach trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona przed nim decyzja nie narusza prawa. Zaznaczyć przy tym należy, że Sąd był zobowiązany oceniać zgodność zaskarżonej przed nim decyzji z prawem według stanu faktycznego z chwili jej wydania, w tym czasie zaś, jak wskazano, postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej było wykonalne. Sąd ten miał jednak na uwadze ewentualny wpływ na jego rozstrzygnięcie oceny legalności postanowienia w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej, gdyż zawiesił swoje postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o zgodności z prawem tego postanowienia. Jak się później okazało, postanowienie to było zgodne z prawem, co wskazuje, że organ administracji, wydając decyzję o nakazie rozbiórki nie miał podstaw, aby je kwestionować. Zaznaczyć też należy, że skarżąca nie twierdzi, aby po prawomocnym oddaleniu jej skargi na postanowienie w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej, a więc po prawomocnym stwierdzeniu, że ustalenie tej opłaty jest zgodne z prawem, uiściła ją. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy w dniu 27 stycznia 2010 r. Wniosek ten, zawarty w piśmie z 27 stycznia 2010 r., umotywowano chorobą jej pełnomocnika adwokata M. Ż.. Jednakże skarżąca w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym była reprezentowana przez dwóch pełnomocników, gdyż jeszcze przez adwokata M. L., któremu udzieliła pełnomocnictwa w dniu 20 listopada 2005 r. i dodatkowo jeszcze (wyraźnie do reprezentowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) w dniu 12 stycznia 2010 r. Udzielając w dniu 22 stycznia 2010 r. pełnomocnictwa adwokatowi M. Ż. skarżąca nie wypowiedziała pełnomocnictwa adwokatowi M. L.. O takim wypowiedzeniu nie zawiadomił Sądu również jej pełnomocnik adwokat M. Ż., zgłaszając się jako pełnomocnik pismem z 25 stycznia 2010 r. Wobec tego w świetle art. 42 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca przed Naczelnym Sądem Administracyjnym była reprezentowana przez dwóch pełnomocników i tylko jeden z nich nie mógł się stawić na rozprawę z powodu choroby. Zatem stosownie do art. 109 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie było podstaw do odroczenia rozprawy, gdyż Sąd nie został powiadomiony o jakichkolwiek przeszkodach uniemożliwiających stawienie się na tej rozprawie drugiemu pełnomocnikowi skarżącej - adwokatowi M. L..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI