II OSK 1887/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów niższych instancji w sprawie o chorobę zawodową, wskazując na wadliwie przeprowadzone testy alergiczne.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia u D. T. choroby zawodowej w postaci zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, uznały brak podstaw do stwierdzenia choroby. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając postępowanie za prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA i decyzje organów, stwierdzając, że testy płatkowe NTP zostały przeprowadzone wadliwie (nieprawidłowe przygotowanie skóry pacjenta), co mogło wpłynąć na wynik i uniemożliwiło dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Sąd nakazał ponowne przeprowadzenie badań zgodnie ze standardami.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej D. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej. D. T. domagał się stwierdzenia zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym, wskazując na długoletni staż pracy w warunkach narażenia zawodowego. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., uznały, że nie ma podstaw do rozpoznania tej choroby, mimo że badania wykazały zmiany zapalne gardła i krtani. WSA w Gliwicach podtrzymał stanowisko organów, uznając, że postępowanie było prawidłowe, a opinia uzupełniająca Instytutu wyczerpująco wyjaśniła wątpliwości skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w szczególności art. 151 Ppsa w zw. z art. 7 i 77 § 1 Kpa oraz art. 141 § 4 Ppsa. Kluczowym zarzutem było wadliwe przeprowadzenie testów płatkowych NTP przez Instytut Medycyny Pracy, polegające na goleniu pleców pacjenta na krótko przed założeniem testów, co jest niezgodne ze standardami i mogło prowadzić do fałszywie ujemnych wyników. Sąd podkreślił, że orzeczenia lekarskie są wiążące dla organów, ale muszą być wydane z zachowaniem procedur. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy i przeprowadzenie badań dermatologicznych zgodnie z przyjętymi standardami, aby usunąć wątpliwości co do istnienia choroby zawodowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwie przeprowadzone testy płatkowe NTP, które nie spełniają przyjętych standardów medycznych, mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej, jeśli mogły wpłynąć na wynik sprawy i uniemożliwić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że goleniu pleców pacjenta na krótko przed założeniem testów płatkowych, zamiast na dwa dni wcześniej, jest niezgodne ze standardami i może prowadzić do fałszywie ujemnych wyników. Nawet jeśli nie zaobserwowano podrażnienia skóry, odstąpienie od procedury jest niedopuszczalne, gdy orzeczenie lekarskie jest wiążące dla organów, a jego wiarygodność budzi wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
Dz.U. 2009 nr 105 poz 869 art. 235
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Ppsa art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p. art. 235
Kodeks pracy
k.p. art. 235 § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 235 § 2
Kodeks pracy
Pomocnicze
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o służbie medycyny pracy art. 15
Ustawa o zawodzie lekarza i lekarza dentysty art. 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwie przeprowadzone testy płatkowe NTP (nieprawidłowe przygotowanie skóry pacjenta). Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 Ppsa poprzez niewyjaśnienie materialnoprawnej podstawy oddalenia skargi. Naruszenie przez organy administracji przepisów Kpa (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące odmiennych ocen innych jednostek służby zdrowia. Zarzuty kierowane do resortu zdrowia. Okoliczność zatrucia niklem. Wpisanie do legitymacji ubezpieczeniowej symboli chorób dróg oddechowych.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. W sytuacji gdy orzeczenie lekarskie w kwestii rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, to nie może ono budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. Badany, a także organy administracji i sądy administracyjne nie mają odpowiedniej wiedzy specjalistycznej pozwalającej zweryfikować twierdzenie jednostki medycznej o dopuszczalności odstąpienia od ustalonych procedur z tego powodu, że u badanego nie obserwowano podrażnienia skóry spowodowanego goleniem i nie stwierdzono odczynów podrażnieniowych i wątpliwych po zdjęciu płatków.
Skład orzekający
Anna Żak
sprawozdawca
Leszek Kamiński
przewodniczący
Małgorzata Dałkowska - Szary
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiarygodność i prawidłowość przeprowadzania badań medycznych w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej, obowiązki sądu administracyjnego w zakresie kontroli uzasadnienia wyroku, wiążący charakter orzeczeń lekarskich, ale także ich podleganie ocenie sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury ustalania chorób zawodowych i wadliwości testów płatkowych NTP. Interpretacja art. 141 § 4 Ppsa ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury medyczne i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych. Jest to ciekawy przykład kontroli sądowej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach medycznych.
“Błąd w procedurze testów alergicznych uchyla decyzję o chorobie zawodowej. Sąd podkreśla wagę prawidłowych badań medycznych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1887/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-07-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Żak /sprawozdawca/ Leszek Kamiński /przewodniczący/ Małgorzata Dałkowska - Szary Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane IV SA/Gl 752/13 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2014-03-18 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 105 poz 869 art. 235 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Dz.U. 2012 poz 270 art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Dnia 31 marca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia del. NSA Anna Żak /spr./ Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 752/13 w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 7 czerwca 2013 r. nr ... w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżony wyrok , 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 4 kwietnia 2013 r. nr ... 3) zasądza od Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz D. T. kwotę 120 złotych (stu dwudziestu) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r. sygn. IV SA/Gl 752/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D. T. na decyzję Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 7 czerwca 2013 r. nr NS-... w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia 4 kwietnia 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (PPIS) w S. orzekł o niestwierdzeniu u D. T. choroby zawodowej w postaci zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym, wymienionej w poz. 13 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Przyczyną tego rozstrzygnięcia był brak rozpoznania przedmiotowej choroby przez dwie uprawnione do diagnostyki chorób zawodowych placówki medyczne. W odwołaniu pracownik zakwestionował prawidłowość działań Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który wydał drugie orzeczenie lekarskie. Wskazał też na długoletni staż pracy w warunkach narażenia zawodowego oraz występujące u niego dolegliwości zdrowotne. Zaskarżoną decyzją Ś. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (ŚPWIS) w K. utrzymał w mocy decyzję I instancji, podzielając jej ustalenia i wnioski. Według tych ustaleń D. T. podczas pracy hutniczej w okresie od 1982 r. do 2011 r. był narażony na kontakt z pyłem przemysłowym oraz wyrobami ze stali, zawierającymi chrom, nikiel, ołów, mangan, węgiel, krzem i miedź, co rodziło ryzyko zachorowania na zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania tej choroby, przy czym w uzupełniającym orzeczeniu Instytut w S. odniósł się do zarzutów sformułowanych przez pracownika i podtrzymał konkluzję swojego pierwszego orzeczenia. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zakwestionowania tych orzeczeń, tym bardziej że nie czuł się uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa. W uzasadnieniu skarżący powtórzył swoje zastrzeżenia odnośnie sposobu przeprowadzenia badań przez placówki medyczne, podnosząc przy tym, że opinia uzupełniająca Instytutu nie została poprzedzona dodatkowymi badaniami w ramach konsultacji, o której mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zarzucił też organowi odwoławczemu pominięcie jego skargi do Ministerstwa Zdrowia. Zarzucił w niej Instytutowi m. in.: niewykonanie testów wziewnych z alergenami środowiska pracy, nieprawidłowe wykonanie testów płatkowych NTP, brak strony z dokumentacji medycznej w miejscu dotyczącym tych testów, przyjęcie wyników owych testów jako głównego argumentu w orzeczeniu, a także naruszenie przepisów dotyczących dokumentacji medycznej i art. 4 ustawy o zawodzie lekarza. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa" oddalił skargę stwierdzając, że w sprawie został wyczerpany dwustopniowy tryb orzeczniczy, przewidziany w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w toku którego kompetentne jednostki nie rozpoznały u skarżącego choroby ujętej w pozycji 13 wykazu chorób zawodowych, a więc obrzękowego zapalenia krtani o podłożu alergicznym. W szczególności Instytut w S. postawił konkretną diagnozę, która nie odpowiada cechom tej choroby zawodowej. Odnośnie zarzutów skarżącego do orzeczenia lekarskiego, Sąd uznał za trafne wystąpienie przez organ I instancji do Instytutu o ustosunkowanie się do nich i ewentualne zweryfikowanie orzeczenia. Opinia uzupełniająca z dnia ...r. wyczerpująco wyjaśniła podnoszone przez skarżącego kwestie. Mianowicie odniesiono się w niej do problemu golenia(pleców) wskazując na możliwość wystąpienia fałszywie dodatnich odczynów. Ponieważ u skarżącego takie odczyny nie wystąpiły, to czas golenia nie miał znaczenia. W ocenie Sądu gołosłowne są twierdzenia skargi o powodowaniu przez piankę do golenia wyniku fałszywie ujemnego i powoływanie się na opracowanie dołączone do skargi, z którego taka okoliczność nie wynika. O fałszywie ujemnych wynikach testów przedstawiony fragment opracowania wypowiada się w zupełnie innym kontekście. Przekonujący jest również wywód Instytutu, że w sytuacji dokonania określonego rozpoznania, nie odpowiadającego jednostce chorobowej z wykazu chorób zawodowych, nie było uzasadnione rozszerzanie badań np. o dalsze testy. Stwierdzenie takie wynika z wiedzy medycznej i nie może być weryfikowane przez organy administracyjne, ani przez sąd administracyjny. Także podnoszony przez skarżącego brak w przesłanej mu dokumentacji medycznej został uzupełniony, gdyż Instytut dołączył wyniki badań alergologicznych, obejmujące m. in. badania z siarczkiem niklowym. Wbrew zarzutowi skargi dla wyjaśnienia sprawy wystarczające było ustosunkowanie się do zagadnień spornych, a nie była konieczna konsultacja związana z ponownymi badaniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się żadnego związku z wynikiem sprawy w zarzutach powołujących się na przepisy dotyczące dokumentacji medycznej oraz art. 4 ustawy o zawodzie lekarza i dentysty. Wymieniony w skardze art. 106 Kpa nie ma przy tym zastosowania do placówek medycznych sporządzających orzeczenia lekarskie w sprawie choroby zawodowej. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne, uwzględniające treść orzeczeń lekarskich o nierozpoznaniu przedmiotowej choroby zawodowej, musiało w tych warunkach zdaniem Sądu I instancji zakończyć się decyzją odmawiającą stwierdzenia tej choroby. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, D. T., na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa, zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z art. 151 Ppsa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3, art. 80, art. 77 § 1 i art. 7 Kpa. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że badania laryngoskopowe w poradniach w S. i C. wykazały u niego zmiany patologiczne gardła i krtani. Testy płatkowe wykonane w Szpitali Miejskim w S.-Z. wykazały uczulenie na nikiel powszechnie występujący w hutnictwie i metalurgii. Zdaniem skarżącego badania wykonane w Poradni Chorób Zawodowych w S. przeprowadzone zostały niedbale i nierzetelnie, z pominięciem części dokumentów o stanie zdrowia, m.in. legitymacji ubezpieczeniowej z symbolami chorób dróg oddechowych. Do skargi kasacyjnej dołączono wyciąg z druku ZUS N-13 z opinią lekarza psychiatry o zatruciu niklem. Instytutowi Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zarzucono natomiast wykonanie testów płatkowych niezgodnie z wymaganymi standardami, brak w dokumentacji medycznej strony z testem płatkowym na nikiel, uzupełnionej dopiero po miesiącu na monit skarżącego, niewykonanie prowokacji i badań wziewnych z alergenami środowiska pracy oraz badań morfologicznych i biochemicznych płynu łzawego. Zwlekając z wyjaśnieniami powyższych uchybień dla Sanepidu, Instytut naruszył art. 106 § 3 w zw. z § 1 Kpa. Wszystkie wskazane uchybienia zawarto w odwołaniu od decyzji PPWIS w S. ŚPWIS w K. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji ograniczył się jedynie do przedstawienia dokumentów, okoliczności i stanowisk stron, nie podając jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. W konsekwencji naruszył art. 107 § 3, art. 80, art. 77 § 1 i art. 7 Kpa. W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji brak ustosunkowania się do podniesionych w skardze zarzutów. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że art. 106 Kpa nie ma zastosowania do placówek medycznych sporządzających orzeczenia lekarskie w sprawie choroby zawodowej, wskazując, iż zgodnie z art. 15 ustawy o służbie medycyny pacy placówki te są składową medycyny pracy, tworzoną przez samorząd wojewódzki będący organem administracji publicznej. Skarżący nie zgodził się również z twierdzeniem o braku związku między wynikiem sprawy a zarzutami dotyczącymi dokumentacji medycznej i art. 4 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, skoro w wyniku rozpatrzenia skargi strony związek taki dostrzeżono w Ministerstwie Zdrowia, dając temu wyraz w stosownych pismach skierowanych do Instytutu w S. W skardze kasacyjnej zarzucono ponadto zaskarżonemu wyrokowi brak merytorycznej podstawy prawnej do oddalenia skargi, wymaganej przez art. 141 § 4 Ppsa, a także pominięcie skargi na Instytut w S. do Ministerstwa Zdrowia. Odnośnie zarzutu dotyczącego testów płatkowych skarżący wyjaśnił, że zarzut ten nie dotyczył zasady golenia pleców na dwa dni przed testami, ale sposobu, w jaki uczyniono to w Instytucie w S., nie było to bowiem dwa dni jak wymagają standardy, ale 30 minut przed założeniem testów przy użyciu pianki do golenia zawierającej składniki zapobiegające podrażnieniom, co jest niedopuszczalne w praktyce testów płatkowych NTP, ponieważ działanie pianki po goleniu powoduje niespecyficzny wynik fałszywie ujemny. Na te właśnie testy powołuje się ww. Instytut, co zdaniem skarżącego pozbawia jego orzeczenie wiarygodności. Argument ŚPWIS w K. o konieczności przedłużenia o tydzień hospitalizacji w przypadku dopełnienia wszystkich procedur przy stosowaniu tego testu jest w ocenie skarżącego niezrozumiały, ponieważ nie było żadnych przeszkód by to uczynić. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, że przedstawiona przez niego dokumentacja z Poradni laryngologicznej (3 wizyty w 2011 r.) nie potwierdza obecności zmian odpowiadających obrazowi klinicznemu przedmiotowego schorzenia. Strona w uzasadnieniu wniosku dołączonego do pisma do Sanepidu w S. z dnia 28 maja 2012 r. zawarła bowiem informację o legitymacji ubezpieczeniowej z symbolami chorób układu oddechowego i ich wieloletnim leczeniu. W ocenie skarżącego opinia uzupełniająca do orzeczenia Instytutu w S., o którą zwrócił się Sanepid w S., nie czyni zadość warunkom określonym w § 8 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie, ponieważ może co najwyżej stanowić "dodatkowe uzasadnienie", a nie "dodatkową konsultację". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa. Sprawa mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Analizowana w opisanym zakresie skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zawiera usprawiedliwione podstawy. Na wstępie rozważań wskazać należy, że za chorobę zawodową - jak stanowi art. 2351 Kodeksu pracy - uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kp). Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869 ze zm.). Opierając się na zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w szczególności orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 28 listopada 2012 r. oraz opinii uzupełniającej tego Instytutu z dnia 27 lutego 2013 r., organy inspekcji sanitarnej nie stwierdziły u skarżącego jednostki chorobowej wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych (pkt 13 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. – zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym). U badanego stwierdzono przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani, przewlekły przerostowy stan zapalny fałdów głosowych i dysfonię hiperfunkcjonalną. Nie uwidoczniono natomiast zmian o charakterze obrzęku alergicznego. W związku z powyższym nie było potrzeby rozszerzenia badań o np. testy prowokacji wziewnej. W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mianowicie niezasadnego oddalenia skargi, pomimo tego że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3, art. 80, art. 77 § 1 i art. 7 Kpa. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 pkt 1). W świetle powyższego niewątpliwie bez opinii lekarskiej bądź sprzecznie z tą opinią organ administracyjny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 Kpa. Orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej jest bowiem dowodem, o którym mowa w art. 84 § 1 Kpa i jako takie, posiadając walor opinii biegłego podlega ocenie organu administracyjnego, który na jego podstawie wydaje decyzję administracyjną. W konsekwencji orzeczenie lekarskie, jako środek służący stwierdzeniu choroby zawodowej, nie może budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. II OSK 9/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie takie wątpliwości są, a wynikają one ze sposobu wykonywania testów płatkowych NTP. Z wyjaśnień Instytutu w S. wynika, że ogólnie przyjęta zasada o goleniu pleców na dwa dni przed założeniem testów podyktowana jest możliwością wystąpienia niespecyficznych odczynów podrażnieniowych (fałszywie dodatnich). W przypadku skarżącego wymogu tego nie zachowano, tłumacząc, że wymagałoby to przedłużenia hospitalizacji o tydzień. Wskazano przy tym, że u badanego nie obserwowano podrażnienia skóry spowodowanego goleniem pleców przed założeniem testów, nie stwierdzono też żadnych odczynów podrażnieniowych i wątpliwych po zdjęciu płatków. Wyjaśnienia te należy jednak uznać za nieprzekonujące. Bezsporne jest, że badanemu ogolono plecy pół godziny przed założeniem testów płatkowych, co jest niezgodne z przyjętymi standardami w tego typu testach. W sytuacji gdy orzeczenie lekarskie w kwestii rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, to nie może ono budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. W związku z tym ww. uchybienie uzasadnia zarzut niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 Kpa) i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa). Badany, a także organy administracji i sądy administracyjne nie mają odpowiedniej wiedzy specjalistycznej pozwalającej zweryfikować twierdzenie jednostki medycznej o dopuszczalności odstąpienia od ustalonych procedur z tego powodu, że u badanego nie obserwowano podrażnienia skóry spowodowanego goleniem i nie stwierdzono odczynów podrażnieniowych i wątpliwych po zdjęciu płatków. W przypadku skarżącego bezspornie stwierdzono narażenie zawodowe w rozumieniu wyżej cytowanego art. art. 2351 Kodeksu pracy oraz rozpoznano m.in. przewlekły stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani, przewlekły przerostowy stan zapalny fałdów głosowych, dysfonię hiperfunkcjonalną (karta wypisowa Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.). W tych okolicznościach istotne jest wykonanie testów lekarskich zgodnie z zasadami przyjętymi dla badań dermatologicznych. Konieczność przedłużenia hospitalizacji nie może być argumentem na rzecz odstąpienia od procedur przyjętych jako standard. Dopiero wykonanie badań z dochowaniem wymaganych procedur pozwoli na wykluczenie lub stwierdzenie istnienia choroby zawodowej u skarżącego. Na uwzględnienie zasługuje ponadto zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 Ppsa polegający na niewyjaśnieniu materialnoprawnej podstawy oddalenia skargi. Przepis ten wymaga m.in. podania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ograniczenie się przez Sąd pierwszej instancji w rozważaniach prawnych wyłącznie do podania art. 151 Ppsa, bez wskazania przepisów, które były podstawą do uznania skargi za niezasadną, uznać należy za pozornie jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie są natomiast trafne pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej mające świadczyć o naruszeniu przepisów postępowania. Jak już wyżej wskazano kluczowe znaczenie dla stwierdzenia choroby zawodowej mają orzeczenia właściwych jednostek medycznych. Z tego powodu wszelkie zarzuty wskazujące na odmienne oceny innych jednostek służby zdrowia (np. poradni wykonujących badania laryngoskopowe), zarzuty kierowane do resortu zdrowia, okoliczność zatrucia niklem, wpisanie do legitymacji ubezpieczeniowej symboli chorób dróg oddechowych nie miały wpływu na wynik sprawy. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 106 § 1 i 3 Kpa, wyjaśnić należy, że orzeczenia lekarskie wydawane w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej są dowodami mającymi walor opinii biegłego i jako takie nie są decyzjami administracyjnymi, a zatem można do nich stosować wyłącznie przepisy Kpa o dowodach, nie zaś przepisy dotyczące wydawania decyzji (m.in. art. 106). Z powyższego wynika, że zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 151 Ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa oraz art.141 §4 Ppsa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 Ppsa uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę wniesioną do Sądu pierwszej instancji. Orzekając w tym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 Ppsa. Rozpoznając sprawę ponownie, organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację. W szczególności zwróci się do jednostki medycznej o przeprowadzenie u skarżącego testów dermatologicznych zgodnie z przyjętymi medycznymi standardami, co pozwoli na usunięcie wskazanych wątpliwości i wydanie końcowego rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI