II OSK 1886/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-09-04
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadyosady ściekoweodbiór odpadówprzetwarzanie odpadówodzyskhumifikacjadecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachplan miejscowygospodarka odpadamiochrona środowiska

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające wydania pozwolenia na przetwarzanie osadów ściekowych, uznając, że planowana działalność może być zgodna z planem miejscowym i stanowi proces odzysku, a nie tylko magazynowanie.

Spółka A. domagała się wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na odzysku materii organicznej z osadów ściekowych. Organy administracji odmówiły, uznając, że planowana działalność jest niezgodna z planem miejscowym i stanowi jedynie magazynowanie odpadów, a nie proces odzysku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy błędnie oceniły charakter przedsięwzięcia i jego zgodność z planem miejscowym, a planowana humifikacja osadów może być uznana za proces odzysku.

Sprawa dotyczyła skargi A. Spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Skierniewice o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na odzysku materii organicznej z ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych (kod 19 08 05). Organy administracji uznały, że planowana działalność, polegająca na humifikacji osadów przez leżakowanie przez co najmniej 90 dni, stanowi jedynie magazynowanie odpadów, a nie proces odzysku, i jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza gospodarkę odpadami jedynie na terenach oznaczonych symbolem "NU", a nie "6 NO,PU" (tereny oczyszczalni ścieków). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji, a także postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące przetwarzania odpadów i humifikacji. Wskazał, że planowana humifikacja, nawet jeśli wejdzie w życie w pełni z dniem 15 stycznia 2026 r. na mocy nowelizacji rozporządzenia, już teraz może być uznana za proces obróbki odpadów, a spółka może być uznana za wytwórcę odpadów. Sąd podkreślił, że planowana inwestycja ma być zlokalizowana na terenie oczyszczalni ścieków i wykorzystywać jej infrastrukturę, co może być zgodne z przeznaczeniem terenu "6 NO,PU" jako "obiektów usługowo-produkcyjnych oraz składowych wraz z niezbędnymi technologicznie obiektami infrastruktury technicznej, dojazdami i dojściami pieszymi, zielenią izolacyjną oraz innymi obiektami czynnej ochrony przed uciążliwościami", a także dopuszcza lokalizację "urządzeń, sieci oraz instalacji infrastruktury technicznej związanych z obsługą oczyszczalni ścieków oraz gospodarką komunalną". Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający niezgodności z planem miejscowym i przedwcześnie odmówiły wydania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Planowana humifikacja osadów ściekowych przez leżakowanie przez co najmniej 90 dni może być uznana za proces odzysku odpadów, a nie tylko magazynowanie, zwłaszcza w kontekście przyszłych przepisów i istniejących praktyk.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że humifikacja osadów ściekowych jest procesem obróbki, który może być uznany za odzysk, a nie magazynowanie. Wskazał na zmiany w przepisach, które precyzują sposoby obróbki osadów, a także na raport oceny oddziaływania na środowisko, który opisywał planowane działania jako przetwarzanie odpadów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny może dokonać oceny legalności postanowienia organu współdziałającego (np. RDOŚ) w ramach kontroli decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

u.i.ś. art. 71 § 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

u.i.ś. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Obowiązek uzgadniania warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.

u.i.ś. art. 80 § 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

u.o. art. 3 § 1 pkt 32

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Definicja wytwórcy odpadów.

u.o. art. 96 § 2 i 4

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Warunki przekazywania i stosowania komunalnych osadów ściekowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § 1 pkt 47

Klasyfikacja instalacji do przetwarzania odpadów jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych art. 2 § 1 pkt 8 lit. e

Proces humifikacji przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni jako sposób obróbki komunalnych osadów ściekowych (zmiana wchodząca w życie od 15.01.2026 r., ale sąd uznał, że proces ten jest już obecnie uwzględniany).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 3, 5 i 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące uzgodnień, do których nie stosuje się w przypadku uzgodnienia z RDOŚ.

u.o.ź.e. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowana humifikacja osadów ściekowych jest procesem odzysku, a nie magazynowania. Spółka może być uznana za wytwórcę odpadów. Planowana inwestycja może być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jako instalacja infrastruktury technicznej związanej z obsługą oczyszczalni ścieków.

Godne uwagi sformułowania

Weryfikacji takiego postanowienia może natomiast dokonać wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, w ramach przyznanego przez ustawodawcę uprawnienia wynikającego z art. 135 p.p.s.a. Wobec wskazanego brzmienia powyższych przepisów, strona skarżąca, wbrew stanowisku RDOŚ, a w konsekwencji organów obu instancji jest podmiotem, który planuje przedsięwzięcie wymienione w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia, czyli instalację do przetwarzania odpadów, nie zaś do ich czasowego magazynowania, a jednocześnie, ze względu na specyfikę planowanej działalności jest także wytwórcą odpadów, jako podmiot przeprowadzający ich obróbkę, przez proces humifikacji...

Skład orzekający

Michał Zbrojewski

przewodniczący

Piotr Mikołajczyk

członek

Marcin Olejniczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przetwarzania odpadów, w szczególności osadów ściekowych, definicji wytwórcy odpadów, zgodności z planem miejscowym przedsięwzięć związanych z gospodarką odpadami na terenach oczyszczalni ścieków oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego nad postanowieniami organów współdziałających."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów w kontekście konkretnego stanu faktycznego i planu miejscowego. Zmiany w przepisach wchodzące w życie w 2026 roku mogą wpłynąć na przyszłe zastosowanie niektórych argumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony środowiska i gospodarki odpadami, a także interpretacji przepisów prawa, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Sąd podjął się oceny postanowienia organu współdziałającego, co jest ciekawym aspektem proceduralnym.

Czy humifikacja osadów ściekowych to odzysk czy magazynowanie? WSA rozstrzyga spór o środowiskowe uwarunkowania.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 351/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Piotr Mikołajczyk
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1112
Art. 71 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1839
§ 2 ust. 1 pkt 47
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 106 § 3, 5 i 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2018 poz 2389
Art. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1587
Art. 96 ust. 2 i 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Dnia 4 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 roku sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 17 marca 2025 roku znak: KO.4113.3.2025 w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy Skierniewice z dnia 3 grudnia 2024 roku, znak: RGK.6220.2.2024 oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 4 października 2024 roku, znak: WOOŚ.4221.88.2024.ASo; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach na rzecz strony skarżącej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, decyzją z 17 marca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Skierniewice z 3 grudnia 2024 r. o odmowie wydania A. spółce z o.o. z siedzibą w D. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "[...]", na działce nr ewid. [...] w miejscowości M., gmina S.
Z akt sprawy wynika, że spółka 14 czerwca 2024 r. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację ww. przedsięwzięcia
Organ pierwszej instancji, na podstawie art. 80 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm. - u.i.ś.), wspomnianą decyzją z 3 grudnia 2024 r. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Uzasadniając decyzję organ stwierdził, że planowana inwestycja będzie polegała na odzysku materii organicznej z odpadów o kodach 19 08 05 (ustabilizowane komunalne osady ściekowe), frakcji nadających się w całości do odzysku R12 w ilości 26 000 Mg/rok, na części działki nr [...], na placu utwardzonym o powierzchni 3000 m2 na terenie oczyszczalni ścieków w miejscowości M. Odpady przeznaczone do odzysku dowożone będą z oczyszczalni ścieków i rozładowane w miejscach docelowego odzysku, tj. istniejącym utwardzonym placu. Organ ustalił, że przedsięwzięcie zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wymienione jest w § 2 ust. 1 pkt 47 - instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, odpadów inne niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389 ze zm.).
Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Skierniewice, uchwalonym uchwałą Nr XIX/126/04 Rady Gminy w Skierniewicach z dnia 27 października 2004 r. zmienionego uchwałą Nr VI/29/07 Rady Gminy w Skierniewicach z dnia 30 marca 2007 r., działka nr [...] znajduje się w terenie oznaczonym symbolem "6 NO,PU" przeznaczonym pod Tereny urządzeń oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz obiektów usługowo-produkcyjnych oraz składowych wraz z niezbędnymi technologicznie obiektami infrastruktury technicznej, dojazdami i dojściami pieszymi, zielenią izolacyjną oraz innymi obiektami czynnej ochrony przed uciążliwościami. Plan dopuszcza w tym terenie lokalizację obiektów socjalnych, gospodarczych, administracyjnych i urządzeń, sieci oraz instalacji infrastruktury technicznej związanych z obsługą oczyszczalni ścieków oraz gospodarką komunalną przy zachowaniu innych ustaleń planu i przepisów szczególnych.
Zgodnie z informacją inwestora wnioskowana inwestycja w postaci przetwarzania odpadów poprzez odzysk materii organicznej na działce nr stanowi przedsięwzięcie zaliczane do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w zakresie gospodarki odpadami. Przedsięwzięcie dotyczy przetwarzania odpadów o kodzie 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe, poprzez odzysk R12 materii organicznych. Odpady mają być dowożone z oczyszczalni ścieków (nie podano dokładnego źródła pochodzenia, rodzaju i częstotliwości dowozu odpadów i ich odbioru oraz dostępności komunikacyjnej). Z charakterystyki inwestycji wynika, iż będzie ona dotyczyć gospodarki odpadami dowożonymi z niezidentyfikowanych oczyszczalni ścieków.
Tymczasem przeznaczenie na cele gospodarki odpadami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Skierniewice zostało ustalone w terenie oznaczonym symbolem "NU" - Tereny urządzeń gospodarki odpadami przeznaczone do użytkowania istniejących oraz realizacji nowych obiektów i urządzeń zakładów segregacji i unieszkodliwiania odpadów, w tym składowisk odpadów wraz z niezbędnymi technologicznie obiektami infrastruktury, dojazdami, drogami wewnętrznymi i dojściami pieszymi, miejscami postoju pojazdów, obiektami socjalnymi i administracyjnymi oraz towarzyszącymi usługami, zielenią izolacyjną oraz innymi obiektami czynnej ochrony przed uciążliwościami.
Tak więc, zdaniem organu tylko dla tego obszaru wprowadzono możliwość realizacji przedsięwzięć w zakresie gospodarki odpadami, a nie w terenie oznaczonym symbolem 6 NO,PU, a zatem, wnioskowane przedsięwzięcie mieści się w granicach gospodarki odpadami (przeróbka odpadów przyjmowanych z zewnątrz), która zgodnie z w/w planem miejscowym dla terenu 6 NO,PU ograniczona jest wyraźnie do technologii istniejącej komunalnej oczyszczalni ścieków i nie obejmuje przetwarzania odpadów dowożonych z zewnątrz, gdyż prowadziłoby to do zmiany przeznaczenia terenu na teren urządzeń gospodarki odpadami. W planie miejscowym gminy Skierniewice wyraźnie rozróżniono tereny urządzeń gospodarki odpadami. Są to tereny oznaczone symbolem NU, które znajdują się w zupełnie innej miejscowości.
Organ ustalił ponadto, że przedsięwzięcie dotyczy przetwarzania odpadów o kodzie 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe, poprzez odzysk R12 materii organicznych. Odpady mają być dowożone z oczyszczalni ścieków (nie podano dokładnego źródła pochodzenia, rodzaju i częstotliwości dowozu odpadów i ich odbioru oraz dostępności komunikacyjnej). Z charakterystyki inwestycji wynika, iż będzie ona dotyczyć gospodarki odpadami dowożonymi z niezidentyfikowanych oczyszczalni ścieków.
Nadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Skierniewicach pismem z 24 września 2024 r. pozytywnie zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia zgodnie z rozwiązaniami przedstawionymi w raporcie oddziaływania na środowisko
Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi postanowieniem z 4 października 2024 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji powyższego przedsięwzięcia uznając, że zebrany materiał dowodowy nie umożliwia uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Wątpliwości organu uzgadniającego wzbudziło uznanie za proces odzysku odpadów o kodzie 19 08 05 ich "humifikacji przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni". Podkreślono, iż odpad w postaci ustabilizowanych osadów ściekowych już przed ich "przetworzeniem" może zostać wykorzystany w ww. sposób z zachowaniem warunków uwzględnionych w art. 96 ust. 2-13 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Jednak, ze względu na to, iż w ramach prowadzonego procesu otrzymany produkt nadal będzie klasyfikowany jako odpad o kodzie 19 08 05, to w powiązaniu z treścią art. 96 ust. 2 ustawy o odpadach wątpliwym dla organu uzgadniającego stałą się zgodność z przepisami przedmiotowej działalności. Wskazano, iż ze względu na szczególny charakter osadów ściekowych oraz przypisany im reżim prawny, istotny jest, zgodnie z definicją słownikową, wytwórca osadów, tj. oczyszczalnia ścieków komunalnych na terenie której powstają osady. Przywołując definicję wytwórcy odpadów podaną w art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach, w ocenie ww. organu w przedmiotowym przypadku trudno mówić o zmianie charakteru lub składu odpadów, ponieważ brak jest jakichkolwiek działań podejmowanych przez wnioskodawcę, poza faktycznym magazynowaniem zgromadzonych odpadów na placu. Zdaniem RDOŚ w przedmiotowym przypadku nie jest planowane uruchomienie instalacji do przetwarzania odpadów. Opisany w raporcie sposób postępowania z odpadem o kodzie 19 08 05 wskazuje, iż w miejscu realizacji przedsięwzięcia dojdzie jedynie do czasowego magazynowania odpadów. W związku z powyższym uznano, iż planowane przedsięwzięcie w istocie będzie polegać na zbieraniu odpadów. Jedynym rodzajem osadów ściekowych, jaki może zostać wytworzony przez prowadzącego oczyszczalnię ścieków komunalnych jest odpad o kodzie 19 08 05 Ustabilizowane komunalne osady ściekowe. Wytwarzany odpad może być dalej przekazywany uprawnionym podmiotom do wykorzystania na gruntach w procesie R10 lub prowadzącemu instalację do przetwarzania odpadów, w której z odpadu o kodzie 19 08 05 zostanie wytworzony produkt, np. w postaci nawozu lub środka poprawiającego właściwości gleby.
Konsekwencją odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przez RDOŚ była ww. decyzja organu pierwszej instancji z 3 grudnia 2024 r.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach, utrzymując w mocy ww. decyzję, powołało się na art. 71 ust. 2 i w art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 7 oraz art. 78 u.i.ś., wskazując, że przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia i wyjaśniło, że nie jest organem upoważnionym do uchylenia postanowienia RDOŚ, lecz jest uprawnionym do jego oceny merytorycznej.
Organ odwoławczy wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi postanowieniem z 4 października 2024 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji powyższego przedsięwzięcia nie uznając kompletności i poprawności informacji przedstawionych w raporcie, a Kolegium podzieliło wątpliwości RDOŚ, co do uznania za proces odzysku odpadów o kodzie 19 08 05, ich "humifikacji przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni". Uznano za przekonujące stanowisko RDOŚ, iż w ramach planowanego prowadzenia ww. procesu otrzymany produkt nadal będzie klasyfikowany jako odpad o tym samym kodzie 19 08 05, a także wskazano, że logiczny jest wniosek, iż wątpliwa jest zgodność planowanej przedmiotowej działalności z art. 96 ust. 2 ustawy o odpadach. Kolegium podzieliło ponadto stanowisko RDOŚ, iż ze względu na szczególny charakter osadów ściekowych oraz przypisany im reżim prawny, istotna jest okoliczność, że wytwórcą osadów może być wyłącznie oczyszczalnia ścieków komunalnych, na terenie której powstają osady. Tym samym nie sposób też uznać spółki za wytwórcę odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach. Ponadto za słuszne uznano stanowisko RDOŚ, iż w niniejszym przypadku trudno mówić o zmianie charakteru lub składu odpadów, mając na uwadze brak jakichkolwiek działań podejmowanych przez wnioskodawcę, poza faktycznym magazynowaniem zgromadzonych odpadów na placu bez uruchomienia jakiejkolwiek instalacji do przetwarzania odpadów. Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem RDOŚ, iż opisany w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sposób postępowania z odpadem o kodzie 19 08 05 wskazuje jednoznacznie, iż w miejscu realizacji przedsięwzięcia dojdzie jedynie do czasowego magazynowania odpadów. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, prawidłowy jest wniosek, że planowane przedsięwzięcie w istocie będzie polegać na zbieraniu odpadów, i naruszać będzie art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. Dodano, że jedynym rodzajem osadów ściekowych, jaki może zostać wytworzony przez prowadzącego oczyszczalnię ścieków komunalnych jest odpad o kodzie 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe. Wytwarzany odpad może być dalej przekazywany uprawnionym podmiotom do bezpośredniego wykorzystania na gruntach w procesie R10 lub prowadzącemu instalację do przetwarzania odpadów, w której z odpadu o kodzie 19 08 05 zostanie wytworzony produkt, np. w postaci nawozu lub środka poprawiającego właściwości gleby, co w niniejszym przypadku nie ma miejsca. Podkreślono, że w art. 77 ust. 1 u.i.ś. ustawodawca wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego i uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, wiążącym organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Brak zatem pozytywnego uzgodnienia uniemożliwia wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
W ocenie Kolegium przedstawione okoliczności powodują również, iż planowane przedsięwzięcie, jako nieprzewidziane obecnie do realizacji w przepisach prawa odpadów i ich gospodarowania poza miejscem wytworzenia komunalnych osadów ściekowych, nie będzie zgodne z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego na przedmiotowym terenie.
W skardze A. spółka z o.o. z siedzibą w D. zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy Skierniewice podczas gdy decyzja ta została oparta na nieuprawnionej odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, poprzez dokonanie w postanowieniu z 4 października 2024 r. błędnej oceny planowanej działalności;
- art. 138 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 ust. 2 u.i.ś., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy w decyzji tej stwierdzono niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w art. 80 ust. 2 u.i.ś., a w decyzji SKO takiej niezgodności nie stwierdzono;
- art. 138 § 1, w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy Skierniewice bez dokonania w toku prowadzonego postępowania odwoławczego obiektywnej oceny całokształtu materiału dowodowego dotyczącego charakteru procesu humifikacji przez leżakowanie osadu przez co najmniej 90 dni, w szczególności bez odniesienia się do argumentacji przedstawionej przez spółkę w odwołaniu od przedmiotowej decyzji i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji wyłącznie w oparciu o postanowienie RDOŚ.
Biorąc powyższe pod uwagę spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi spółka nie podzieliła stanowiska, że humifikacja przez
leżakowanie osadu co najmniej 90 dni nie wiąże się z brakiem zmiany charakteru lub
składu osadów, a w konsekwencji nie stanowi procesu przetwarzania. Wskazała, że na mocy § 2 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 31 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 89) w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 23) w ust. 1 dodano pkt 8 lit. e) określający warunki stosowania komunalnych osadów ściekowych na gruntach w tym poprzez proces humifikacji, przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni lub suszenie powodujące dezaktywację biologiczną przy wilgotności osadu 30%. Tym samym bezspornie zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa humifikacja, przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni została uznana za obróbkę odpadów. Nie zmienia tego data wejścia w życie owej przewidziana na 15 stycznia 2026 r., a w konsekwencji błędne jest stanowisko, że humifikacja przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni stanowi jedynie magazynowanie tego osadu, skoro gwarantuje ono, że zaszedł proces stabilizacji, co wiąże się ze zmianą składu osadu. Podobnie błędne jest z tego względu stanowisko, że spółka nie jest wytwórcą odpadów skoro humifikacja przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni została ona uznana za proces stabilizacji, co znalazło wyraz w zmianie rozporządzenia o stosowaniu komunalnych osadów ściekowych.
Spółka wskazała także, iż SKO nie stwierdziło niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w art. 80 ust. 2 u.i.ś., pomimo tego że na taką niezgodność w wydanej decyzji wskazywał Wójt Gminy Skierniewice, co oznacza, zdaniem skarżącej, że w tym zakresie SKO uznało za trafną argumentację skarżącej przedstawioną w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy Skierniewice.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - p.p.s.a.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Postawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.).
Zgodnie z art. 71 ust. 2 u.i.ś uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W sprawie poza sporem jest to, że przedmiotowe przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionym w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 ze zm.).
Przepis art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze u.i.ś. stanowi, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Z przepisu tego wynika, że zgodność z postanowieniami m.p.z.p., jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń wnioskodawcy ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organem uprawnionym do oceny na tym etapie, zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym jest organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Ocena taka winna być dokonywana już na etapie wstępnym postępowania.
Ponadto przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ uzgadnia ją i opiniuje w zależności od wymagań ustawowych, z organami wskazanymi w art. 77 ust. 1 i u.i.ś. w tym uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w drodze postanowienia, które wiąże organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do którego nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. (art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 7 i ust. 10).
Postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami.
Weryfikacji takiego postanowienia może natomiast dokonać wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, w ramach przyznanego przez ustawodawcę uprawnienia wynikającego z art. 135 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro sprawa administracyjna obejmuje swoim zakresem środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, to uzgodnienie w tym przedmiocie nie jest odrębną sprawą, lecz elementem procedury, do której przeprowadzenia zobowiązane są właściwe organy administracji publicznej. w konsekwencji do kontroli postanowienia uzgodnieniowego może dojść na etapie kontroli decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, przy zastosowaniu art. 135 p.p.s.a. W przypadku skargi do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, sąd dokonując kontroli decyzji w granicach zakreślonych cytowanym wyżej przepisem, obowiązany będzie uwzględnić również ewentualne uchybienia w zastosowaniu przepisów prawa materialnego czy procesowego jakich mógł się dopuścić organ współdziałający przy wydawaniu swego postanowienia. (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2009 r., II OSK 1886/09; wyrok NSA z 14 lutego 2008 r., II OSK 21/07)
Respektując wskazany kierunek judykatury, sąd doszedł do przekonania, że postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 77 ust. 1 pkt. 1 u.i.ś. jest postanowieniem wydanym w granicach sprawy, w której zapadła ww. decyzje w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Stosując art. 135 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny może zatem dokonać oceny legalność postanowienia RDOŚ, na które w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć powołały się organy obu instancji.
Po pierwsze, zdaniem sądu postanowienie RDOŚ z 4 października 2024 r. odmawiające uzgodnienia warunków realizacji powyższego przedsięwzięcia zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkuje przyjęciem, że także decyzje organów obu instancji wydane w oparciu o to postanowienie naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy.
Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że wątpliwości organu uzgadniającego wzbudziło m.in. uznanie za proces odzysku odpadów o kodzie 19 08 05 ich "humifikacji przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni". W przedmiotowym przypadku trudno mówić o zmianie charakteru lub składu odpadów, ponieważ brak jest jakichkolwiek działań podejmowanych przez wnioskodawcę, poza faktycznym magazynowaniem zgromadzonych odpadów na placu. Zdaniem RDOŚ w przedmiotowym przypadku nie jest planowane uruchomienie instalacji do przetwarzania odpadów. Opisany w raporcie sposób postępowania z odpadem o kodzie 19 08 05 wskazuje, iż w miejscu realizacji przedsięwzięcia dojdzie jedynie do czasowego magazynowania odpadów. W związku z powyższym uznano, iż planowane przedsięwzięcie w istocie będzie polegać na zbieraniu odpadów, a wnioskodawca nie jest wytwórcą odpadów.
Odnosząc się do stanowiska organu uzgadniającego sąd wskazuje, że na mocy § 1 pkt 2 lit.a rozporządzenia Ministra Klimatu z 31 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 89) w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych, z dniem 15 stycznia 2026 r., dodany zostanie w § 2 ust. 1, punkt 8 w brzmieniu:
"osady te zostały poddane obróbce z zastosowaniem co najmniej jednego z wymienionych procesów:
a) beztlenowego, jeżeli w jego wyniku zawartość substancji organicznej w tych osadach zostanie zredukowana o co najmniej 38% lub był prowadzony w temperaturze powyżej 34°C przez co najmniej 12 dni,
b) tlenowego, jeżeli był prowadzony przez co najmniej 25 dni, przy czym do tego okresu wlicza się czas, w jakim zachodziły procesy w części tlenowej reaktora biologicznego,
c) tlenowego, jeżeli był prowadzony przez co najmniej 10 dni w temperaturze powyżej 40°C,
d) chemicznego, z wykorzystaniem wapna w dawce co najmniej 0,25 kg wapna na 1 kg s.m. osadów ściekowych,
e) humifikacji, przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni lub suszenie powodujące dezaktywację biologiczną przy wilgotności osadu poniżej 30%.",
Podkreślenia wymaga, że zmiany, które wejdą w życie 15 stycznia 2026 r., jedynie precyzują sposób przygotowania komunalnych osadów ściekowych do zagospodarowania przez wytwórcę, przez co komunalne osady ściekowe zagospodarowane w procesie R10 będą poddane reglamentacji. Dodanie do § 2 ust. 1 wspomnianego punktu 8, który wprowadza obowiązek poddania komunalnych osadów ściekowych określonej obróbce przed ich zastosowaniem na powierzchni ziemi, który to obowiązek dotyczy wytwórcy osadów, powoduje, że od 15 stycznia 2026 r. możliwe będzie stosowanie komunalnych osadów ściekowych na gruntach tylko w razie udokumentowania, iż doszło do higienizacji osadów opisanej w § 2 ust. 8 rozporządzenia. Nie oznacza to jednak, że sporny w realiach niniejszej sprawy proces obróbki osadów, wskazany w § 2 pkt 8 lit. e) rozporządzenia zostaje niejako przez prawodawcę "stworzony" z dniem 15 stycznia 2026 r., przez dokonaną nowelizację. W ocenie sądu wprowadzona od 15 stycznia 2016 r. zmiana § 2 ust. 1 rozporządzenia ma na celu właśnie poddanie reglamentacji komunalnych osadów ściekowych zagospodarowywanych w procesie R10. Dotychczas komunalne osady ściekowe stosowane na gruntach miały być ustabilizowane i bezpieczne, jednak przepisy nie precyzowały, jakim procesom należy poddać komunalne osady ściekowe przed wywiezieniem do procesu R10. To się zmieni od 15 stycznia 2026 r., od tego momentu komunalne osady ściekowe będą mogły być stosowane na gruntach, tylko jeżeli zostaną poddane obróbce z zastosowaniem co najmniej jednego z wymienionych w § 2 pkt 8 procesów. Tym samym, zdaniem sądu, także obecnie nie przeszkód prawnych by sposoby obróbki osadów wymienione w tym przepisie były uwzględniane przez organ w trakcie wydawania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Wskazane w tym przepisie sposoby obróbki osadów de facto istnieją przed wejściem w życie nowelizacji, a wspomniana nowelizacja ma jedynie sprecyzować jakim procesom należy poddać komunalne osady ściekowe by mogły być stosowane na gruntach, przed wywiezieniem do procesu R10.
Poza sporem przy tym pozostaje to, że osady ściekowe o kodzie 19 08 05 to ustabilizowane komunalne osady ściekowe, powstające w procesie oczyszczania ścieków. Należą one do grupy 19 odpadów, która obejmuje odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów oraz z oczyszczalni ścieków. Podobnie jak to, że przedmiotowe przedsięwzięcie zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, skoro wymienione jest w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia - instalacje do przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, odpadów inne niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389 ze zm.). Przy czym pod pojęciem przetwarzania ustawodawca rozumie procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie.
W myśl art. 96 ust. 2 ustawy o odpadach komunalne osady ściekowe mogą być przekazywane do stosowania władającemu powierzchnią ziemi wyłącznie przez wytwórcę tych osadów. Stosowanie komunalnych osadów ściekowych jest możliwe, jeżeli są one ustabilizowane oraz przygotowane odpowiednio do celu i sposobu ich stosowania, w szczególności przez poddanie ich obróbce biologicznej, chemicznej, termicznej lub innemu procesowi, który obniża podatność komunalnych osadów ściekowych na zagniwanie i eliminuje zagrożenie dla środowiska lub życia i zdrowia ludzi (art. 96 ust. 4 ustawy)
Jednocześnie przez wytwórcę odpadów rozumie się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej; wytwórcą odpadów zdawanych do portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków w rozumieniu art. 5 pkt 9 ustawy z dnia 12 maja 2022 r. o portowych urządzeniach do odbioru odpadów (Dz. U. poz. 1250) jest podmiot świadczący usługę odbioru odpadów w porcie lub przystani morskiej (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy).
Wobec wskazanego brzmienia powyższych przepisów, strona skarżąca, wbrew stanowisku RDOŚ, a w konsekwencji organów obu instancji jest podmiotem, który planuje przedsięwzięcie wymienione w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia, czyli instalację do przetwarzania odpadów, nie zaś do ich czasowego magazynowania, a jednocześnie, ze względu na specyfikę planowanej działalności jest także wytwórcą odpadów, jako podmiot przeprowadzający ich obróbkę, przez proces humifikacji, przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni lub suszenie powodujące dezaktywację biologiczną przy wilgotności osadu poniżej 30%. Co istotne proces ten jest jednym z obecnie dostępnych sposobów obróbki osadów i będzie jednym z procesów obróbki osadów przewidzianych § 2 rozporządzenia w sprawie stosowania komunalnych osadów ściekowych, w wersji znowelizowanej od 15 stycznia 2026 r.
Powyższe znajduje także potwierdzenie w raporcie oceny oddziaływania na środowisko, gdzie (m. in. str. 12, 13, 19, 151) wskazano, że przedmiotem inwestycji jest przetwarzanie odpadów poprzez odzysk materii organicznej. W ramach inwestycji prowadzona będzie działalność w zakresie odzysku odpadów o kodach 19 08 05 w procesie odzysku R 12, gdzie w wyniku zostanie wytworzony odpad o kodzie 19 08 05, przy czym proces R 12 to wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1 – R 11 ustawy o odpadach. Odpady przeznaczone do odzysku dowożone (dostarczane) będą z oczyszczalni ścieków i rozładowane w miejscach docelowego odzysku. Podstawowe miejsce odzysku to utwardzony plac. Planowane przetwarzanie wstępne odpadów opierać się będzie na odzysku przejściowym odpadów w procesie odzysku R12. W procesie odzysku wytwarzane będą odpady w postaci ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych o kodzie 19 08 05. Wytwarzane będą one w wyniku obróbki wstępnej (przetwarzania wstępnego) ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych. Proces jest prowadzony w celu umożliwienia dalszego zastosowania osadów w procesie odzysku R10. Proces, w wyniku którego wytwarzane będą osady polegać będzie na humifikacji przez leżakowanie osadu co najmniej 90 dni w celu zwiększenia stabilizacji osadów. Odpady kierowane do obróbki wstępnej nie będą magazynowane. Osady będą dowożone do miejsca prowadzenia odzysku i bezpośrednio po zrzuceniu z samochodów będą przetwarzane wstępnie. Także osady wytworzone w postaci ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych nie będą magazynowane. Procesy wytwarzania (przez przetwarzanie wstępne) będą zachodzić w miejscu prowadzenia odzysku do czasy wywozu wytworzonych osadów. Osady bezpośrednio po wytworzeniu zagospodarowywane będą zgodnie z procesem odzysku R10. Wskazane okoliczności wynikające z raportu, znajdują także odzwierciedlenie w opinii PPIS w Skierniewicach z 24 września 2024 r.
Po wtóre, w ocenie sądu co najmniej przedwczesne jest stanowisko, w szczególności organu pierwszej instancji, zgodnie z którym planowana inwestycja jest sprzeczna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ pierwszej instancji w istocie uznał, że skoro plan przewiduje teren oznaczony symbolem NU – gospodarka odpadami to planowane przedsięwzięcie – jako związane z gospodarka odpadami (a odpady jak twierdzi organ, będą przyjmowane z zewnątrz) powinno być zlokalizowane na tym terenie a nie na terenie oznaczonym symbolem 6NO,PU. Kolegium z kolei nie odniosło się w istocie do kwestii zgodności inwestycji z planem miejscowym, wskazując jedynie na stanowisko RDOŚ wyrażone we wspomnianym postanowieniu, co skutkowało przyjęciem, że skoro planowane przedsięwzięcie, nie jest przewidziane obecnie do realizacji w przepisach prawa dot. odpadów i ich gospodarowania poza miejscem wytworzenia komunalnych osadów ściekowych, nie będzie zgodne z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego na przedmiotowym terenie.
Poza sporem pozostaje, że działka [...] położona w obrębie geodezyjnym M. znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 6 NO,PU, Tereny te są, jako tereny urządzeń oczyszczania i odprowadzania ścieków, przeznaczone do użytkowania istniejących i realizacji nowych obiektów oczyszczalni ścieków sanitarnych, w tym bytowych i technologicznych wraz z niezbędnymi technologicznie obiektami infrastruktury, dojazdami, drogami wewnętrznymi i dojściami pieszymi, miejscami postoju pojazdów, obiektami socjalnymi i administracyjnymi oraz towarzyszącymi usługami, zielenią izolacyjną oraz innymi obiektami czynnej ochrony przed uciążliwościami (§ 2 ust. 1 pkt 20) oraz jako tereny produkcyjno – usługowe, przeznaczone do użytkowania istniejących oraz realizacji nowych obiektów i terenów produkcyjnych, produkcyjno-usługowych, składowych oraz obsługi rolnictwa i leśnictwa wraz z niezbędnymi urządzeniami infrastruktury, obiektami administracyjnymi i socjalnymi, dojściami pieszymi, drogami i dojazdami wewnętrznymi, miejscami postoju pojazdów, zielenią izolacyjną oraz innymi obiektami czynnej ochrony przed uciążliwościami (§ 2 ust. 1 pkt 18).
Regulacja § 13 ust. 3 pkt 6 planu ustala szczegółowe przeznaczenie i zasady zagospodarowania, przy uwzględnieniu warunków zagospodarowania poszczególnych terenów:
Przeznaczenie:
a) Tereny urządzeń oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz obiektów usługowo-produkcyjnych oraz składowych wraz z niezbędnymi technologicznie obiektami infrastruktury technicznej, dojazdami i dojściami pieszymi, zielenią izolacyjną oraz innymi obiektami czynnej ochrony przed uciążliwościami.
b) Szczegółowe zasady i standardy zagospodarowania: - Dojazd – drogą lokalną oznaczoną symbolem 14 KL. - Nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 15,0 m od krawędzi jezdni drogi lokalnej, przy zachowaniu innych ustaleń planu i przepisów szczególnych.
c) Dopuszcza się: - Lokalizację obiektów socjalnych, gospodarczych, administracyjnych i urządzeń, sieci oraz instalacji infrastruktury technicznej związanych z obsługą oczyszczalni ścieków oraz gospodarką komunalną przy zachowaniu innych ustaleń planu i przepisów szczególnych.
W ocenie sądu organ pierwszej instancji:
- przedwcześnie przyjął, że odpady nie będą dostarczane z sąsiadującej z terenem inwestycji oczyszczalni ścieków komunalnych, skoro z treści wniosku wynika, że przedmiotem planowanej inwestycji jest przetwarzanie odpadów poprzez odzysk materii organicznej na działce [...] na terenie oczyszczalni ścieków w miejscowości M. (...). Instalacja będzie zlokalizowana na istniejącym placu utwardzonym w części działki o powierzchni 3000 m2 (str. 12), a odpady przewidziane do odzysku będą dostarczane z oczyszczalni ścieków, po dostarczeniu ich na teren inwestycji będą przygotowywane do procesu odzysku. (str. 151);
- pominął, że działka na której planowana jest inwestycja zlokalizowana jest na terenie oczyszczalni (str. 16);
- w skład obiektu na którym zamierza się prowadzić gospodarkę odpadami wchodzi istniejący plac technologiczny, na którym znajdować się będą wyznaczone miejsca na odzysk materii organicznej (str. 17);
- ze względu na istniejąca zabudowę utwardzonego placu technologicznego oraz istniejące już elementy infrastruktury technicznej na etapie realizacji przedsięwzięcia nie będą wymagana prace budowlane (str. 20);
- ścieki powstające w wyniku działalności będą zagospodarowywane w przyległej oczyszczalni ścieków (str. 22, 151);
- odcieki powstające w procesie, odprowadzane będą do kanalizacji wewnętrznej oczyszczalni i odprowadzaniu ich do urządzeń oczyszczających ścieki (str. 38, 39, 151).
Z akt sprawy wynika, że planowane przedsięwzięcie to instalacja do przetwarzania odpadów poprzez odzysk materii organicznej, w ramach którego prowadzona będzie działalność w zakresie odzysku odpadów, na terenie sąsiadującym z oczyszczalnią ścieków, odpady przewidziane do odzysku będą dostarczane z oczyszczalni ścieków (niewykluczone że z przyległej), a ścieki i odcieki powstające w wyniku działalności będą zagospodarowywane w przyległej oczyszczalni ścieków bądź do niej odprowadzane i dalej odprowadzane do urządzeń oczyszczających ścieki. Spółka będzie prowadziła zatem działalność, polegającą na przetwarzaniu ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych powstających po zakończeniu procesu oczyszczania ścieków, przy wykorzystaniu infrastruktury przyległej oczyszczalni ścieków.
Wobec tego, w ocenie sądu organy powinny dokonać wnikliwej oceny inwestycji pod kątem tego czy planowana instalacja produkcyjna, w ramach której prowadzona będzie działalność w zakresie odzysku odpadów, przy wykorzystaniu infrastruktury (odpadów ?) z przyległej oczyszczalni ścieków jest instalacją infrastruktury technicznej związaną z obsługą oczyszczalni ścieków oraz gospodarką komunalną, odpowiadającą przeznaczeniu terenu oznaczonego symbolem 6NO,PU, która to ocenia winna znaleźć odzwierciedleniu w szczegółowym uzasadnieniu decyzji. Takiej oceny zabrakło.
Tym samym, sąd uznał że na obecnym etapie postępowania organ pierwszej, instancji nie wykazał, by planowana inwestycja kolidowała z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym organ nie wykazał powodów uzasadniających odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, ze względu na ograniczenia planistyczne, naruszając tym samym art. 7. art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie owych przepisów odnosi się także do organu odwoławczego, który nie dokonał oceny planowanej inwestycji w zakresie jej zgodności z planem miejscowych, ze względu na stanowisko RDOŚ
Wobec powyższego organy, w tym organ uzgadniający, jakim jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, rozpoznając ponownie sprawę uwzględnią wskazania co do dalszego postępowania wynikające z niniejszego uzasadnienia.
Konieczne też będzie ponowne wystąpienie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, który postanowieniem z 9 grudnia 2024 r. umorzył postępowanie uzgodnieniowe, ze względu na wydanie przez Wójta Gminy Skierniewice odmownej decyzji z 3 grudnia 2024 r.
Nadto organy obu instancji jeszcze raz skonfrontują zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami planu, który przeznacza teren inwestycji pod urządzeń oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz obiektów usługowo-produkcyjnych, dopuszczając lokalizację obiektów oraz instalacji infrastruktury technicznej związanych z obsługą oczyszczalni ścieków oraz gospodarką komunalną.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o uchyleniu postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 4 października 2024 r.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi.
dc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI