II OSK 1873/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę [...] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to stwierdzało niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Powiatowy Inspektor uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z 2016 r., którym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożył na spółkę obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej (nośnika reklamowego). Spółka w skardze kasacyjnej podnosiła m.in. zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym prawa do jawnej rozprawy, oraz zarzuty materialnoprawne dotyczące możliwości uchylenia postanowienia z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. Twierdziła, że takie postanowienie nie może być zmienione ani uchylone przez organ, który je wydał, a jego uchylenie pozbawia ją prawa do legalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia prawa do jawnej rozprawy jest niezasadny, gdyż sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. Stwierdził również, że spółka nie doznała ograniczeń w możliwości składania żądań i wniosków na piśmie. Odnosząc się do zarzutów materialnoprawnych, NSA potwierdził stanowisko WSA, że postanowienie uchylające postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. jest dopuszczalne na zasadach ogólnych, w oparciu o art. 77 § 2 K.p.a., traktując je jako postanowienie dowodowe. Podkreślono, że postanowienie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. ma charakter wstępny i dowodowy, a nie materialnoprawny, i nie daje spółce prawa do legalizacji samowoli budowlanej. Uchylenie tego postanowienia przez Powiatowego Inspektora było uzasadnione niezgodnością inwestycji z nowym planem miejscowym. Sąd uznał, że postanowienie uchylające nie jest postanowieniem wstrzymującym roboty budowlane ani nakładającym nowe obowiązki, dlatego nie podlega zażaleniu na podstawie art. 48 ust. 2 P.b., a postanowienie Wojewódzkiego Inspektora stwierdzające niedopuszczalność zażalenia było trafne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących możliwości uchylania postanowień o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej oraz dopuszczalności rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia postanowienia z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. i jego zaskarżalności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego uchylające własne postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego (nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej) podlega zaskarżeniu zażaleniem na podstawie art. 48 ust. 2 P.b.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie uchylające postanowienie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. nie jest postanowieniem wstrzymującym roboty budowlane ani nakładającym nowe obowiązki, dlatego nie podlega zażaleniu na podstawie art. 48 ust. 2 P.b. Jest to postanowienie dopuszczalne na zasadach ogólnych K.p.a. (art. 77 § 2 K.p.a.) i nie jest zaskarżalne zażaleniem.
Uzasadnienie
Postanowienie uchylające postanowienie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. nie jest postanowieniem wstrzymującym roboty budowlane ani nakładającym nowe obowiązki, a zatem nie podlega zażaleniu na podstawie art. 48 ust. 2 P.b. Jest to postanowienie o charakterze dowodowym, które może być uchylone na zasadach ogólnych K.p.a. (art. 77 § 2 K.p.a.).
Czy rozpoznanie sprawy przez WSA w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, pomimo wniosku strony o rozpoznanie na rozprawie, narusza prawo do sądu i zasadę jawności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. jest dopuszczalne dla postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym i nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu ani zasady jawności, zwłaszcza gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i nie doznała ograniczeń w składaniu pism.
Uzasadnienie
Przepisy P.p.s.a. dopuszczają rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie administracyjne. Nie jest to sprzeczne z art. 45 Konstytucji RP, a strona nie doznała ograniczeń w możliwości obrony swoich praw na piśmie.
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. ma charakter materialnoprawny i daje inwestorowi prawo do legalizacji samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. ma charakter wstępny i dowodowy, określając zakres dokumentacji potrzebnej do legalizacji. Nie daje ono inwestorowi prawa do legalizacji, a jedynie otwiera drogę do złożenia wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych.
Uzasadnienie
Postanowienie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. jest postanowieniem dowodowym, które określa wymagane dokumenty. Dopiero ich przedłożenie traktowane jest jako wniosek o legalizację (art. 48 ust. 5 P.b.), a ocena legalizacji następuje na podstawie art. 49 P.b.
Przepisy (13)
Główne
P.b. art. 48 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten określa obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej. Z dniem 1 stycznia 2017 r. dodano możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie tego przepisu, jednak dotyczy to postanowienia wstrzymującego roboty budowlane i nakładającego obowiązki, a nie postanowienia uchylającego.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.
P.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozpoznawanie spraw w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
nowel.2016 art. 5 § pkt 11
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców
Zmiana brzmienia art. 48 ust. 2 P.b., wprowadzająca możliwość wniesienia zażalenia.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd.
Pomocnicze
K.p.a. art. 77 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pozwala organowi na zmianę, uzupełnienie lub uchylenie postanowienia dotyczącego przeprowadzenia dowodu w każdym stadium postępowania. Sąd uznał, że postanowienie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. ma charakter dowodowy, stąd możliwość jego uchylenia na podstawie tego przepisu.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
K.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy rozpatrzenia zażalenia przez organ wyższego stopnia.
K.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zaskarżania postanowień organu pierwszej instancji.
nowel.2016 art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców
Przepis przejściowy dotyczący stosowania nowych przepisów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Postanowienie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. nie może być uchylone przez organ, który je wydał. • Uchylenie postanowienia z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. pozbawia inwestora prawa do legalizacji samowoli budowlanej. • Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym narusza prawo do sądu i zasadę jawności. • Uzasadnienie wyroku WSA nie spełnia wymogów art. 141 § 4 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. ma charakter wstępny oraz dowodowy i określa zakres dokumentacji, która następnie procedowana jest jako element wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i ewentualnie pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. • Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Jan Szuma
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących możliwości uchylania postanowień o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej oraz dopuszczalności rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia postanowienia z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. i jego zaskarżalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście legalizacji samowoli budowlanej, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, kiedy postanowienie organu można uchylić i jakie są granice rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
“Czy organ nadzoru budowlanego może uchylić własne postanowienie o legalizacji samowoli budowlanej? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.