II OSK 1871/22

II OSK 1871/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Piotr Broda
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Po 165/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-04-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 165/22 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2022 r. nr WOA.7721.334.2021.KP w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z dnia 4 listopada 2021 r. nr NB.7355.23.2020; 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz M. S. kwotę 1587 (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 165/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej także: "Wielkopolski WINB", z dnia 19 stycznia 2022 r. nr WOA.7721.334.2021.KP w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia 25 lutego 2020 r. M. S. (zwany dalej także "wnioskodawcą" lub "stroną") zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie (zwanym dalej także "PINB" lub "organem I instancji") o wszczęcie postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania infrastruktury elektroenergetycznej usytuowanej na działce nr [...] (wcześniej nr [...] ) w K. przy ul. P. [...] (wcześniej przy ul. L. [...]).
Decyzją z dnia 4 listopada 2021 r., NB.7355.23.2020, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy infrastruktury elektroenergetycznej zasilającej budynek banku (siedziba [...] S.A.), tj. linii kablowej niskiego napięcia przebiegającej przez działki nr [...],[...] , [...], [...], [...] w K.
W oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz zebrany materiał dowodowy w sprawie, PINB nie stwierdził naruszeń ustawy Prawo budowlane. PINB uznał, że nie zachodziły przesłanki do prowadzenia dalszego postępowania dotyczącego naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane w zakresie legalności budowy infrastruktury elektroenergetycznej, co przesądziło o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. PINB wskazał, że postępowanie administracyjne może się toczyć jedynie w sytuacji, kiedy ma ono swój przedmiot. Natomiast, w przypadku ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że nie doszło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego, a wykonane prace nie podpadają pod tę ustawę, to brak było w takim przypadku podstaw do rozstrzygania o istocie postępowania i wydawania decyzji w przedmiocie nałożenia jakichkolwiek obowiązków na podstawie Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyżej decyzji PINB z dnia 4 listopada 2021r. w ustawowym terminie złożyli M. S. oraz B. O., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie.
W odwołaniu podniesiono, że usytuowanie przyłącza elektroenergetycznego w innym miejscu nie jest, w ocenie odwołujących się, przebudową, a budową takiego obiektu w innym miejscu. PINB nie wskazał żadnego dowodu na fakt legalnego istnienia przyłącza elektroenergetycznego na działce nr [...] . Zdaniem odwołujących, wybór uprawnienia określonego w art. 29a ust. 1 P.b. jest pozostawiony inwestorowi jedynie na etapie poprzedzającym budowę przyłącza, a więc przed realizacją inwestycji.
Decyzją z dnia 19 stycznia 2022 r., nr WOA.7721.334.2021.KP Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Zdaniem WWINB, PINB właściwie określił, że w sprawie mamy do czynienia z rozbudową przyłącza kablowego poprzez zwiększenie jego mocy.
Zwracając uwagę na art. 3 pkt 1 P.b., art. 3 pkt 3 P.b. oraz art. 3 pkt 3a P.b., a także stosując przepisy P.b. w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. (na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2020 r., poz. 471), WWINB uznał, że stosownie do brzmienia art. 29 ust. 2 pkt 11 P.b pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci gazowych oraz elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 19 a lit. a, tj. elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV. Natomiast zgodnie z art. 29 a ust. 1 pkt 20 P.b. budowa przyłączy nie wymaga pozwolenia na budowę, ale stosowanie do art. 30 ust. 1 pkt 1 a wymaga zgłoszenia. Dodatkowo, stosowanie do art. 29 a P.b., budowa przyłączy o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, oraz stacji ładowania, w rozumieniu art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. WWINB uznał zatem, że w oparciu o art. 29a P.b. możliwe jest także alternatywnie - sporządzenie planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wyłącznie na etapie poprzedzającym rozpoczęcie wykonywania robót przy planowanym przyłączu, to inwestor decyduje, którą z procedur w konkretnym przypadku wdroży.
W związku z tym, że w toku wszczętego postępowania nie odnaleziono dokumentów mogących wskazywać na to, że inwestor na wykonanie przyłącza posiadał pozwolenia na budowę albo zgłoszenie, PINB podjął działania mające na celu zweryfikowanie, czy inwestor skorzystał z przepisu art. 29a P.b., który umożliwia inwestorom realizację przyłączy bez potrzeby zgłoszenia, jak też uzyskiwania pozwolenia na budowę, ale pod warunkiem sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. WWINB zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie [...] S.A. przedstawiła kopię mapy przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego wpisaną do ewidencji w dniu 03 czerwca 1996 r.
W tym stanie rzeczy WWINB uznał, że obowiązki wynikające z art. 29a ust. 1 P.b zostały przez inwestora spełnione.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, WWINB wskazał, że niemożność odnalezienia pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanej w tak odległym czasie nie jest wystarczającą przesłanką dla uznania, że obiekt budowlany powstał bez tego pozwolenia, gdyż samowoli budowlanej nie można domniemywać. Zauważono dodatkowo, że w prowadzonym postępowaniu nie stwierdzono, aby przeprowadzenie w 1996 r. przyłącza kablowego przez nieruchomość Odwołujących nastąpiło z naruszeniem obowiązujących w czasie budowy tej linii przepisów. W szczególności nie można określić wykonanych robót jako samowoli budowlanej. Zatem w sprawie nie zaistniały żadne podstawy, by w trybie decyzji administracyjnej nałożyć na właściciela wybudowanej infrastruktury elektroenergetycznej obowiązek jej rozbiórki czy przesunięcia w inne miejsce. W konsekwencji WWINB ocenił, że PINB prawidłowo umorzył postępowanie w całości jako bezprzedmiotowe.
W skardze na powyższą decyzję M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w kwocie 997 zł.
Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że w 1996 r. nie było wydane jakiekolwiek pozwolenia na przedmiotową budowę, a to oznacza, że nie mogło ono zaginąć. Nie jest bowiem możliwe zaginięcie decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja nie została w ogóle wydana (która po prostu nie istnieje). Dodano, że jednakże nie podjęto nawet próby ustalenia czy przedmiotowe roboty zostały zgłoszone, a jak twierdzi Skarżący w owym czasie poza rejestrem pozwoleń istniał także rejestr zgłoszeń.
Próby usprawiedliwienia owej samowoli budowalnej planem sytuacyjnym (art. 29a Prawa budowlanego) są całkowicie zbyteczne (zbędne), gdyż plan sytuacyjny jako alternatywa do zgłoszenia pojawił się dopiero w 2005 r., a zatem 9 lat po wybudowaniu przedmiotowej linii kablowej niskiego napięcia, bądź nawet przyłącza kablowego.
W ocenie skarżącego, potwierdzeniem samowoli budowlanej w sprawie jest także przedstawiona sekwencja zdarzeń, gdzie najpierw wykonano inwentaryzację powykonawczą kabla energetycznego z czerwca 1996 r., a dopiero we wrześniu 1996 r. (por. str. 4 decyzji organu I instancji) opracowano projekt techniczny przyłącza kablowego dla [...] S.A. przez techn. J. G.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.
Sąd stwierdził, że istota sporu ogniskuje się wokół legalności lokalizacji kabla niskiego napięcia na terenie dz. nr [...] .
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego przeprowadziły wnikliwe i wyczerpujące postępowanie administracyjne, w celu zebrania wszystkich zachowanych dokumentów projektowych związanych z realizacją spornego kabla niskiego napięcia. W wyniku prowadzonych ustaleń stwierdzono, że realizację inwestycji (której część stanowią aktualnie m.in. kable na działce nr [...] ) rozpoczęto przed 1970 r., a więc musiała ona toczyć się w trybie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1961 r. nr 7, poz. 46). Kwestią bezsporną pozostaje ujawnienie na mapie z 01 czerwca 1996 r. informacji o położeniu na terenie działki nr [...] (wówczas nr [...] ) linii niskiego napięcia (k. 7 akt adm. – numeracja na dole strony). Dokumentacji tej wiarę dał Sąd. Mapa z 01 czerwca 1996 r. została załączona do akt sprawy, a twierdzenia skarżącego (który nieruchomość nabył w roku 2000), iż "w 1996 r. nie było kabli" pozostają całkowicie gołosłowne.
Sąd uznał, że zgromadzone w sprawie dowody nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy realizacja spornego odcinka linii elektroenergetycznej niskiego napięcia, na terenie działki oznaczonej aktualnie nr [...] nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej (bez wymaganego pozwolenia na budowę), czy też pozwolenie takie zostało udzielone. Nie jest też jasne kiedy dokładnie sporny odcinek linii elektroenergetycznej niskiego napięcia, na terenie działki oznaczonej aktualnie nr [...] został zrealizowany. Bezspornie miało to miejsce, jeszcze przed zmianą numeracji działki, którą na mapie w 1996 r. inwentaryzacyjnej opisano jako "dz. [...] ". Fakt ujawnienia kabla na mapie nie może być utożsamiany z jego realizacją, i to w sytuacji gdy [...] wskazuje, że nie jest jej wiadome aby podczas przebudowy doszło do zmiany trasy przyłącza kablowego.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, nie sposób organom zarzucić naruszenia prawa w stopniu mogącym choćby mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie dowodowe przeprowadzono bowiem rzetelnie i prawidłowo udokumentowano.
W ocenie Sądu, analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, iż ustalenia organów są prawidłowe i znajdują oparcie w materiale dowodowym. Jakkolwiek, Sąd nie w pełni zgadza się z treścią argumentacji uzasadnień zaskarżonych decyzji, to stwierdza, że rozstrzygniecie organów jest prawidłowe i doprowadziło organy do prawidłowego wniosku o zasadności umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.
Skarżący nie zarzuca organom wadliwości poczynionych ustaleń faktycznych, ale polemizuje z dokonaną przez organ oceną zebranego materiału dowodowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Wyrok zaskarżył w całości, opierając skargę kasacyjną na następujących podstawach:
1. art. 174 pkt 2, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9, 10, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. polegające w istocie na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego, co niewątpliwie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w istocie taki wpływ miało.
2. art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rzetelnie stanu sprawy, tj. zgodnie ze stanem faktycznym oraz nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale taki wpływ w istocie miało. Błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy. Z taką sytuacją z pewnością mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
3. art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. (traktowanych jak przepisy prawa materialnego) polegające na ich zastosowaniu oraz art. 48 Prawa budowlanego polegające na jego niezastosowaniu oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a i 1c P.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu; organy, a także WSA w Poznaniu popełniły błąd subsumpcji (subsumcji) uznając, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w sytuacji akurat odwrotnej - sprawa powinna zostać zakończona w sposób merytoryczny.
4. art. 174 pkt 2, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c); oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nie uchyleniu zaskarżonych orzeczeń - decyzji (WWINB i PINB w Krotoszynie), tj. na nie uwzględnieniu skargi pomimo tego, że orzeczenia te nie odpowiadają prawu.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości w/w orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz o zasądzenie WWINB na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 590 zł [wynagrodzenia pełnomocnika - 240 zł, kosztów sądowych - wpisu od skargi kasacyjnej 250 zł, opłaty kancelaryjnej - 100 zł]. Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma podstawa prawna rozstrzygania. Jakkolwiek bowiem kontrowersje dotyczą w znacznej mierze ustaleń faktycznych, a co za tym idzie postępowania dowodowego i oceny jego rezultatów, podkreślić należy, że ustaleniu podlegają tylko okoliczności istotne z punktu widzenia prawa materialnego.
Przywołując hipotezę i dyspozycję art. 105 § 1 K.p.a. należy wskazać, jakie przepisy normujące proces budowlany stanowiły punkt odniesienia do oceny zarzutów wnioskodawcy podnoszonych w pismach kierowanych do organów nadzoru budowlanego. Dopiero uznanie, że nie ma podstaw do zastosowania dyspozycji stosownych norm determinuje przyjęcie, że postępowanie organów nadzoru budowlanego w odniesieniu do przedmiotowej rozbudowy było bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a.
Przedmiotem postępowania, według Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie, dalej także: "PINB", jest infrastruktura elektroenergetyczna, tj. linia kablowa niskiego napięcia przebiegająca przez działki nr [...], [...] , [...] i [...] w K. Linia ta jest podziemną linia kablową.
Organ drugiej instancji określił przedmiot postępowania tak samo.
PINB ustalił, że linia ta została wykonana w 1996 r., "inwestorem przedmiotowych linii kablowych (tym razem użyto liczby mnogiej) był [...] S.A., które przekazał na majątek ówczesnej [...] S.A. z dniem odbioru technicznego, tj. 21 listopada 1996 r."
Abstrahując od szczegółowej kwalifikacji linii kablowej, czy też linii kablowych, jest niewątpliwe, że co do zasady w myśl art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (w dacie wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej także: "Prawo budowlane", w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), dalej także: "nowela", sieci techniczne stanowią budowle, zaś w myśl art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, są zaliczane do obiektów liniowych.
W kolejnym etapie procesu stosowania prawa należało ustalić, czy wykonanie tego obiektu wymagało akceptacji organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Na tym etapie w dalszym ciągu istotne są przepisy Prawa budowlanego regulujące zwalczanie skutków samowoli budowlanej obowiązujące, według art. 25 noweli z dnia 13 lutego 2020 r., "w brzmieniu dotychczasowym".
Zgodnie z art. 48 ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Natomiast w myśl art. 49b ust. 1, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Zarówno w przypadku określonym w art. 48 ust. 1 pkt 1 (art. 48 ust. 1 pkt 2 nie wchodzi w grę), jak i w przypadku, o którym mowa w art. 49b ust. 1, należy ustalić, czy wykonany obiekt wymagał pozwolenia lub zgłoszenia w stanie prawnym obowiązującym w czasie jego wykonania.
Zastosowanie przepisów art. 48 ust. 1 i nast. Prawa budowlanego lub art. 49b ust. 1 i nast. Prawa budowalnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy samowoli, powinno uwzględniać zastrzeżenie, że wymóg uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oceniać należy według stanu prawnego z daty wykonania robót.
Jest bowiem niewątpliwe, w świetle brzmienia przesłanki "wymaganego pozwolenia" lub "wymaganego zgłoszenia", że to, czy budowa obiektu wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia może być oceniane według stanu prawnego z daty wykonania robót budowlanych (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 665/19).
Organy i Sąd pierwszej instancji, z naruszeniem zasady wynikającej z przywołanych przepisów Prawa budowlanego (art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego) przyjęły, że o uprawnieniu inwestora do wykonania linii kablowej rozstrzygają przepisy, które weszły w życie po wykonaniu obiektu.
Niezależnie od trafności zakwalifikowania zasilającej budynek linii podziemnej kablowej niskiego napięcia jako przyłącza, jest oczywistym naruszeniem zastosowanie w procesie ustalania legalności wykonania robót przepisu art. 29a Prawa budowlanego. Przepisy art. 29a ust. 1-3 zostały dodane do ustawy – Prawo budowlane z dniem 26 września 2005 r. na podstawie art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364).
Na podstawie tej samej ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. przepis art. 29 ust. 1 pkt 20 Prawa budowlanego uzyskał treść na jaką powołały się organy, argumentując o braku obowiązku uzyskania przez przyłącze elektroenergetyczne pozwolenia na budowę i nawiązując do art. 30 ust. 1 pkt 1a w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.
Teza o skorzystaniu przez inwestora z uprawnienia do wykonania robót na podstawie przepisu art. 29a, którego nie było w systemie prawnym w dacie wykonania robót, jest błędna. Tak samo wadliwe jest powołanie się na przepisy, które zostały w wyniku noweli z dnia 28 lipca 2005 r. zmienione.
W tej sytuacji przedwcześnie przyjęto, że roboty zostały wykonane zgodnie z prawem, a co za tym idzie, przedwcześnie uznano, że postępowanie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a.
Niezależnie od tej wadliwości, konieczne jest w ponownym postępowaniu precyzyjne i jednoznaczne ustalenie zakresu wykonanych robót i ich kwalifikacji z punktu widzenia pojęć zawartych w ustawie – Prawo budowlane. Wskazanie to wynika z oczywistej zasady wynikającej z przepisów art. 48-51 Prawa budowlanego, że w postępowaniu oceniającym legalność obiektu budowlanego należy jednoznacznie określić obiekt budowlany, jak i charakter wykonane robót.
W niniejszej sprawie zaś dotychczas takiej jednoznaczności zabrakło. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wprowadzają wyraźnej cezury pomiędzy stanowiskiem stron, treścią poszczególnych dokumentów, a przyjętym przez organy stanowiskiem co do istotnych okoliczności stanu faktycznego.
Ten sposób sporządzenia uzasadnienia prowadzi do niejednoznaczności w zakresie tego, jakie stanowisko zostało w postępowaniu administracyjnym, co istoty sprawy zajęte.
PINB stwierdził, na stronie 9 uzasadnienia decyzji, że wybudowano linię kablową niskiego napięcia. Uznał, że wykonane roboty były budową przyłącza kablowego. Jednocześnie wykluczył kwalifikację robót wykonanych w 1996 r. jako przebudowę przyłącza.
Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego charakteryzuje się nadto brakiem konsekwencji w używaniu pojęć z zakresu Prawa budowlanego oraz niespójnym przedstawianiem swego stanowiska
Organ odwoławczy najpierw stwierdził, że obecna infrastruktura energetyczna służąca do zasilania siedziby [...] S.A. powstała w wyniku przebudowy infrastruktury energetycznej, która według Spółki (prawdopodobnie Santander S.A.) stanowi przyłącze kablowe. Dalej Wielkopolski WINB wskazał, powołując się na zdanie [...] S.A., że przebudowa dotyczyła w istocie zmiany parametrów przyłącza, w związku z tym, PINB w Krotoszynie właściwie określił, że w sprawie mamy do czynienia z rozbudową przyłącza kablowego – poprzez zwiększenie jego mocy.
Organ odwoławczy stwierdził dalej, że stosując przepisy z brzmienia sprzed 19 września 2020 r. należy zauważyć, że stosownie do brzmienia art. 29 ust. 2 pkt 11 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci m.in. elektroenergetycznych innych, niż wymienione w ust. 1 pkt 19a lit. a – tj. elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 29a ust. 1 pkt 20, budowa przyłączy nie wymaga pozwolenia na budowę, ale stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1a wymaga zgłoszenia. Opierając się zaś na dokumencie w postaci mapy przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego wpisanej do ewidencji w dniu 3 czerwca 1996 r. uznał, że inwestor skorzystał z przepisu art. 29a Prawa budowlanego.
Z ustaleń organów wynika również, że poprzednio budynek dla którego wykonano linię kablową, był zasilany poprzez istniejącą linię. Organy powoływały się także na istnienie linii "wysokiego napięcia". Nie sformułowały jednoznacznego stanowiska co do tego, czy przed spornymi robotami wykonanymi w 1996 r. istniała linia energetyczna napowietrzna, czy także podziemna, a jeśli tak, to jak należy, w związku z istnieniem poprzednio jednej z takich linii, zakwalifikować roboty wykonane w 1996 r..
Kwestii tych, z uwagi na charakter stwierdzonego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 29a Prawa budowlanego, nie można obecnie w postępowaniu kasacyjnym rozstrzygać. Możliwe jest natomiast, obok uwag materialnych z zakresu stosowania norm ustawy – Prawo budowlane, wskazanie, że przyjęcie ponownie jednoznacznie kwalifikacji o budowie przyłącza wymaga ustalenia zasad uzyskiwania uprawnień do tego rodzaju robót w dacie ich wykonania, a następnie przeprowadzenia, w oparciu o przepisy ustawy – Prawo budowlane wynikające z art. 25 noweli z dnia 13 lutego 2020 r., dalszych działań procesowych wynikających z dokonanej kwalifikacji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd administracyjny, na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt lit. a i art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Koszty postępowania sądowego zasądzono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 P.p.s.a.