II OSK 187/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego garażu i budynku gospodarczego z kominem. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i rozporządzenia o warunkach technicznych, twierdząc, że organy błędnie uznały brak samowoli budowlanej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że organy nadzoru budowlanego muszą w sposób niebudzący wątpliwości ustalić i udowodnić fakt samowoli budowlanej, aby móc zastosować przepisy dotyczące rozbiórki. W tej sprawie, mimo starań, nie udało się zgromadzić wystarczających dowodów na zaistnienie samowoli budowlanej, a jedynie oświadczenia stron i brak dokumentów po kilkudziesięciu latach nie były wystarczające. Sąd uznał, że brak podstaw do zastosowania przepisów prawa administracyjnego uzasadniał umorzenie postępowania i oddalenie skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie samowoli budowlanej w przypadku obiektów wieloletnich, brak wystarczających dowodów, ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w przeszłości. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak wystarczających dowodów na stwierdzenie samowoli budowlanej uzasadnia umorzenie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy nadzoru budowlanego muszą w sposób niebudzący wątpliwości ustalić i udowodnić fakt samowoli budowlanej, aby móc zastosować przepisy dotyczące rozbiórki lub legalizacji. Brak takich dowodów uzasadnia umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości, czy sporne obiekty zostały wzniesione w ramach samowoli budowlanej. Oświadczenia stron i brak dokumentów po kilkudziesięciu latach nie były wystarczające do stwierdzenia samowoli, co uzasadniało umorzenie postępowania.
Jakie są przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. (przymusowa rozbiórka)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłankami są: rozpoczęcie budowy lub wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia ORAZ naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, wskazując, że do zastosowania art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. konieczne jest jednoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: braku pozwolenia na budowę i naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sprawie nie ustalono braku pozwolenia, a plan zagospodarowania przestrzennego z lat 70. nie zachował się.
Czy naruszenie przepisów technicznych przy budowie obiektu, który powstał przed wejściem w życie obecnego Prawa budowlanego, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Samowola budowlana w rozumieniu Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga przede wszystkim braku wymaganego pozwolenia na budowę. Naruszenie przepisów technicznych może być podstawą do innych działań, ale nie automatycznie do stwierdzenia samowoli budowlanej w kontekście rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie każde naruszenie przepisów prawa budowlanego i wykonawczego stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu przepisów z 1974 r. Kluczowe jest ustalenie braku wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd odrzucił argumentację skarżącego, że samo niespełnienie wymogów technicznych oznacza brak pozwolenia.
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 13 § 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane art. 28 § 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane art. 37 § 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 5 i 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 12 i 13 rozporządzenia z 1980 r. • Twierdzenie, że brak pozwolenia na budowę jest oczywisty, ponieważ budynki nie spełniały wymogów technicznych. • Argument, że usytuowanie budynków w granicy działek naruszało plan zagospodarowania przestrzennego i utrudniało zabudowę sąsiedniej działki.
Godne uwagi sformułowania
organy nadzoru budowlanego powinny w sposób niebudzący wątpliwości ustalić i udowodnić jej nastąpienie • nie każda samowola budowlana w aspekcie regulacji prawnej prawa budowlanego z 1974 r. podlega przymusowej rozbiórce • warunkiem zastosowania przez organ administracji, instytucji przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 października 1974 r. - Prawo budowlane, jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: a) rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia, b) naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy
Skład orzekający
Bożena Walentynowicz
sprawozdawca
Zofia Flasińska
członek
Zygmunt Niewiadomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie samowoli budowlanej w przypadku obiektów wieloletnich, brak wystarczających dowodów, ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w przeszłości. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu sąsiedzkiego o samowolę budowlaną, co jest częstym problemem. Kluczowe jest tu jednak skomplikowane postępowanie dowodowe i interpretacja przepisów sprzed lat.
“Czy brak dokumentów sprzed 30 lat to dowód samowoli budowlanej? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.