II OSK 1864/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości, uznając naruszenie planu miejscowego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. S. na wyrok WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości. Skarżący domagał się przywrócenia sposobu zagospodarowania zgodnego z planem miejscowym, wskazując na prowadzenie działalności gospodarczej (komis samochodowy, warsztat, myjnia) niezgodnej z przeznaczeniem terenu mieszkaniowego. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, uznając, że SKO i WSA nie rozważyły należycie planu miejscowego, w szczególności § 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) dotyczącego dopuszczalnej powierzchni usług w budynku jednorodzinnym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu. Sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości, gdzie prowadzono działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży i naprawie samochodów, co zdaniem skarżącego było niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem nieuciążliwych usług. WSA uznał, że działalność nie narusza planu, opierając się na opiniach inspekcji sanitarnych i środowiskowych oraz interpretacji przepisów dotyczących powierzchni zabudowy i terenów biologicznie czynnych. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia rozprawy zdalnie w okresie pandemii, a także naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 59 u.p.z.p. oraz przepisów planu miejscowego. NSA uznał zarzut dotyczący rozprawy zdalnej za bezzasadny, podobnie jak zarzuty naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Jednakże, NSA przyznał rację skarżącemu co do naruszenia przepisów postępowania (art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 59 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 u.p.z.p., choć z pewnymi modyfikacjami). Sąd stwierdził, że SKO i WSA nie rozważyły należycie planu miejscowego, w szczególności § 13 ust. 1 pkt 1 lit. b), który ogranicza powierzchnię usług w budynku jednorodzinnym do 30%. Ponieważ zaskarżona decyzja i wyrok WSA naruszały prawo w stopniu wymagającym wyeliminowania ich z obrotu prawnego, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję SKO, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od SKO na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli powierzchnia usług przekracza dopuszczalny limit lub działalność jest uciążliwa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że SKO i WSA nieprawidłowo zinterpretowały § 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) planu miejscowego, który ogranicza powierzchnię usług w budynku jednorodzinnym do 30%. Zastosowanie tego przepisu wymagało analizy powierzchni budynku, a nie całej działki, co zostało pominięte przez organy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.p.z.p. art. 59 § 1 i 3 pkt 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ma zastosowanie w przypadku braku planu miejscowego, co nie miało miejsca w tej sprawie.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
plan miejscowy art. § 13 ust. 1 pkt 1 lit. b)
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Iława
W budynku jednorodzinnym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych lub jednego lokalu mieszkalnego i lokalu dla nieuciążliwej usługi o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% całkowitej powierzchni budynku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 84 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się.
ustawa COVID-owa art. 15zzs4 § 2 i 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość przeprowadzania rozpraw zdalnie lub posiedzeń niejawnych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
plan miejscowy art. § 6 pkt 18
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Iława
Określa zasady dotyczące powierzchni terenu związanego z funkcją inną niż podstawowa.
plan miejscowy art. § 52 ust. 1 pkt 3 lit. d – e
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Iława
Określa maksymalną powierzchnię zabudowy i minimalną powierzchnię biologicznie czynną.
plan miejscowy art. § 52 ust. 1 pkt 10
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Iława
Obowiązek zabezpieczenia miejsc postojowych.
plan miejscowy art. § 6 pkt 56
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Iława
Definicja 'usług nieuciążliwych'.
plan miejscowy art. § 10 ust. 1
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Iława
Zasada, że uciążliwości nie mogą przenikać granic własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez SKO i WSA przepisów postępowania (art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a.). Naruszenie przez SKO i WSA prawa materialnego (art. 59 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. w powiązaniu z przepisami planu miejscowego). Niewłaściwa interpretacja § 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) planu miejscowego przez SKO i WSA.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy COVID-owej (dotyczące rozprawy zdalnej). Naruszenie art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. (dotyczące zakresu kontroli sądu i uzasadnienia wyroku). Naruszenie art. 59 ust. 1 u.p.z.p. (uznane za niezasadne, gdyż przepis ten dotyczy braku planu miejscowego).
Godne uwagi sformułowania
fluktuacja poglądów tego samego organu, przy takim samym stanie faktycznym i prawnym jest nie do zaakceptowania w państwie prawa nie rozważyły należycie treści planu miejscowego zaskarżona decyzja narusza prawo i to w stopniu wymagającym wyeliminowania jej z obrotu prawnego
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności prowadzenia działalności gospodarczej na terenach objętych planem miejscowym, zwłaszcza w kontekście zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zasady nieprzekraczania dopuszczalnej powierzchni usług."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów planu miejscowego miasta Iława, ale ogólne zasady interpretacji przepisów planistycznych i prawa administracyjnego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja planów miejscowych i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych i wyroków sądowych. Pokazuje też, jak ważne są argumenty dotyczące uciążliwości działalności gospodarczej dla otoczenia.
“Nieruchomość mieszkaniowa nie dla komisu? NSA wyjaśnia granice usług w planach miejscowych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1864/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/ Grzegorz Rząsa Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/ Symbol z opisem 6159 Inne o symbolu podstawowym 615 Sygn. powiązane II OZ 330/21 - Postanowienie NSA z 2021-05-27 II SA/Ol 318/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2021-02-02 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 318/20 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 3 lutego 2020 r. nr Rep.30/ZP/20 w przedmiocie przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz Z. S. kwotę 1127 (tysiąc sto dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 2 lutego 2021 r., II SA/Ol 318/20, oddalił skargę Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej SKO) z dnia 3 lutego 2020 r. w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych: Decyzją z 3 grudnia 2019 r. Burmistrz Miasta Iławy (dalej Burmistrz), po rozpatrzeniu wniosku Z. S. o wszczęcie postępowania w sprawie nakazania właścicielowi posesji zlokalizowanej w Iławie przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]) poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości zgodnego z prawem i miejscowym planem zagospodarowania, a w konsekwencji zaniechania prowadzenia działalności w postaci zorganizowanego komisu samochodowego – sprzedaży detalicznej i hurtowej samochodów oraz prowadzenia działalności polegającej na konserwacji i naprawie pojazdów, nakazał właścicielowi ww. nieruchomości przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości co do nadwyżki ponad powierzchnię 166 m². Odwołanie złożył Z. S. Zaskarżoną decyzją SKO uchyliło ww. decyzję w całości i odmówiło nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd podał, że w rozpoznawanej sprawie należało zbadać, czy doszło do funkcjonalnego przekształcenia terenu, sprzecznego z ustaleniami planu miejscowego. Ustalono, że przedsiębiorca prowadził sporną działalność gospodarczą na przedmiotowej działce w okresie od 1 września 2009 r. do 31 marca 2016 r., a następnie – od 5 stycznia 2017 r. W opinii Sądu z treści planu wynika, że prawodawca nie wprowadził na obszarze obowiązywania planu zakazu usług nieuciążliwych na terenie zabudowy mieszkaniowej MN. Zgodnie z § 6 pkt 56 planu miejscowego "usługi nieuciążliwe" oznaczają usługi, które nie stanowią zagrożenia dla funkcji mieszkaniowej pod względem sanitarnym i pożarowym, obciążenia ruchem samochodowym oraz wynikającym z różnych rodzajów hałasu i drgań. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że warunki te nie zostały naruszone przez prowadzenie spornej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu zasadnie SKO oparło się w tej kwestii na stanowiskach wyspecjalizowanych organów administracji m.in. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Iławie, czy Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w Elblągu. Uwzględniając treść pism wskazanych organów SKO oceniło, że nie ustalono, aby w związku z użytkowaniem działki dochodziło do jakichkolwiek uciążliwości, które przenikałyby granice działki. Tym samym nie została naruszona zasada zawarta w § 10 ust. 1 planu miejscowego, zgodnie z którą uciążliwości wynikające z użytkowania terenów lub budynków nie mogą przenikać granic własności lub użytkowania. Bezpodstawne – zdaniem Sądu – jest stanowisko skarżącego, że przy badaniu poziomu hałasu bez znaczenia jest sąsiedztwo drogi krajowej. Kwestia ta została oceniona przez wyspecjalizowany organ i subiektywne odczucia skarżącego nie wpływają na prawidłowość oceny tego organu, że mierzony poziom hałasu był nie do odróżnienia od tła. WSA uznał, że okazjonalnego mycia samochodów na własnej posesji nie można kwalifikować jako "myjni samochodowej". Prawidłowo – zdaniem Sądu – SKO oceniło zgodność przeznaczenia 218 m² utwardzonego tłuczniem i kostką betonową terenu przedmiotowej działki na cele związane z prowadzeniem działalności w formie autokomisu z uwagi na treść § 6 pkt 18 planu, stanowiącego m.in., że łączna powierzchnia terenu związana z przeznaczeniem dopuszczalnym ustaleniami planu nie może być większa od funkcji podstawowej, w odniesieniu do każdego obszaru będącego przedmiotem zainwestowania; § 52 ust. 1 pkt 3 lit. d – e, przewidujących, że maksymalna powierzchnia zabudowy ma wynosić 40%, a powierzchnia biologicznie czynna - minimum 40%, oraz § 52 ust. 1 pkt 10 obligującego do zabezpieczenie na każdej działce minimum 2 miejsc postojowych. Przepisy te pozwalają przyjąć, że łączna powierzchnia działki związana z funkcją inną niż podstawowa może wynosić 50%, to jest w stanie faktycznym sprawy 218 m². Zdaniem Sądu, z uwagi na powyższe zasadnie SKO odmówiło nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowej działki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez brak przeprowadzenia rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku w sytuacji, w której przeprowadzenie takiej rozprawy lub rozprawy w trybie stacjonarnym nie wiązało się z nadmiernym zagrożeniem dla zdrowia osób w niej uczestniczących i można było ją przeprowadzić w rozpatrującym sprawę Sądzie lub na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, co w istocie doprowadziło do pozbawienia możności uczestnictwa w rozprawie i obrony swoich interesów przez skarżącego i wobec braku przeprowadzenia jakichkolwiek ustaleń w zakresie ewentualnej możności wywołania nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (przede wszystkim skarżącego i jego pełnomocnika) z powodu nieznajdującego podstawy prawnej w w/w ustawie; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 8 i 11 k.p.a., wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja była czwartą decyzją SKO poprzedzoną wcześniej trzema takimi samymi co do meritum i ustaleń faktycznych decyzjami kasatoryjnymi uchylającymi decyzję organu w całości, zaś zachodząca w okolicznościach sprawy na gruncie decyzji z 3 lutego 2020 r. fluktuacja poglądów tego samego organu, przy takim samym stanie faktycznym i prawnym jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania obywateli w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.; 3) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w toku postępowania administracyjnego przez organ szeregu przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 84 § 1 w zw. z art. 136 k.p.a. wskutek: - braku rozważenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności dowodów przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania wskazujących w sposób obiektywny na zmianę sposobu zagospodarowania działki nr [...], zakres i charakterystykę działalności gospodarczej oraz jej niezgodności z obowiązującym na tym obszarze miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, - zaniechania przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie opinii biegłego na okoliczność ustalenia zmiany sposobu użytkowania nieruchomości, tj. działki nr [...], na działalność niezgodną z tym przeznaczeniem dla tej nieruchomości polegającą na prowadzeniu na działce gruntu uciążliwej dla sąsiednich nieruchomości działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu komisu sprzedaży pojazdów oraz warsztatu samochodowego i myjni, podczas gdy okoliczności te wymagają wiadomości specjalnych, zaś żaden z dowodów dopuszczonych w toku postępowania przed organem nie cechuje się walorami opinii biegłego niezależnego od organu I Instancji; 4) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez lakoniczne odniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny co do wniosków i zarzutów skarżącego w przedmiocie charakteru działalności gospodarczej prowadzonej na działce [...] przez jej właściciela i skutków, jakie działalność ta (w postaci hałasów i drgań oraz innych uciążliwości związanych m.in. ze zwiększonym ruchem samochodowym) wywołuje na sąsiednich nieruchomościach; 5) prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p.) poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie wydania decyzji nakazującej właścicielowi działki nr [...] przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania, tj. zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w sytuacji, w której właściciel w/w nieruchomości bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dokonał zmiany sposobu zagospodarowania terenu na wprost niezgodną z obowiązującym w tym obszarze Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego miasta Iława określającym mieszkaniowe zagospodarowanie i niedopuszczające prowadzenia działalności gospodarczej poza budynkiem, a w gmachu budynku prowadzenie wyłącznie działalności nieuciążliwej, zaś w wyniku dokonania przez właściciela działki [...] zmiany prowadzi on działalność gospodarczą zarówno w budynku jak i poza budynkiem, która to jest wprost sprzeczna z planem zagospodarowania oraz wysoce uciążliwa dla sąsiednich nieruchomości i najbliższego otoczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2023.1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty i argumenty były trafne i należycie sformułowane. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Stosownie do tego unormowania, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. W myśl zaś ust. 3 tego artykułu, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2021 r. Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy i w związku z uznaniem, że istnieje duże zagrożenie dla życia i zdrowia stron związane z przeprowadzeniem rozprawy oraz z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przewidziane w art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, ograniczenie prawa do jawnego rozpoznania sprawy jest dopuszczalne ze względu na treść art. 45 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji, odnosi się bowiem do sytuacji wyjątkowej - stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a więc służy tym samym ochronie zdrowia publicznego, porządku publicznego, wolności i praw jednostek, a także realizacji zadań władzy publicznej, wynikających z art. 68 ust. 4 Konstytucji, zgodnie z którym władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych, równoważąc wartości indywidualne i publiczne w stanach wyjątkowych (por. np. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2022 r., II OSK 1652/21, ONSAiWSA 2022/5/75). Mając na względzie powyższe zarzut naruszenia art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. uznać należy za bezzasadny. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez Sąd pominięte, lub gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por. np. wyrok NSA z 15.01.2019 r., II OSK 391/17, LEX nr 2624490; z 26.10.2018 r., I OSK 2946/16, LEX nr 2582901). W tej sprawie skarżący kasacyjnie nie wskazał, jakie uchybienia proceduralne wynikające z materiału dowodowego zebranego w sprawie lub jakie dowody nie zostały uwzględnione przez Sąd I instancji. Nie wykazał więc, aby doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uwzględniając normatywną treść tego przepisu, prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy przy tym podnieść, że w świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie nie wystąpiło. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji przeprowadził kontrolę ustalonego przez właściwe organy stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, jak i zastosowanie przepisów prawa materialnego w ramach kontroli działalności administracji publicznej. Wyjaśnił też podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedstawił zarzuty skargi, a także stanowisko organu. Tak sformułowane uzasadnienie wyroku odpowiada wymaganiom formalnym i pozwala na przeprowadzenie kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wynikają z niego bowiem zasadnicze powody, które legły u podstaw wydania wyroku o wskazanej wyżej treści. Sąd I instancji dopełnił zatem obowiązku wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. Usprawiedliwione podstawy mają natomiast zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, art. 75 § 1, art. 84 § 1 w zw. z art. 136 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 u.p.z.p., chociaż nie zostały one w pełni należycie sformułowane i nie wszystkie przywołane w nich przepisy zostały naruszone, a podniesiona w tych zarzutach argumentacja nie zawsze była trafna. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w rozpoznawanej sprawie nie został naruszony art. 59 ust. 1 u.p.z.p., ponieważ przepis ten ma zastosowanie w przypadku braku planu miejscowego, a w niniejszej sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest. Nie było też konieczności powoływania biegłego na okoliczność ustalenia zmiany sposobu użytkowania nieruchomości, bowiem znany był sposób jej użytkowania zarówno przed jego zmianą, jak i po zmianie Zgodzić się jednak należy ze skarżącym kasacyjnie, że SKO i WSA nie rozważyły należycie treści planu miejscowego, wskutek czego SKO wadliwie uznało, że przedmiotowa zmiana zagospodarowania nieruchomości nie narusza planu miejscowego. Trafnie wywodząc, że dokonana zmiana sposobu zagospodarowania terenu nie jest zgodna z obowiązującym w tym obszarze planem miejscowym, określającym mieszkaniowe zagospodarowanie i niedopuszczającym prowadzenia działalności gospodarczej poza budynkiem, a w gmachu budynku prowadzenie wyłącznie działalności nieuciążliwej, skarżący kasacyjnie w podniesionych zarzutach nie wskazał, z jakich konkretnie przepisów planu miejscowego to wynika i – w konsekwencji – jakie przepisy planu zostały naruszone. Dopiero w motywach skargi kasacyjnej powołano się na § 10 i § 13 ust. 1 pkt 1 planu, nie precyzując jednak, jakie konkretnie jednostki redakcyjne tych unormowań miały zostać naruszone. Zauważyć bowiem należy, że § 10 dzieli się na 8 ustępów, § 13 ust. 1 pkt 1 ma litery a-h. Pomimo tych uchybień stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja rzeczywiście została podjęta z naruszeniem § 13 ust. 1 pkt 1 planu, a konkretnie § 13 ust. 1 pkt 1 lit. b). Zgodnie bowiem z tym przepisem, budynek jednorodzinny to obiekt stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych lub jednego lokalu mieszkalnego i lokalu dla nieuciążliwej usługi o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% całkowitej powierzchni budynku. W zaskarżonej decyzji SKO jednak w istocie pominęło to uregulowanie i poczynionych obliczeń nie odnosiło do powierzchni budynku. WSA tę wadliwą decyzję zaakceptował. Już tylko to uchybienie sprawia, że zaskarżona decyzja narusza prawo i to w stopniu wymagającym wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W konsekwencji powyższego zaskarżony wyrok – jako akceptujący tę wadliwą decyzję – również podlega uchyleniu. Przy ponownym rozpoznawaniu odwołania SKO uwzględni treść wszystkich mających znaczenie dla rozstrzygnięcia przepisów prawa, w tym w szczególności uregulowania zawarte w § 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) planu miejscowego, rozważy całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i będzie miało na uwadze, że stosownie do art. 139 k.p.a. nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W tym stanie rzeczy, chociaż wiele z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie znalazło usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu, gdyż te zarzuty, które okazały się zasadne, miały istotny wpływ na wynik sprawy i stanowiły wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższe i uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjne na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 203 pkt 1 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI