II OSK 1857/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-11-04
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniekontrola zgodnościintertemporalność przepisówpostępowanie administracyjneskarżącyorgan nadzoru budowlanegosądownictwo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego z lokalem handlowym i garażem, uznając prawidłowość postępowania administracyjnego i zastosowanych przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. F. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję WINB utrzymującą w mocy pozwolenie na użytkowanie części budynku. J. F. podnosił zarzuty dotyczące braku doręczenia decyzji o pozwoleniu na budowę, naruszenia jego praw jako sąsiada oraz nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli zgodności obiektu z pozwoleniem. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił legalność decyzji, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie były zasadne.

Skarga kasacyjna została wniesiona przez J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzją tą utrzymano w mocy pozwolenie na użytkowanie parteru rozbudowanego budynku mieszkalnego z lokalem handlowym i garażem. J. F. zarzucał m.in. brak doręczenia mu decyzji o pozwoleniu na budowę, naruszenie jego praw wynikających z ugody dotyczącej dojazdu oraz upływ terminu na ukończenie budowy. WSA w Krakowie pierwotnie uchylił decyzje organów, ale po wyroku NSA został związany jego wykładnią i ponownie oddalił skargę. NSA w niniejszym wyroku oddalił skargę kasacyjną J. F., uznając, że WSA prawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji. Sąd kasacyjny podkreślił, że WSA nie naruszył art. 190 P.p.s.a., gdyż NSA w poprzednim wyroku nie dokonał wykładni prawa materialnego, a jedynie uchylił wyrok z przyczyn proceduralnych. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 K.p.a.) zostały uznane za wadliwie sformułowane i nieuzasadnione. NSA stwierdził również, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy intertemporalne dotyczące stosowania przepisów Prawa budowlanego po nowelizacji z 2003 r., a także prawidłowo ocenił, że protokolarne stwierdzenie zgodności obiektu z warunkami pozwolenia na budowę zostało dokonane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, ale pojęcie 'wykładnia prawa' należy rozumieć wąsko jako wyjaśnienie znaczenia przepisów. NSA w poprzednim wyroku nie dokonał wykładni prawa materialnego, a jedynie uchylił wyrok z przyczyn proceduralnych.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 190 P.p.s.a. dotyczy związania sądu wykładnią prawa, a nie ogólnym stanowiskiem sądu w poprzedniej instancji. W poprzednim wyroku NSA nie badał merytorycznych zarzutów inwestora, a jedynie uchylił wyrok z powodów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.b. art. 59 § ust.1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 55 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 57 § ust. 1-4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 59 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § par.4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw art. 83 § ust.2

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 89

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 80 § ust.2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw art. 7

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 190 P.p.s.a. przez WSA, który miał nie uwzględnić wykładni prawa materialnego NSA z poprzedniego wyroku. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez WSA z powodu niewystarczającego uzasadnienia wyroku. Naruszenie przepisów intertemporalnych Prawa budowlanego przez organy administracji. Brak przeprowadzenia przez organ sprawdzenia zgodności obiektu z warunkami pozwolenia na budowę na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikający z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Użyte w tym przepisie pojęcie 'wykładnia prawa' rozumieć należy wąsko, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola legalności zaskarżonych aktów, a nie rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji.

Skład orzekający

Anna Łuczaj

sędzia

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Wiesław Kisiel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, zasady kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi, związanie sądu wykładnią NSA."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i sądowych, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i wieloletnich sporów między stronami.

Wieloletni spór o pozwolenie na użytkowanie: NSA rozstrzyga o wykładni prawa i procedurach.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1857/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Wiesław Kisiel /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 851/08 - Wyrok WSA w Krakowie z 2008-10-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par.4, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 59 ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
art. 83 ust.2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 851/08 w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2003 r. nr WIK.5110-21-01/03, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Andrychowa z dnia [...] lipca 2003 r. nr TGB-7355/241-2/03 w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), art. 104 K.p.a. oraz art. 89 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872 ze zm.) Burmistrz Andrychowa udzielił S. L. J. pozwolenia na użytkowanie parteru rozbudowanego budynku mieszkalnego, w którym zlokalizowany został lokal handlowy i garaż - usytuowanego w Andrychowie przy ul. [...] nr [...] (dz. ewid. [...] i 517pb). W uzasadnieniu organ wskazał, że obiekt został wykonany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1995 r. nr [...], a w toku postępowania inwestor dołączył dokumenty zgodnie z art. 57 Prawa budowlanego. Burmistrz wskazał, iż dnia [...] lipca 2003 r. dokonano protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu budowlanego z warunkami pozwolenia na budowę oraz stwierdzono uporządkowanie terenu budowy (art. 59 ust. 1 ustawy). Wskazując na powyższe Burmistrz uznał, że wymagania z art. 57 ust. 1-4 i 59 ust. 1 Prawa budowlanego zostały spełnione.
W odwołaniu od decyzji J. F. podniósł, iż nie otrzymał decyzji o pozwoleniu na budowę z 1995 r. Ponadto zaznaczył, że 8 września 1980 r. zawarł z inwestorem S. J. ugodę przed Sądem Rejonowym w Wadowicach (sygn. akt: [...]). Na jej mocy inwestor powinien uregulować prawnie dojazd do swojego lokalu handlowego od drogi publicznej. Korzystanie z niej przez potencjalnych klientów lokalu handlowego spowoduje utrudnienia w przejeździe. Zwrócił również uwagę na to, że od czasu wydania decyzji o pozwoleniu na dobudowę upłynęło około 8 lat i skoro nie ukończono budowy w terminie jej ważności, to pozwolenie na użytkowanie tego obiektu nie powinno być wydane.
Decyzją z dnia [...] października 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718), Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, że z dniem 11 lipca 2003 r., to jest z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 27 marca 2003 r., organami właściwymi w sprawach pozwolenia na użytkowanie stały się organy nadzoru budowlanego. Do rozpoznania odwołania właściwym był więc w zakresie art. 132 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wadowicach, a następnie w sytuacji jego nie uwzględnienia - Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle art. 55 ust. 2 Prawa budowlanego uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu lub jego części ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę. Inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowego i garażu rozbudowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] i [...] w A.. Do wniosku dołączył wymagane dokumenty (art. 57 ust. 1-3 Prawa budowlanego). Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie może być wydana w przypadku nie spełnienia wymagań określonych w: art. 57 ust. 1-4 (brak przedłożenia wymaganych dokumentów), art. 59 ust. 1 (stwierdzenie podczas sprawdzenia na miejscu budowy naruszenia warunków pozwolenia na budowę lub braku uporządkowania terenu budowy) i art. 59 ust. 3 (jeżeli organ stwierdzi brak wykonania części robót objętych pozwoleniem na budowę, co uniemożliwia wydanie pozwolenia na użytkowanie części obiektu). Zdaniem organu w sprawie nie zachodziła żadna z tych okoliczności. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy podniósł, że kwestia niedoręczenia decyzji o pozwoleniu na budowę J. F. i naruszenia jego praw jako właściciela nieruchomości sąsiedniej znalazła swój wyraz w rozstrzygnięciach Burmistrza Andrychowa z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...], Wojewody Bielskiego z dnia [...] października 1997 r. nr [...] oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...], a także w wyroku z dnia 20 czerwca 2000 r. sygn. akt IV SA 811/98. Zwrócił uwagę, że kwestią sporną jest droga dojazdowa położona na części działki J. F. i na działce nr [...], w sprawie której zawarto ugodę. Ugoda nie dotyczy jednak rozbudowy obiektu i nie jest objęta przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie.
Skargę od decyzji złożył J. F. powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu oraz podnosząc, iż decyzja nie spełnia wymogów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego w zakresie prawidłowego uzasadnienia. Nadto skarżący zarzucił, że organ nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym dotyczących ugody zawartej pomiędzy inwestorem S. J. a J. F. w zakresie działki nr [...] oraz naruszenia prawa własności przez inwestora względem skarżącego, a także nieprawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 6 października 1995 r. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 2699/03 uchylił decyzje obu instancji wskazując, iż naruszono art. 7 i 77 § 1 K.p.a. W szczególności, organ odwoławczy, wskazując na fakt wejścia w życie z dniem 11 lipca 2003 r. ustawy nowelizującej Prawo budowlane nie wypowiedział się, z jakich powodów zastosowanie powinny mieć przepisy art. 55 ust. 2, art. 57 ust. 1-4, art. 59 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym, przez co naruszono art. 107 § 3 K.p.a.
Następnie jednak wyrokiem z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 816/07 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej S. J. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że Sąd pierwszej instancji zobowiązany był w ramach sądowej kontroli wypowiedzieć się co do prawidłowości zastosowania przepisów intertemporalnych, a nie przerzucania na organ obowiązku dodatkowego uzasadniania okoliczności zastosowania art. 7 ustawy zmieniającej prawo budowlane.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę wyrokiem z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 851/08. Na wstępie uzasadnienia Sąd podkreślił, że pozostawał związany wykładnią prawa dokonaną Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] lipca 2008 r. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, w szczególności zgodnie z art. 10 K.p.a. zapewniono stronom możliwość czynnego udziału w sprawie, a postępowanie wyjaśniające czyniło zadość wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Także zaskarżona decyzja spełniła wymogi zawarte w art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie prawidłowości sporządzenia uzasadnienia. Wykonując wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził też, że zaskarżona decyzja została wydana przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po wejściu w życie z dniem 11 lipca 2003 r. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 , poz. 718). Organ odwoławczy prawidłowo zatem oparł rozstrzygnięcie na art. 7 tej ustawy, który dotyczy kwestii intertemporalnych. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 - do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (11 lipca 2003 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis ten wprowadza zatem zasadę stosowania przepisów dotychczasowych. Organ odwoławczy stosując tę normę prawidłowo uznał, że zastosowanie mają przepisy dotychczasowe to jest art. 55 ust. 2, art. 57 ust. 1-4 i art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd zauważył też, że z uwagi na fakt zmiany Prawa budowlanego pomiędzy wydaniem decyzji przez Burmistrza Andrychowa a decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie wystąpiła kwestia zmiany właściwości organów orzekających w sprawie. Ust. 4 wyżej wskazanego art. 7 wskazuje, że właściwość organów w zakresie dotyczącym załatwiania spraw, o których mowa w ust. 1 i 2, określa się na podstawie przepisów ustawy. Przepis ten w kwestii właściwości wprowadza zatem zasadę stosowania ustawy nowej. Dokonując oceny zastosowania w sprawie przepisów o właściwości organów Sąd uznał, że normy te zostały zastosowane prawidłowo, ponieważ postępowanie odwoławcze prowadził Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, czyli organ właściwy stosownie do brzmienia nowych przepisów. Zachowane zostały również przepisy o właściwości organu pierwszej instancji, ponieważ Burmistrz Andrychowa był organem właściwym w chwili wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej. Sąd nie dopatrzył się również uchybień przy zastosowaniu przepisów prawa materialnego, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłyby być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że decyzja organu drugiej instancji w warstwie merytorycznej uzasadnienia zawiera wystarczająco obszerną argumentację prawną dotyczącą subsumcji norm prawa materialnego względem stanu faktycznego sprawy, aby stwierdzić jej prawidłowość. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd doszedł do przekonania, że nie są one zasadne. Podnoszone przez J. F. okoliczności związane z zawarciem ugody z inwestorem oraz naruszeniem prawa własności nie mają w sprawie doniosłości prawnej, ponieważ pozostają poza jej przedmiotem i nie mogą być objęte zakresem dokonywanej kontroli. Sąd nie uwzględnił także zarzutów dotyczących decyzji o pozwoleniu na dobudowę do budynku mieszkalnego z dnia 6 października 1995 r. Podkreślił, że rozstrzygnięcie to było weryfikowane nie tylko w postępowaniu nadzwyczajnym, ale i przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 20 czerwca 2000 r. sygn. akt IV SA 811/98 oddalił skargę na decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na dobudowę do budynku mieszkalnego.
W skardze kasacyjnej J. F. zarzucił naruszenie:
– art. 190 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niezastosowanie się przez Sąd pierwszej instancji do wykładni prawa dokonanej w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w szczególności do wskazania, że uprzednio dokonane ustalenia materialnoprawne są poprawne;
– art. 141 § 4 P.p.s.a. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlaczego Sąd uznał, iż organy postępowały zgodnie z art. 7 i 77 § 1 K.p.a.;
– art. 190 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz z art. 107 § 3 K.p.a. przez niewyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygnięcia, a w szczególności niewypowiedzenie się dlaczego, pomimo wejścia w życia z dniem 11 lipca 2003 r. ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustawy ( Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718 ), należało w sprawie stosować art. 55 ust 2, art. 57 ust 1- 4 i art. 59 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym;
– art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 59 ust 1 Prawa budowlanego przez niewyjaśnienie dlaczego Sąd przyjął - pomimo niedokonania przez organ sprawdzenia wykonania obiektu z warunkami zabudowy oraz warunkami pozwolenia na budowę - że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza art. 7 i 77 § 1 K.p.a.
Wskazując na powyższe, J. F. wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy o ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu zarzutów J. F. podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględniając zarzutów materialno-prawnych poprzedniej skargi kasacyjnej S. J. jednocześnie przesądził o prawidłowości zawartego w dotychczasowym wyroku rozstrzygnięcia w zakresie interpretacji przepisów prawa materialnego. Sąd pierwszej instancji, pomimo związania wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjętą w wyroku z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 816/ 07, dokonał odmiennej interpretacji przepisów materialno-prawnych i uznał, że nie doszło do ich naruszenia. W ocenie skarżącego w ten sposób Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 190 P.p.s.a. Naruszył ten przepis również poprzez niedokonanie wyczerpujących wyjaśnień dlaczego uznał, że przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 55 ust. 2 , art. 57 ust. 1, 4 i art. 59 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego nie zostały naruszone. Zdaniem skarżącego uzasadnienie wyroku nie spełniało także wymogów z art. 141 § 4 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego J. F. stwierdził, że art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego sprzed nowelizacji z 2003 r. obligował organy do dokonania protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, warunkami pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu budowy. Tymczasem z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że organ nie dokonał żadnych sprawdzeń w tym zakresie. W konsekwencji tego należało uznać, iż wydanie zaskarżonych decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor - S. J. podał, że wbrew zarzutom J. F. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest słuszny i odpowiada przepisom prawa. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, iżby ustalenia materialno-prawne pierwszego wyroku były poprawne. Sąd ten jedynie uznał zasadność powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów inwestora dotyczących naruszenia prawa procesowego i w oparciu o te zarzuty uchylił wydany wyrok nie wypowiadając się odnośnie zarzutów prawa materialnego. Takie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z pewnością nie świadczy o tym, że uznaje on za poprawne prawnie ustalenia materialno-prawne dokonane przez Sąd pierwszej instancji. Zdaniem S. J. J. F. dokonał błędnej interpretacji stanowiska i wykładni przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Formułując zarzut naruszenia przepisów art. 190 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 7 i 77 K.p.a. J. F. skoncentrował się na wykazaniu, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji było wadliwe z dwóch przyczyn. Jego zdaniem, z jednej strony Sąd ten nie uwzględnił wykładni prawa materialnego, jaką można było wyprowadzić z treści zapadłego wcześniej w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 816/07, z drugiej zaś strony nie zrealizował zawartych w nim wskazań dotyczących wnikliwego wyjaśnienia sprawy.
Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny; ponadto, nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Użyte w tym przepisie pojęcie "wykładnia prawa" rozumieć należy wąsko, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikający z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej (zob. wyrok z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 926/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zarzuty J. F. dotyczące naruszenia art. 190 P.p.s.a. nie są zasadne, albowiem opierają się na całkowitym niezrozumieniu przez skarżącego treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r. Wskazać należy, iż czym innym jest stwierdzenie, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a czym innym uznanie, że nie są one zasadne. W omawianym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie zajął stanowiska co do zasadności materialno-prawnych zarzutów skargi kasacyjnej inwestora (S. J.), a jedynie wskazał, że są one przedwczesne i z tej przyczyny a limine nie mogą być brane po uwagę ("uwzględnione"). Wbrew twierdzeniom J. F. nie można mówić o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji wykładni prawa materialnego dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem w wyroku kasacyjnym Sąd wykładni takiej w ogóle nie przeprowadził.
Zarzut naruszenia art. 190 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 7 i 77 K.p.a. również nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze stwierdzić należy, że zarzut ten został wadliwie sformułowany. Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie może zatem ograniczyć się do wskazania domniemanego naruszenia przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, ale powinien je uzasadnić (zob. też art. 176 P.p.s.a.). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało oraz dlaczego mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (tak: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 384). Tymczasem w tej sprawie J. F. podał jedynie, że naruszenie 190 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 7 i 77 K.p.a. przejawia się w "nie wyjaśnieniu na czym polegało zastosowanie się, względnie niezastosowanie się przez organ administracji przy odbiorze budynków do przepisów art. 7 i 77 § 1 poppsa" (jak należy mniemać, skarżącemu chodziło o art. 7 i 77 K.p.a.). Skarżący nie wskazał przy tym, jaki wpływ na orzeczenie Sądu pierwszej instancji miał tak postawiony zarzut, w szczególności dlaczego działanie organów uważa za wadliwe w stopniu uzasadniającym powtórzenie administracyjnego postępowania dowodowego (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Abstrahując od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu - zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. - wskazał podstawy prawne wyrokowania oraz wyjaśnił, z jakich przyczyn nie uznał za zasadne uwzględniać skargi. Sąd przeanalizował również powołane przez organy podstawy prawne rozstrzygnięć i ocenił trafność ich zastosowania.
Odnosząc się do wywodu zawartego w skardze kasacyjnej wyjaśnić należy, że rolą sądu administracyjnego jest kontrola legalności zaskarżonych aktów (art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a nie rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji. Z tego względu od Sądu oczekiwać należy przeprowadzenia pełnej oceny postępowania administracyjnego oraz wydanego w jego wyniku aktu w świetle wzorca jaki stanowią przepisy postępowania administracyjnego i prawo materialne (art. 134 P.p.s.a.). Kontrola ta nie oznacza jednak bezwzględnego obowiązku po stronie Sądu pogłębionego objaśniania stronie każdego wątku sprawy, w szczególności w sytuacji, gdy ustalenie faktyczne oraz wykładania prawa prezentowane przez organ nie budzą wątpliwości co do ich prawidłowości (por. wyrok z dnia 6 lipca 2005 r. sygn. akt FSK 2273/04, publ. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Orzecznictwo, red. B. Dauter, s. 199). Sąd obowiązany jest natomiast dokonać szerszej analizy zagadnień objętych zarzutami skargi (zob. wyrok z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 403/05, publ. LexPolonica nr 1074640) oraz zagadnień istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok z dnia 17 lutego 2005 r. sygn. akt FSK 1506/04, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sprawie skarżący, powołując się na art. 141 § 4 P.p.s.a., stawia Sądowi pierwszej instancji zarzut, iż nie wyjaśnił na czym polegało zastosowanie (ew. niezastosowanie) przez organ art. 7 i 77 K.p.a. Zarzut ten nie jest trafny, bowiem w wyroku Sąd wskazał jednoznacznie, że nie stwierdza naruszenia tych przepisów, tym bardziej, że stan faktyczny został ustalony w sposób niewadliwy a okoliczności sprawy pozostawały bezsporne (zob. k. 103 akt sądowych). Dalsze objaśnianie tych przepisów, w świetle art. 141 § 4 P.p.s.a., nie było konieczne tym bardziej, że skarżący nie podnosił ich naruszenia w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczył art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dlaczego Sąd uznał prawidłowość przyjętej przez organy podstawy prawnej zaskarżonych rozstrzygnięć, podczas gdy wydane one zostały po dniu 11 lipca 2003 r., to jest po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718). Zarzut ten jest całkowicie chybiony, gdyż - wbrew twierdzeniom J. F. - w zaskarżonym wyroku Sąd wyczerpująco wyjaśnił z jakich powodów organy powinny stosować w sprawie przepisy sprzed nowelizacji, a w szczególności wskazał na art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł też podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika bowiem, że dnia 10 lipca 2003 r. dokonano protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu budowlanego z warunkami pozwolenia na budowę oraz stwierdzono uporządkowanie terenu budowy. Na kwestię tę wskazał również organ w uzasadnieniu decyzji. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem J. F., że "organ nie dokonał żadnych sprawdzeń w tym zakresie do czego zobligowany był przepisem art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego".
Mając na względzie powyższe, skoro nie zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI