II OSK 1853/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.F. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowo-usługowo-handlowej. Skarżący, będący współwłaścicielem sąsiedniej nieruchomości, zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 140, 144 k.c.) przez odmowę przyznania mu statusu strony, twierdząc, że inwestycja będzie zakłócać korzystanie z jego nieruchomości. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a.) przez niewyjaśnienie przez organ administracji okoliczności sprawy. NSA uznał oba zarzuty za niezasadne. W odniesieniu do statusu strony, Sąd podkreślił, że właściciele nieruchomości sąsiednich mogą być stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy tylko wtedy, gdy posiadają indywidualny i realny interes prawny. Ochrona przewidziana w art. 144 k.c. dotyczy zjawisk już występujących, a nie przyszłych i hipotetycznych uciążliwości, które nie mogą stanowić podstawy do uznania za stronę w tym postępowaniu. NSA wskazał, że ochrona przed immisjami może być dochodzona na drodze cywilnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, Sąd stwierdził, że w przypadku decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej (w postępowaniu wznowieniowym), organ nie ma obowiązku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, jeśli nie stwierdzi podstaw do wznowienia postępowania. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. były nieuzasadnione. Skarga kasacyjna została oddalona, a wniosek SKO o zwrot kosztów oddalono z powodu niewykazania ich wysokości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności w kontekście interesu prawnego sąsiadów i ochrony przed immisjami.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której interes prawny sąsiada opiera się wyłącznie na przyszłych, hipotetycznych uciążliwościach. Interpretacja może być odmienna, gdy istnieją już konkretne, obiektywne przesłanki wskazujące na negatywne oddziaływanie inwestycji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąsiad inwestycji, którego nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie, posiada interes prawny uzasadniający przyznanie mu statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli jego obawy dotyczą przyszłych, hipotetycznych uciążliwości związanych z realizacją inwestycji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąsiad nie posiada interesu prawnego uzasadniającego przyznanie mu statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli jego obawy dotyczą jedynie przyszłych i hipotetycznych uciążliwości, które mogą wynikać z realizacji inwestycji. Ochrona przed immisjami na podstawie art. 144 k.c. dotyczy zjawisk już występujących, a nie potencjalnych, i może być dochodzona na drodze cywilnej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że interes prawny musi być indywidualny i realny. Ochrona z art. 144 k.c. odnosi się do zjawisk już występujących, a nie przyszłych i hipotetycznych. Warunki zabudowy nie przesądzają o realizacji inwestycji i nie mogą być oceniane z perspektywy przyszłych immisji. Ochrona przed immisjami może być dochodzona na drodze cywilnej.
Czy organ prowadzący postępowanie wznowieniowe, który stwierdza brak podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy i ponownego wyjaśnienia jej okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ prowadzący postępowanie wznowieniowe, który ustali brak podstaw do wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Uzasadnienie
Zgodnie z doktryną i orzecznictwem, jeśli organ stwierdzi brak podstaw do wznowienia postępowania, nie przystępuje do merytorycznego rozpoznania sprawy. Decyzja o odmowie uchylenia poprzedniej decyzji jest konsekwencją braku podstaw wznowieniowych i nie wymaga merytorycznej oceny sprawy.
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 28
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 140
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Ustawa - Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 7
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 i 144 k.c. przez błędną wykładnię polegającą na odmowie przyznania skarżącemu statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. • Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7, 77 i 80 k.p.a. przez pominięcie, że organ administracji publicznej nie wyjaśnił okoliczności sprawy i nie dokonał wnikliwego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Ochrona przewidziana w art. 144 k.c., dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości odnosi się wyłącznie do zjawisk już występujących, a nie przyszłych i hipotetycznych, a więc zasadnie można się na nią powoływać najwcześniej na etapie budowy obiektów. • Źródłem interesu prawnego, legitymującym właściciela działki sąsiedniej do uzyskania statusu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia tychże warunków, nie może być perspektywa potencjalnych i przyszłych uciążliwości, jakie może nieść za sobą realizacja planowanej inwestycji. • Warunki zabudowy, które jeszcze nie przesądzają o tym, że konkretna inwestycja zostanie zrealizowana, nie mogą być więc oceniane z perspektywy immisji i oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. • Ochrona własności przed immisjami może natomiast być dochodzona na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi. • Jeżeli organ prowadzący postępowanie wznowieniowe ustali, że nie występuje żadna z podstaw do wznowienia postępowania, wówczas nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jerzy Stankowski
członek
Tomasz Bąkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności w kontekście interesu prawnego sąsiadów i ochrony przed immisjami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której interes prawny sąsiada opiera się wyłącznie na przyszłych, hipotetycznych uciążliwościach. Interpretacja może być odmienna, gdy istnieją już konkretne, obiektywne przesłanki wskazujące na negatywne oddziaływanie inwestycji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości sąsiadujących z planowanymi inwestycjami – kiedy można skutecznie sprzeciwić się wydaniu warunków zabudowy. Wyjaśnia granice ochrony prawnej sąsiadów.
“Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu w sprawie warunków zabudowy? NSA wyjaśnia granice interesu prawnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.