II OSK 1977/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-11
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneplan miejscowywarunki zabudowypozwolenie na budowęnieruchomościinwestycje budowlaneadministracja architektoniczno-budowlanasądownictwo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że pozwolenie na budowę musi być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli istnieje sprzeczna decyzja o warunkach zabudowy.

Spółka S. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję odmawiającą pozwolenia na budowę, argumentując niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił prymat planu miejscowego nad decyzją o warunkach zabudowy i uznał, że plan miejscowy z 2023 roku, przeznaczający teren pod zabudowę usługową, był wiążący w momencie wydawania decyzji, mimo późniejszego stwierdzenia nieważności tego planu w odrębnym postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki S. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i wydania pozwolenia na budowę. Spółka wnioskowała o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, opierając się na decyzji o warunkach zabudowy z 2012 roku. Organy administracji odmówiły, wskazując na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w 2018 roku, a następnie z planem z 2023 roku, który przeznaczał sporną część działki pod zabudowę usługową. Wojewódzki Sąd Administracyjny podtrzymał stanowisko organów, podkreślając prymat planu miejscowego nad decyzją o warunkach zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że w momencie wydawania decyzji przez organy administracji i wyroku WSA, obowiązujący plan miejscowy z 2023 roku był wiążący, a planowana inwestycja była z nim niezgodna. Sąd zaznaczył, że późniejsze stwierdzenie nieważności planu w odrębnym postępowaniu nie miało wpływu na ocenę legalności decyzji wydanych przed uprawomocnieniem się tego wyroku. NSA podkreślił również, że wyrok WSA w sprawie nieważności planu nie był prawomocny w momencie wydawania zaskarżonej decyzji, a przepisy P.p.s.a. wyłączają stosowanie art. 152 § 1 do aktów prawa miejscowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwolenie na budowę musi być zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku konfliktu między planem miejscowym a decyzją o warunkach zabudowy, prymat ma plan miejscowy.

Uzasadnienie

Art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego stanowi podstawę do rozstrzygnięcia konfliktu, ustanawiając zasadę prymatu planu miejscowego nad decyzją o warunkach zabudowy. Plan miejscowy, jako akt prawa miejscowego, ma pierwszeństwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.b. art. 35 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy (gdy brak planu). Plan miejscowy ma prymat.

u.p.z.p. art. 65 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli dla danego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w decyzji.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dobrej administracji.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 147 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki stwierdzenia nieważności aktu lub czynności.

P.p.s.a. art. 152 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki prawne wyroku uwzględniającego skargę na akt lub czynność, z wyłączeniem aktów prawa miejscowego.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 64 § § 1 i § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności i prawa do bezpiecznego dziedziczenia.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność planowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prymat planu miejscowego nad decyzją o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Błędne zastosowanie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i utrzymanie w mocy decyzji odmawnej mimo posiadania kompletu dokumentacji. Naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania administracyjnego. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak faktycznych argumentów w uzasadnieniu wyroku WSA. Naruszenie art. 64 Konstytucji RP w zakresie ochrony zaufania do organów władzy i prawa własności.

Godne uwagi sformułowania

Pozwolenie na budowę musi być zgodne z planem miejscowym, zaś z decyzją o warunkach zabudowy tylko wtedy, gdy brak jest planu miejscowego. Hierarchiczna wyższość planu miejscowego nad decyzją o warunkach zabudowy uzasadniona jest także tym, iż plan zawiera przepisy powszechnie obowiązujące. W sytuacji, gdy ustalenia planu w sposób odmienny od wydanej wcześniej decyzji, odkreślają sposób i możliwości zagospodarowania terenu, organ obowiązany jest uwzględnić ustalenia wynikające z planu miejscowego, a nie z decyzji o warunkach zabudowy. Aktualnie obowiązująca uchwała Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 roku nr LXXV/818/2023 nadal pozostawała w obrocie prawnym w momencie wydawania zaskarżonej decyzji i wyroku WSA, mimo toczącego się postępowania o jej stwierdzenie nieważności.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu planu miejscowego nad decyzją o warunkach zabudowy w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a także zasady stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji administracyjnej, nawet w przypadku toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji planu miejscowego z decyzją o warunkach zabudowy i kolejności postępowań administracyjnych oraz sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje częsty konflikt między planami miejscowymi a decyzjami o warunkach zabudowy, co jest kluczowe dla inwestorów i deweloperów. Pokazuje również złożoność postępowań administracyjnych i sądowych.

Plan miejscowy czy WZ-ka? Sąd NSA rozstrzyga, który przepis jest ważniejszy przy pozwoleniu na budowę.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1977/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Po 219/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-05-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 977
art. 65 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 141 § 4, art. 147 § 2, art. 151, art.152 § 1 i 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 219/24 w sprawie ze skargi S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 stycznia 2024 r. nr IR-IV.7721.45.2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 219/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 stycznia 2024 r. nr IR-IV.7721.45.2024 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 4 października 2023 roku (nr BA.6740.469.2023.MK) Starosta Nowotomyski, po rozpatrzeniu wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w L., decyzją z dnia odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego - budynek F na działce nr ewidencyjny [...], obręb [...], gm. N..
Starosta wskazał, że na wezwanie organu do wniosku inwestora załączona została ostateczna decyzja Burmistrza Nowego Tomyśla o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 2 października 2012 roku (nr 280/2012).
Organ wskazał, że uchwałą nr XLVII/439/2018 z dnia 26 lutego 2018 roku Rada Miejska w Nowym Tomyślu uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla projektowanej obwodnicy południowo-zachodniej miasta Nowy Tomyśl oraz wiaduktu wraz z aktywizacją gospodarczą dla terenów pomiędzy ulicą Celną i Ulica Kolejową - część A, którą opublikowano w Dz. Urz. Woj. Wielk. z dnia 14 marca 2018 roku pod pozycją 2285.
W sytuacji, gdy ustalenia planu w sposób odmienny od wydanej wcześniej decyzji, odkreślają sposób i możliwości zagospodarowania terenu, organ obowiązany jest uwzględnić ustalenia wynikające z planu miejscowego, a nie z decyzji o warunkach zabudowy.
Decyzja nr 280/2012 określa linie rozgraniczające teren inwestycji, a według ustaleń planu, na tym obszarze projektuje się drogę wojewódzką nr [...] pn. "Budowa nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w Nowym Tomyślu (decyzja Wojewody Wielkopolskiego nr 16/2023 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dni 24 maja 2023 roku).
Wskutek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę wygaśnięciu podlegają inne decyzje o warunkach zabudowy obejmujące ten teren.
Dysponent decyzji o warunkach zabudowy nie jest w stanie wykonać swojej decyzji na obszarze objętym decyzją ZRID i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie jest w stanie uzyskać pozwolenia na budowę w granicach określonych przez decyzję o warunkach zabudowy.
Wojewoda Wielkopolski, po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym na skutek odwołania inwestora, decyzją z dnia 8 stycznia 2024 roku (nr IR-IV.7721.45.2024), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Wojewoda wyjaśnił, że pozwolenie na budowę, w świetle treści art. 35 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, musi być zgodne z planem miejscowym, zaś z decyzją o warunkach zabudowy tylko wtedy, gdy brak jest planu miejscowego.
Teren pod wnioskowaną inwestycję stanowi część działki nr [...], która jest objęta trzema planami miejscowymi, tj. planem miejscowym z 2018 roku, planem miejscowym z 2022 roku oraz planem miejscowym z 2023 roku.
Plan miejscowy uchwalony 27 września 2023 roku wszedł w życie z dniem 25 października 2023 roku. Ten plan nie obowiązywał w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, ale w obecnej chwili wiąże już organ rozpatrujący odwołanie. Z wyrysu tego planu wynika, że obejmuje on w całości teren przeznaczony w decyzji o warunkach zabudowy pod budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego (budynek lit. F). Objęta nim część działki o numerze ewidencyjnym [...] [...] przeznaczona jest pod tereny zabudowy usługowej (symbol 1U), tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej (1MN/U), tereny wewnętrznego ciągu pieszo-jednego (1KDWxs).
Teren objęty wnioskiem objęty jest symbolem 1U, na którym plan ustalił możliwość lokalizacji budynku usługowego w zabudowie wolnostojącej (§ 15 ust. 2 pkt 1 lit. a planu miejscowego z 2023 roku). W konsekwencji planowane zamierzenie budowlane jest niezgodne z przeznaczeniem tego terenu przewidzianym w planie miejscowym.
S. Sp. z o.o. z siedzibą w L., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 35 ust. 1-4a ustawy - Prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie przepisów, tj. utrzymanie w mocy decyzji odmownej w sytuacji kiedy to skarżąca legitymowała się kompletem dokumentacji niezbędnej do zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i wydana decyzji o pozwoleniu na budowę,
2. art. 35 ust. 1 pkt. 1a ustawy - Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie, tj. uznanie, że zamierzenie budowlane skarżącej Spółki stoi w sprzeczności z przeznaczeniem terenu przewidzianym w miejscowym planie zagospodarowanie przestrzennego - uchwałą nr LXXV/818/2023 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu, w sytuacji kiedy WSA w Poznaniu wyrokiem o sygn. akt IV SA/Po 750/23 z dnia 15 lutego 2024 roku stwierdził nieważności niniejszego planu na skutek skargi skarżącej Spółki,
3. art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne uznanie, że w sprawie ziściły się przesłanki wygaśnięcia decyzji nr 280/2012 z dnia 2 października 2012 roku, w sytuacji kiedy to decyzja o wygaszeniu warunków zabudowy nie jest prawomocna, a samo uchwalenie planu miejscowego nie warunkuje automatycznego i bezwzględnego wygaszenia decyzji o warunkach zabudowy,
4. art. 107 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak powołania w uzasadnieniu decyzji argumentów i materiału dowodowego w zakresie wskazania przesłanek, które uzasadniałyby zasadność utrzymania w mocy decyzji odmownej, a także braku wyjaśnienia dlaczego w niniejszej sprawie nie wykonano modyfikacji granicy działki tak by była zgodna z przebiegiem planowanej drogi obwodowej,
5. art. 7, art. 8 § 1 i § 2, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania poprzez niezastosowanie zasady prawdy obiektywnej, zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania stron zgodnego z zasadami dobrej administracji oraz wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wyrokiem z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 219/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. 2023, poz. 682 z późn. zm.) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.
Pozwolenie na budowę musi być zgodne z planem miejscowym, zaś z decyzją o warunkach zabudowy tylko wtedy, gdy brak jest planu miejscowego. Przepis ten jest podstawą sformułowania zasady prymatu planu miejscowego przed decyzją o warunkach zabudowy. Hierarchiczna wyższość planu miejscowego nad decyzją o warunkach zabudowy uzasadniona jest także tym, iż plan zawiera przepisy powszechnie obowiązujące. Przepis 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego stanowi podstawę rozstrzygnięcia konfliktu pomiędzy ustaleniami planu i decyzją o warunkach zabudowy w przypadku, gdy ustalenia obu tych aktów są inne, a decyzja o warunkach zabudowy formalnie obowiązuje, gdyż nie stwierdzono jej wygaśnięcia na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli plan miejscowy obowiązuje, to decyzja o warunkach zabudowy nie może być podstawą decyzji o pozwoleniu na budowę, niezależnie od tego, czy jej ustalenia są takie same, jak planu miejscowego oraz niezależnie od tego, czy stwierdzono jej wygaśnięcie (wyrok NSA z 27.11.2017 r., II OSK 445/16).
Brak jest podstaw do tego, aby przyjmować stanowisko, że kwestionowana skargą decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.).
Wojewoda ustalił i udokumentował w aktach administracyjnych stan prawny gruntu obejmującego działkę o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gm. N..
Analiza akt sprawy potwierdza, że w czasie wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym na obszarze wskazanej działki obowiązywały trzy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego:
– uchwała Nr XLVIII/439/2018 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 26 lutego 2018 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla projektowanej obwodnicy południowo-zachodniej miasta Nowy Tomyśl oraz wiaduktu wraz aktywizacją gospodarczą terenów pomiędzy ul. Celną i ul. Kolejową – część A opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 14 marca 2018 roku pod pozycją 2285, która weszła w życie z dniem 29 marca 2018 roku,
– uchwała Nr LI/576/2022 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 30 maja 2022 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu [...] - Zachód - część A opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 9 czerwca 2022 roku pod pozycją 4547, która weszła w życie z dniem 24 czerwca 2022 roku,
– uchwała Nr LXXV/818/2023 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu [...] - Zachód - część B opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 11 października 2023 roku pod pozycją 8923, która weszła w życie z dniem 26 października 2023 roku.
Włączony do akt sprawy wyrys z tych planów w skali 1:2000 potwierdza ustalenia przyjęte przez organ odwoławczy, że działka o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gm. N., w obszarze wyznaczonym nieprzekraczalną linią zabudowy, przeznaczona jest pod tereny zabudowy usługowej (symbol 1U) oraz tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub usługowej (1MN/U).
Włączona do dokumentacji projektowej mapa do celów projektowych, obrazująca planowane zagospodarowanie działki nr [...], potwierdza stanowisko prezentowane w odwołaniu, że usytuowanie planowanej zabudowy (budynek mieszkalny jednorodzinny F) nie koliduje z przebiegiem projektowanej drogi wojewódzkiej (6KDG).
Wojewoda trafnie jednak dostrzegł, że usytuowanie planowanej zabudowy zaprojektowane zostało w tej części działki nr [...], która została przeznaczona pod tereny zabudowy usługowej (symbol 1U).
Zgodnie z treścią § 15 ust. 2 pkt 1 lit a uchwała Nr LXXV/818/2023 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 roku dla terenu o symbolu 1U, w zakresie szczegółowych parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, ustalono lokalizację budynku usługowego w zabudowie wolnostojącej.
Uznać zatem należało, iż Wojewoda, bez naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, trafnie doszedł do przekonania, że planowana zabudowa jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co słusznie, czyli bez naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., rozpoznał jako okoliczność wystarczającą dla utrzymania w mocy rozstrzygnięcia o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę dla budynku F.
W tym stanie rzeczy dalsze czynności wyjaśniające, w szczególności badanie czy dokumentacja projektowa jest kompletna oraz formułowanie oceny czy spełnione zostały inne warunki udzielania pozwolenia na budowę było oczywiście zbędne.
Okolicznością indyferentną dla merytorycznego załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym było stanowisko Starosty Nowotomyskiego, który przyjmował, że dysponent decyzji o warunkach zabudowy nie jest w stanie wykonać swojej decyzji na obszarze objętym decyzją ZRID i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Przepisy art. 65 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.) nie stanowią prawidłowego wzorca dla oceny legalności decyzji w przedmiocie udzielania pozwolenia na budowę.
Z punktu widzenia legalności decyzji Wojewody Wielkopolskiego, nieistotne są nieprawidłowości decyzji organu I instancji, który w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o odmowie udzielania pozwolenia na budowę zawarł zdawkowe stanowisko w przedmiocie przesłanek wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy.
Stosowanie środków sądowoadministracyjnych w odniesieniu do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jest aktualne w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kontrolowana sprawa administracyjna została zgodnie z prawem załatwiona w postępowaniu odwoławczym.
O wadliwości zaskarżonej decyzji nie świadczy argumentacja skargi odwołująca się do postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 750/23, które toczyło się równolegle z postępowaniem odwoławczym w kontrolowanej sprawie.
Sądowi z urzędu wiadomym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 lutego 2024 roku o sygn. akt IV SA/Po 750/23, po rozpoznaniu skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w L., stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 roku nr LXXV/818/2023 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu [...] -ZACHÓD - część B 1 wraz z załącznikiem graficznym w części obejmującej teren działki nr ewidencyjny [...] w obrębie [...].
Złożenie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 roku nr LXXV/818/2023 nie powodowało konieczności zawieszenia administracyjnego postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 750/23.
Rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały, która została usunięta z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym (art. 147 § 2 P.p.s.a.).
Stąd w kontrolowanej sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., który stanowi o konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wyrażać się musi w istnieniu takiego związku przyczynowego, który bezwzględnie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uprzednim rozstrzygnięciem przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym w ogóle na wydanie decyzji (wyrok NSA z 26.03.2021 r., I OSK 2369/18, LEX nr 3336673).
Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). Wojewoda miał obowiązek stosować przepisy prawa obowiązujące na dzień wydawania decyzji.
Nieprawdą jest, że projektowane zamierzenie budowlane nie stało w sprzeczności z przeznaczeniem terenu działki nr [...] określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Wyrok w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 750/23 zapadł w dniu 15 lutego 2024 roku, a zaskarżona decyzja została wydana 8 stycznia 2024 roku. Wyrok jest nieprawomocny. Od wyroku wywiedziona została skarga kasacyjna.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną wniosła S. Sp. z o.o. z siedzibą w L. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 151 P.p.s.a., art 135 P.p.s.a. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego, dalej jako: K.p.a., poprzez oddalenie skargi, a nie uchylenie zaskarżonych decyzji oraz uznanie, że kontrolowana sprawa administracyjna została załatwiona zgodnie z prawem w sytuacji, kiedy to w sprawie zaszły przesłanki uwzględniania skargi;
2. art. 151 P.p.s.a., art 135 P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, a nie uchylenie zaskarżonych decyzji oraz uznanie, że WSA w Poznaniu nie znalazł w kontrolowanej sprawie zastosowania, przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., w sytuacji kiedy to poprawne rozpatrzenie sprawy o wydanie pozwolenia na budowę budynku F zależy od sprawy dot. ważności Uchwały nr LXXV/818/2023 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu [...] - ZACHÓD - część B;
3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie w uzasadnieniu decyzji faktycznych argumentów i przesłanek, które uzasadniałyby zasadność utrzymania w mocy decyzji odmownej;
4. art. 151 P.p.s.a., art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, a nie uchylenie zaskarżonych decyzji oraz uznanie, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji zamierzenie budowalne stało w sprzeczności z przeznaczeniem terenu działki nr [...] określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w sytuacji kiedy to WSA w Poznaniu nie wziął pod uwagę, że skarżąca Spółka składała uwagi do Uchwały nr LXXV/818/2023 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu [...] - ZACHÓD - część B również w zakresie przeznaczenia terenu, a na skutek skargi złożonej przez skarżącą Spółkę unieważniono plan co do działki [...];
5. art. 2 w zw. z art. 64 § 1 i § 3 Konstytucji RP w zakresie w jakim w przepisie została zakodowana zasada ustanawiające ochronę zaufania obywateli do organów władzy publicznej i stanowionego prawa, poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że skarżąca Spółka została bezpodstawnie pozbawiona możliwości realizacji inwestycji deweloperskiej, a tym samym skarżąca Spółka została pozbawiona możliwości wykonywania prawa własności;
6. art. 35 ust. 1 pkt. 1 - 4a ustawy Prawo budowalne poprzez błędne zastosowanie przepisów i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji kiedy to skarżąca Spółka legitymowała się kompletem dokumentacji niezbędnej do zatwierdzenia projektu zagospodarowania i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę;
7. art. 35 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie oraz uznanie, że zamierzenie budowlane skarżącej Spółki stoi w sprzeczności z przeznaczeniem terenu przewidzianym w miejscowym planie zagospodarowania terenu - Uchwale nr LXXV/818/2023 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 r. w sytuacji, kiedy to WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. akt: IV SA Po 750/23 na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2024 r., na skutek skargi wniesionej przez skarżącą spółkę stwierdził nieważność niniejszego planu co do działki należącej do skarżącej Spółki.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w L. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Z przepisu tego wynika, że decyzja o warunkach zabudowy wygasa z chwilą uchwalenia miejscowego planu przestrzennego jeśli jest sprzeczna z jego ustaleniami zaś organ administracji wydaje jedynie deklaratoryjną decyzję potwierdzającą ten fakt.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że nieruchomość inwestora, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy, znajdowała się na obszarze, dla którego uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jest to uchwała nr XLVII/439/2018 z dnia 26 lutego 2018 roku Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu.
Zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów administracji, że ta część działki, na której inwestor zamierzał realizować inwestycję była w miejscowym planie przeznaczona pod zabudowę usługową nie zaś pod zabudowę mieszkaniową.
Okoliczność, że Spółka składała uwagi do projektu miejscowego planu nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości wydanych przez organy administracji decyzji. Postępowanie administracyjne było prowadzone w sprawie wydania pozwolenia na budowę nie zaś w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pozbawienie Spółki możliwości realizacji planowanej inwestycji było konsekwencją stwierdzenia, że jest ona niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jeśli w ocenie Spółki, Rada Miejska uchwalając miejscowy plan przekroczyła tzw. władztwo planistyczne, to Spółka mogła kwestionować przepisy miejscowego planu zaskarżając tę uchwałę do sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarga taka została przez Spółkę wniesiona. Domaganie się przez Spółkę, by Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując decyzję o odmowie wydania pozwolenia na budowę w istocie kontrolował też zgodność z prawem przepisów miejscowego planu nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym porządku prawnym. Kontrola miejscowego planu przez sąd administracyjny miejscowego planu następuje w odrębnym postępowaniu
Okoliczność, że Spółka dysponowała kompletem dokumentacji niezbędnej do wydania pozwolenia na budowę w realiach niniejszej sprawy nie świadczy o naruszeniu przez organy administracji art. 35 ust. 1 pkt. 1 - 4a ustawy Prawo poprzez odmowę wydania pozwolenia na budowę. Organy administracji jako podstawę odmowy wydania pozwolenia wskazały niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem nie zaś braki w dokumentacji przedstawionej przez Spółkę.
Sąd I instancji zasadnie wskazał, że na dzień rozpoznawania skargi wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt: IV SA Po 750/23 był nieprawomocny. Tym samym uchwała Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 r. nr LXXV/818/2023 nadal pozostawała w obrocie prawnym.
Z art. 152 § 1 P.p.s.a. wynika, że wprawdzie w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku jednakże przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego (art. 152 § 2 P.p.s.a.).
W konsekwencji powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji miał podstawy do tego, by wziąć pod uwagę przepisy uchwały Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 września 2023 r. nr LXXV/818/2023.
Mając na uwadze fakt, że w czasie wydawania zaskarżonego wyroku ww. uchwała Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu funkcjonowała w obrocie prawnym brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji błędnie ustalił, że planowana przez Spółkę inwestycja była niezgodna z miejscowym planem.
Brak jest również podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 P.p.s.a., art 135 P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Zaskarżona decyzja wydana została 8 stycznia 2024 r zaś nieprawomocny wyrok WSA stwierdzający nieważność miejscowego planu w odniesieniu do działki należącej do Spółki wydany został 15 lutego 2024 r. W czasie wydawania zaskarżonej decyzji miejscowy plan obowiązywał i organy administracji miały podstawy do jego stosowania. Rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę nie było uzależnione od rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny w sprawie ze skargi o stwierdzenie nieważności miejscowego planu.
Z analogicznych powodów stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że organy administracji naruszyły wynikający z art. 6 K.p.a. obowiązek działania na podstawie przepisów prawa.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. "poprzez niezastosowanie w uzasadnieniu decyzji faktycznych argumentów i przesłanek, które uzasadniałyby zasadność utrzymania w mocy decyzji odmownej" stwierdzić należy, że jest to zarzut niezrozumiały. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu można jedynie stwierdzić, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wymogi wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a. i pozwala na dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia.
Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomym jest, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 750/23 stał się prawomocny na skutek oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 1230/24. Okoliczność ta nie miała jednak znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku, gdyż w czasie wydawania zaskarżonego wyroku wyrok w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 750/23 nie był jeszcze prawomocny. Uprawomocnienie się wyroku w sprawie o sygn. IV SA/Po 750/23 oznacza, że miejscowy plan w odniesieniu do działki skarżącej kasacyjnie Spółki przestał obowiązywać i Spółka może ponowić wniosek o pozwolenie na budowę w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI