II OSK 1845/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki X. S.A. w sprawie kary za nielegalne użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej, potwierdzając, że budowa wymagała pozwolenia na budowę i nie doszło do przedawnienia kary.
Sprawa dotyczyła kary nałożonej na X. S.A. za nielegalne użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego, oddalając skargę spółki. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że budowa stacji bazowej wymagała pozwolenia na budowę, a jej wzniesienie bez niego stanowiło samowolę budowlaną. Sąd uznał, że nie doszło do przedawnienia kary i oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną X. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. Postanowienie to utrzymało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wymierzeniu kary pieniężnej w kwocie 25 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd pierwszej instancji, związany wcześniejszymi orzeczeniami, w tym wyrokiem NSA, uznał, że budowa stacji bazowej wymagała pozwolenia na budowę, a jej wzniesienie bez niego stanowiło samowolę budowlaną. W związku z przystąpieniem do użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia, zasadne było nałożenie kary na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego. Podkreślono, że wcześniejsze prawomocne orzeczenia przesądziły o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz o tym, że budowa stacji bazowej była samowolą budowlaną. Sąd odrzucił argumenty dotyczące zmiany przepisów, wadliwej wykładni definicji budowli oraz przedawnienia kary, uznając, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie, gdy budowa wymagała pozwolenia na budowę, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach, stwierdził, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymagała pozwolenia na budowę. Wzniesienie jej bez pozwolenia stanowiło samowolę budowlaną. Przystąpienie do użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie, zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uzasadnia zastosowanie sankcji z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (27)
Główne
p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 81
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 84
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 49 § ust. 5
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 49 § ust. 4 pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 55 § ust. 1 pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 57 § ust. 7
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 59f § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 15
Ustawa - Prawo budowlane
p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa - Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie Naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. Wadliwa wykładnia art. 3 pkt 3 p.b. Naruszenie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 p.b. (uznanie nielegalnego użytkowania i odmowa uznania przedawnienia) Naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
zmiana stanu prawnego konwalidująca ex nunc użytkowanie obiektu nie ma automatycznie zdolności do konwalidowania nielegalnego przystąpienia do użytkowania przesłanką do zastosowania tej sankcji jest nielegalność użytkowania w momencie jego rozpoczęcia późniejsza legalizacja użytkowania nie konwaliduje pierwotnej wadliwości takiego użytkowania i nie uchyla sankcji pojęcie 'stacja bazowa telefonii komórkowej' nie posiada definicji legalnej. Jednak niewątpliwym jest, że stacja bazowa telefonii składa się z poszczególnych urządzeń i w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego traktowana jest jako zamierzenie budowlane zaliczane do budowli budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a jej wzniesienie bez stosownego pozwolenia należy uznać za samowolę budowlaną
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla stacji bazowych telefonii komórkowej, interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej, kar za nielegalne użytkowanie oraz przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stacją bazową telefonii komórkowej, ale jego zasady mogą być stosowane do innych obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – samowoli budowlanej i kar za nielegalne użytkowanie, co jest istotne dla branży telekomunikacyjnej i budowlanej. Potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.
“Stacja bazowa bez pozwolenia? NSA potwierdza karę i wyjaśnia zasady legalizacji.”
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1845/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/ Grzegorz Rząsa Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Sygn. powiązane II SA/Gl 69/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-04-28 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 69/21 w sprawie ze skargi X. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 6 listopada 2020 r. nr WINB-WOA.7722.249.2016.AP.KS w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej WSA) wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. oddalił skargę X. S.A. z siedzibą w W. (dalej X.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej WINB) z dnia 6 listopada 2020 r. w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych: Zaskarżonym postanowieniem WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2, art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2020.1333 ze zm.; dalej p.b.), po rozpoznaniu zażalenia X. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Będzinie (dalej PINB) z dnia 13 września 2016 r. o wymierzeniu inwestorowi kary w kwocie 25 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania stacji bazowej telefonii komórkowej posadowionej na budynku usługowo-handlowym położonym w S. przy ul. [...] na działce nr [...] k.m. 24, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skargę na to postanowienie złożyła X. Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę. Sąd podał, że oceniając, czy w realiach rozpoznawanej sprawy zaistniały okoliczności faktyczne uzasadniające zastosowanie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, związany był oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2017 r., II SA/Gl 1254/16 oraz w oddalającym od niego skargę kasacyjną wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2019 r., II OSK 2043/17. Mając na względzie związanie wynikające z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2019.2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd podkreślił, że w wydanym w ramach niniejszej sprawy wyroku WSA przyjął, że inwestor nie wdrażając trybu legalizacji samowoli budowlanej i nie uzyskując decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, która to decyzja powinna nakładać na niego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 49 ust. 5 w zw. z ust. 4 pkt 2 p.b.) przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 55 ust. 1 pkt 2 p.b. Zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 p.b. skutkujące koniecznością uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu. W konsekwencji Sąd uznał, że zachodziły podstawy do zastosowania art. 57 ust. 7 p.b. i wymierzenia inwestorowi przewidzianej w nim kary pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdziwszy zaś, że powyższy wyrok odpowiada prawu, wyrokiem z 18 czerwca 2019 r., II OSK 2043/17, oddalił skargę kasacyjną. W ocenie Sądu kontrolowane obecnie postanowienie WINB respektuje przedstawioną w ww. wyrokach ocenę prawną. Realizując wskazania zawarte w wyroku NSA, WINB przywołał ocenę legalności budowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej dokonaną w wyroku WSA z 4 marca 2015 r., II SA/Gl 1329/14, w którym Sąd jednoznacznie wskazał, że budowa przedmiotowej stacji bazowej wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem jej wzniesienie bez stosownego pozwolenia należy uznać za samowolę budowlaną. Zarzuty skargi oparte o podnoszoną przez skarżącą zmianę brzmienia art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. nie uwzględniają, że istotne znaczenie w sprawie ma nie to, czy w aktualnie obowiązującym stanie prawnym przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ale to, czy takie pozwolenie wymagane było w dacie realizacji tej inwestycji. Sankcja wynikająca z art. 57 ust. 7 p.b. stosowana jest bowiem za przystąpienie do użytkowania pomimo braku wymaganego w dacie przystąpienia do użytkowania pozwolenia na użytkowanie. Objęte karą przystąpienie do użytkowania ma przy tym charakter dokonany i jednorazowy. W konsekwencji dla zaistnienia stanu określanego mianem przystąpienia do użytkowania (rozpoczęcia użytkowania) bez znaczenia jest to, czy po rozpoczęciu taki stan jest kontynuowany. Przesłanką do zastosowania tej sankcji jest nielegalność użytkowania w momencie jego rozpoczęcia. Natomiast późniejsza legalizacja użytkowania nie konwaliduje pierwotnej wadliwości takiego użytkowania i nie uchyla sankcji przewidzianych przez ustawodawcę. Ocena zaś legalności rozpoczęcia użytkowania przedmiotowej inwestycji jest powiązana z rozstrzygnięciem kwestii, czy realizacja tej inwestycji wymagała pozwolenia na budowę. Według skarżącej za wadliwością zaskarżonego postanowienia przemawiać ma zmiana przepisów Prawa budowlanego wprowadzona ustawą z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i siedzi telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019.1815). Tego stanowiska WSA nie zaakceptował. Sąd zaakcentował, że wskazana przez skarżącą zmiana nie dotyczy wprost przepisów stanowiących podstawę przedmiotowej kary (nie uchyla ani nie modyfikuje bezpośrednio podstawy materialnoprawnej kary wynikającej z art. 57 ust. 7 p.b.), lecz dotyczy wymogu uzyskania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Zdaniem Sądu, już z samej zasady należy przyjąć, że zmiana stanu prawnego konwalidująca ex nunc użytkowanie obiektu nie ma automatycznie zdolności do konwalidowania nielegalnego przystąpienia do użytkowania. Sąd podzielił stanowisko organu, że realizacja przedmiotowej stacji bazowej wymagała wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Wskutek braku takiego pozwolenia inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, co wobec przystąpienia do użytkowania tej stacji bazowej skutkowało zaistnieniem okoliczności, które w świetle art. 57 ust. 7 p.b. uzasadniały nałożenie na skarżącą kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, wysokość kary została obliczona zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 59f ust. 1 p.b. z uwzględnieniem jej dziesięciokrotnego podwyższenia, wynikającego z art. 57 ust. 7 p.b. W konsekwencji nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 p.b. WSA wskazał, że w uzasadnieniu skargi zarzut ten jest łączony z legalnym, według skarżącej, użytkowaniem przedmiotowej inwestycji, pomimo, że istotne znaczenie ma ocena samego rozpoczęcia użytkowania, a nie ocena legalności jego dalszej kontynuacji. W opinii Sądu, nie był też zasadny zarzut wadliwej wykładni art. 3 pkt 3 p.b. sprowadzający się do nieuprawnionego, według skarżącej, przyjęcia, że przedmiotowa stacja bazowa jest budowlą. Analizując treść art. 3 pkt 3 p.b. nie można pomijać, że choć wyliczenie zawarte w tym przepisie może być pomocne przy ustalaniu, czy dane zamierzenie budowlane jest budowlą, to nie ma podstaw do przyjęcia, że wyliczenie to ma charakter zamknięty. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę spójnika "jak", który poprzedza to wyliczenie. Pojęcie "stacja bazowa telefonii komórkowej" nie posiada definicji legalnej. Jednak niewątpliwym jest, że stacja bazowa telefonii składa się z poszczególnych urządzeń i w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego traktowana jest jako zamierzenie budowlane zaliczane do budowli – art. 3 pkt 3 p.b. Do budowli w rozumieniu tego przepisu zostały zaliczone także "urządzenia techniczne" oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ II instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotową stację bazową jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Następnie Sąd wskazał, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych organu I instancji odpowiedzi na skargę wynika, że skarga została doręczona organowi II instancji w dniu 15 listopada 2016. Z kolei z akt administracyjnych organu II instancji wynika, że doręczenie powyższego wyroku do organu II instancji, jako prawomocnego, nastąpiło w dniu 6 września 2019 r. Uwzględniając zatem, że bezspornie użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej rozpoczęło się w 2013 r., pięcioletni okres przedawnienia, po odliczeniu okresu zawieszenia, bez wątpienia w dacie doręczenia skarżącej obecnie zaskarżonego postanowienia (tj. w dniu 20 listopada 2020 r.) jeszcze nie upłynął. Z tego względu zarzuty skarżącej, dotyczące przedawnienia, zdaniem Sądu, nie mogły odnieść skutku. Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi w sprawie nie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 105 § 2 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła X., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania (art. 174 p.p.s.a.) poprzez: - niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zakresie konstrukcji uzasadnienia wyroku, mając na względzie, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2) prawa materialnego, poprzez jego wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez zastosowanie przez organ II instancji polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w zakresie oceny podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, - art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. na skutek braku zastosowania tego przepisu i ustalenie, że prace wykonane przez skarżącego wbrew wyraźnemu zwolnieniu z obowiązku pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, takiej decyzji wymagają, - wadliwą wykładnię art. 3 pkt 3 p.b., przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że stacja bazowa zlokalizowana w S. przy ul. [...] na działce nr [...] jest budowlą, - art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 p.b. poprzez uznanie, że wyżej określona stacja bazowa jest nielegalnie użytkowana oraz przez odmowę uznania, że kara pieniężna ulega przedawnieniu, - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 77 k.p.a. - w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej w zakresie uzasadnienia przedstawionego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2023.1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administrtacyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść prawomocnych i wiążących w tej sprawie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2017 r., II SA/Gl 1254/16 oraz Naczelnego Sądu Administrtacyjnego z dnia 18 czerwca 2019 r., II OSK 2043/17, jak również treść prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 marca 2015 r., II SA/Gl 1329/14, zapadłego w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego nakazanej w sprawie legalności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej w S. przy ul. [...]. W wyroku WSA z 10 kwietnia 2017 r., II SA/Gl 1254/16, podano, że realizacja przedsięwzięcia w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga uzyskania pozwolenia budowlanego, natomiast w przypadku dokonania tego w ramach samowoli budowlanej konieczne jest wdrożenie trybu legalizacyjnego, określonego w art. 48 ust. 2-5 i 49 p.b., zaś w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 49 ust. 4 pkt 2), nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wobec tego, zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt. 2 p.b., przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Odnosząc te regulacje do przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że inwestor nie wdrażając trybu legalizacji samowoli budowlanej i nie uzyskując decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, która to decyzja powinna nakładać na niego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 49 ust. 5 w zw. z ust. 4 pkt 2) przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 55 ust. 1 pkt 2 p.b. Zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 p.b., które skutkują koniecznością uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie zachodziły podstawy do zastosowania art. 57 ust. 7 p.b. i wymierzenia przewidzianej w nim kary pieniężnej inwestorowi. W wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., II OSK 2043/17, wskazano, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania nie jest postępowaniem, w którym przesądza się czy dany obiekt winien powstać na podstawie pozwolenia na budowę lub w ramach zgłoszenia. To właśnie postępowanie w sprawie legalności realizacji spornej stacji bazowej telefonii komórkowej winno wykazać czy takie pozwolenie lub zgłoszenie było wymagane i wdrożenie w związku z tym odpowiedniego postępowania. Zatem, w okolicznościach tej sprawy, takie postępowanie odnoszące się do legalności przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej toczy się, a więc rozstrzygnięcie w sprawie kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania spornego obiekty będzie zależało od wyników prowadzonego postępowania w sprawie legalności spornej inwestycji. W wyroku WSA z dnia 4 marca 2015 r., II SA/Gl 1329/14, w którym – chociaż uwzględniono skargę X. i uchylono decyzję nakazującą rozbiórkę – podano, że należy zgodzić się z organami nadzoru budowlanego, iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej w występującym w sprawie stanie faktycznym, wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem jej wzniesienie bez stosownego pozwolenia należy uznać za samowolę budowlaną. To stwierdzenie nie przesądza jednak o konieczności rozbiórki obiektu. W powyższych wyrokach prawomocnie przesądzono zatem, że budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a jej wzniesienie bez stosownego pozwolenia należy uznać za samowolę budowlaną, przy czym w przedmiotowej sprawie zachodziły podstawy do zastosowania art. 57 ust. 7 p.b. i wymierzenia przewidzianej w nim kary pieniężnej inwestorowi. Przechodząc do oceny zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów stwierdzić trzeba, że zarzut niewłaściwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. nie podlegał uwzględnieniu. Unormowania zawarte w art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151 p.p.s.a. są przepisami kompetencyjnymi – dającymi sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowymi" – mówiącymi o tym, jaki może być wynik sprawy, jeżeli Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2) albo gdy Sąd skargi nie uwzględnia (art. 151). Ich naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem wymienione w analizowanym zarzucie przepisy nie mogą być samoistną podstawą skargi kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z 11 października 2018 r., I OSK 2674/16, LEX nr 2580083; z 26 września 2018 r., II OSK 104/18, LEX nr 2574197; z 12 stycznia 2017 r., II OSK 970/15; z 4 marca 2014 r., II OSK 2387/12; z 9 czerwca 2016 r., I OSK 2054/14). Przepisy te można naruszyć jedynie w powiązaniu z wyraźnie wskazanymi przepisami postępowania lub prawa materialnego, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie nie wystąpiło. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji przeprowadził kontrolę ustalonego przez właściwe organy stanu faktycznego, jak i zastosowanie przepisów prawa materialnego w ramach kontroli działalności administracji publicznej. Wyjaśnił też podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedstawił zarzuty skargi, a także stanowisko organu. Tak sformułowane uzasadnienie wyroku odpowiada wymaganiom formalnym i pozwala na przeprowadzenie kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wynikają z niego bowiem zasadnicze powody, które legły u podstaw wydania wyroku o wskazanej wyżej treści. Sąd I instancji dopełnił zatem obowiązku wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie jest zaś naruszeniem tego unormowania wyrażenie w uzasadnieniu oceny innej od oczekiwanej przez stronę. Podobne uwagi należy odnieść do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., gdyż są to również tzw. przepisy wynikowe, mówiące o tym, jakie rozstrzygnięcie podejmuje organ odwoławczy, gdy uwzględnia zażalenie. Ich naruszenie może być rezultatem naruszenia innych – konkretnych – przepisów prawa materialnego lub procesowego, a zatem nie mogą być one samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie w zakresie oceny podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy podstaw takich nie było. Skoro bowiem w przywołanych wyżej prawomocnych wyrokach jednoznacznie przesądzono, że przedmiotowa inwestycja była samowolą budowlaną i w rozpatrywanej sprawie zachodziły podstawy do zastosowania art. 57 ust. 7 p.b. oraz wymierzenia przewidzianej w nim kary pieniężnej inwestorowi, to nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Z tych samych względów nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. oraz art. 3 pkt 3 p.b. We wspomnianych prawomocnych wyrokach jednoznacznie przesądzono, że przedmiotowe roboty budowlane nie podlegały zwolnieniu z obowiązku pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz że stacja bazowa zlokalizowana w S. przy ul. [...] na działce nr [...] jest samodzielnie wzniesioną budowlą. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 p.b. stwierdzić trzeba, że w ww. prawomocnych wyrokach wiążąco ustalono, że przedmiotowa stacja bazowa jest nielegalnie użytkowana, a WSA należycie wykazał, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia kary pieniężnej (s. 18-19 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Sąd I instancji prawidłowo też ocenił, że organ administracji publicznej nie naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. i to w stopniu wymagającym wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Poczynione bowiem przez organ ustalenia były wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI