II OSK 1841/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-21
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowydrogi krajowereklamyteren zabudowyuzgodnieniezarządca drogiNSAKPAplanowanie przestrzenne

NSA oddalił skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, potwierdzając obowiązek organu uzgadniającego ustalenia dotyczące 'terenu zabudowy' dla inwestycji reklamowych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie organu odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla tablic reklamowych. WSA uznał, że organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał teren inwestycji za znajdujący się poza 'terenem zabudowy', odchodząc od wcześniejszej praktyki. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że ustalenie, czy teren jest 'terenem zabudowy', należy do obowiązków zarządcy drogi jako organu uzgadniającego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił postanowienie GDDKiA odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy tablic reklamowych, wskazując na naruszenie przepisów Kpa, w tym art. 8 § 2, poprzez nieuzasadnioną zmianę stanowiska organu co do tego, czy teren inwestycji znajduje się w 'terenie zabudowy'. GDDKiA zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o drogach publicznych, twierdząc, że ustalenia dotyczące 'terenu zabudowy' nie należą do kompetencji organu uzgadniającego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że pojęcie 'terenu zabudowy' ma samodzielny charakter i jego ustalenie należy do zarządcy drogi jako organu uzgadniającego. NSA przywołał wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że ocena, czy teren posiada cechy skoncentrowanej i zwartej zabudowy, musi być dokonywana indywidualnie. Sąd zwrócił uwagę na niespójność stanowiska organu, który traktował ten sam teren odmiennie w różnych okresach bez uzasadnienia zmiany stanu faktycznego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ uzgadniający (zarządca drogi) ma obowiązek samodzielnego ustalenia, czy teren inwestycji znajduje się w 'terenie zabudowy'. Pojęcie to ma samodzielny charakter i jego treść powinna być ustalana przez organ uzgadniający na podstawie rzeczywistych funkcji i sposobu zagospodarowania.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że ustalenie, czy teren jest 'terenem zabudowy', należy do kompetencji zarządcy drogi jako organu uzgadniającego. Sąd podkreślił, że pojęcie to ma samodzielny charakter i wymaga oceny rzeczywistego zagospodarowania terenu, a nie opierania się wyłącznie na analizie urbanistycznej czy decyzji o warunkach zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

udp art. 43 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Pojęcie 'terenu zabudowy' ma charakter samodzielny i jego treść powinna być ustalana przez organ uzgadniający na podstawie rzeczywistych funkcji i sposobu zagospodarowania.

Pomocnicze

Kpa art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

upzp art. 54 § ust. 4 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

upzp art. 60 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ppsa art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w przypadku zrzeczenia się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez drugą stronę.

Ppsa art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada ograniczonej kognicji NSA, który rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji.

Ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ uzgadniający (zarządca drogi) ma obowiązek samodzielnego ustalenia, czy teren inwestycji znajduje się w 'terenie zabudowy'. Niespójność stanowiska organu co do charakteru terenu (zabudowy/poza zabudową) bez uzasadnienia zmiany stanu faktycznego stanowi naruszenie art. 8 § 2 Kpa.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 54 ust. 4 pkt 9 i art. 60 ust. 1 upzp w zw. z art. 43 ust. 1 udp, polegający na zobowiązaniu organu do dokonania ustaleń w zakresie 'terenu zabudowy'.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'terenu zabudowy' ma charakter samodzielny i jego treść powinna być ustalana przez organ uzgadniający na podstawie rzeczywistych funkcji i sposobu zagospodarowania organ nie wskazał, jakie względy faktyczne lub uzasadnione przyczyny przemawiają za zmianą stanowiska organu i uznaniem, że inwestycje planowane są poza terenem zabudowanym organ nie wyjaśnił dlaczego przyjął (pomimo poszerzenia obszaru analizowanego w projekcie decyzji), że działki inwestycyjne znajdują się poza terenem zabudowy

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu obowiązków organu uzgadniającego (zarządcy drogi) w kontekście definicji 'terenu zabudowy' na potrzeby inwestycji w pasie drogowym oraz stosowania zasady stabilności orzeczniczej (art. 8 § 2 Kpa)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w pasie drogowym, gdzie kluczowe jest ustalenie charakteru terenu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię podziału kompetencji między organem wydającym WZ a organem uzgadniającym (zarządcą drogi) w kontekście definicji 'terenu zabudowy', co ma praktyczne znaczenie dla inwestorów i organów administracji.

Kto decyduje o 'terenie zabudowy'? NSA rozstrzyga spór między GDDKiA a inwestorem.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1841/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2716/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-14
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2716/22 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 27 października 2022 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 marca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2716/22, po rozpoznaniu skargi M. S. (dalej skarżąca) na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] października 2022 r. znak [...] o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie tablic reklamowych wraz z konstrukcją i fundamentami na działkach nr [...] oraz nr [...], obręb [...] położonych w Z. w rejonie ul. [...] w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego drogi krajowej nr [...] R., uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego słusznie skarżąca podniosła, że w postanowieniu z 6 sierpnia 2020 r. organ uznał, iż teren inwestycji znajduje się w terenie zabudowy, a w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśnił dlaczego przyjął (pomimo poszerzenia obszaru analizowanego w projekcie decyzji), że działki inwestycyjne znajdują się poza terenem zabudowy. W myśl art. 8 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej Kpa) organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Organ nie wskazał, jakie względy faktyczne lub uzasadnione przyczyny przemawiają za zmianą stanowiska organu i uznaniem, że inwestycje planowane są poza terenem zabudowanym w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 z późn. zm., dalej udp). W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa.
2. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, a to art. 54 ust. 4 pkt 9 i art. 60 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503 ze zm., dalej upzp) w zw. z art. 43 ust. 1 udp poprzez zobowiązanie organu do dokonania ustaleń w zakresie tego, czy teren inwestycji stanowi teren zabudowy czy obszar poza terenem zabudowy, co jest konieczne dla określenia dopuszczalnej odległości inwestycji od krawędzi jezdni, podczas gdy takie ustalenia co do terenu przyległego winny być wiążące dla organu opiniującego i wynikać z analizy funkcji i cech zabudowy stanowiącej załącznik do przedłożonego projektu do uzgodnienia.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
3.2. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a skarżąca w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej Ppsa).
3.3. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.
3.4. Wbrew stanowisku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zawartemu w skardze kasacyjnej, należy w pełni zgodzić się z Sądem I instancji, że to na zarządcy drogi jako organie uzgadniającym ciąży obowiązek ustaleń dotyczących tego, czy planowana inwestycja znajduje się w terenie zabudowy. Okoliczność ta nie jest w ogóle rozstrzygana przez organ wydający decyzję o warunkach zabudowy jak i autora analizy urbanistycznej. Należy stwierdzić, że użyte w art. 43 ust. 1 udp pojęcie "terenu zabudowy" ma charakter samodzielny i jego treść powinna być ustalana przez organ uzgadniający na podstawie rzeczywistych funkcji i sposobu zagospodarowania i oceny, czy jest to teren skoncentrowanej i zwartej zabudowy co odpowiada definicji terenu zabudowy, czy też występuje jedynie pojedyncza rozporoszona zabudowa, która jest niewystarczająca do uznania, że dana działka ewidencyjna leży w terenie zabudowy (por. wyroki NSA z 17 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2715/18, 5 grudnia 2023 sygn. akt 620/21). Ocena, czy teren, na którym sytuowany jest obiekt budowlany przy określonej drodze odznacza się takimi cechami, musi być dokonywana w każdym konkretnym przypadku z wykorzystaniem materiału dowodowego, jaki ten sposób zagospodarowania obrazuje. W tym kontekście musi budzić zdziwienie traktowanie przez organ tego samego terenu odmiennie w 2020 r. i 2022 r. bez wskazania na zmianę stanu faktycznego w tym zakresie. W związku z tym zarzut naruszenia prawa materialnego jest niezasadny z uwagi na zastosowanie błędnej definicji pojęcia "teren zabudowy".
3.5. Z powyższych względów skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
3.6. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI