Orzeczenie · 2023-03-02

II OSK 1840/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-03-02
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnaszczepienia ochronneobowiązek prawnygrzywnaochrona zdrowiaprawo administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Ministra Zdrowia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak podstawy prawnej obowiązku, jego niewykonalność i niedopuszczalność egzekucji, a także naruszenie Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Sąd kasacyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Stwierdzono, że obowiązek szczepień ochronnych znajduje umocowanie w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz w rozporządzeniu wykonawczym, a jego egzekucja administracyjna jest dopuszczalna. Sąd podkreślił, że kwestionowanie istnienia obowiązku lub dopuszczalności egzekucji powinno być przedmiotem zarzutów, a nie zażalenia na grzywnę. Odnosząc się do zarzutów konstytucyjnych i konwencyjnych, NSA wskazał, że obowiązek szczepień służy ochronie zdrowia publicznego i nie narusza praw jednostki, a także powołał się na orzecznictwo ETPC w podobnych sprawach. Wnioski o skierowanie pytań prawnych do TK lub TSUE uznano za bezzasadne. Sąd oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie legalności obowiązku szczepień ochronnych i dopuszczalności egzekucji administracyjnej w celu jego wykonania, a także interpretacja przepisów Konstytucji RP i Konwencji ETPC w kontekście obowiązkowych szczepień.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku egzekucji administracyjnej i może być stosowane do podobnych sytuacji, ale nie stanowi zmiany prawa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest zgodne z prawem, jeśli skarżący kwestionuje sam obowiązek, jego wymagalność i dopuszczalność egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ obowiązek szczepień jest legalny i wynika z ustawy, a procedury egzekucyjne zostały zastosowane prawidłowo. Kwestionowanie istnienia obowiązku lub dopuszczalności egzekucji powinno być przedmiotem zarzutów, a nie zażalenia na grzywnę.

Uzasadnienie

NSA uznał, że obowiązek szczepień jest legalny i wynika z ustawy, a procedury egzekucyjne zostały zastosowane prawidłowo. Kwestionowanie istnienia obowiązku lub dopuszczalności egzekucji powinno być przedmiotem zarzutów, a nie zażalenia na grzywnę.

Czy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, wynikający z ustawy i rozporządzenia, jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zwłaszcza w kontekście braku systemu odszkodowań za NOP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek szczepień jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją, ponieważ służy ochronie zdrowia publicznego i nie narusza praw jednostki, a ingerencja w sferę prywatności jest uzasadniona ochroną zdrowia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że obowiązek szczepień jest zgodny z Konstytucją RP (art. 68) i Konwencją (art. 8), ponieważ służy ochronie zdrowia publicznego i nie narusza praw jednostki. Ingerencja w sferę prywatności jest uzasadniona ochroną zdrowia, a możliwość wystąpienia NOP nie przeczy legalności obowiązku.

Czy badanie kwalifikacyjne przed szczepieniem jest elementem obowiązku szczepienia, a jego niewykonanie czyni obowiązek niewykonalnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, badanie kwalifikacyjne jest elementem obowiązku szczepienia, a jego niewykonanie jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią obowiązku szczepienia, a jego niewykonanie oznacza niewykonanie całego obowiązku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepienia.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 119 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.z.z.c.l. art. 5 § 1 lit. b

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.c.l. art. 17 § 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

rozp. MZ art. 3

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

rozp. MZ art. 5

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 122 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.z.z.c.l. art. 17 § 10

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.c.l. art. 17 § 11

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Konstytucja RP art. 68 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 83

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek szczepień ochronnych jest legalny i wynika z ustawy. • Procedury egzekucyjne zastosowane do nałożenia grzywny były prawidłowe. • Kwestionowanie istnienia obowiązku lub dopuszczalności egzekucji powinno być przedmiotem zarzutów, a nie zażalenia na grzywnę. • Obowiązek szczepień służy ochronie zdrowia publicznego i jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Odrzucone argumenty

Brak podstawy prawnej obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. • Brak wymagalności obowiązku szczepienia z uwagi na nieupłynięcie terminu. • Niewykonalność obowiązku z uwagi na brak badania kwalifikacyjnego. • Naruszenie art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. • Naruszenie art. 119 § 1 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia nakładającego grzywnę mimo naruszenia przepisów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

kwestionowanie postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny za pomocą środków właściwych dla postępowania w przedmiocie zarzutów jest nieprawidłowe • obowiązek szczepienia – wbrew twierdzeniom skarżącej – jest obowiązkiem znajdującym swoje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa • podięcie środków prawnych prowadzi do wniosku, że prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją nałożonego obowiązku • niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu • obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji

Skład orzekający

Zofia Flasińska

przewodniczący

Małgorzata Miron

sprawozdawca

Anna Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie legalności obowiązku szczepień ochronnych i dopuszczalności egzekucji administracyjnej w celu jego wykonania, a także interpretacja przepisów Konstytucji RP i Konwencji ETPC w kontekście obowiązkowych szczepień."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przypadku egzekucji administracyjnej i może być stosowane do podobnych sytuacji, ale nie stanowi zmiany prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień, budzącego wiele emocji i kontrowersji. Orzeczenie NSA wyjaśnia podstawy prawne i konstytucyjne tego obowiązku, co jest istotne dla zrozumienia jego zakresu i konsekwencji.

Czy można uniknąć obowiązkowych szczepień dziecka? NSA wyjaśnia granice prawa i egzekucji administracyjnej.

Dane finansowe

WPS: 1000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst