II SA/Rz 1537/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2022-01-13
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanysamowola budowlanalegalizacja budynkupostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnerozgraniczenie nieruchomościprawo budowlanekodeks postępowania administracyjnegoWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania legalizacyjnego budynku, uznając, że postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowi zagadnienia wstępnego.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania legalizacyjnego budynku mieszkalnego. Organ nadzoru budowlanego zawiesił postępowanie, uznając postępowanie rozgraniczeniowe za zagadnienie wstępne. Sąd uchylił to postanowienie, stwierdzając, że organy nie wykazały związku przyczynowego między tymi postępowaniami i że stan techniczny budynku, a nie przebieg granic, jest kluczowy dla legalizacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie uproszczonego postępowania legalizacyjnego budynku mieszkalnego. Organ zawiesił postępowanie, opierając się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając postępowanie rozgraniczeniowe za zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy legalizacji budynku. Skarżący zarzucili błędne zastosowanie tego przepisu, wskazując, że nie wykazano związku między sprawami oraz że budynek jest samowolą budowlaną częściowo posadowioną na ich działce. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, iż wynik postępowania rozgraniczeniowego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd wskazał, że kluczowe dla legalizacji są dokumenty takie jak geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza i ekspertyza techniczna, a nie ustalenie przebiegu granic. Organy nie wykazały również, czy postępowanie rozgraniczeniowe zostało faktycznie wszczęte. Wobec powyższego, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały w sposób dostateczny, że wynik postępowania rozgraniczeniowego stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania legalizacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały związku przyczynowego między postępowaniem rozgraniczeniowym a legalizacją budynku, a kluczowe dla legalizacji są dokumenty takie jak inwentaryzacja geodezyjna i ekspertyza techniczna, a nie ustalenie granic. Ponadto, nie wykazano, czy postępowanie rozgraniczeniowe zostało faktycznie wszczęte.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Pomocnicze

u.p.b. art. 49g § ust. 1 i ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, w tym geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej.

u.p.b. art. 49i § ust. 1 pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa przesłanki wydania decyzji o legalizacji lub nakazu rozbiórki w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym.

u.p.g.i.k. art. 30 § ust. 1 i ust. 4

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Reguluje zasady wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego i brak zażalenia na postanowienie o jego wszczęciu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały związku przyczynowego między postępowaniem rozgraniczeniowym a postępowaniem legalizacyjnym. Wynik postępowania rozgraniczeniowego nie jest zagadnieniem wstępnym dla legalizacji budynku. Organ odwoławczy nie zweryfikował, czy postępowanie rozgraniczeniowe zostało faktycznie wszczęte.

Godne uwagi sformułowania

Przez zagadnienie wstępne rozumie się stan, w którym wydanie orzeczenia co do istoty sprawy nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd, przy czym istota tej sprawy dotyczy jednocześnie przesłanki drugiej sprawy. Organ w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości nie jest związany wnioskiem strony i ma możliwość zbadania jego zasadności na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Przedmiotem uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest więc ustalenie, czy stan techniczny kontrolowanego obiektu budowlanego pozwala na jego bezpieczne użytkowanie w sposób nie stwarzający zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący

Joanna Zdrzałka

członek

Maria Mikolik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zwłaszcza w kontekście postępowań legalizacyjnych i rozgraniczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego zawiesił postępowanie legalizacyjne z powodu toczącego się (lub potencjalnie toczącego się) postępowania rozgraniczeniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście budowlanym – kiedy postępowanie rozgraniczeniowe może stanowić przeszkodę dla legalizacji samowoli budowlanej. Pokazuje, jak sądy weryfikują stosowanie przez organy przepisów o zawieszaniu postępowań.

Czy spór o granice działki może zatrzymać legalizację samowoli budowlanej? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 614 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1537/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1650/22 - Wyrok NSA z 2025-02-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 97 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. O. i M. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących W. O. i M. O. solidarnie kwotę 614 zł /słownie: sześćset czternaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1537/21
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2021r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu zażalenia W. O. oraz M. O., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie uproszczonego postępowania legalizacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Jak wynika z akt sprawy, w wyniku czynności kontrolnych Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na działce nr ewid. [...] w [...] w sprawie legalności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, U. S., dnia 15 marca 2021 roku zwróciła się z żądaniem o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Z przedłożonych do wniosku dokumentów wynikało, iż budynek ten został zrealizowany w 1971 roku. W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że przedmiotowy obiekt budowlany wykonano bez wymaganego przepisami art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz. 46 z późn. zm.) pozwolenia na budowę czyli niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy.
W ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] nałożono na właściciela obiektu U. S. obowiązek przedłożenia do dnia 31 sierpnia 2021 roku dokumentów legalizacyjnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
W dniu 2 sierpnia 2021 roku U. S. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie uproszczonego postępowania legalizacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego do czasu ustalenia przebiegu granic działek ewid. [...]. Strona przedłożyła wraz z ww. żądaniem wniosek do Prezydenta Miasta [...] o rozgraniczenie nieruchomości z dnia 2 sierpnia 2021r.
Pismem Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] sierpnia 2021 roku, znak: [...] poinformowano, że aktualnie prowadzone jest postępowanie wyjaśniające, które poprzedza wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego.
W dalszej kolejności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021r. nr [...] - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2021 roku, poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) postanowił zawiesić z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie uproszczonego postępowania legalizacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w [...].
Organ I instancji uznał, że zasadnym jest zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego z uwagi na złożony wniosek, do czasu jego rozpatrzenia, co koniecznym i niezbędnym jest do dalszego prowadzenia postępowania.
Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli W. O. oraz M. O. reprezentowani przez pełnomocnika adw. P. O.
Skarżący podnieśli m.in., że wydane rozstrzygnięcie rażąco narusza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że przedmiotowe postępowanie winno być z urzędu zawieszone w związku ze złożeniem wniosku przez U. S. o rozgraniczenie w sytuacji, gdy rzetelna ocena materiału dowodowego oraz przepisów prawa pozwala stwierdzić, że organ I instancji sam doszedł do przekonania, że oba budynki tj. zarówno budynek mieszkalny jak i gospodarczy znajdują się na działce nr [...], stanowiącej własność wnioskodawcy U. S. Ponadto, przedmiot niniejszego postępowania nie ma żadnego związku z postępowaniem rozgraniczeniowym. Dom mieszkalny posadowiony na działce nr ewid. [...] stanowi samowolę budowlaną, został wybudowany bez żadnego projektu oraz bez żadnego pozwolenia na budowę. Zdaniem Skarżących, znaczna część domu mieszkalnego jest posadowiona na działce W. O.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: WINB) opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] września 2021r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przyczyną, dla której organ zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest konieczność rozpatrzenia wniosku U. S. o rozgraniczenie jej nieruchomości przez Prezydenta Miasta [...]. Z zebranego materiału dowodowego bezspornie wynika, że na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] znajduje się parterowy budynek mieszkalny jednorodzinny. Według U. S., właścicielki ww. nieruchomości, przedmiotowy budynek mieszkalny w całości znajduje się na terenie działki nr [...]. Natomiast zdaniem Skarżących znaczna cześć ww. budynku jest posadowiona na ich działce. Ponadto, PINB w toku postępowania ustalił, że Prezydent Miasta [...] w związku z wnioskiem U. S. prowadzi aktualnie postępowanie wyjaśniające, które poprzedza wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego.
W ocenie organu odwoławczego, kwestia ostatecznego przebiegu granic między działką nr [...] należącą do U. S. (na której znajduje się przedmiotowy budynek mieszkalny) i działką sąsiednią nr [...], stanowiącą własność M. O. i Pana W. O., jest kwestią istotną od której uzależnione jest ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, tj. jest zagadnieniem wstępnym, wymagającym uprzedniego rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta [...].
Pomiędzy rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy, a przebiegiem granic działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym istnieje związek przyczynowy, który powoduje, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji w sprawie legalności wybudowania budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w [...], którego jednym z istotnych elementów jest m.in. usytuowanie obiektu oraz jego odległość od granicy z zabudowaną działką sąsiednią.
Wskazana wyżej okoliczność stanowi podstawę do zawieszenia z urzędu przedmiotowego postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt k.p.a. do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozgraniczenia przez Prezydenta Miasta [...].
W. O. oraz M. O., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę na ww. postanowienie WINB w [...] z dnia [...] września 2021r.
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i prowadzenie w dalszym ciągu postępowania w sprawie samowoli budowlanej, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przez błędne uznanie, że przedmiotowe postępowanie winno być z urzędu zawieszone w związku ze złożeniem wniosku przez U. S. o rozgraniczenie w sytuacji gdy rzetelna ocena materiału dowodowego, oraz przepisów prawa pozwala stwierdzić, że sam PINB [...] w swojej decyzji z dnia [...] maja 2021r., umarzającej postępowanie administracyjne doszedł do przekonania, że oba budynki , tj. zarówno budynek mieszkalny, jak i gospodarczy znajdują się na działce o nr [...], stanowiącej własność wnioskodawcy U. S.
Skarżący stanęli na stanowisku, że przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego nie ma zupełnie żadnego związku z postępowaniem rozgraniczeniowym. Organ w żaden sposób nie wykazał i nie uzasadnił, czy między sprawą prowadzoną przez Prezydenta Miasta [...] dotyczącą rozpatrzenia wniosku o rozgraniczenie nieruchomości i sprawą będącą przedmiotem postępowania organu nadzoru budowlanego istnieje taki związek, że rozstrzygnięcie sprawy przez organ jest niemożliwe i że wynik postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości U. S. jest niezbędny do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Taki związek musiałby wynikać z konkretnej okoliczności, wywiedzionej np. z podstawy prawnej służącej do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy przez organ.
Zdaniem Skarżących zaskarżone postanowienie narusza również art. 5, art. 6, art. 7, art. 8 i nast. w zw. z art. 10 k.p.a. w stopniu, który miał wpływ na wydanie sprzecznego z przepisami prawa postanowienia. Organ dokonał nierzetelnej oceny materiału dowodowego, prowadził postępowania administracyjnego stronniczo, bez uwzględnienia stanowiska Skarżących, którzy domagają się prowadzenia postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej, albowiem taką jest budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany na działce nr ewid. [...] w [...] i nie wyrażają zgody na zawieszenie tegoż postępowania, wskazując na brak ku temu podstaw prawnych i faktycznych .
W odpowiedzi na skargę WINB w [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sprawowana przez sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), kryterium, według którego sąd kontroluje przedmiot skargi stanowi jego zgodność z prawem. Tylko jednak uchybienia wymienione w art. 145 § 1 P.p.s.a. mogą stanowić podstawę stwierdzenia nieważności czy uchylenia zaskarżonego postanowienia. Stwierdzenie więc naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy obliguje z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a. do uchylenia kwestionowanego postanowienia. Jednocześnie, na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy nie wykazały w dostateczny sposób, że wynik postępowania rozgraniczeniowego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Przez zagadnienie wstępne rozumie się stan, w którym wydanie orzeczenia co do istoty sprawy nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd, przy czym istota tej sprawy dotyczy jednocześnie przesłanki drugiej sprawy. Nie chodzi więc o konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących nawet w ścisłym związku ze sprawą, lecz o rozstrzygnięcie spełnienia przesłanki (pozytywnej bądź negatywnej), której organ samodzielnie nie może rozstrzygnąć, gdyż jest to materia będąca w kompetencji innego organu (tak wyrok NSA z 22.10.2021 r., I OSK 742/21, LEX nr 3247097).
Zagadnienie, o którym w nim mowa dotyczy sytuacji, gdy z przepisów prawa materialnego wprost wynika konieczność rozstrzygnięcia określonej kwestii prawnej albo też, kiedy w toku prowadzonego postępowania ujawniły się określone kwestie prawne i dotyczą one istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, a mogą być rozstrzygnięte tylko przez inny organ lub sąd. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi zatem ustalić związek przyczynowy między rozstrzygnięciem tej sprawy a zagadnieniem wstępnym, przy czym o zależności takiej przesądza brzmienie regulacji materialnoprawnych, a zależność ta musi mieć charakter realny i bezpośredni (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2008 r. II OSK 1698/07, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie organ I instancji (PINB w [...]) na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postanowieniem z [...] sierpnia 2021r. zwiesił postępowanie w sprawie uproszczonego postępowania legalizacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] uznając, że zagadnieniem wstępnym jest postępowanie rozgraniczeniowe, jakie ma toczyć się przed Prezydentem Miasta [...] w sprawie przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] (stanowiącą własność U. S.) a działką nr [...] (stanowiącą własność Skarżących), gdyż objęty postępowaniem legalizacyjnym budynek mieszkalny znajduje się przy granicy ww. działek. Należy zauważyć, że organ I instancji w uzasadnieniu wydanego postanowienia nie przedstawił związku przyczynowego pomiędzy wynikiem postępowania rozgraniczeniowego a rozstrzygnięciem w sprawie uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Jak wynikało natomiast z pisma Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2021r., w wyniku żądania złożonego przez U. S. o wszczęcie postepowania rozgraniczeniowego, na dzień wydania ww. pisma toczyło się postępowanie wyjaśniające, które poprzedza wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. W jego ramach miało nastąpić ustalenie m.in., czy żądanie kwalifikuje się do rozpoznania w tym postępowaniu.
Z kolei organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania legalizacyjnego nie zweryfikował, czy postępowanie rozgraniczeniowe rzeczywiście zostało wszczęte. Organ odwoławczy nie wyjaśnił więc, czy zaistniała w ogóle możliwość badania wpływu postępowania rozgraniczeniowego na wynik przedmiotowego postępowania legalizacyjnego. Należy bowiem wskazać, że sam fakt złożenia wniosku o rozgraniczenie nie przesądza jeszcze, że postępowanie w tym przedmiocie przez stosowny organ zostanie wszczęte. Zgodnie z art. 30 ust.. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm., dalej: u.p.g.i.k.), wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Jak stanowi art. 30 ust. 4 u.p.g.i.k., na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że w art. 30 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ustanowiono - odmiennie od regulacji przyjętych w k.p.a. - zasadę wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Tym samym na właściwy organ nałożono obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Obejmuje ono m.in. ustalenie, czy żądanie kwalifikuje się do rozpoznania w tym postępowaniu, czy osoba, która złożyła wniosek, posiada przymiot strony i określenia podmiotów i uczestników tego postępowania oraz zbadania stanu prawnego granic rozgraniczanej nieruchomości. Organ w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości nie jest związany wnioskiem strony i ma możliwość zbadania jego zasadności na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego (tak wyrok NSA z 12 października 2012 r., sygn. I OSK 1124/11, LEX nr 1233999).
W niniejszej sprawie organ I instancji w wydanym postanowieniu o zawieszeniu przedmiotowego postępowania nie przedstawił w ogóle, w czym upatruje związku przyczynowego pomiędzy prowadzonym przez siebie postępowaniem legalizacyjnym a postępowaniem rozgraniczeniowym. W prowadzonym przez siebie postępowaniu potwierdził tak naprawdę jedynie prowadzenie postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wszczęcie właściwego postępowania rozgraniczeniowego. Z tego powodu organ odwoławczy, w ocenie Sadu, winien był ustalić, czy rzeczywiście doszło do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego a zatem, czy w ogóle zachodzi podstawa do badania, czy postępowanie rozgraniczeniowe może stanowić zagadnienie wstępne dla niniejszego postępowania.
W zaskarżonym postanowieniu wskazano, że przesłanki do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a zostały spełnione, gdyż bez uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji w sprawie legalności budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w [...], którego jednym z istotnych elementów jest m.in. usytuowanie obiektu oraz jego odległość od granicy z zabudowaną działką sąsiednią.
Co do zasady tego rodzaju informacje należy ustalić na podstawie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, która stanowi jeden z obligatoryjnych dokumentów, jakie należy przedłożyć w toku uproszczonego postępowania legalizacyjnego, stosownie do art. 49g ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm., dalej: u.p.b.).
Zgodnie z art. 2 pkt 7b u.p.g.i.k., geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektów budowlanych polega na wykonaniu pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych w celu zebrania aktualnych danych o przestrzennym rozmieszczeniu elementów zagospodarowania terenu objętego zamierzeniem budowlanym i sporządzenie dokumentacji geodezyjnej zawierającej wyniki tych pomiarów, w tym mapę opatrzoną, z uwzględnieniem art. 12c ust. 1 pkt 1, klauzulą urzędową, o której mowa w art. 40 ust. 3g pkt 3, stanowiącą potwierdzenie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zbiorów danych lub dokumentów, o których mowa w art. 12a ust. 1, w oparciu o które mapa ta została sporządzona, albo oświadczenie wykonawcy prac geodezyjnych o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji.
Należy mieć na uwadze, że geodeta sporządzając geodezyjną inwentaryzację powykonawczą zobowiązany jest uwzględnić stan rzeczywisty, tj. aktualny stan obiektu (jego rozmiar, położenie) na gruncie. Geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza ma na celu wytyczenie obiektów budowlanych w terenie po zakończeniu procesu budowlanego. Jej istotą jest zatem wskazanie aktualnych danych o przestrzennym rozmieszczeniu danego obiektu w terenie po jego wybudowaniu. Dokumentacja ta powinna zawierać dane umożliwiające wniesienie zmian na mapę zasadniczą, do ewidencji gruntów i budynków oraz do ewidencji sieci uzbrojenia terenu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 13 lutego 2014 r., I ACa 1264/13, LEX nr 1448576).
Zatem źródło informacji co do usytuowania obiektu w terenie oraz jego odległości od granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], wykazanej w zasobach ewidencji gruntów i budynków, na potrzeby uproszczonego postępowania legalizacyjnego, powinna stanowić geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza, do której przedstawienia zobowiązano właścicielkę spornego obiektu budowlanego.
Zdaniem Sądu organy nie wykazały również, aby wynik postępowania rozgraniczeniowego wpływał na możliwość wywiązania się przez stronę ze złożenia kompletnej dokumentacji legalizacyjnej. Poza omawianą powyżej kwestią geodezyjnej inwentaryzacji wykonawczej organ nie wykazał związku pomiędzy wynikiem postępowania rozgraniczeniowego a powinnością złożenia ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3 u.p.g.i.k., jak również oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku tego ostatniego dokumentu należy zauważyć, że U. S. już dnia 15 marca 2021r. złożyła oświadczenie w tym przedmiocie organowi I instancji.
Tym samym w ocenie Sądu organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu nie wykazał, by postępowanie rozgraniczeniowe stanowiło zagadnienie wstępne dla wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Przymiot zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą mieć bowiem tylko rozstrzygnięcia, które warunkują wydanie orzeczenia merytorycznego, a WINB nie wykazał, by tego rodzaju sytuacja w niniejszej sprawie występowała.
Zdaniem Sądu treść regulacji, wyznaczających przebieg uproszczonego postępowania legalizacyjnego, a w szczególności przepis art. 49i u.p.b., który określa przesłanki do wydania decyzji merytorycznej, rozstrzygającej tego rodzaju postępowanie, nie daje podstaw do uznania, że wynik postępowania rozgraniczeniowego ma charakter zagadnienia wstępnego dla uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Zgodnie z art. 49g ust. 1 u.p.b., w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Do dokumentów legalizacyjnych (zgodnie z art. 49g ust. 2 u.p.b.) należą:
1) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego;
3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego:
a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz
b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. ust. 1 u.p.b.,
Zgodnie natomiast z art. 49i ust. 1 pkt 1 u.p.b. wydanie decyzji o legalizacji następuje w przypadku, gdy:
a) dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz
b) z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
Z kolei stosownie do art. 49i ust. 1 pkt 2 u.p.b., decyzję o nakazie rozbiórki wydaje się w przypadku:
a) nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie wskazanym w postanowieniu, o którym mowa w art. 49g ust. 1,
b) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w art. 49h ust. 2,
c) gdy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub nie pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
Z brzmienia art. 49i ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.b. wynika, że organ przy wydawaniu decyzji legalizacyjnej w trybie uproszczonym jest w pierwszej kolejności zobowiązany zbadać kompletność dokumentacji przedstawionej przez stronę z uwzględnieniem obowiązku uzupełnienia dokumentacji legalizacyjnej w wyznaczonym terminie stosownie do art. 49h ust. 2 u.p.b. Po drugie organ powinien ocenić kluczową dla wyniku postępowania legalizacyjnego kwestię, tj. czy stan techniczny obiektu budowlanego stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi i pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania na podstawie ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3 u.p.b.
Przedmiotem uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest więc ustalenie, czy stan techniczny kontrolowanego obiektu budowlanego pozwala na jego bezpieczne użytkowanie w sposób nie stwarzający zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że organy nie wykazały, by ewentualny wynik postępowania rozgraniczeniowego był zagadnieniem wstępnym dla przedmiotu niniejszego postępowania zwłaszcza, że organ stwierdził konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jedynie na podstawie informacji o prowadzeniu czynności wyjaśniających, poprzedzających samo wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Dla rozstrzygnięcia sprawy organ powinien poczynić stanowcze ustalenia co do stanu technicznego obiektu budowlanego w oparciu o przedłożoną ekspertyzę techniczną i kompletną dokumentację legalizacyjną, stosownie do art. 49h ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.b.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. co powodowało konieczność jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O zwrocie kosztów na rzecz Skarżących Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów sądowych w wysokości 614 zł składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie dla pełnomocnika Skarżących w osobie adwokata w wysokości 480 zł – stosowanie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw (34 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI