II SA/Rz 1383/19

II SA/Rz 1383/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 184/21 - Wyrok NSA z 2023-10-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 104 i 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy muru oporowego - skargę oddala -
Uzasadnienie
II SA/Rz 1383/19
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi A. J. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z [...] września 2019 r. nr [...], wydana w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy muru oporowego.
Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, postanowieniem z [...] września 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymał E. i A. O. roboty budowlane przy budowie muru oporowego zlokalizowanego pomiędzy położonymi w S. przy ul. W. działkami nr [...] i [...] oraz nałożył na nich obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów (ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) celem legalizacji tych robót.
Z uwagi na niewykonanie tego obowiązku w wyznaczonym terminie, PINB decyzją
z [...] maja 2011 r. nr [...] nakazał zobowiązanym rozbiórkę muru oporowego; decyzja ta na skutek odwołania zobowiązanych została uchylona decyzją WINB z [...] września 2011 r. nr [...] z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
[...] stycznia 2017 r. została przez PINB wydana decyzja nr [...], którą organ ten umorzył w całości jako bezprzedmiotowej postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy wskazanego muru oporowego, stwierdzając, że wykonane roboty kwalifikują się do uznania za ogrodzenie, które nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia; po rozpatrzeniu odwołań S. P. i A. J., WINB decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB.
Na skutek skargi S. P. i A. J., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 5 września 2017 r. II SA/Rz 660/17 uchylił decyzję WINB z [...] marca 2017 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją PINB
z [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu wskazał na brak dokonania pełnych
i szczegółowych ustaleń faktycznych co do charakteru spornego obiektu (muru oporowego /ogrodzenia). Ponadto stanowisko zajęte przez te organy ocenił jako niezgodne z pierwotnie wyznaczonym zakresem przedmiotowego postępowania wszczętego z urzędu [...] czerwca 2010 r. w sprawie legalności budowy muru oporowego. Wskazano także, że w sprawie błędnie ograniczono ustalenia faktyczne
i prawne wyłącznie do kamiennego ogrodzenia posadowionego na murowanym fundamencie.
Ponownie rozpatrując sprawę PINB przyjął, że zasadniczą funkcją obiektu ze względu na wysokość, zagłębienie w gruncie i rodzaj użytych materiałów jest zabezpieczenie przed osuwaniem się ziemi, zaś ogrodzenie kamienne pełni funkcję uzupełniającą – wygradza działki ewidencyjne nr [...] i [...], których poziom został podwyższony poprzez nawiezienie ziemi. Fundament i ogrodzenie z kamienia tworzą całość (budowlę) w postaci konstrukcji oporowej i stanowią samowolę budowlaną wybudowaną bez pozwolenia na budowę wymaganego przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202
ze zm., dalej: u.P.b.).
Wdrażając postępowanie legalizacyjne, PINB wydanym [...] stycznia 2019 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b. postanowieniem nr [...] nałożył na E. O. (jako właściciela działki nr [...]) obowiązek przedłożenia dokumentów (obejmującej mur oporowy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) celem legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej oraz poinformował ją o wysokości opłaty legalizacyjnej
(125 tys. zł).
Informacja udzielona przez A. O. – działającego jako pełnomocnik E. O. – o rozebraniu muru oporowego między działkami nr [...] i [...] została potwierdzona w protokole z czynności kontrolnych z [...] marca 2019 r.;
wg zamieszczonego w nim zapisu, A. O. oświadczył, że zrezygnował
z możliwości legalizacji muru na warunkach określonych w postanowieniu PINB
z [...] stycznia 2019 r.
S.P. i A. J. w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. podniosły że mur nie został rozebrany, gdyż faktycznie zostało rozebrane ogrodzenie z kamienia, które powstało na spornym murze i nie było przedmiotem postępowania. Wskazały ponadto na brak podpisów A. O. i drugiego pracownika PINB na protokole kontroli.
Pismem z [...] kwietnia 2019 r. A. O. przedłożył w siedzibie PINB dokumentację fotograficzną (sporządzoną wg oświadczenia w dniach [...] -[...] marca 2019 r.), przedstawiającą przebieg czynności związanych z rozbiórką muru oporowego pomiędzy działkami nr [...] i [...]
Decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] organ I instancji – działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) - umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy przedmiotowego muru oporowego. PINB wyjaśnił, że po wnikliwej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że przedmiotowy mur został rozebrany. Zarzuty S. P. i A. J. dotyczące wyłącznie rozbiórki ogrodzenia na tym murze organ uznał za bezzasadne.
W odwołaniu od w/w decyzji PINB A. J. i S. P. wywiodły, że w toku prowadzonego postępowania organ I instancji bezzasadnie przyjmował, że powstały mur oporowy nie jest budowlą. Stanowisko organu w tej sprawie zostało zmienione dopiero po wyroku Sądu z [...] września 2017 r.
Podniosły także, że nie zostały zawiadomione o kontroli przeprowadzonej [...] marca 2019 r., jak również o przedłożonej przez A. O. dokumentacji fotograficznej. Ponadto wskazały na lakoniczne oświadczenie pełnomocnika E. O. dotyczące rozbiórki przedmiotowego muru. Skonstatowały, że zaaprobowana przez organ
I instancji okoliczność dokonania rozbiórki - bez konieczności wydania decyzji administracyjnej - jawi się jako usankcjonowanie kolejnej samowoli budowlanej.
W toku postępowania wywołanego wniesionym odwołaniem, PWINB
[...] sierpnia 2019 r. przeprowadził oględziny w miejscu posadowienia muru oporowego. W ich wyniku stwierdził, że posadowiono nowe ogrodzenie, które zostało odtworzone po rozbiórce muru oporowego, czyli części nadziemnej wykonanej z piaskowca wraz z betonowym fundamentem. Wysokość ogrodzenia w najwyższym punkcie wynosi 2 m.
Decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – WINB utrzymał w mocy decyzje PINB z [...] maja 2019 r.
Wskazał, że odwołujące w toku przeprowadzonych oględzin ograniczyły się do kwestionowania wyjaśnień A. O., wskazując na brak rozebrania w całości muru oporowego.
W dalszej części organ odwoławczy wyjaśnił, że będący przedmiotem postępowania mur oporowy nie istnieje oraz brak jest podstaw do uznania, że została rozebrana wyłącznie jego nadziemna część. Przedłożona przez A. O. dokumentacja fotograficzna wskazuje na nowy fundament z wystającymi elementami konstrukcyjnymi, co przemawia za zaaprobowaniem jego wyjaśnień jako korelujących z zebranym w sprawie materiałem dowodowym dotyczącym posadowienia nowego ogrodzenia w miejsce rozebranej części nadziemnej i podziemnej przedmiotowego muru oporowego. W tej sytuacji, wobec braku w sprawie przedmiotu postępowania, zasadne było wydanie decyzji o jego umorzeniu.
Wskazane przez odwołujące uchybienia w postępowaniu przed organem I instancji mają co prawda swoje uzasadnienie, aczkolwiek w świetle przytoczonych uwarunkowań nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Uchybienia te zostały sanowane poprzez przeprowadzenie oględzin przez organ odwoławczy przy współudziale stron postępowania. Organ II instancji wskazał także na dokonany przez organ I instancji błąd związany z brakiem wstrzymania prowadzenia robót budowalnych w postanowieniu z [...] stycznia 2019 r., aczkolwiek uchybienie to pozostawało bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie.
W skardze WSA w Rzeszowie na decyzję WINB z [...] września 2019 r. S. P. i A. J. wniosły o jej uchylenie w całości jako naruszającej art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., uznanie naruszenia prawa dające podstawę do zmiany decyzji w tej sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu podniosły, że postępowanie legalizacyjne w sprawie zostało wszczęte na skutek interwencji telefonicznych skarżących po dwóch latach od wydania 5 września 2017 r. przez WSA w Rzeszowie wyroku II SA/Rz 660/17, co stanowi rażące naruszenie prawa w postaci przewlekłości postępowania.
W dalszej części skarżące powieliły zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji PINB dotyczące braku podpisu inwestora i jednego z pracowników PINB pod protokołem kontroli z [...] marca 2019 r., a także dotyczące niepełnego rozebrania muru oporowego.
Podniosły także zarzut dotyczący nierzetelnego przeprowadzenia oględzin [...] sierpnia 2019 r., których wynik został oparty tylko na oświadczeniu pełnomocnika inwestora.
Wskazano, że brak jest dowodów na rozebranie całego muru oporowego, a także że pomimo rzekomego rozebrania samowoli budowlanej, w dalszym ciągu zmienione jest ukształtowanie terenu oraz zakłócone są stosunki wodne (na działce skarżących cały czas utrzymuje się woda i grzęzawisko wodne).
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z 31 stycznia 2020 r. II SA/Rz 1383/19 WSA w Rzeszowie odrzucił skargę A. P. jako wniesioną po upływie przewidzianego do tego terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania
z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Stosując wskazane wyżej kryteria kontroli względem zaskarżonej decyzji PWINB
z 25 września 2019 r. – utrzymującej w mocy decyzję PINB z [...] maja 2019 r.
o umorzeniu w całości jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie legalności budowy muru oporowego pomiędzy działkami nr [...] i [...] w obr. [...] w S. - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Umarzająca postępowanie administracyjne decyzja PINB oparta została na podstawie zawartej w art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym "gdy postępowanie
z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio
w całości albo w części".
Brak przedmiotu sprawy administracyjnej świadczy o trwałej (nieusuwalnej) przeszkodzie do jego kontynuowania i wydania przez organ decyzji merytorycznej konkretyzującej prawa i obowiązki stron.
Należy zauważyć, że bezprzedmiotowość postępowania może być pierwotna (gdy załatwiana sprawa nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania), bądź następcza (jeżeli utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego). Jednocześnie bezprzedmiotowość postępowania może zaistnieć wskutek okoliczności faktycznych (gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających wg hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej), jak i prawnych (gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej).
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z następczą bezprzedmiotowością postępowania z przyczyn faktycznych.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że w następstwie pisma D. T.
z [...] czerwca 2010 r., PINB [...] czerwca 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy wskazanego wyżej muru oporowego.
Istotne pozostaje także, że w następstwie wydanych przez organy administracji rozstrzygnięć w sprawie orzekał WSA w Rzeszowie, który uchylając wyrokiem
z 5 września 2017 r. II SA/Rz 660/17 wcześniejsze decyzje WINB i PINB (odpowiednio z [...] marca i [...] stycznia 2017 r.) o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w tej sprawie wskazał na ich przedwczesność, m.in. z uwagi na brak szczegółowych ustaleń faktycznych co do charakteru spornego obiektu, błędnie ograniczonych wyłącznie do kamiennego ogrodzenia posadowionego na fundamencie.
Uwzględniając zawarte w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania (wiążące organy na mocy art. 153 P.p.s.a.), PINB uznał, że dominującą funkcją przedmiotu postępowania z uwagi na wysokość, zagłębienie
w gruncie i rodzaj użytych materiałów jest przede wszystkim zabezpieczenie przed osuwaniem się ziemi; wobec tego stanowi on konstrukcję oporową, uzupełnioną wzniesionym na fundamencie ogrodzeniem z kamienia.
Podkreślenia wymaga, że taka kwalifikacja przedmiotu postępowania – zaaprobowana następnie przez WINB - nie jest kwestionowana przez strony postępowania, tak samo jak okoliczność, że do jego powstania doszło w ramach samowoli budowlanej (bez uzyskania wymaganego przepisami u.P.b. pozwolenia na budowę); Sąd z tym stanowiskiem w pełni się identyfikuje, zwłaszcza że już w uzasadnieniu w/w wyroku II SA/Rz 660/17 Sąd wskazał na podstawy do uznania, że obiekt ten stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.P.b. i nieuprawnione jest kwalifikowanie go jako urządzenia budowlanego w rozumieniu pkt 9 tego artykułu.
Poza sporem pozostaje także trafność podjęcia przez PINB działań umożliwiających jego legalizację, co znalazło odzwierciedlenie w wydanym [...] stycznia 2019 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b. postanowieniu nakładającym na E. O. jak właścicielkę działki nr [...] obowiązek przedłożenia w terminie do [...] czerwca
2019 r. dokumentów w postaci obejmującej mur oporowy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego
z wymaganymi załącznikami oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W kontekście powyższego należy wyraźnie podkreślić, iż podjęcie działań mających umożliwić legalizację samowoli budowlanej w przypadku gdy ustalenia organów nadzoru budowlanego wskazują na taką możliwość (w niniejszej sprawie wynika to z faktu wydania postanowienia [...] stycznia 2019 r.) należy do wyłącznego uznania podmiotu zobowiązanego.
Legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2017 r. II OSK 1103/15 (LEX
nr 2248076). Do legalizacji samowoli budowlanej nie można zatem zobowiązanego przymusić. O ile zatem to od niego zależy, czy wywiąże się z nałożonych - warunkujących legalizację – obowiązków (na co wpływ niewątpliwie ma aspekt finansowy procedury legalizacyjnej związany z wymogiem uiszczenia opłaty legalizacyjnej), to jednak w przypadku braku ich wykonania w zakreślonym terminie musi się on liczyć z konsekwencjami w postaci wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotu samowoli budowlanej – art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 u.P.b.).
Powyższe nie wyklucza możliwości dokonania dobrowolnej rozbiórki obiektu objętego postępowaniem legalizacyjnym i taka sytuacja wg organów nadzoru budowlanego zaistniała w niniejszej sprawie, co uzasadniało umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie legalności budowy muru oporowego.
Wyraźnego podkreślenia wymaga w związku z tym, że wbrew twierdzeniom skarżącej, rezygnacja z kontynuowania procedury legalizacyjnej i zamiar dokonania rozbiórki obiektu samowoli budowlanej w terminie otwartym do przedłożenia warunkującej legalizację dokumentacji nie wymagały uprzedniego powiadomienia organu nadzoru budowlanego, a tym bardziej nie wiązały się z koniecznością uzyskania decyzji administracyjnej (pozwolenia) i w tym zakresie nie może być mowy o usankcjonowaniu decyzją umarzającą postępowanie jakiejkolwiek kolejnej samowoli budowlanej.
Istota skargi oraz wniesionego wcześniej przez skarżące odwołania od decyzji organu I instancji sprowadza się do kwestionowania słuszności stanowiska co do umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie legalności budowy muru oporowego, jako rzekomo opartego na nieprawdziwych i nie w pełni zweryfikowanych okolicznościach faktycznych co do jego całkowitej rozbiórki.
Sąd orzekający w sprawie zarzutów z tym związanych nie podziela.
Jak już zostało to wyżej wykazane, mur oporowy pomiędzy działkami nr [...]
i [...] wraz z posadowionym na nim kamiennym ogrodzeniem stanowiły funkcjonalną całość i niemożliwe było rozebranie tego muru bez uprzedniego rozebrania ogrodzenia.
Głównymi dowodami, na których oparta została umarzająca postępowanie w sprawie legalności budowy muru oporowego decyzja PINB i utrzymująca ją w mocy decyzja WINB, były protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] marca 2019 r. przez pracowników PINB oraz przedstawiona przez A. O. (pełnomocnika E. O. – właścicielki działki nr [...]) dokumentacja fotograficzna z robót wykonywanych w okresie [...] – [...] marca 2019 r.
Wg zapisu zamieszczonego w protokole z [...] marca 2019 r., mur oporowy pomiędzy działkami nr [...] i [...] został rozebrany. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do podważania tych ustaleń, zwłaszcza że znajdują one odzwierciedlenie w stanowiącej załącznik do tego protokołu dokumentacji fotograficznej przedstawiającej wykopany rów z fragmentami zalegających w nim i bezpośrednio koło niego betonowych odłamków. Twierdzeń skarżącej, że dokonano jedynie rozbiórki ogrodzenia na murze a nie uwzględniono głębokości wykopu w celu usunięcia muru (który to wykop stanowi jedynie "niewielki dołek") nie potwierdza również dokumentacja fotograficzna z robót przedstawiona [...] kwietnia 2019 r. przez A. O. Na części zdjęć oznaczonych datą [...] marca 2019 r. (a więc tą samą, w której miała miejsce kontrola PINB) w miejscu w którym posadowiony był mur oporowy, widoczny jest jeszcze bardziej pogłębiony
i poszerzony względem przedstawionego na zdjęciach załączonych do protokołu rów, w którym - jak wynika ze zdjęć z kolejnych dni oraz wyjaśnień A. O. złożonych do protokołu oględzin przeprowadzonych przez pracowników WINB [...] sierpnia
2019 r., w dniach [...] – [...] marca wykonano konstrukcję – nie noszącą cech muru oporowego - pod odtworzenie ogrodzenia; co ok. 2,5 m usytuowano betonowe pale ze zbrojeniem o średnicy 25 cm, na których szczycie zamontowano belkę oczepową (fundament), na którym ponownie wykonano ogrodzenie z piaskowca o wysokości
w najwyższym punkcie 2 m.
Abstrahując od dokumentacji fotograficznej, o tym, że opisana wyżej konstrukcja nośna pod ponownie wykonane ogrodzenie zastąpiła zlikwidowany mur oporowy przekonuje także uznanie, że w sytuacji pozostawienia nawet w części muru oporowego, wykonanie nowej konstrukcji pod ogrodzenie nie byłoby w granicy działek możliwe, skutkując w praktyce koniecznością jego odsunięcia od tej granicy, czym właściciel działki nr [...] (inwestor) z pewnością nie był zainteresowany, tym bardziej, że jak wynika z wykonanych zdjęć, poziom gruntu pomiędzy działkami [...] i [...] został wyrównany, a więc pozostawianie w gruncie jakiejkolwiek części konstrukcji oporowej nie miałoby żadnego uzasadnienia.
Poczynionych w sprawie przez organy ustaleń faktycznych i ich kwalifikacji prawnej nie podważają zarzuty skarżącej dotyczące braku ustaleń organów administracji co do miejsca składowania odpadów z rozbiórki (istotny był sam fakt jej dokonania) oraz wskazujące na nieprawidłowości przy sporządzaniu protokołu
z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB [...] marca 2019 r.
Uchybienie w postaci braku podpisania protokołu przez jednego z dwóch kontrolujących pracowników PINB oraz przez obecnego w toku kontroli A. O. nie miało żadnego wpływu na wynik postępowania, zwłaszcza że w aktach organu
I instancji znajduje się oświadczenie J. O. z [...] kwietnia 2019 r., która potwierdziła swoje uczestnictwo wraz z M. K. w przeprowadzonych czynnościach kontrolnych oraz zgodność z prawdą dokonanych ustaleń faktycznych, wyjaśniając, że brak jej podpisu na protokole wynikał z przeoczenia.
Argumentu przemawiającego za uznaniem zasadności zarzutów skarżącej nie stanowi również niepowiadomienie jej przez organ I instancji o przeprowadzanej
15 marca 2019 r. kontroli.
Jako jej podstawę prawną wskazano w protokole art. 81 ust. 4 u.P.b., zgodnie z którym "organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego".
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, czynności kontrolne w rozumieniu art. 81 ust. 4, art. 81a ust. 2 u.P.b., nie są tożsame z oględzinami jako czynnością procesową przewidzianą w art. 79 K.p.a. i nie mają w związku z tym do nich zastosowania wymagania stawiane czynnościom dowodowym, w także określony w art. 79 § 1 K.p.a. wymóg zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia czynności (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2019 r. II OSK 1716/18 - LEX nr 2750526, z 8 marca 2018 r. II OSK 1231/16 – LEX nr 2497832 i z 24 stycznia 2017 r. II OSK 1100/15 - LEX nr 2261564).
O ile więc zgodnie z art. 81a ust. 2 u.P.b., "czynności kontrolne związane
z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się
w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku", to czynności te jako mające charakter doraźny nie są częścią prowadzonego na podstawie K.p.a. postępowania dowodowego (nie stanowią oględzin), które ma prowadzić do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia.
W konsekwencji powyższego, zasadnie w toku postępowania odwoławczego WINB stwierdził wadliwość przeprowadzenia [...] marca 2019 r. przez PINB kontroli zamiast oględzin wymagających uprzedniego zawiadomienia stron o ich terminie i miejscu, niemniej również trafnie uznał brak wpływu tego uchybienia na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Sąd w pełni podziela argumentację WINB, wskazując, że brak zawiadomienia skarżącej przez PINB o planowanych [...] marca 2019 r. czynnościach nie wpłynął na sygnalizowane w skardze pozbawienie jej możliwości "obrony swych praw", zwłaszcza że cały czas brała czynny udział w prowadzonym postępowaniu, a przed wydaniem decyzji przez organ I instancji - w wyniku zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego i prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów – w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, w tym odniosła się do zapisów sporządzonego [...] marca 2019 r. protokołu i załączonych do niego zdjęć, przedstawiając własne.
Okoliczność, że w miejscu rozebranego muru oporowego wykonane zostało nowe ogrodzenie (analogiczne jak wcześniejsze) – aczkolwiek posadowione na innej konstrukcji niż mur oporowy – pozostaje w sprawie dla oceny legalności wydanych
w sprawie decyzji bez znaczenia. Dotyczy to również kwestii naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntu skarżącej spowodowaną zmianą ukształtowania terenu działek nr [...] i [...], do czego mogą mieć ewentualne zastosowanie stosowne regulacje ustawy Prawo wodne.
Reasumując, skoro okoliczności sprawy – z uwagi na rozbiórkę muru oporowego - nie stwarzały podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie jego legalności, wobec ustąpienia przesłanek do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, zasadnie zostało ono umorzone.
Zarzuty skargi w wyniku rozpoznania sprawy nie znalazły potwierdzenia. Sąd nie dopatrzył się również uchybień które powinien wziąć pod uwagę z urzędu i które wskazywałyby na wadliwość zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W związku z powyższym skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.