II OSK 1839/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-02
NSAbudowlaneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniadecyzja ZRIDinwestycja drogowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiznaczna szkodaskutki procesoweskutki materialnoprawneNSA

NSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody, uznając, że decyzja ta ma charakter procesowy i nie podlega wstrzymaniu.

Powiatowy Zarząd Dróg złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję o wygaszeniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Skarżący argumentował, że brak wstrzymania spowoduje konieczność wypłaty odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i poniesienie znacznej szkody finansowej. NSA oddalił wniosek, stwierdzając, że decyzja Wojewody ma charakter procesowy, nie nakłada obowiązków ani nie przyznaje uprawnień, a skutki materialnoprawne wywołuje decyzja ZRID, która nie była przedmiotem zaskarżenia w tej części.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Powiatu [...] – Powiatowego Zarządu Dróg w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody. Decyzją tą Wojewoda uchylił decyzję Starosty o wygaszeniu ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody. We wniosku o wstrzymanie wykonania skarżący podniósł, że brak wstrzymania decyzji Wojewody narazi go na konieczność wypłaty kilkuset tysięcy złotych odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości, co stanowiłoby znaczną szkodę. Argumentował, że inwestycja nie zostanie zrealizowana z powodu działań Gminy i braku wywiązania się z porozumienia, a posiadane środki skarżący zamierza przeznaczyć na inne potrzeby, w tym na ratowanie szpitala powiatowego. NSA oddalił wniosek, wskazując, że instytucja wstrzymania wykonania ma na celu ochronę przed negatywnymi skutkami wykonalnych aktów. Stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody ma charakter procesowy, nie przyznaje stronom uprawnień ani nie nakłada obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Skutki materialnoprawne, takie jak konieczność wypłaty odszkodowań, wywołuje decyzja ZRID, która nie była przedmiotem badania w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody. Sąd podkreślił, że zakres ochrony tymczasowej musi mieścić się w granicach orzekania sądu administracyjnego, a decyzja ZRID rozstrzyga sprawę co do istoty, co wykracza poza ramy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji procesowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o charakterze procesowym, która nie przyznaje stronom żadnych uprawnień ani nie nakłada obowiązków podlegających wykonaniu, nie podlega wstrzymaniu wykonania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania dotyczy aktów, które nadają się do wykonania, czyli wywołują skutki materialnoprawne. Decyzja Wojewody miała charakter procesowy, uchylając decyzję o wygaszeniu ZRID, a nie rozstrzygając o istocie sprawy. Skutki materialnoprawne, takie jak konieczność wypłaty odszkodowań, wywołuje decyzja ZRID, która nie była przedmiotem zaskarżenia w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności może nastąpić, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Wojewody ma charakter procesowy i nie podlega wstrzymaniu wykonania, ponieważ nie wywołuje skutków materialnoprawnych.

Odrzucone argumenty

Wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody jest konieczne, aby uniknąć znacznej szkody finansowej związanej z wypłatą odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być wyłącznie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Decyzja Wojewody [...] jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym, nie przyznaje stronom żadnych uprawnień ani nie nakłada obowiązków, które mogłyby zostać wykonane dobrowolnie lub w drodze przymusu.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania aktów administracyjnych o charakterze procesowym w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji procesowej uchylającej decyzję o wygaszeniu ZRID, a nie samej decyzji ZRID.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wstrzymania wykonania decyzji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy decyzja procesowa może zostać wstrzymana? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1839/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Ol 49/25 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-02-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. art. 61 par. 1, 3, 134 par. 1 w zw. z 135, 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 2 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Powiatu [...] – Powiatowego Zarządu Dróg w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Powiatu [...] – Powiatowego Zarządu Dróg w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 49/25 w sprawie ze skargi Powiatu [...] – Powiatowego Zarządu Dróg w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. znak [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 25 lutego 2025 r.
o sygn. II SA/Ol 49/25, oddalił skargę Powiatu [...] – Powiatowego Zarządu Dróg
w [...] (dalej skarżący) na decyzję Wojewody [...] (dalej Wojewoda) z [...] grudnia 2024 r. znak [...], którą uchylono decyzję Starosty [...] z [...] września 2024 r. nr [...] wygaszającą ostateczną decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2024 r. nr [...]
o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) i umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości.
Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wniósł skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody. Zdaniem skarżącego w przypadku braku wstrzymania danej decyzji będzie zobowiązany
do wykonania decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2024 r., tj. decyzji ZRID, co wiąże się z koniecznością wypłaty odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości. Brak wstrzymania zaskarżonej decyzji spowoduje, że dojdzie do przyjęcia przez skarżącego nieruchomości wymienionych w niej dwunastu działek. Przewidywana wysokość odszkodowania wyniesie kilkaset tysięcy złotych (znaczna szkoda). Brak uzasadnienia, aby skarżący poniósł koszt odszkodowania na rzecz Gminy [...], jeśli inwestycja nie zostanie zrealizowana na wskazanych w decyzji ZRID nieruchomościach. Z uwagi na działania Gminy i brak wywiązania się przez nią
z warunków zawartego porozumienia, nie dojdzie do realizacji inwestycji. Posiadane środki finansowe skarżący zamierza wydatkować na inne potrzeby, w tym szczególnie na zobowiązania zadłużonego Szpitala Powiatowego w [...]. Interes skarżącego, jak również interes publiczny bez wątpienia przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji Wojewody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została
do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Stanowi wyjątek od zasady ogólnej z art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu i tak też powinna być interpretowana.
Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być wyłącznie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Należy przez to rozumieć spowodowanie
w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą akty, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Wstrzymanie wykonania dotyczy zatem sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje określone skutki materialnoprawne.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się wstrzymania wykonania decyzji Wojewody, którą uchylono decyzję wygaszającą decyzję organu
o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości. Jest to rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, nie przyznaje stronom żadnych uprawnień ani nie nakłada obowiązków, które mogłyby zostać wykonane dobrowolnie lub w drodze przymusu. Skutki prawne, na które wskazuje skarżący, wywołuje wyłącznie decyzja ZRID, ta zaś nie mieści się w granicach badanej sprawy, dotyczącej kwestii procesowych, a nie materialnoprawnych. Ustalając zakres ochrony tymczasowej w danej sprawie, należy mieć na uwadze zakres i granice orzekania określone art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. W tym zakresie nie mieści się decyzja ZRID, rozstrzygająca sprawę administracyjną co do istoty.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI