II OSK 1839/15

Naczelny Sąd Administracyjny2016-04-28
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanazgłoszenie budowyremontbudowanadzór budowlanydecyzja administracyjnaskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie rozbiórki wiaty, uznając wykonane prace za budowę, a nie remont, co wymagało zgłoszenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. G. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję o rozbiórce wiaty. Wiatę wybudowano w miejscu rozebranego budynku gospodarczego, bez wymaganego zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego i sądy obu instancji uznały, że wykonane prace stanowiły budowę nowego obiektu, a nie remont, co skutkowało nakazem rozbiórki z powodu braku zgłoszenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość ustaleń.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. G. dotyczącą decyzji o rozbiórce wiaty. Sprawa wywodziła się z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nakazał rozbiórkę wiaty wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia na działce nr ... przy ul. P. ... w M. Organ ustalił, że wiata o powierzchni 11,67 m2 została wybudowana w latach 2010-2011 w miejscu rozebranego wcześniej budynku gospodarczego, przy czym zmieniono jej kształt i usytuowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. G., uznając, że wykonane prace stanowiły budowę nowego obiektu, a nie remont, co wymagało zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej J. G. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że wykonane prace były jedynie remontem. NSA, badając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty procesowe za nieuzasadnione, wskazując, że Sąd I instancji prawidłowo odniósł się do kwestii szkicu i śladów po belkach. Analizując prawo materialne, NSA potwierdził, że zakres prac (rozbiórka, budowa nowego obiektu o zmienionym kształcie i usytuowaniu) nie mógł być uznany za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. W związku z tym, prace te stanowiły budowę nowego obiektu, która wymagała zgłoszenia. Ponieważ zgłoszenie nie zostało dokonane, a inwestorka nie skorzystała z możliwości legalizacji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Roboty te stanowią budowę nowego obiektu, a nie remont, ponieważ wiązały się z rozbiórką istniejącego obiektu i budową obiektu o odmiennych parametrach technicznych, kształcie i położeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że remont polega na odtworzeniu stanu pierwotnego w istniejącym obiekcie. Rozbiórka i budowa nowego obiektu, nawet z wykorzystaniem części pozostałości, nie jest remontem, lecz budową. Zmiana kształtu, wymiarów i usytuowania obiektu przesądza o tym, że nie jest to odtworzenie stanu pierwotnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.b. art. 49b § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Podstawa do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem w celu legalizacji.

u.p.b. art. 49b § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Podstawa do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem w celu legalizacji.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zwolnienie budowy wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2 z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wymóg zgłoszenia budowy wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej i badanie z urzędu nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu i budowie nowego obiektu o zmienionym kształcie i usytuowaniu, stanowią budowę, a nie remont. Budowa wiaty wymagała zgłoszenia, a brak zgłoszenia uzasadnia nakaz rozbiórki. Szkic z innego postępowania nie stanowił materiału dowodowego w sprawie.

Odrzucone argumenty

Wykonane roboty budowlane stanowiły remont istniejącej wiaty. Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutów dotyczących szkicu i śladów po belkach.

Godne uwagi sformułowania

Remontem nie mogą być zatem roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa ta polegałaby na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego elementów i zastąpieniu ich nowymi. Remontem byłby remont czegoś, co nie istnieje, jako że zostało właśnie rozebrane.

Skład orzekający

Leszek Kamiński

przewodniczący

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Tomasz Świstak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć remontu i budowy w kontekście Prawa budowlanego, zwłaszcza w przypadku obiektów tymczasowych jak wiaty, oraz konsekwencje braku zgłoszenia budowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy wiaty w miejscu rozebranego obiektu, z istotnymi zmianami parametrów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozróżnienia między remontem a budową, co ma kluczowe znaczenie dla obowiązków formalnych. Pokazuje, jak sądy interpretują te pojęcia w praktyce.

Remont czy budowa? Kluczowe rozróżnienie w Prawie budowlanym, które może skutkować nakazem rozbiórki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1839/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kamiński /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon
Tomasz Świstak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
II SA/Gd 333/13 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2013-09-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 121 poz 1266
ART. 7 UST. 2 PKT 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
Dz.U. 2012 poz 647
art. 61 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA del. Tomasz Świstak /spr./ Protokolant: asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 333/13 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 4 kwietnia 2013 r. nr ... w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 września 2013 r. o sygn. akt II SA/Gd 333/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. G. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 4 kwietnia 2013 r., nr ... w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia 15 lutego 2013 r., nr ..., wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał J. G. rozbiórkę wybudowanej w latach 2010-2011, bez wymaganego zgłoszenia, na działce nr ... przy ul. P. ... w M., części nadziemnej wiaty (z wyłączeniem fundamentów poniżej poziomu terenu i posadzki) o powierzchni zabudowy 11,67 m2, przylegającej do północno-wschodniej ściany murowanego budynku gospodarczego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej na działce nr ..., przy ul. P. ... w M., stanowiącej przedmiot użytkowania wieczystego: A. i K. Z., J. i A. S., J. G., C. S., H. L. oraz W. S. ustali, iż posadowiono na niej sześć obiektów budowlanych, w tym stanowiący przedmiot niniejszego postępowania obiekt gospodarczy - wiatę, będącą własnością J. G. Jest to parterowy obiekt o konstrukcji drewnianej, o powierzchni zabudowy 11,67 m2, wykonany na planie sześciokąta, przylegający do ściany północno-wschodniej murowanego budynku gospodarczego. Organ ustalił, iż J. G. w latach 2010- 2011 wykonała rozbiórkę do poziomu fundamentów obiektów, które zgodnie z oświadczeniem jej pełnomocnika istniały w miejscu obecnej wiaty, a były to: murowany budynek gospodarczy przylegający do murowanego budynku gospodarczego i drewniany obiekt gospodarczy, a następnie dokonała budowy przedmiotowej wiaty gospodarczej w miejscu rozebranych obiektów, z jednoczesnym "przesunięciem" ściany tylnej wiaty (o długości 5,25 m) w kierunku zachodnim, o ok. 20 cm w stosunku do rozebranej wcześniej ściany murowanej, budowę nowych ścian: bocznej z płyt OSB i frontowej oraz zamocowanie siatki do boku wiaty (w części pozbawionej ściany) oraz wykonanie zadaszenia wspartego na słupkach drewnianych o dachu wielospadowym. Budowa wiaty została zakończona, a obiekt jest użytkowany na cele gospodarcze. Wskazano nadto, iż budowa wiaty nastąpiła bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz bez zgłoszenia.
Według organu I instancji zebrana w toku postępowania dokumentacja potwierdza, iż wybudowana wiata ma inne wymiary niż znajdująca się w tym miejscu wcześniej rozebrana część budynku gospodarczego. Jej kształt i usytuowanie nie odtwarza istniejącej w tym miejscu wcześniej części murowanej budynku gospodarczego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ I instancji stwierdził, że wiatę wybudowaną przez J. G. należy zaliczyć do obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, których budowa zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa tego typu obiektów budowlanych wymaga jednak zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane).
Dalej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wyjaśnił, iż w postanowieniu z dnia 30 lipca 2012 r., nałożył na J. G. obowiązek przedłożenia - w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, dokumentów określonych w sentencji postanowienia, w tym ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projektu zagospodarowania działki, rysunków zawierających określenie podstawowych wymiarów obiektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postanowieniu poinformował skarżącą, że niewykonanie w wyznaczonym terminie wszystkich obowiązków zawartych w sentencji postanowienia skutkować będzie nakazem rozbiórki wiaty na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.
Ponieważ w wyznaczonym terminie J. G. nie wykonała obowiązku określonego w tym postanowieniu, organ, działając na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. G. zakwestionowała ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji. Podkreśliła, że żadnego obiektu nie rozbierała, jedynie naprawiła i zadbała o obiekt budowlany. Jej zdaniem świadkowie L. G., A. G., P. R. i A. S. potwierdzili istnienie wiaty.
Decyzją z dnia 4 kwietnia 2013 r., nr ..., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy - Prawo budowlane P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt budowlany to wiata, która została postawiona w miejscu istniejącego uprzednio murowanego budynku gospodarczego. W oparciu o zeznania świadków oraz zgromadzone dowody ustalono, że w celu wykonania przedmiotowej wiaty inwestor najpierw dokonał rozbiórki uprzednio istniejącego obiektu (w którym hodowano zwierzęta hodowlane oraz drób), a następnie wykonał słupki, zamocował do słupków elementy ścienne oraz dokonał montażu zadaszenia o zmienionym kształcie (dach jednospadowy zastąpiono dachem dwuspadowym). Wyjaśnił też, że rozebrany obiekt posiadał kształt prostokąta, zaś wybudowana przez J. G. wiata posiada wymiary sześciokąta. Brak wymaganego prawem zgłoszenia zamiaru wybudowania wiaty organ pierwszej instancji zasadnie uznał zatem za naruszenie przepisów art. 30 ustawy - Prawo budowlane, które skutkuje zastosowaniem procedury określonej w art. 49b ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z tą procedurą organ pierwszej instancji najpierw postanowieniem z dnia 30 lipca 2012 r. nałożył na J. G. obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów, którego zobowiązana nie wypełniła. Niespełnienie tych warunków spowodowało orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego. Skoro bowiem inwestor nie spełnił obowiązku określonego w wymienionym powyżej postanowieniu, stanowiącego warunek zalegalizowania wiaty, organ I instancji musiał nakazał jej rozbiórkę.
Zaznaczono, iż J. G. nie skorzystała z możliwości zalegalizowania wiaty, czego konsekwencją było nakazanie jej rozbiórki. Nie przedkładając organowi wymaganych prawem dokumentów, inwestor uniemożliwił dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej.
Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutów dotyczących podważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. W jego ocenie ustalenia organu I instancji powstały w oparciu o wnikliwe przesłuchania świadków, mapy, wypis z rejestru gruntów, fotografie oraz dokonane oględziny. Materiał dowodowy jest bogaty, kompletny i jednoznaczny. Wynika z niego, że przedmiotowa wiata została wykonana w miejscu istniejącego wcześniej budynku gospodarczego. Ponadto w trakcie wizji przeprowadzonej w dniu 1 czerwca 2012 r. pełnomocnik J. G. oświadczył, że nie dokonano zgłoszenia "z uwagi na brak wiedzy, że odnowa i remont budynku wymagają zgłoszenia" jak też, że "powstały obiekt jest usytuowany na starych fundamentach na istniejącym w tym miejscu wcześniej obiekcie oraz że materiały zostały zmienione". Powyższe ww. pełnomocnik potwierdził również w trakcie przesłuchania w dniu 16 października 2012 r. oświadczając, że "budynek ten z uwagi na zły stan techniczny został rozebrany" zaś "resztki spróchniałych desek zostały wymienione na płytę OSB, a w ścianie frontowej, przylegającej do murowanego budynku gospodarczego istniejącego obecnie, był fragment ściany murowanej stanowiącej przedłużenie ściany ww. budynku gospodarczego na długość ok. 1,5 m i wysokości ok. 1,2 m".
W skardze na powyższą decyzję J. G. wniosła o jej uchylenie podnosząc, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania. Wskazała, że szkic do protokołu kontroli z dnia 24 lutego 2012 r. (sprawa nr ...) nie odpowiada prawdzie. Wyjaśniła, że obiekt "f" wskazany na szkicu jest nieprawidłowo wyrysowany, ponieważ faktycznie powinien być umiejscowiony od połowy obiektu "c". Obiekt "f" jest tym obiektem, który ma być rozebrany. Szkic nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rozmieszczenia obiektów.
Skarżąca wyjaśniła, że obiekt budowlany, którego dotyczy postępowanie, nie został wybudowany lecz został wyremontowany. Poza tym na działce były i są do dzisiaj nie jeden, a dwa budynki gospodarcze. Ślady po belkach pozostały po budynku gospodarczym należącym do A. S. Były to dwie różne budowle oddzielone ogrodzeniem.
Skarżąca stwierdziła nadto, że przedmiotowa wiata jest obiektem rozbieralnym i nie jest na stałe związana z gruntem. Wskazała, że zakres wykonanych robót stanowił naprawę bieżącą, likwidującą zagrożenie, a więc wykonane roboty wynikały z obowiązku właściciela obiektu, w związku z czym nie wymagały ani uprzedniego zgłoszenia, ani uzyskania pozwolenia na budowę.
W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, iż ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm. - dalej "K.p.a."), ocena zebranych dowodów nie narusza regulacji art. 80 K.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 K.p.a.
Stan faktyczny niniejszej sprawy, wynikający z ustaleń organów obu instancji, stwierdzony na podstawie zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, został dokładnie wyjaśniony, zaś rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie oraz wydały rozstrzygnięcie zgodnie z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności. Opis obiektu budowlanego, jego lokalizacja, data wykonania i stan własności stanowią okoliczności nie budzące wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś podjęte przez skarżącą próby zakwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych nie mogły zostać uwzględnione.
Według Sądu I instancji z akt administracyjnych sprawy wynika, że w trakcie oględzin w dniu 11 czerwca 2012 r. stwierdzono, że w przedmiotowy obiekt (wiata), przylega do istniejącego budynku murowanego gospodarczego, z którym nie jest funkcjonalnie związana. Wiata o powierzchni 11,67 m2 posiada nieregularną bryłę - częściowo na bazie prostokąta, a częściowo na bazie pięcioboku.
W sprawie jest bezsporne, że wszelkie roboty budowlane związane z przedmiotową wiatą zostały wykonane bez zgłoszenie ich właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej oraz bez pozwolenia na budowę.
Pełnomocnik inwestora – L. G. oświadczył w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 11 czerwca 2012 r., że w latach 2010-2011 wykonano roboty budowlane polegające na rozebraniu istniejących wcześniej ścian murowanych i zastąpieniu ich w części ścianą z desek (z tyłu), w miejscu ściany bocznej i frontowej wykonano nowe oddzielenie ze słupków drewnianych z wypełnieniem siatką stalową. Dalszą część budynku, która wcześniej była drewniana, także rozebrano i wykonano ponowny montaż słupków drewnianych z obudową płytami OSB. Ściana tylna została przesunięta o około 20 cm w kierunku zachodnim.
Protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 11 czerwca 2012 r. został bez zastrzeżeń podpisany przez pełnomocnika skarżącej.
W ocenie Sądu I instancji, przeprowadzone w dniu 11 czerwca 2012 r. oględziny stanowiły wystarczającą podstawę do dokonania ustaleń co do zakwalifikowania przedmiotowego obiektu budowlanego jako wiaty, której budowa - zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) - dalej w skrócie jako "ustawa - Prawo budowlane", wymagała zgłoszenia właściwemu organowi.
Sąd I instancji zaznaczył również, iż w odniesieniu do wiat nie ma zastosowania wymóg posiadania charakteru wolnostojącego. Okoliczność wykonania przedmiotowego obiektu poprzez dostawienie go do ściany murowanego budynku gospodarczego nr ..., nie wyklucza zatem zakwalifikowania go do kategorii wiat.
Dalej Sąd ten wyjaśnił, że uzyskane przez organ I instancji wyrysy z mapy zasadniczej dla przedmiotowej nieruchomości jednoznacznie świadczą, że wykonana przez inwestora wiata posiada inne wymiary niż rozebrana część budynku nr ... oraz że została ona usytuowana w innym miejscu niż rozebrana część tego budynku.
Niezależnie od powyższego Sąd I instancji stwierdził, iż zakres wykonanych robót budowlanych przesądza o tym, że nie można ich uznać za remont, a tym bardziej za bieżącą konserwację. Stanowiły one bowiem albo budowę nowego obiektu, albo co najmniej odbudowę obiektu wcześniej istniejącego w tym miejscu. Wyjaśniono, iż odbudowa obiektu wiąże się z jego uprzednim rozebraniem. Rozebranie takie wyklucza natomiast potraktowanie całości robót jako odtworzenia stanu pierwotnego o zakresie remontu, bowiem byłby to remont czegoś, co nie istnieje, jako że zostało właśnie rozebrane. Nie ma w związku z tym, jeżeli rozebrano wcześniej to, co ma zostać odtworzone, bezpośredniego znaczenia ani zakres takiego odtworzenia, ani rodzaj zastosowanych materiałów, ani proporcje robót w stosunku do skali całego obiektu, ani też wreszcie przyczyna, dla której miało miejsce przeprowadzenie odbudowy.
Wskazano, iż zeznania L. G. potwierdzają, iż wykonane roboty budowlane polegały na budowie przedmiotowej wiaty, a nie remoncie. L. G. potwierdził także, iż ściana tylna obiektu została przesunięta o około 20 cm w kierunku zachodnim.
W ocenie Sądu I instancji wskazywane przez skarżącą sprzeczności w zeznaniach świadków, dotyczące tego czy przed wykonaniem przedmiotowych robót na tym terenie istniał inny budynek gospodarczy, czy też go nie było, prawdopodobnie mogły zostać spowodowane, istniejącym pomiędzy stronami postępowania konfliktem. Rozbieżności te nie miały jednak istotnego znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zarówno bowiem w przypadku przyjętym przez organy tj. przy ustaleniu, że w miejscu istniejącej obecnie wiaty był usytuowany wcześniej inny obiekt budowlany, a także wówczas gdyby w miejscu tym nie było wcześniej żadnej zabudowy, stwierdzony w toku postępowania zakres wykonanych robót budowlanych należałoby i tak zakwalifikować jako budowę nowej wiaty. Zakresu robót budowlanych wykonanych przy jej realizacji nie można było bowiem uznać - jak chciałaby tego skarżąca, za remont istniejącego wcześniej na tym miejscu budynku gospodarczego.
Wiatę inwestor usytuował bowiem w ten sposób, że po pierwsze część przednia wiaty, posiadająca ścianę frontową z siatki stalowej, pokrywa się tylko w części z powierzchnią uprzedniego zaplecza budynku nr ... (w jego części północnej), po drugie zaś część tylnia wiaty, posiadająca ściany z płyt OSB, wykonana została jako dalsze przedłużenie zabudowy w głąb działki nr ..., w miejscu, w którym nie istniała wcześniej żadna zabudowa, w tym także obejmująca zaplecze budynku gospodarczego nr ....
Sąd I instancji zaznaczył, iż w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych niż obiekt pierwotny. Nie stanowi również remontu sytuacja, gdy roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Rozebranie określonych (zużytych) fragmentów obiektu wyklucza potraktowanie całości robót jako odtworzenia stanu pierwotnego o zakresie remontu, bowiem byłby to remont czegoś co nie istnieje, jako że zostało właśnie rozebrane. Natomiast naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów budynku w praktyce oznaczająca jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie obiektu przy zastosowaniu nowych i innych wyrobów budowlanych, niż użyto w stanie pierwotnym, nie może być rozumiana jako remont. Rekonstrukcja obiektu budowlanego, podobnie jak rewaloryzacja czy rewitalizacja, z uwagi na wymagany zakres wykonywanych robót budowlanych w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane oznaczają odbudowę obiektu budowlanego. Nie jest remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane jeżeli inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia rozbiera po kolei poszczególne ściany budynku, stawiając w ich miejsce nowe i traktując to jako odtworzenie pierwotnego stanu; takie działania inwestora mieszczą się w definicjach budowy lub przebudowy.
Zdaniem Sądu I instancji, w rozpatrywanej sprawie nie doszło także do odbudowy istniejącego wcześniej w tym miejscu budynku gospodarczego. Odbudowa obiektu budowlanego lub jego części zakłada, że odbudowany obiekt posiada takie same parametry, jakie obiekt posiadał w stanie pierwotnym. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła, albowiem wykonana przez inwestora wiata została usytuowana częściowo w innym miejscu niż rozebrany obiekt budowlany stanowiący zaplecze budynku nr ... Wykonana przez inwestora wiata nie jest ponadto funkcjonalnie powiązana z istniejącym budynkiem gospodarczym nr ... Inwestor wykorzystał jedynie część ściany tego budynku jako południowo-wschodnią ścianę wiaty. Nie można zatem ocenić przedmiotowej inwestycji, jako rozbudowy budynku gospodarczego nr ... Wykonane roboty budowlane należało zatem zakwalifikować do inwestycji polegających na budowie rozumianej jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu.
Dalej Sąd I instancji stwierdził, iż organ I instancji słusznie, postanowieniem z dnia 30 lipca 2012 r., wydanym na podstawie art.49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, nałożył na inwestora, w celu legalizacji przedmiotowej wiaty, obowiązek wykonania i przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia określonych dokumentów, o jakich mowa w art. 30 ustawy - Prawo budowlane, to jest ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej wiaty (ze względu na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), projektu zagospodarowania działki sporządzonego przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, rysunków zawierających określenie podstawowych wymiarów obiektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Ponieważ skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych na nią tym postanowieniem - organy obu instancji, przyjmując prawidłowo za podstawę wydanych decyzji przepis art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, nakazały J. G. rozbiórkę przedmiotowej wiaty.
Według Sądu I instancji organy nadzoru budowlanego prawidłowo określiły przedmiot postępowania, ograniczając go do części naziemnej wybudowanej wiaty. Zakresem rozbiórki nie mogły bowiem zostać objęte fundamenty poniżej poziomu terenu oraz posadzka. Jak wynika ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, elementy te nie zostały wykonane w ramach inwestycji zrealizowanej przez inwestora, lecz jedynie zostały wykorzystane, jako pozostałości po uprzednio istniejącym obiekcie budowlanym, stanowiącym zaplecze budynku nr ... W tym zakresie nie można było zatem zarzucić inwestorowi samowoli budowlanej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd I instancji zważył, że szkic, którego prawidłowość kwestionowała skarżąca, stanowi załącznik do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 24 lutego 2012 r., które nie dotyczyły przedmiotowej wiaty wykonanej przez skarżącą, lecz zostały przeprowadzone w sprawie dotyczącej zabudowy należącej do innych osób, położonej na tej samej nieruchomości. Szkic ten nie stanowił zatem materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, w której przeprowadzono oględziny w innym terminie, to jest w dniu 11 czerwca 2012 r.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą kwestii widocznych w ścianie budynku nr ... miejsc oparcia belek, Sąd I instancji podkreślił, że okoliczność, czy istnieją one na całej szerokości ściany, czy też jedynie w jej południowej części, nie stanowi okoliczności przesądzającej o kwalifikacji przedmiotowej wiaty jako budowy nowego obiektu budowlanego. Sąd wskazał, że w świetle wyrysu z mapy sytuacyjnej należy jednoznacznie stwierdzić, iż obiekt (lub dwa obiekty) stanowiące zaplecze budynku gospodarczego nr ... zostały usytuowane jako przedłużenie całej jego szerokości czyli tworzyły z nim zwarty prostokąt, a nadto wiata nie odtwarza kształtu i usytuowania istniejącego wcześniej zaplecza, nawet jeżeli przyjąć, że zaplecze to stanowiły dwa połączone ze sobą obiekty budowlane, jeden poprzednika prawnego skarżącej, a drugi sąsiada. Gdyby bowiem skarżąca wykonała jedynie roboty remontowe w stosunku do swojego obiektu budowlanego (gospodarczego), zarys tego obiektu nie uległby zmianie. Tymczasem z rysunku załączonego do oględzin z dnia 11 czerwca 2012 roku jasno wynika, że wiata ma kształt wieloboku, którego zarys wystaje poza przedłużenie zewnętrznej ściany istniejącego budynku gospodarczego murowanego (budynku nr ...). Zmianę usytuowania obiektu potwierdza również oświadczenie pełnomocnika skarżącej – L. G. złożone w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 11 czerwca 2012 r. Wobec tych ustaleń, które należało ocenić jako prawidłowe, fakt czy w miejscu przylegania wiaty do budynku nr ..., na jego ścianie, są miejsca oparcia belek, nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z tego samego powodu nieodniesienie się przez organ odwoławczy do tej okoliczności podnoszonej przez skarżącą w odwołaniu nie mogło zostać uznane za istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu I instancji również podnoszona przez skarżącą okoliczność braku związania wiaty z gruntem - wobec brzmienia art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, który wiaty nie zalicza do kategorii budynków, nie miała znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik J. G. zarzucił naruszenie:
- przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi poprzez naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie odniósł się do zarzutów skarżącej do treści szkicu stanowiącego załącznik do protokołu kontroli z dnia 24 lutego 2012 r., ul. P. nr ... M., podnoszącej, iż nie odzwierciedla on faktycznego rozmieszczenia usytuowanych na nieruchomości skarżącej obiektów, mimo, iż dokonane następnie ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku tyczyły wykroczenia przez skarżącą (w trakcie dokonywanych przez nią inwestycji) poza obręb wiaty, co w konsekwencji doprowadziło do uznania tychże czynności za odbudowę, nie remont, a tym samym - do nie uwzględnienia skargi na decyzję o rozbiórce części nadziemnej wiaty;
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 6 i 8 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez nietrafne przyjęcie, że wykonane przez J. G. w latach: 2010 - 2011 roboty w obrębie wiaty usytuowanej na terenie należącej doń nieruchomości - działce nr ... przy ul. P. ... w M. - miały charakter przebudowy lub odbudowy wcześniej stojącego na miejscu wiaty obiektu budowlanego, co z kolei obligowało skarżącą do zgłoszenia powyższego właściwemu organowi administracyjnemu, podczas gdy dowody zgromadzone w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wskazują na fakt przeprowadzenia remontu wiaty, a w konsekwencji - braku po stronie skarżącej obowiązku wynikającego z treści art. 30 ust. 1 pkt 1 i 3 ww. ustawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko, iż przedmiotowa wiata została jedynie wyremontowana. Murowane fundamenty, posadzki i część nadziemna wiaty wzniesione zostały w latach 50-tych ubiegłego wieku przez nieżyjącego K. G. Wszelkie roboty - inwestycje ponoszone przez skarżącą w obrębie wiaty miały charakter napraw bieżących i konieczności przeprowadzania stałego remontu budynku. Budynek ten był budynkiem częściowo murowanym, a częściowo drewnianym, skarżąca zmuszona była stopniowo odtwarzać stan pierwotny wiaty poprzez wymianę zużytych części na nowe. Konieczność ta wynikała z wieku wiaty, sposobu jej wykonywania oraz (braku) konserwacji po jej wybudowaniu. Fakt posługiwania się przez L. G. terminami mogącymi sugerować wykonywanie przebudowy czy odbudowy wiaty świadczy jedynie o niewłaściwej, niefachowej użytej przez wymienionego terminologii, nie zaś o faktycznym charakterze działań podejmowanych przez inwestora.
W skardze kasacyjnej wskazano nadto, iż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika aby analizie Sądu poddane zostały zarzuty skarżącej w przedmiocie treści załącznika do protokołu kontroli z dnia 24 lutego 2012 r., ul. P. nr ... M. oraz wskazanych śladów po belkach. Sąd I instancji nie odniósł się do tych zarzutów, mimo, iż słuszny interes skarżącej wymagał wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego w sprawie i wydania wyroku w oparciu o całokształt tego materiału, zważywszy, że przedmiotem oceny Sądu było ustalenie, czy działania skarżącej w obrębie wiaty miały charakter odbudowy, czy odtworzenia - a tym samym - czy wymagały w związku z zamiarem ich wykonania podjęcia odpowiednich kroków prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być: (1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub (2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, oraz precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie możliwego istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Dalej zauważyć należy, iż przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - choć nie jest to wyraźnie wyartykułowane, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Powołanie się na obie podstawy wymaga rozważenia w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, iż stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyrok z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, iż nie jest on trafny.
Nie są bowiem oparte na prawdzie twierdzenia skarżącej jakoby Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie odniósł się do zarzutów skarżącej do treści szkicu stanowiącego załącznik do protokołu kontroli z dnia 24 lutego 2012 r. Do tychże zarzutów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odniósł się bowiem na s. 17-18 uzasadnienia wyroku wskazując, że szkic, którego prawidłowość kwestionowała skarżąca, stanowi załącznik do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 24 lutego 2012 r., które nie dotyczyły przedmiotowej wiaty wykonanej przez skarżącą, lecz zostały przeprowadzone w sprawie dotyczącej zabudowy innych osób na tej samej nieruchomości. Nie stanowił on zatem materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, w której przeprowadzono oględziny w innym terminie, to jest w dniu 11 czerwca 2012 r.
Sąd I instancji dokonał zatem oceny tegoż dokumentu i aczkolwiek użył niezbyt fortunnego sformułowania, że nie stanowił on materiału dowodowego przedmiotowej sprawy w sytuacji gdy dokument ten znajduje się w aktach sprawy i jest wskazywany w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji jako przesłanka wszczęcia postępowania legalizacyjnego, to jednak istota stanowiska Sądu sprowadzała się do wskazania, że w oparciu o tenże dowód nie zostały poczynione definitywne ustalenia faktyczne w sprawie, w tym w szczególności dotyczące wymiarów, czy tez lokalizacji przedmiotowej wiaty na działce.
Tak rozumiane stanowisko Sądu I instancji zasługuje na pełną aprobatę, albowiem jak wynika tak z uzasadnienia zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku, jak i z uzasadnień wydanych w sprawie decyzji organów nadzoru budowlanego, zarówno organy te, jak i kontrolujący ich działania Sąd opierały swoje ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie wymiarów, kształtu i lokalizacji przedmiotowej działki na gruncie wyłącznie na wynikach oględzin przeprowadzonych w dniu 11 czerwca 2012 r., oględziny z dnia 24 lutego 2012 r. traktując jedynie jako wstępną przesłankę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, ze względu na to, iż oględziny te – przeprowadzone w ramach innego postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku J. G. w stosunku do innej zabudowy występującej na tej działce wykazały występowania na tejże działce chaotycznej zabudowy i szeregu obiektów budowlanych, w tym przedmiotowej wiaty, co do których organy powzięły wątpliwości co do legalności ich pobudowania. Znamiennym jest przy tym, iż organy administracji nigdy nie powoływały się w swoich orzeczeniach na wyniki oględzin z dnia 24 lutego 2014 r. jako źródło wiedzy o usytuowaniu na działce, kształcie i wymiarach przedmiotowej wiaty i przeprowadziły w dniu 11 czerwca 2012 r. kolejne oględziny dotyczące wyłącznie tegoż obiektu, co wyraźnie wskazuje, że samodzielnie powzięły wątpliwości co do wartości dowodowej oględzin, w tym w szczególności pomiarów i szkicu wykonanych podczas oględzin z dnia 24 lutego 2012 r. i poprzez przeprowadzenie kolejnych oględzin uzupełniły w niezbędnym zakresie materiał dowodowy sprawy.
Podkreślić należy, iż stwierdzenie w ramach ustalonego zarówno przez organy administracji jak i Sąd I instancji stanu faktycznego, że zrealizowana przez skarżącą wiata wykroczyła poza obrys, innej pierwotnie istniejącej w tym miejscu zabudowy poczynione zostało nie w oparciu o szkic stanowiący załącznik do protokołu oględzin z dnia 24 lutego 2012 r., lecz w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, na jaki złożyły się zarówno wyniki oględzin z dnia 11 czerwca 2012 r., jak i zeznania przesłuchanych w sprawie świadków praz wyposy z rejestru gruntów dokumentujące wcześniejszy sposób zagospodarowania przedmiotowej działki i istniejącą na niej zabudowę.
Takie działanie organów administracji odpowiadało niewątpliwie wymogom określonym w przywołanych w podstawie skargi kasacyjnej przepisach art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., albowiem realizowało zarówno zasadę legalizmu w działaniach organów administracji, jak i zasadę prawdy obiektywnej oraz mieściło się w granicach swobodnej oceny dowodów.
Nieprawdziwe okazały się również podniesione jedynie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty jakoby Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu swojego orzeczenia do podnoszonych w skardze zarzutów skarżącej dotyczących stwierdzenia istnienia "śladów po belkach", to jest miejsc oparcia belek, które zostały po uprzednio istniejącym miejscu wiaty budynku gospodarczym.
Do powyższego zagadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odniósł się bowiem wprost na s. 18 uzasadnienia wyroku wskazując, że fakt czy w miejscu przylegania wiaty do budynku gospodarczego na jego ścianie, są miejsca oparcia belek, nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem okoliczność, czy miejsca oparcia belek istnieją na całej szerokości ściany, czy też jedynie w jej południowej części, nie stanowi okoliczności przesądzającej o kwalifikacji przedmiotowej wiaty jako budowy nowego obiektu budowlanego, w sytuacji gdy w świetle wyrysu z mapy sytuacyjnej (karta 8b akt administracyjnych organu I instancji) należy jednoznacznie stwierdzić, że obiekt (lub dwa obiekty) stanowiące zaplecze budynku gospodarczego zostały usytuowane jako przedłużenie całej jego szerokości czyli tworzyły z nim zwarty prostokąt, a jednocześnie wiata nie odtwarza kształtu i usytuowania istniejącego wcześniej zaplecza, nawet jeżeli przyjąć, że zaplecze to stanowiły dwa połączone ze sobą obiekty budowlane, jeden poprzednika prawnego skarżącej, a drugi sąsiada. Gdyby bowiem skarżąca wykonała jedynie roboty budowlane remontowe w stosunku do swojego obiektu budowlanego (gospodarczego), zatem zarys tego obiektu nie uległby zmianie. Tymczasem z rysunku załączonego do oględzin z dnia 11 czerwca 2012 r. jasno wynika, że wiata ma kształt wieloboku, którego zarys wystaje poza przedłużenie zewnętrznej ściany istniejącego budynku gospodarczego murowanego, a zmianę usytuowania obiektu potwierdza również oświadczenie L. G. złożone w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 11 czerwca 2012 r., podczas których potwierdził on, że w latach 2010-2011 wykonano roboty budowlane polegające na rozebraniu istniejących wcześniej ścian murowanych obiektu budowlanego oraz przesunięciu ściany tylnej obiektu o około 20 cm w kierunku zachodnim. Powyższą ocenę dokonaną przez Sąd I instancji Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela.
Nie znajdują także uzasadnionych podstaw twierdzenia strony skarżącej kasacyjnie podnoszone w powiązaniu z zarzutem naruszenia prawa materialnego jakoby zgromadzone w sprawie dowody zostały przez Sąd I instancji niewłaściwie ocenione, co sprawdziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Strona skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała bowiem na czym konkretnie uchybienia Sądu I instancji przy ustalania stanu faktycznego sprawy miałyby polegać ograniczając się do stwierdzenia, że dowody zgromadzone w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wskazują na fakt przeprowadzenia remontu wiaty, na co w ocenie strony skarżącej kasacyjnie wskazują zeznania przesłuchanych w sprawie tych świadków, którzy potwierdzili fakt ciągłości istnienia wiaty od jej postawienia w katach 50 ub. wieku oraz remontowania jej przez skarżącą (jak. L. G., A. G., P. R., A. S.), w odróżnienie od pozostałych świadków, w. ogóle kwestionujących fakt istnienia przed rokiem 2011 wiaty we wskazanym miejscu.
Zauważyć zaś należy, iż Sąd I instancji dokonał omówienia i oceny wszystkich przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego dowodów, w tym dowodów z zeznań świadków wskazywanych przez skarżącą kasacyjnie, a poczynione ustalenia faktyczne oparł na tychże środkach dowodowych ocenianych w ich wzajemnym powiązaniu. Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż również z zeznań świadków przywoływanych przez skarżącą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, mających rzekomo wskazywać, iż zakres przeprowadzonych przez nią robót ograniczał się do remontu istniejącego obiektu, a uznanych za wiarygodne przez orzekający w sprawie Sąd I instancji wynika, że wykonanie przedmiotowej wiaty poprzedzone było rozebraniem uprzednio istniejącego budynku o odmiennym kształcie, a zbliżonych gabarytach. Dowody z zeznań tych świadków nie stoją zatem w jakiejkolwiek sprzeczności z ustalonym przez organy, a zaaprobowanym przez Sąd I instancji stanem faktycznych sprawy.
Co za tym idzie nie sposób przedstawić Sądowi I instancji skutecznie zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego poprzez zaaprobowanie wydania zaskarzonej decyzji administracyjnej z naruszeniem wskazywanych w skardze przepisów K.p.a., albowiem do naruszeń tego rodzaju nie doszło.
Przechodząc do oceny drugiego z zarzutów kasacyjnych zauważyć w pierwszym rzędzie należy, iż w sytuacji, gdy postawione zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego uznane zostały za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny przystąpić może do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, przy czym ocenia je w oparciu o ustalony wcześniej w sprawie stan faktyczny. Brak skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania powoduje, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążące stają się ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 181/04, ONSAiWSA 2004, Nr 2, poz. 36).
Inaczej rzecz ujmując gdy strona skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym, w odniesieniu do którego zarzuca niewłaściwe zastosowanie określonych przepisów, ocena zasadności tych zarzutów może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś, na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy.
W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, że zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 6 i 8 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane skutkującą nietrafnym przyjęciem, że wykonane przez J. G. w latach 2010 - 2011 roboty w obrębie wiaty usytuowanej na terenie należącej doń nieruchomości - działce nr ... przy ul. P. ... w M. - miały charakter przebudowy lub odbudowy wcześniej stojącego na miejscu wiaty obiektu budowlanego, podczas gdy dowody zgromadzone w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wskazują na fakt przeprowadzenia remontu wiaty musi być badany przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Sąd I instancji, to jest przy przyjęciu, że zrealizowane przez skarżącą roboty budowlane polegały na rozbiórce, aż do poziomu fundamentów obiektów, które istniały w miejscu obecnej wiaty, a były to: murowany budynek gospodarczy przylegający do murowanego budynku gospodarczego i drewniany obiekt gospodarczy, a następnie na budowie przedmiotowej wiaty o powierzchni zabudowy 11,67 m2 w miejscu rozebranych obiektów, z jednoczesnym "przesunięciem" ściany tylnej wiaty (o długości 5,25 m) w kierunku zachodnim, o ok. 20 cm w stosunku do rozebranej wcześniej ściany murowanej, budowę nowych ścian: bocznej z płyt OSB i frontowej oraz zamocowanie siatki do boku wiaty (w części pozbawionej ściany) oraz wykonanie zadaszenia wspartego na słupkach drewnianych o dachu wielospadowym, w sytuacji gdy pierwotnie istniejący budynek miał dach jednospadowy.
Taki zakres prac, to jest rozbiórka ścian i dachu istniejącego obiektu i pobudowanie w tym miejscu nowych ścian i dachu dwuspadowego, dodatkowo przesuniętych względem obiektu uprzednio istniejącego o tworzących wiatę o odmiennym od wcześniejszego budynku obrysie nie mógł zostać uznany za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Zgodnie z definicją legalną zawarta w tym przepisie przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Remontem nie mogą być zatem roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa ta polegałaby na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego elementów i zastąpieniu ich nowymi.
Powyższe oznacza, iż w zaskarżonym orzeczeniu Sądu I instancji dokonano prawidłowej wykładni art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, trafnie przyjmując, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych niż obiekt pierwotny, a rozebranie obiektu wyklucza potraktowanie całości robót jako odtworzenia stanu pierwotnego o zakresie remontu, bowiem byłby to remont czegoś co nie istnieje, jako że zostało właśnie rozebrane, podczas gdy konieczną cechą remontu w rozumieniu ustawy Prawo budowlane jest by roboty budowlane były wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym.
Z wskazanych wyżej względów wykonane przez stronę skarżącą kasacyjnie prace budowlane nie mogły być uznane za remont, co też słusznie uczynił Sąd I instancji, prawidłowo przyjmując, że prace te stanowiły budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, bowiem polegały na wykonaniu nowego obiektu budowlanego o odmiennych wymiarach, kształcie i położeniu na działce niż uprzednio istniejący obiekt budowlany, który został rozebrany.
Wobec trafnego ustalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że przedmiotowe roboty budowlane nie stanowiły remontu, lecz budowę obiektu budowlanego w postaci wiaty o powierzchni 11,67 m2, nie sposób również przypisać Sądowi I instancji naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego polegającego na niewłaściwym zastosowaniu tegoż przepisu. W ówczesnym stanie prawnym budowa wiat i altan o powierzchni zabudowy do 25 m2 zwolniona była na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a jednocześnie na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 tej samej ustawy wymagała zgłoszenia.
Zauważyć wreszcie należy, iż sposób skonstruowania skargi kasacyjnej nie pozwala na jej pełne rozpoznanie, albowiem strona skarżąca nie wskazała na czym polegać miałaby obraz art. 30 ust. 1 pkt 3, względnie art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego, a żadna z wskazanych wyżej jednostek redakcyjnych art. 30 Prawa budowlanego w ówczesnym brzmieniu nie dotyczyła bowiem obiektów budowlanych w postaci wiat lub altan.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI