II OSK 1835/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że nie posiadała ona interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, mimo późniejszego nabycia części terenu inwestycji.
Gmina wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję GINB umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Gmina zarzucała naruszenie przepisów KPA i PB, twierdząc, że posiadała interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, ponieważ nabyła część terenu inwestycji po wydaniu pozwolenia. NSA uznał, że późniejsze nabycie części terenu inwestycji, który nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, nie daje Gminie statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę Gminy na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja GINB utrzymała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego, która z kolei umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Pruszkowskiego z dnia 29 maja 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku hotelowego "aparthotel" dla spółki [...]. Gmina zarzucała naruszenie przepisów P.p.s.a., K.p.a. oraz P.b., argumentując, że posiadała interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty. Kluczowym argumentem Gminy było nabycie przez nią, po wydaniu pozwolenia na budowę, części terenu inwestycji (działka nr [...]) oraz fakt, że inwestycja miała być obsługiwana komunikacyjnie przez działkę drogową (nr [...]) będącą w zarządzie Gminy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że późniejsze nabycie przez Gminę części terenu inwestycji, który nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, nie nadaje jej statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. Podkreślono, że Gmina nie wstąpiła w rolę inwestora ani nie przejęła pozwolenia na budowę. Ponadto, NSA odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym sam fakt, że inwestycja będzie skomunikowana z działką drogową stanowiącą drogę publiczną, nie uprawnia gminy do uznania jej za stronę postępowania. Sąd uznał, że Gmina nie wykazała, aby jej działki znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji, co było warunkiem koniecznym do uznania jej za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. W związku z tym, nie było podstaw do uchylenia decyzji umarzającej postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie części terenu inwestycji po dacie ostateczności pozwolenia na budowę nie nadaje podmiotowi statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli nabyty teren nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
Gmina nabyła działkę drogową po wydaniu pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że samo nabycie części terenu inwestycji, który nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, nie daje legitymacji do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Gmina nie wstąpiła w rolę inwestora ani nie przejęła pozwolenia. Ponadto, fakt, że inwestycja będzie skomunikowana z drogą publiczną, nie czyni gminy stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 28 § 2
Ustawa Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 3 § 20
Ustawa Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, rozumianego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane "z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu".
K.p.a. art. 10 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 73 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 105 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 40
Ustawa Prawo budowlane
Tryb przejęcia pozwolenia na budowę przez inny podmiot.
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podstawa nabycia przez Gminę własności działki wydzielonej z nieruchomości w użytkowaniu wieczystym.
u.d.p. art. 43
Ustawa o drogach publicznych
Przepisy dotyczące ograniczeń w zagospodarowaniu otoczenia ze względu na drogi.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie części terenu inwestycji po dacie ostateczności pozwolenia na budowę nie nadaje statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jeśli teren nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Sam fakt, że inwestycja będzie skomunikowana z drogą publiczną, nie czyni gminy stroną postępowania. Gmina nie wykazała, aby jej działki znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Odrzucone argumenty
Gmina posiadała interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z uwagi na nabycie części terenu inwestycji. Gmina posiadała interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z uwagi na fakt, że inwestycja będzie skomunikowana z działką drogową będącą w jej zarządzie. Gmina została pozbawiona możliwości zapoznania się z projektem budowlanym, co powinno być podstawą do wykazania interesu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Teza forsowana przez Gminę w skardze kasacyjnej ujawnia zagadnienie prawne, które wymaga w tej sprawie rozstrzygnięcia. czy w przypadku nabycia przez dany podmiot (Gminę) części terenu określonego w pozwoleniu na budowę jako teren inwestycji po dacie, gdy pozwolenie na budowę stało się ostateczne, podmiot ten wtórnie uzyskuje status strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, a w szczególności, czy może w oparciu o taki status skutecznie zainicjować jeden z trybów nadzwyczajnych, na przykład złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę (art. 156 K.p.a.)? W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe pytanie należy odpowiedzieć przecząco. Teren działki nr [...] nie jest terenem, na który projektowany obiekt budowlany oddziałuje, a w każdym razie w skardze kasacyjnej nie wskazano żadnego wpływu inwestycji na nowowydzieloną działkę drogową Gminy. Nie ma znaczenia z punktu widzenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. okoliczność, którą mylnie eksponuje się w skardze kasacyjnej, że działka nr [...] zawierała się w ewidencyjnych graniach niegdysiejszej działki inwestycyjnej nr [...], gdyż Gmina nie przejęła statusu inwestora (o czym wyżej). Niezasadny jest również argument, że status Gminy jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę mógłby wynikać z kompetencji jej organu wykonawczego, jako zarządcy drogi, do wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu. nie ma podstaw do uznania gminy za stronę postępowania z tego tylko powodu, że inwestycja będzie skomunikowana z działką drogową stanowiącą drogę publiczną.
Skład orzekający
Jan Szuma
sprawozdawca
Robert Sawuła
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, w szczególności w kontekście późniejszego nabycia części terenu inwestycji lub zarządu drogą publiczną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której gmina nabyła część terenu inwestycji po wydaniu pozwolenia na budowę i nie wykazała wpływu inwestycji na jej działkę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla samorządów i inwestorów. Wyjaśnia granice legitymacji procesowej po nabyciu nieruchomości.
“Czy gmina może unieważnić pozwolenie na budowę, kupując kawałek terenu po fakcie?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1835/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-08-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Szuma /sprawozdawca/ Robert Sawuła /przewodniczący/ Tomasz Zbrojewski Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Sygn. powiązane VII SA/Wa 2662/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-04-05 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2662/22 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2022 r., znak DOA.7110.257.2022.KBL w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2662/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy [...] (zwana dalej "Gminą") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Głównym Inspektorem") z dnia 12 października 2022 r., nr DOA.7110.257.2022.KBL utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego (zwanego dalej "Wojewodą") z dnia 13 lipca 2022 r., nr 644/OPON/2022. Drugą z wymienionych wyżej decyzji umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Pruszkowskiego (zwanego dalej "Starostą") z dnia 29 maja 2020 r., nr 745/2020 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o.o. z siedzibą w Kobyłce pozwolenia na budowę budynku hotelowego "aparthotel" z parkingiem, wewnętrzną instalacją gazową, zbiornikiem retencyjnym na wody opadowe, przeciwpożarowym zbiornikiem wodnym, wentylacją mechaniczną, drogą wewnętrzną i infrastrukturą techniczną na działce nr [...], obręb [...] w gminie [...]. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 5 kwietnia 2023 r. wniosła Gmina zarzucając naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez oddalenie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja została wydana w sytuacji, gdy organ w nienależyty sposób wyjaśnił stan faktyczny sprawy, w szczególności w zakresie interesu prawnego Gminy do bycia stroną postępowania; nie dokonano też dostatecznie wnikliwych ustaleń i ocen, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a., art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w tym miejscu należy przyjąć, że zarzut dotyczy brzmienia przepisu aktualnego na datę decyzji Starosty – tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm., dalej "P.b.") oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na niewłaściwe uznanie, że Gmina nie miała interesu prawnego do bycia stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, co wedle skarżącej miało wynikać z zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nienależycie przeprowadzonego postępowania w tym zakresie i nierozważenia w sposób wszechstronny argumentacji strony. W ocenie Gminy organ był zobowiązany do wszechstronnego przeprowadzenia postępowania, a prawidłowo dokonane ustalenia doprowadziłyby do wniosku, że Gmina posiadała legitymację do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty – chociażby z tego powodu, ze jest właścicielem działki, która została wskazana jako obszar samej inwestycji; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. i art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na niewykazanie przez stronę interesu prawnego, podczas gdy Gmina została pozbawiona możliwości zapoznania się z projektem budowlanym, która to czynność powinna być podstawową w kontekście wezwania do wykazania interesu prawnego; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art 105 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi i zaakceptowanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję umarzającą postępowanie, podczas gdy nie było podstaw do uznania, że to postępowanie powinno ulec umorzeniu (zdaniem Gminy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty został złożony przez podmiot posiadający interes prawny). Wskazując na powyższe Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez jej uwzględnienie. Zwróciła się także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "P.p.s.a.") wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Wprawdzie w skardze kasacyjnej wywiedziono zarzuty dotyczące niedostatków ustaleń faktycznych poczynionych przez organy (wskazano na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 i 11 K.p.a.), czego miał zdaniem Gminy nie dostrzec Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszając art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a., jednakże z uwagi na treść argumentacji skargi kasacyjnej Gminy należy przede wszystkim skoncentrować się na zarzucie naruszenia art. 28 ust. 2 P.b., skądinąd też powiązanym z przepisami K.p.a. (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.) W tym miejscu wypada nadmienić, że w toku postępowania administracyjnego Gmina wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia na działce nr [...] wskazywała na przysługujące jej prawa do działek nr [...], [...] i [...] oraz posiadanie działek nr [...], [...] położonych w otoczeniu kwestionowanej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przeanalizował związane z tym zagadnienia, w szczególności ocenił relacje zachodzące pomiędzy działką inwestycyjną (nr [...]), a wyżej wymienionymi działkami w aspekcie zachodzących oddziaływań (zob. zwłaszcza s. 7-9 uzasadnienia wyroku). Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że działka nr [...] została podzielona na działki [...], [...] i [...], które znajdują się w użytkowaniu wieczystym [...] sp. z o.o. Działka nr [...] została przeznaczona pod poszerzenie drogi gminnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że ewentualny interes prawny skarżącej należało rozpatrywać w kontekście ograniczenia zagospodarowania działki nr [...] (własność Gminy), ewentualnie działek nr [...] i [...]. Sąd zaznaczył, że prawo użytkowania działek nr [...] i [...] nie jest prawem rzeczowym, z którego co do zasady można wywodzić swój interes prawny. Sąd nie dopatrzył się występowania pomiędzy działkami, do których tytuł prawny zgłosiła Gmina, a działką inwestycyjną relacji, która uzasadniałaby legitymację Gminy jako strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na rzecz [...] sp. z o.o. Argumentacja skargi kasacyjnej, które jest obecnie rozpatrywana, zawęża nieco pole badania sprawy. Po pierwsze Gmina koncentruje się na uwypukleniu jej prawa do działki nr [...] oraz faktu wydzielenia tej działki z obszaru samej inwestycji. Jest poza sporem, że działka nr [...] została wydzielona z działki nr [...] na skutek decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 1 marca 2022 r., nr 132.2022, GR.6831.47.2021 (kopia tej decyzji znajduje się w aktach) i w następstwie tego przeszła na własność Gminy na mocy art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (na wskazanej decyzji podziałowej tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.). Potwierdzają to dane ksiąg wieczystych: działka nr [...] wydzielona została z nieruchomości pozostającej w użytkowaniu wieczystym [...] sp. z o.o. ([...]) i następnie odłączona od tej księgi wieczystej i wpisana do księgi wieczystej [...] obejmującej zespół działek drogowych Gminy. Podsumować można, że Gmina, co zresztą eksponuje się w skardze kasacyjnej, stała się właścicielem części terenu inwestycji (działka nr [...]), dla którego Starosta dnia 29 maja 2020 r. wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku hotelowego (pierwotnie działka nr [...]). W skardze kasacyjnej Gmina stara się przekonać, że powinna być ona legitymowana do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 29 maja 2020 r. – wszakże, jak podkreśliła, jest obecnie właścicielem części gruntu, dla którego wydano to pozwolenie. Teza forsowana przez Gminę w skardze kasacyjnej ujawnia zagadnienie prawne, które wymaga w tej sprawie rozstrzygnięcia. Otóż należy odpowiedzieć na pytanie: czy w przypadku nabycia przez dany podmiot (Gminę) części terenu określonego w pozwoleniu na budowę jako teren inwestycji po dacie, gdy pozwolenie na budowę stało się ostateczne, podmiot ten wtórnie uzyskuje status strony postępowania o udzielenie pozwolenie na budowę, a w szczególności, czy może w oparciu o taki status skutecznie zainicjować jeden z trybów nadzwyczajnych, na przykład złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę (art. 156 K.p.a.)? W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe pytanie należy odpowiedzieć przecząco. W warunkach sprawy Gmina w 2020 r., gdy Starosta wydał kwestionowane pozwolenie na budowę, nie była właścicielem działki [...], a więc z tego tytułu bezspornie nie była stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę i nie stała się nią aż do momentu jego ostatecznego zakończenia. Należy zastanowić się wreszcie, czy przez nabycie przez Gminę pasa gruntu pod drogę – działki nr [...], stanowiącej dotychczas formalnie teren inwestycji, nie doszło do formy sukcesji praw strony na Gminę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taki skutek nie nastąpił. Teren działki nr [...], jeszcze jako element część powierzchni działki nr [...], był uwzględniony geometrycznie jako teren inwestycji, ale tylko dlatego, że zawierał się w obszarze działki ewidencyjnej inwestora. Gmina po wydaniu spornego pozwolenia na budowę nie wstąpiła w rolę inwestora, gdyż w tym celu musiałaby przejąć pozwolenie na budowę w trybie art. 40 P.b., co bezspornie nie nastąpiło. Powyższe oznacza, że choć Gmina nabyła skrajny pas gruntu niegdyś zawierający się w graniach działki inwestora, nadal jej status jako podmiotu ewentualnie uprawnionego do uruchomienia postępowania nadzwyczajnego, powinien być rozpatrywany przez pryzmat art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. Teren stanowiący działkę nr [...] nie jest terenem, na który projektowany obiekt budowlany oddziałuje, a w każdym razie w skardze kasacyjnej nie wskazano żadnego wpływu inwestycji na nowowydzieloną działkę drogową Gminy. Skarżąca kasacyjnie nie wskazuje na jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie działki nr [...] (w kontekście art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. w brzmieniu aktualnym na datę decyzji Starosty). W tym miejscu wypada dodać, że art. 3 pkt 20 P.b. stanowiący o obszarze oddziaływania obiektu, stanowi o ograniczeniach w zagospodarowaniu związanych "z tym obiektem", a więc obiektem budowlanym w danym przypadku projektowanym. Nie ma znaczenia z punktu widzenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. okoliczność, którą mylnie eksponuje się w skardze kasacyjnej, że działka nr [...] zawierała się w ewidencyjnych graniach niegdysiejszej działki inwestycyjnej nr [...], gdyż Gmina nie przejęła statusu inwestora (o czym wyżej). Istotne jest to, że działka ta obecnie, jako przedmiot własności Gminy, nie zawiera się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Podsumowując należy stwierdzić, że akcentowana przez Gminę w skardze kasacyjnej okoliczność nabycia działki nr [...], wydzielonej z działki nr [...], co nastąpiło blisko dwa lata po wydaniu spornego pozwolenia na budowę, nie uzasadnia przyznania Gminie statusu strony uprawnionej do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. Jeszcze raz podkreślić należy, że Gmina ani nie wstąpiła w rolę inwestora, ani nabyta przez nią działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Drugi argument na poparcie legitymacji Gminy w kwestionowaniu decyzji Starosty z dnia 29 maja 2020 r. skarżąca kasacyjnie łączy z faktem przylegania do terenu inwestycji drogi publicznej będącej w jej zarządzie – działki nr [...] oraz z faktem istnienia zjazdu z niej. W skardze kasacyjnej Gmina stara się przekonać, że dojdzie do oddziaływania inwestycji na drogę pozostającą w jej zarządzie, a wystarczy w tym kontekście dostrzec istnienie przepisów stanowiących, że inwestor przy projektowaniu musiał brać pod uwagę przebieg drogi i dostosować się do niej lokalizację inwestycji w kontekście przepisów szczególnych. W stosunku do działek drogowych istnieją przepisy, które nakazują zachowanie odpowiedniej odległości od drogi przy projektowaniu inwestycji, a to, zdaniem Gminy, uzasadnia, że "te działki drogowe znajdują się w obszarze oddziaływania". W ocenie Gminy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zauważył też, że Wojewoda przyznał, iż obsługa komunikacyjna terenu inwestycyjnego będzie realizowana przez dostęp do działki drogowej nr [...], która jest w użytkowaniu i zarządzie Gminy. Wedle skarżącej kasacyjnie "już ten sam fakt uprawnia do uznania interesu Gminy [...], która będzie musiała wyrazić zgodę na zjazd na jej nieruchomość, by obszar inwestycji zyskał obsługę komunikacyjną". Stanowisko Gminy dotyczące relacji pomiędzy działką drogową nr [...] a projektowaną inwestycją nie jest trafne. Jak już zaznaczono wyżej, przy okazji rozważań dotyczących działki nr [...], obszar oddziaływania obiektu, to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane "z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu". Dla wykazania statusu Gminy jako strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę w rozważanym przypadku należało wskazać na przepisy, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich w związku z budową budynku hotelowego z parkingiem (i innymi elementami) na działce nr [...]. Takich przepisów Gmina w skardze kasacyjnej nie wskazała, w tym także w odniesieniu do działki nr [...]. Gdy chodzi natomiast o ograniczenia odległościowe dotyczące budowy obiektów budowlanych od dróg, to skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała jakie regulacje ma na myśli. Można się domyślać, iż chodzi o normy odległościowe określone w art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 320). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca w tym kontekście uwagę, że są to przepisy wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia ze względu na drogi, a nie ograniczające budowę dróg ze względu na inne obiekty budowlane. Niezasadny jest również argument, że status Gminy jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę mógłby wynikać z kompetencji jej organu wykonawczego, jako zarządcy drogi, do wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu. Ten wątek prawny nie został w skardze kasacyjnej rozwinięty w oparciu o szerszy kontekst normatywny i ma on charakter jedynie argumentu na poparcie zarzutu naruszenia przede wszystkim art. 28 ust. 2 P.b. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje więc podstaw, aby wobec ograniczonego zakresu podstaw kasacyjnych przedstawiać z urzędu szersze rozważania prawne, zwłaszcza w kontekście przepisów ustawy o drogach publicznych, do których skarga kasacyjna nie nawiązuje. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ograniczy się więc jedynie do przywołania tezy zaprezentowanej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2680/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w którego uzasadnieniu szeroko uargumentowano, iż nie ma podstaw do uznania gminy za stronę postępowania z tego tylko powodu, że inwestycja będzie skomunikowana z działką drogową stanowiącą drogę publiczną. Stanowisko wyrażone we wskazanym wyroku należy podzielić i odnieść do okoliczności niniejszej sprawy. Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a., art. 28 ust. 2 P.b. oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora badano potencjalne objęcie oddziaływaniem projektowanych obiektów budowlanych wszystkich działek, co do których prawa zgłosiła Gmina na etapie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie zaakceptował tę decyzję, poszerzając zakres rozważań prawnych dotyczących relacji z działką drogową (s. 8-9 uzasadnienia wyroku) i nie dopatrując się wskazanych przez Gminę naruszeń. Z tych samych powodów nie naruszono też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazanych w skardze kasacyjnej: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 w zw. z art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. i art 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 K.p.a. Ustalony stan faktyczny pozwalał na stwierdzenie, że żadna z działek, co do której tytułem prawnym wylegitymowała się Gmina, nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją Starosty z dnia 29 maja 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o.o. z pozwolenia na budowę. Zachodziły zatem podstawy, aby Główny Inspektor utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie nieważnościowe zainicjowane przez Gminę (art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.) Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. i art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na niewykazanie przez stronę interesu prawnego, podczas gdy Gmina została pozbawiona możliwości zapoznania się z projektem budowlanym, która to czynność "powinna być podstawową w kontekście wezwania do wykazania interesu prawnego". Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że będąc związanym podstawami skargi kasacyjnej rozpatrywał sprawę w zakresie wyznaczonym we wniesionym środku zaskarżenia. Na etapie zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji Gmina podniosła tylko, jako sporne, kwestie relacji projektowanego obiektu budowlanego do działki nr [...] i działki drogowej nr [...]. Cechy żadnej z tych nieruchomości (drogi) oraz odległość od projektowanego obiektu budowlanego nie pozwalają zidentyfikować jakiegokolwiek oddziaływania na ich zagospodarowanie, natomiast Gmina nie rozwinęła argumentacji w tym zakresie. W skardze kasacyjnej nie wskazano, co istotne, na inne "narażone" z uwagi na inwestycję (pod kątem możliwości zagospodarowania w tym zabudowy) działki Gminy i nie podano chociażby potencjalnie jakiego rodzaju oddziaływania między nimi a projektowanym obiektem budowlanym mogłyby być brane pod uwagę. Naczelny Sąd Administracyjny nadmienia przy tym, że jak wynika z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty, dokładne parametry kwestionowanej inwestycji były Gminie dobrze znane już na etapie jego sporządzania, gdyż zostały one w nim szczegółowo opisane z powołaniem na projekt budowlany oraz w relacji do przepisów planu miejscowego. W takich okolicznościach Sąd nie dopatrzył się wpływu zarzucanych naruszeń art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 K.p.a. na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesione przez w skardze kasacyjnej zarzuty za nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI