II OSK 1835/19

II OSK 1835/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2019-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 973/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-09-05
I OSK 78/21 - Wyrok NSA z 2022-12-19
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 61 par. 3 i par. 4, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W. D.i A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...]stycznia 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej W. D. i A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 973/18 oddalającego skargę W. D. i A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]oraz poprzedzającej ją decyzji Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...]
Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 lutego 2018 r. W. D. i A. sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie wnieśli skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...]. Wniosek o wstrzymanie wykonania skarżący uzasadnili prawdopodobieństwem uchylenia powyżej powołanych decyzji w toku postępowania wznowieniowego, toczącym się postępowaniem egzekucyjnym oraz zajęciem środków pieniężnych strony skarżącej.
Postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 973/18, WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że, po pierwsze, wstrzymanie wykonania aktu może nastąpić tylko na wniosek skarżącego, ale jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku (sąd nie może orzekać o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu), a po drugie, wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć zaskarżonego aktu. Dopiero w przypadku, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także aktów wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zatem zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Nie jest możliwe wstrzymanie wykonania aktu organu stopnia podstawowego, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonego do Sądu aktu.
WSA uznał, że w związku z tym, że skarżący nie wystąpili o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji objętych wnioskiem.
Ponadto, Sąd wskazał, że przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Rozstrzygnięciem takim nie jest zaskarżona decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Nie przyznaje ona stronie uprawnień, ani nie nakłada żadnych obowiązków. Tym samym, z uwagi na charakter zaskarżonego orzeczenia wydanego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego nie można mówić o ewentualnym powstaniu skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem WSA okoliczność ta nie zezwala na zastosowanie w sprawie instytucji ochrony tymczasowej.
WSA stwierdził również, że skarżący nie przedstawili argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, w szczególności nie wskazali, na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda lub nieodwracalne skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu pierwszej instancji, za uwzględnieniem wniosku nie może przemawiać podniesione przez pełnomocnika skarżących duże prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, a także okoliczność zajęcia w trybie postępowania egzekucyjnego środków pieniężnych strony skarżącej bez wykazania, czy zajęcie to może spowodować dla strony znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
Postanowienie powyższe zostało doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżących w dniu 28 maja 2018 r. i nie zostało zaskarżone.
Wyrokiem z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 973/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. D. i A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 20 grudnia 2018 r. skarżący wnieśli skargę kasacyjną od powołanego wyroku. W skardze kasacyjnej strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...]stycznia 2013 r., nr [...]i poprzedzającej ją decyzji Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], ze względu na duże prawdopodobieństwo uchylenia ww. decyzji w toku postępowania.
We wniosku wskazano, że toczy się postępowanie egzekucyjne, zajęte zostały środki pieniężne strony skarżącej, zaś z uwagi na wznowienie postępowania i przedłożenie przez strony nowych dowodów, które wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia ostatecznych decyzji, wniosek o wstrzymanie wykonania jest zasadny i powinien zostać uwzględniony.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Środowiska, odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania, wskazał na postanowienie WSA z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 973/18, o odmowie wstrzymania powołanych we wniosku decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy wskazać, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku przez Sąd jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ponownego wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania wymienionych we wniosku decyzji, złożonego na etapie skargi kasacyjnej, ma okoliczność, że w kwestii wstrzymania wykonania wskazanych decyzji wypowiedział się wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając uwzględnienia wniosku - postanowienie z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 973/18.
Skarżący nie wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie co doprowadziło do jego uprawomocnienia się.
W tej sytuacji, NSA obecnie rozpoznając ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania powołanych we wniosku decyzji, jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może zmienić lub uchylić postanowienie w sprawie wstrzymania wydane, na podstawie § 2 i 3, w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wobec tego NSA będzie uprawniony do zmiany zapadłego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1473/19).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że okoliczności powołane jako przesłanki wstrzymania wykonania wymienionych we wniosku decyzji są takie same jak w poprzednim wniosku odmownie rozpatrzonym przez Sąd pierwszej instancji. Kolejny raz skarżący swój wniosek o wstrzymanie wykonania uzasadnili dużym prawdopodobieństwem uchylenia ww. decyzji, wszczęciem postępowania egzekucyjnego i zajęciem środków pieniężnych strony skarżącej. Okoliczności, na których skarżący opierają zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie odnoszą się zatem do tych samych kwestii, które były już przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji. Wobec tego nie zaistniała zmiana okoliczności w sprawie o wstrzymanie wykonania wskazanych we wniosku decyzji, która była warunkiem koniecznym aby zmienić lub uchylić poprzednio wydane postanowienie w tym zakresie. Brak podstawy do zmiany postanowienia na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. powoduje, że niemożliwe jest uwzględnienie obecnie rozpatrywanego wniosku. Brak jest bowiem podstaw, by w oparciu o takie same argumenty strony skarżącej dokonywać odmiennej oceny zasadności złożonego wniosku.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.