II OSK 1834/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Budynek, o powierzchni zabudowy 36,5 m², przekraczał dopuszczalne normy dla obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). Organy nadzoru budowlanego i WSA uznały, że z uwagi na naruszenie przepisów i brak przedłożenia wymaganej dokumentacji, zasadny jest nakaz całkowitej rozbiórki. WSA argumentował, że częściowa rozbiórka jest niemożliwa ze względów technicznych, ponieważ budynek stanowi całość architektoniczną, a także dlatego, że cały obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia. Skarżąca podniosła w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że sąd nie rozpoznał istoty sprawy i nie ustosunkował się do możliwości częściowej rozbiórki, na którą strona się powoływała, przedstawiając nawet analizę architektoniczną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że nakaz rozbiórki jest najdalej idącą sankcją i powinien być stosowany jako ostateczność, tylko w zakresie niezbędnym do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. NSA stwierdził, że WSA nie rozważył możliwości nakazania rozbiórki części obiektu, co dopuszcza art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd wskazał, że celem przepisu jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora. W sytuacji, gdy część obiektu mieści się w normach, a tylko nadwyżka stanowi samowolę budowlaną, należy rozważyć rozbiórkę tej nadwyżki. Argumenty techniczne nie mogą wykluczać takiej możliwości, jeśli strona o to wnosi, a ocena techniczna powinna opierać się na opiniach specjalistycznych, a nie na ocenie sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady proporcjonalności i ostateczności sankcji rozbiórki w prawie budowlanym, możliwość stosowania częściowej rozbiórki, zakres kontroli sądowej w sprawach budowlanych.
Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej polegającej na przekroczeniu dopuszczalnych rozmiarów obiektu nie wymagającego pozwolenia na budowę.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, powinien obejmować cały obiekt, czy też może dotyczyć jedynie części obiektu, która narusza prawo, jeśli przywrócenie stanu zgodnego z prawem jest możliwe poprzez częściową rozbiórkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest sankcją ostateczną i powinien być stosowany tylko w niezbędnym zakresie, aby przywrócić stan zgodny z prawem. Jeśli możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez częściową rozbiórkę, należy rozważyć taką możliwość, zamiast orzekać całkowitą rozbiórkę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nakaz rozbiórki jest najdalej idącą sankcją i powinien być stosowany jako ostateczność. Celem jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora. W sytuacji, gdy część obiektu jest zgodna z prawem, a tylko nadwyżka stanowi samowolę, należy rozważyć rozbiórkę tej nadwyżki. Argumenty techniczne nie mogą wykluczać takiej możliwości, jeśli strona o to wnosi, a ocena techniczna powinna opierać się na opiniach specjalistycznych.
Czy sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji nakazującej rozbiórkę, może samodzielnie oceniać możliwość techniczną częściowej rozbiórki obiektu budowlanego, czy też powinien opierać się na opiniach specjalistycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny jest powołany do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a nie do samodzielnej oceny kwestii technicznych. Ocena możliwości technicznych częściowej rozbiórki obiektu budowlanego powinna opierać się na opiniach specjalistycznych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że argumentacja WSA dotycząca niemożności częściowej rozbiórki ze względów technicznych przekracza zakres kontroli legalności aktu. Kwestie techniczne powinny być rozstrzygane na podstawie opinii specjalistycznych.
Przepisy (6)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest sankcją ostateczną i powinien być stosowany tylko w niezbędnym zakresie, aby przywrócić stan zgodny z prawem. Dopuszcza się nakazanie rozbiórki części obiektu budowlanego.
Pomocnicze
u.p.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Określa obiekty budowlane, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów (np. powierzchnia zabudowy do 25 m² dla wolno stojących budynków gospodarczych, garaży, wiat lub altan).
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymaga, aby uzasadnienie wyroku zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym odniesienie do przepisów prawa i orzecznictwa.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co pozwala na wszechstronne zbadanie sprawy.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne polega na badaniu zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 84 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego w celu wyjaśnienia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a. przez WSA, który nie rozpoznał istoty sprawy i nie ustosunkował się do możliwości częściowej rozbiórki. • Nakaz rozbiórki powinien być stosowany w ostateczności i tylko w niezbędnym zakresie, a nie w całości, jeśli możliwe jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez częściową rozbiórkę. • Możliwość techniczna częściowej rozbiórki powinna być oceniana przez biegłych, a nie przez sąd na podstawie ogólnych rozważań.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że częściowa rozbiórka jest niemożliwa ze względów technicznych i że cały obiekt został wybudowany bez pozwolenia, co uzasadnia całkowitą rozbiórkę.
Godne uwagi sformułowania
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego. • Celem pierwszym i nadrzędnym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa. • Nie można natomiast orzekać nakazu rozbiórki całego obiektu budowlanego, jeżeli dla przywrócenia stanu zgodnego z prawem, wystarczające jest orzeczenie nakazu rozbiórki części obiektu. • Względy techniczne i to, że budynek stanowi architektoniczną całość, nie może stanowić o niemożności nakazania rozbiórki części budynku, skoro przepisy tego nie zabraniają a strona (inwestor) wnioskuje o takie właśnie rozstrzygnięcie sprawy.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
sprawozdawca
Janina Kosowska
członek
Maria Rzążewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności i ostateczności sankcji rozbiórki w prawie budowlanym, możliwość stosowania częściowej rozbiórki, zakres kontroli sądowej w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej polegającej na przekroczeniu dopuszczalnych rozmiarów obiektu nie wymagającego pozwolenia na budowę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet w przypadku samowoli budowlanej, prawo przewiduje możliwość łagodniejszego rozwiązania niż całkowita rozbiórka, jeśli jest to technicznie wykonalne i zgodne z prawem.
“Czy zawsze trzeba burzyć cały budynek, gdy popełnisz błąd? NSA wyjaśnia, kiedy wystarczy rozbiórka części.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.