II OSK 1832/23

II OSK 1832/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
II SAB/Ol 72/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-06-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art 66 ust. 1a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Ol 72/23 w sprawie ze skargi D.R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w przedmiocie wszczęcia postępowania dotyczącego wyburzenia ściany nośnej w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz D.R. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Ol 72/23, oddalił skargę D.R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego wyburzenia ściany nośnej w lokalu mieszkalnym.
Powyższy wyrok podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z 1 października 2021 r. skarżący kasacyjnie zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. o kontrolę legalności przebudowy polegającej na częściowym wyburzeniu ściany w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym w miejscowości K., w gminie O. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że konieczne jest ustalenie, czy wyburzenie ściany (najprawdopodobniej nośnej) nie zagraża dalszemu użytkowaniu budynku, a także, czy możliwa jest legalizacja takiej formy przebudowy w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego, czy też konieczne jest przywrócenie stanu poprzedniego poprzez nakazanie właścicielowi lokalu nr [...] odbudowy ściany – na podstawie art. 66 ust. 1a albo art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. We wniosku skarżący zaznaczył, że wszczyna on postępowanie na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.
W dniu 20 października 2021 r. pracownicy organu przeprowadzili czynności kontrolne dotyczące robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...]. Ze sporządzonej w tym dniu notatki służbowej wynika, że nie zostały naruszone żadne elementy konstrukcyjne budynku. Jak ustalono, część ścianki działowej (o grubości 15 cm) pomiędzy przedpokojem i kuchnią została rozebrana do wysokości stropu.
Pismem z 26 października 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. poinformował skarżącego kasacyjnie, że po przeprowadzeniu czynności kontrolnych nie znaleziono podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu.
Wówczas wnioskiem z 29 października 2021 r. skarżący zwrócił się do powiatowego organu nadzoru o kontrolę legalności przebudowy polegającej na częściowym wyburzeniu ściany w lokalu mieszkalnym [...], skutkiem czego jest utrata oparcia stropu na całej długości ściany, w trybie art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego, zaznaczając, że pismo to jest wnioskiem wszczynającym postępowanie w tym trybie.
Organ ponownie pismem z 29 listopada 2021 r. poinformował skarżącego kasacyjnie o braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia, D.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. zarzucając organowi naruszenie art. 61a w zw. z art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego poprzez rażące przekroczenie terminu do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Do skargi dołączono wniosek z dnia 29 października 2021 r., w którym skarżący kasacyjnie domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego podkreślając, że w oparciu o ww. przepis postępowanie wszczynane jest także na wniosek.
W odpowiedzi na skargę organ opisując działania podjęte w sprawie wyburzenia ściany wskazał, że na skutek pisma skarżącego kasacyjnie z dnia 1 października 2021 r. przeprowadził czynności kontrolne w dniu 20 października 2021 r. Stwierdzając, że w lokalu mieszkalnym nr [...] nie zostały naruszone żadne elementy konstrukcyjne, organ poinformował skarżącego kasacyjnie o braku podstaw do wszczęcia postępowania w piśmie z 26 października 2021 r.
W piśmie procesowym z 31 maja 2023 r. skarżący kasacyjnie doprecyzował, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność organu nadzoru w rozpoznaniu jego wniosku z 29 października 2021 r. wniesionego w trybie art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego, a nie wniosku z 1 października 2021 r.
W toku postępowania, na wezwanie Sądu pierwszej instancji, powiatowy organ nadzoru wyjaśnił, że brak w aktach sprawy wniosku skarżącego z 29 października 2021 r. spowodowany jest najprawdopodobniej załączeniem tego wniosku do innej teczki, którejś z wielu spraw dotyczących budynku nr [...] w K. Powiatowy organ nadzoru stwierdził jednak, że fakt odpowiedzi organu na ten wniosek uwiarygadnia w pełni jego złożenie.
Oddalając skargę D.R,, Sąd pierwszej instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca organowi bezczynność w wydaniu decyzji z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, i wyjaśnił, że zgodnie z art. 72a Prawa budowlanego postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, wszczyna się z urzędu. Tym samym, potrzebę wszczęcia postępowania z urzędu ustawodawca pozostawił ocenie organu administracji publicznej, któremu powierzono załatwianie danego rodzaju spraw. W rozpatrywanym zaś przypadku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nie wszczął i nie prowadził postępowania administracyjnego, nie mógł tym samym pozostawać w bezczynności w jego zakończeniu.
Sąd zauważył ponadto, że gdy postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu, brak jest podstaw do wymagania, by organ nadzoru budowlanego wydawał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Strona może doprowadzić do wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania z urzędu przez wniesienie do organu wyższego stopnia skargi na zaniechanie organu, na podstawie art. 229 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego lub przez wystąpienie do prokuratora (art. 182 k.p.a.).
W skardze kasacyjnej D.R., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania.
Zarzucając naruszenie prawa materialnego skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd pierwszej instancji naruszył:
1. art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, poprzez bezpodstawne zastosowanie, wyrażające się w użyciu przepisu, który nie był podstawą wniosku D.R. z dnia 29 października 2021 r. skierowanego do organu,
2. art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne niezastosowanie przepisu, który był podstawą wniosku D.R. z dnia 29 października 2021 r. skierowanego do organu,
3. art. 72a Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne zastosowanie, ponieważ przepis ten nie wymienia przepisu art. 66 ust. 1a jako podstawy wszczęcia postępowania jedynie z urzędu, a zatem postępowanie mogło się toczyć również z wniosku D.R., a jeśli organ uznał, że nie ma podstaw, aby takie postępowanie się toczyło, to był zobowiązany, na podstawie art. 61a k.p.a., wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a niewydanie tego postanowienia jest właśnie powodem pozostawania przez organ w rażącej bezczynności.
Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., które to naruszenie polegało na:
1. niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez to, że w swojej odpowiedzi na skargę z dnia 9 maja 2023 r. organ ten opisywał inne postępowanie niż to, które było przedmiotem skargi D.R. do WSA w Olsztynie,
2. akceptacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie jedynie twierdzeń zawartych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę do Sądu, a jednocześnie pominięcie meritum treści samej skargi skarżącego oraz jego pisma z 31 maja 2023 r., w którym wyjaśniał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę opisywał inne postępowanie niż to będące przedmiotem skargi, mianowicie opisał kontrolę tej samej wyburzonej ściany lecz w trybie naprawczym, tj. art. 50-51 Prawa budowlanego w oparciu o wniosek skarżącego z 1 października 2021 r., natomiast nie ulega wątpliwości, iż skarżący oparł swą skargę na bezczynność w związku z jego wnioskiem z 29 października 2021 r., tj. w trybie art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego.
W oparciu o powyższe zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy, ewentualnie o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. W skardze kasacyjnej zrzeczono się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).
Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.
Usprawiedliwione są ściśle ze sobą powiązane zarzuty naruszenia przepisów postępowania i naruszenia prawa materialnego, które zmierzały do wykazania, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty zarzucanej przez skarżącego bezczynności, która polega na braku załatwienia jego wniosku z 29 października 2021 r. o sprawdzenie legalności przebudowy ściany w lokalu mieszkalnym w trybie art. 66 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym.
Skarżący kasacyjnie skargą do sądu administracyjnego zwalczał bezczynność powiatowego organu nadzoru budowlanego w rozpoznaniu jego wniosku z 29 października 2021 r., którym domagał się kontroli legalności przebudowy polegającej na częściowym wyburzeniu ściany w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym nr [...] w miejscowości K. We wniosku tym skarżący kasacyjnie wyraźnie wyartykułował żądanie wszczęcia postępowania w opisanej sprawie na podstawie art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego. Intencje skarżącego co do przedmiotu postępowania zostały potwierdzone wyraźnie również w ponagleniu skierowanym do organu wyższego stopnia.
Nie budząca wątpliwości wola skarżącego przeprowadzenia postępowania administracyjnego opartego na regulacji art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego ma doniosłe znaczenie dla określenia granic sprawy administracyjnej, albowiem wskazany przepis prawa materialnego poprzez hipotezę wyznacza zakres relewantnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które powinny być przedmiotem ustaleń przez organ, któremu przedstawiono do załatwienia określoną sprawę.
Brak działania organu i załatwienia sprawy ze wskazanego wniosku dał skarżącemu asumpt do zaskarżenia bezczynności organu do sądu administracyjnego.
Pomimo tego, że redakcja samej skargi wniesionej do sądu pierwszej instancji w istocie mogła wywoływać wrażenie, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność organu w wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie legalności wskazanych robót, to jednak jej uzasadnienie oraz treść pisma procesowego skarżącego kasacyjnie z 31 marca 2023 r. wyraźnie doprecyzowały ten przedmiot, którym jest bezczynność organu w rozpoznaniu jego wniosku z 29 października 2021 r.
W ten sposób sprecyzowana treść żądania skierowanego do organu administracji publicznej, ukształtowana konkretnymi okolicznościami faktycznymi oraz normą prawa materialnego wskazaną jako źródło obowiązku działania organu, wyznaczyła granice sprawy, w której zarzucono organowi nadzoru budowlanego bezczynność. Z kolei przedmiot zaskarżenia obejmujący bezczynność organu nadzoru budowlanego w załatwieniu wskazanej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., wyznaczył nienaruszalne granice sprawy sądowoadministracyjnej poddanej kontroli Sądu pierwszej instancji. Sąd bowiem zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona (art. 134 § 1 p.p.s.a.), i nie może swoimi ocenami prawnymi "wykraczać" poza sprawę, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów.
Wobec tego zadaniem sądu administracyjnego, kontrolującego sposób załatwienia przez organ administracji wniosku złożonego w trybie art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego w sprawie ze skargi na bezczynność było stwierdzenie, czy w tych konkretnych okolicznościach faktycznych i prawnych na organie spoczywał obowiązek załatwienia sprawy w formie i terminach przewidzianych w k.p.a., a jeśli tak, to czy organ obowiązek ten wypełnił.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, których nie podważano zarzutami kasacyjnymi, Sąd pierwszej instancji oddalił skargę uznając, że nie miała miejsca bezczynność w wydaniu decyzji w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Tymczasem w części uzasadnienia wyroku oddalającego skargę obejmującej stanowisko skarżącego i jego zarzuty, Sąd a quo odniósł się do wniosku skarżącego kasacyjnie z 29 października 2021 r. o wszczęcie postępowania w trybie art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego. Powyższe oznacza, że rzeczywistym przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej Sądu pierwszej instancji nie było rozpoznanie bezczynności w sprawie administracyjnej wyznaczonej zgodnie z wnioskiem skarżącego normą materialną art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego, ale sprawy w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
Ocena trafności zarzutów skargi kasacyjnej co do tego, że Sąd pierwszej instancji rozpoznał inną sprawę niż ta, w której wniesiono skargę, czyli że naruszył wiążące granice zaskarżenia i w istocie nie rozpoznał istoty sprawy sądowoadministracyjnej skierowanej do kontroli przez skarżącego, wymaga stwierdzenia, czy sprawa zainicjowana w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest tożsama ze sprawą zainicjowaną w trybie art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego. Przy czym wskazać należy, że o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym decydują jej elementy podmiotowe, rozumiane jako tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, oraz przedmiotowe, czyli tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
Analizując tą kwestię nie sposób nie zauważyć, że pomimo umiejscowienia wskazanych przepisów w tej samej jednostce redakcyjnej – art. 66 Prawa budowlanego oraz w jednym rozdziale 6 zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", to przedmiot regulacji, chroniony interes oraz zakres zastosowania obu przepisów jest różny. Potwierdza to konieczność potraktowania tych przepisów jako odrębnych podstaw materialnych spraw administracyjnych, wykluczających ich tożsamość przedmiotową.
Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Natomiast stosownie do art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Na podstawie każdego z tych przepisów organ uprawniony jest do wydania decyzji administracyjnej o odmiennej treści. W przypadku decyzji z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, jest to decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a w przypadku decyzji z art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego jest to decyzja nakazująca usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego.
Ich odrębność potwierdza również odmienne uregulowanie w Prawie budowlanym sposobu wszczęcia postępowania w każdej ze spraw. Przepis art. 72a Prawa budowlanego, przewiduje bowiem wyraźnie, że postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 62 ust. 3, art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1, art. 68 oraz art. 71a ust. 4, wszczyna się z urzędu. Oznacza to, że w sprawach wynikających z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązuje zasada oficjalności, (wszczęcia postępowania z urzędu), i wówczas jednostka nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania, a w następstwie zarzucać bezczynności.
W przypadku art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego mamy do czynienia z sytuacją, gdy przepisy Prawa budowlanego expressis verbis nie przesądzają, czy sprawa podejmowana jest na wniosek, czy z urzędu. Kierując się zatem zasadą wynikającą z art. 61 § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania na żądanie strony lub z urzędu, brak jest uzasadnionych podstaw do wykluczenia dopuszczalności wszczęcia postępowania w takiej sprawie na żądanie strony poprzez przyjęcie wyłącznie zasady oficjalności.
Możliwość działania w takiej sprawie na wniosek wynika również z celu nowelizacji Prawa budowlanego dokonanej ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. 2015 r., poz. 1549), która wprowadzając przepis art. 66 ust. 1a miała doprowadzić do zwiększenia ochrony lokatorów budynków mieszkalnych przed bezprawnymi działaniami właścicieli tych budynków mającymi na celu zmuszenie ich do opuszczenia mieszkań. Ten aspekt ochrony interesu indywidulanego i prywatnego, z uwzględnieniem potrzeby spójności systemu i zapewnienia odpowiedniej efektywności instrumentu, przemawia za zastosowaniem zasady skargowości przy wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji z art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego. W tym świetle nowelizacja art. 72a Prawa budowlanego, przy której pominięto art. art. 66 ust.1a Prawa budowlanego, potwierdza zasadę skargowości w sprawach wydania decyzji z art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego.
Dopuszczenie działania na wniosek w sprawie administracyjnej opartej na podstawie art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego ma zasadnicze konsekwencje dla oceny bezczynności organu zobowiązanego do działania, która może być sankcjonowana na drodze sądowoadministracyjnej (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Wskazane okoliczności przesądziły trafność zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia przepisów art. 66 ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, albowiem posłużyły one Sądowi pierwszej instancji jako wzorzec materialnoprawny oceny zarzucanej organowi bezczynności, doprowadzając do przekroczenia granic sprawy, w której wniesiono skargę, czym naruszono art. 134 § 1 p.p.s.a. Granice tej sprawy wyznaczała dyspozycja art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego, wskazana wyraźnie we wniosku skarżącego kasacyjnie z 29 października 2021 r. jako podstawa żądania wszczęcia postępowania nadzorczego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że ocena legalności działań organu nadzoru abstrahowała od skargi zwalczającej bezczynność organu w realizacji obowiązków związanych ze stosowaniem art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego. Potwierdziły się zatem te zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które upatrywały wadliwości w nierozpoznaniu istoty sprawy ze skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z 29 października 2021 r. Pewne nieprawidłowości w ich sformułowaniu (wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., który w przypadku skargi na bezczynność nie ma w ogóle zastosowania), nie uniemożliwiły ich rozpoznania, ze względu na trafne uzasadnienie zarzutów.
W świetle tych okoliczności faktycznych i prawnych Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien zweryfikować, czy w sprawie doszło do zarzucanej organowi nadzoru budowlanego bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego kasacyjnie z 29 października 2021 r., uzyskując przy tym wyjaśnienia organu w tym zakresie.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę złożyły się kwoty uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (100 zł), opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm. (360 zł).
Wobec tego, że w skardze kasacyjnej zrzeczono się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, NSA – na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. – skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.