Orzeczenie · 2023-05-25

II OSK 1832/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-05-25
NSAAdministracyjneWysokansa
zabytkiochrona zabytkówroboty budowlanepozwolenie na budowękonserwator zabytkówwstrzymanie robótpark zabytkowyNSAprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samodzielnego Wojewódzkiego Publicznego Zespołu Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nakazującą wstrzymanie robót budowlanych oraz prac polegających na usuwaniu drzew i krzewów na terenie zabytkowego parku. Skarżący kasacyjnie zarzucał m.in. naruszenie przepisów poprzez pominięcie faktu wygaśnięcia decyzji organu pierwszej instancji, uznanie za uzasadnione wstrzymanie robót prowadzonych na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę oraz nieskuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że pierwszy zarzut dotyczący wygaśnięcia decyzji nie był zasadny, ponieważ decyzja wygasła po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji, co nie spowodowało bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd podkreślił, że kontrola instancyjna dotyczy zgodności wyroku z prawem według stanu na dzień jego wydania. Drugi zarzut, dotyczący wstrzymania robót mimo posiadania pozwolenia na budowę, również został uznany za niezasadny. NSA wyjaśnił, że pozwolenie na budowę nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, a przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków nakazuje obligatoryjne wstrzymanie robót prowadzonych bez zgody konserwatora. Trzeci zarzut dotyczący doręczenia decyzji organu pierwszej instancji został uznany za niezasadny, gdyż mimo naruszenia przepisów, strona wniosła odwołanie w ustawowym terminie, co nie wywołało ujemnych skutków procesowych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie prymatu ochrony zabytków nad pozwoleniami budowlanymi oraz zasad kontroli sądowej w przypadku wygaśnięcia decyzji administracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji robót budowlanych przy zabytkach wpisanych do rejestru i konieczności uzyskania pozwoleń konserwatorskich.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wygaśnięcie decyzji organu pierwszej instancji przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wygaśnięcie decyzji przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ sąd dokonuje kontroli legalności decyzji według stanu na dzień jej wydania, a nie kształtuje dalszej sytuacji prawnej strony.

Uzasadnienie

Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy w jego toku przestaje istnieć sprawa. Kontrola instancyjna NSA dotyczy zgodności wyroku WSA z prawem według stanu na dzień wydania tego wyroku. Sąd administracyjny ocenia to, co miało miejsce w postępowaniu administracyjnym, a nie kształtuje dalszej sytuacji prawnej strony.

Czy prawomocna decyzja o pozwoleniu na budowę zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawomocna decyzja o pozwoleniu na budowę nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na roboty budowlane przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków lub na jego obszarze.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków wymaga przed wydaniem pozwolenia na budowę uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. Art. 43 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nakazuje obligatoryjne wstrzymanie robót prowadzonych bez pozwolenia konserwatora, niezależnie od posiadania pozwolenia na budowę.

Czy naruszenie przepisów dotyczących doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, które nie wywołało ujemnych skutków procesowych dla strony (np. wniesienie odwołania w terminie), wpływa na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów dotyczących doręczenia decyzji, które nie wywołało ujemnych skutków procesowych dla strony, nie wpływa na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Organ I instancji wysłał decyzję pocztą elektroniczną na niewłaściwy adres, niezgodnie z przepisami. Jednakże, ponieważ strona wniosła odwołanie w ustawowym terminie, naruszenie to nie wywołało dla niej ujemnych skutków procesowych, a decyzja może być uznana za skutecznie doręczoną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.z.i.o.z. art. 36 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z.i.o.z. art. 43 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.z.i.o.z. art. 44 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 392

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.i.d.p.r.z.p. art. 16 § ust. 1a

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

u.o.i.d.p.r.z.p. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwolenie na budowę nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. • Wstrzymanie robót budowlanych jest obligatoryjne, gdy są one prowadzone bez pozwolenia konserwatora zabytków. • Wygaśnięcie decyzji organu pierwszej instancji przed wyrokiem WSA nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. • Naruszenie przepisów o doręczeniu decyzji, które nie wywołało ujemnych skutków procesowych, nie wpływa na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut wygaśnięcia decyzji organu pierwszej instancji. • Zarzut uznania za uzasadnione wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. • Zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność uzyskania prawomocnego pozwolenia na budowę nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. • jeżeli wojewódzki konserwator zabytków stwierdzi, że roboty budowlane są prowadzone na obszarze wpisanym do rejestru zabytków bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego konserwatora zabytków, to obligatoryjnie wstrzymuje takie prace. • nie spowodowało to jednak bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego.

Skład orzekający

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

członek

Paweł Miładowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu ochrony zabytków nad pozwoleniami budowlanymi oraz zasad kontroli sądowej w przypadku wygaśnięcia decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji robót budowlanych przy zabytkach wpisanych do rejestru i konieczności uzyskania pozwoleń konserwatorskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem budowlanym a ochroną zabytków, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące pozwoleń konserwatorskich.

Pozwolenie na budowę to nie wszystko! Sąd NSA przypomina o priorytecie ochrony zabytków.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst