II OSK 1830/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
zagospodarowanie przestrzenneprawo budowlanezaświadczeniepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAWSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z planem miejscowym, uznając wniosek za niezasadnie oparty na niewłaściwych przepisach prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.G. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO w Gdańsku o odmowie wydania zaświadczenia. Organ odmówił wydania zaświadczenia, ponieważ wniosek dotyczył niezgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu z planem miejscowym, a skarżąca nie przedstawiła pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. NSA uznał, że skarżąca błędnie powołała się na przepisy dotyczące zaświadczenia o zgodności użytkowania, podczas gdy wniosek powinien być rozpatrywany w kontekście przepisów o zgodności budowy lub zgłoszenia, a skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie wydania zaświadczenia. Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie zaświadczenia dotyczącego zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji, a następnie SKO, odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak przedłożenia przez skarżącą pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych, co było wymagane w kontekście § 5 pkt 2 obowiązującego planu miejscowego. Skarżąca kasacyjnie zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że jej wniosek dotyczył wydania zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu z planem miejscowym (art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego), a nie o zgodność zamierzonego sposobu użytkowania (art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że skarżąca w swoim wniosku z 18 września 2020 r. powołała się na art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, a nie na przepisy dotyczące zgodności budowy lub zgłoszenia. W związku z tym, organ prawidłowo wezwał do przedłożenia dokumentów potwierdzających legalność budowy, a po ich braku, odmówił wydania zaświadczenia na podstawie art. 219 k.p.a. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania są niezasadne, ponieważ sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wniosek o wydanie zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego, powołujący się na art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, powinien być rozpatrywany w tym kontekście, a w przypadku braku dokumentów potwierdzających legalność budowy (pozwolenia na budowę lub zgłoszenia), organ ma prawo odmówić wydania zaświadczenia na podstawie art. 219 k.p.a.

Uzasadnienie

Skarżąca kasacyjnie błędnie twierdziła, że jej wniosek dotyczył zgodności wybudowanego obiektu z planem miejscowym (art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego), podczas gdy w rzeczywistości powołała się na przepisy dotyczące zgodności zamierzonego sposobu użytkowania (art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego). W związku z tym, organ prawidłowo wezwał do przedłożenia dokumentów potwierdzających legalność budowy, a po ich braku, odmówił wydania zaświadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 219

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 71 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p.

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, § 5 pkt 2, wskazujący na niezgodność z planem zabudowy wzniesionej bez pozwoleń lub zgłoszeń.

u.p.b. art. 48 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 13 lutego 2020 r., dotyczący zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.p.b. art. 48b § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis w obecnym brzmieniu, dotyczący wydania zaświadczenia w związku z prowadzonym postępowaniem legalizacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca kasacyjnie argumentowała, że jej wniosek dotyczył wydania zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu z planem miejscowym (art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego), a nie o zgodność zamierzonego sposobu użytkowania (art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego), co zostało błędnie zinterpretowane przez organy i sąd niższej instancji.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej kasacyjnie dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego i art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego) zostały uznane za niezasadne przez NSA.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie dostrzegł jednak, że skarżąca złożyła wniosek o wydanie innego zaświadczenia aniżeli wynika z treści postanowień wydanych przez te organy, tj. skarżąca złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia z art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego (...), podczas gdy organy obu instancji a za nimi Sąd w zaskarżonym wyroku rozpatrywali o problematyce wydania zaświadczenia z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego. To że skarżąca kasacyjnie w odwołaniu i skardze do Sądu I instancji twierdzi, że wniosek dotyczył wydania zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zmienia faktu, że w rozpatrzonym przez Wójta wniosku z 18 września 2019 r., jest mowa o zaświadczeniu o "zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego".

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Grzegorz Antas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wydawania zaświadczeń o zgodności sposobu użytkowania obiektu z planem miejscowym oraz znaczenie precyzyjnego powoływania się na konkretne przepisy we wnioskach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz rozbieżności w interpretacji przepisów Prawa budowlanego przez stronę i organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego ze względu na subtelne rozróżnienie przepisów dotyczących zaświadczeń i znaczenie precyzji we wnioskach administracyjnych.

Wniosek o zaświadczenie – kluczowe jest powołanie właściwego przepisu prawa budowlanego.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II OSK 1830/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gd 533/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-01-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48 ust. 3 pkt 1, art. 71 ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 533/21 w sprawie ze skargi A.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2021 r., nr SKO Gd/236/21 w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 533/21, oddalił skargę A.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 23 czerwca 2021 r., nr SKO Gd/236/21 w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z 30 września 2020 r., znak WPPiN.6724.123.2.2020.HBO o odmowie wydania A.G. zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A.G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z 144 k.p.a.; art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 218 § 1 k.p.a.; oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, pomimo że zebrany przez organ materiał dowodowy został oceniony w sposób dowolny, wybiórczy i budzący wątpliwości, które przy pełnej analizie materiału dowodowego mogły przechylić szalę na korzyść skarżącej. Sąd bezkrytycznie przyjął uzasadnienie organu II instancji oparte głównie o interpretację dokonaną przez organ I instancji na niekorzyść skarżącej. Sąd nie dostrzegł jednak, że skarżąca złożyła wniosek o wydanie innego zaświadczenia aniżeli wynika z treści postanowień wydanych przez te organy, tj. skarżąca złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia z art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego (przed 19 września 2020 r. – art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego), podczas gdy organy obu instancji a za nimi Sąd w zaskarżonym wyroku rozpatrywali o problematyce wydania zaświadczenia z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego. Kwestię materialnoprawnej prawnej podstawy złożenia wniosku skarżąca przytaczała zarówno w odwołaniu od postanowienia organu I instancji jak i w skardze do Sądu. Zarówno organ I jak i II instancji dokonały rozważań w przedmiocie przeznaczenia planistycznego nieruchomości skarżącej, jak również zgodności z ustaleniami miejscowego planu rzekomej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości i te kwestię oceniał również Sąd. Natomiast wniosek skarżącej dotyczył zaświadczenia w związku prowadzonym w jej sprawie postępowaniem legalizacyjnym. W konsekwencji organy I i II instancji nie rozpoznały istoty sprawy związanej z wnioskiem skarżącej, a w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, kwestia ta nie została również dostrzeżona przez Sąd. W rezultacie w sprawie wywołanej wnioskiem nie tylko nie doszło do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie czy naruszono zasadę prawdy obiektywnej lecz doszło przede wszystkim do niezbadania istoty sprawy – a te naruszenia te miały niewątpliwy wpływ na wynik sprawy, lecz nie zostały dostrzeżone przez Sąd dokonujący kontroli legalności działalności administracji publicznej.
2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej dopuścił i zaakceptował niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego dotyczących zamiaru uzyskania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wydanie zaświadczenia z art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przepisu oraz wydania rozstrzygnięcia w innej sprawie niż wynika z wniosku skarżącej,
b. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe niezastosowanie polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej dopuścił i zaakceptował niezastosowanie przepisów prawa materialnego art. 48b ust. 2 pkt 1 w sprawie o wydanie zaświadczenia w trybie art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Podniesione zarzuty sprowadzają się w swej istocie do błędnej oceny wniosku skarżącej kasacyjnie, dokonanej przez organy obu instancji oraz kontrolujący zaskarżone postanowienie Sąd. Dlatego też należy w pierwszej kolejności wskazać, że jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca kasacyjnie w piśmie z 18 września 2020 r. wniosła o wydanie zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powołując się w nim na art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, nie zaś o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 13 lutego 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 470). Z tego też względu oraz z uwagi na ustalenia § 5 pkt 2 obowiązującego planu miejscowego (z którego wynika, że zabudowę wzniesioną bez prawomocnych pozwoleń lub zgłoszeń na terenie, na którym znajduje się budynek skarżącej kasacyjnie, uznaje się za niezgodną z planem), organ rozpatrujący wniosek wezwał stronę do przedłożenia kopii pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia robót budowlanych. W związku z oświadczeniem strony o braku wskazanej w wezwaniu kopii pozwolenia bądź zgłoszenia, organ na podstawie art. 219 k.p.a. odmówił wydania zaświadczenia.
W tych okolicznościach nie sposób zarzucać Sądowi I instancji błędnej oceny zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wydania wnioskowanego zaświadczenia, a tym samym naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z 144 k.p.a.; art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 218 § 1 k.p.a.; oraz art. 134 § 1 p.p.s.a.
To że skarżąca kasacyjnie w odwołaniu i skardze do Sądu I instancji twierdzi, że wniosek dotyczył wydania zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zmienia faktu, że w rozpatrzonym przez Wójta wniosku z 18 września 2019 r., jest mowa o zaświadczeniu o "zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Dlatego też za niezasadne należało uznać zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 48b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obecnie obowiązującym.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę