II OSK 1826/17

Naczelny Sąd Administracyjny2019-06-05
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbudowaprzebudowatarasnakaz rozbiórkinadzór budowlanyNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie rozbiórki rozbudowy tarasu, uznając ją za samowolę budowlaną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej I. G. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowy tarasu. Skarżąca twierdziła, że roboty były przebudową, a nie rozbudową. NSA uznał, że ustalenia organów były prawidłowe, a zwiększenie wymiarów tarasu poza obrys budynku stanowiło rozbudowę, która była samowolą budowlaną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowy tarasu. Skarżąca zarzucała wadliwe ustalenie stanu faktycznego i błędną kwalifikację robót jako rozbudowy, twierdząc, że były to prace konserwacyjne lub przebudowa. WSA w Rzeszowie uznał, że zwiększenie wymiarów tarasu z 290 cm x 130 cm do 515 cm x 484 cm stanowiło rozbudowę, która została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, kwalifikując ją jako samowolę budowlaną zgodnie z art. 48 P.b. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał, że ustalenia faktyczne były wystarczające do prawidłowej kwalifikacji robót jako rozbudowy. Sąd podkreślił, że rozbudowa powiększyła charakterystyczne parametry budynku, takie jak powierzchnia zabudowy i kubatura. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zwiększenie wymiarów tarasu poza obrys budynku stanowi rozbudowę.

Uzasadnienie

Zwiększenie wymiarów tarasu z 290 cm x 130 cm do 515 cm x 484 cm powiększyło charakterystyczne parametry budynku (powierzchnię zabudowy, kubaturę, wymiary w rzucie), co kwalifikuje je jako rozbudowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.b. art. 3 § 1 pkt 6

Prawo budowlane

Rozbudowa to powiększenie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, takich jak powierzchnia zabudowy, kubatura, czy wymiary w rzucie.

P.b. art. 48 § 1 i 4

Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki dotyczy obiektów budowlanych lub ich części zrealizowanych w sposób samowolny, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 3 § 1 pkt 7a

Prawo budowlane

Przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego, innych niż parametry charakteryzujące budynek w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

P.b. art. 50

Prawo budowlane

P.b. art. 51

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwiększenie wymiarów tarasu poza obrys budynku stanowi rozbudowę. Rozbudowa wykonana bez pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną. Ustalenia faktyczne organów były wystarczające do prawidłowej kwalifikacji robót.

Odrzucone argumenty

Roboty przy tarasie polegały na jego częściowej przebudowie i pracach o charakterze konserwacyjnym i modernizacyjnym. Wykonane roboty nie stanowiły rozbudowy, lecz przebudowę podlegającą postępowaniu naprawczemu. Akt notarialny z 2012 r. stanowił dowód na wiedzę współwłaścicieli o stanie tarasu i mógł być podstawą do przeprowadzenia dowodów osobowych.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotowy taras przed samowolnie wykonanymi robotami budowlanymi posiadał wymiary wystające poza obrys budynku 290 cm x 130 cm, a po wykonaniu tych robót 515 cm x 484 cm rozbudowa tarasu powiększyła charakterystyczne parametry budynku mieszkalnego, tj. powierzchnię zabudowy, kubaturę, wymiary budynku w rzucie wykonanych robót nie można zakwalifikować jako "przebudowy"

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

członek

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwalifikacja robót budowlanych jako rozbudowy lub przebudowy, definicja samowoli budowlanej, postępowanie w przypadku samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku rozbudowy tarasu w zabudowie szeregowej, ale zasady interpretacji przepisów Prawa budowlanego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i rozróżnienia między rozbudową a przebudową, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Rozbudowałeś taras? Uważaj, to może być samowola budowlana!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1826/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1016/16 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2017-01-31
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 7,77 par. 1, 80,107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 290
art. 3 ust. 1 pkt 6, 48 ust. 1 i 4, 50, 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), Sędzia WSA (del.) Mirosław Gdesz, Protokolant sekretarz sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1016/16 w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy tarasu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r. oddalił skargę I. G. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej PWINB) z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy tarasu.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Zaskarżoną decyzją PWINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. (dalej PINB) z dnia [...] marca 2016 r. nakazującą I. B. i I. G. rozbiórkę rozbudowy tarasu budynku usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] położonej w R. przy ul. B.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie I. G., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej k.p.a.) przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że doszło do rozbudowy tarasu, w sytuacji gdy w rzeczywistości roboty budowlane przy tarasie polegały na jego częściowej przebudowie i pracach o charakterze konserwacyjnym i modernizacyjnym. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej P.b.) przez zakwalifikowanie wykonanych robót jako rozbudowy tarasu; art. 48 ust. 1 i 4 P.b. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443) przez jego zastosowanie oraz art. 3 ust. 1 pkt 7a P.b. w zw. z art. 50 i art. 51 P.b. przez ich niezastosowanie, gdyż roboty przy tarasie polegały na jego przebudowie, podlegającej postępowaniu naprawczemu.
PWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd podniósł, że w rozpoznawanej sprawie wydany nakaz przymusowej rozbiórki, z powołaniem się na przepis art. 48 ust. 1 P.b., jest konsekwencją niespełnienia przez I. B. i I. G. – współwłaścicielek budynku usytuowanego na działce położonej w R. przy ul. B. obowiązków nałożonych przez PINB, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. W ocenie Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, który przez organy nadzoru budowlanego został oceniony zgodnie z regułami k.p.a. (art. 77 § 1 i art. 80), prowadząc w konsekwencji do prawidłowego zastosowania wspomnianej wyżej normy prawa materialnego. W ocenie Sądu, z materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy taras (pierwotne wymiary wystające poza obrys budynku wynosiły 290 cm x 130 cm, a aktualnie wynoszą 515 cm x 484 cm), stanowiąc rozbudowę istniejącego obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b., wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dokonanie ustaleń na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przy braku jakichkolwiek innych dokumentów, w szczególności przy braku oferowania ich przez skarżącą nie może zostać, zdaniem Sądu, ocenione jako nieprawidłowe wypełnianie przez organ obowiązków procesowych, zwłaszcza w świetle art. 75 i nast. k.p.a. Ocena tych materiałów nie została dokonana niezgodnie z zasadami logiki czy też doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu I instancji, błędnie zarzucono w skardze naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 6 P.b. i uznanie wykonanych robót budowlanych jako rozbudowy, podczas gdy w ocenie skarżącej wykonane roboty należało zakwalifikować jako przebudowę tarasu (art. 3 ust. 1 pkt 7a P.b.). Sąd jako słuszne uznał stanowisko organu, że przedmiotowy taras to część budynku mieszkalnego. Wystaje on około 76 cm ponad powierzchnię terenu. Powierzchnia tarasu wlicza się do powierzchni zabudowy budynku, a kubatura tarasu obliczona do wysokości balustrady wlicza się do kubatury budynku. Uznać należało, że rozbudowa tarasu powiększyła charakterystyczne parametry budynku mieszkalnego, tj. powierzchnię zabudowy, kubaturę, wymiary budynku w rzucie. Zdaniem Sądu, wykonanych robót nie można zakwalifikować jako "przebudowy". Dowodem na okoliczność zakwalifikowania wykonanych robót budowlanych jako "przebudowy" nie może być także, w ocenie Sądu, przedłożony do akt sądowych sprawy wypis z aktu notarialnego Rep. A nr [...] stanowiący jedynie dowód na okoliczność zawarcia w dniu [...] marca 2012 r. umowy sprzedaży przez wskazane w tym akcie osoby swoich udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego w R., obręb [...] B., stanowiącego działkę nr [...] o pow. 0,0243 ha oraz takiego samego udziału we współwłasności znajdującego się na tej działce budynku mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła I. G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie rozpoznania skargi i uchylenia decyzji obu instancji organów nadzoru budowlanego, a także zasądzenia kosztów procesowych. Wyrokowi temu zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaakceptowanie przez Sąd wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy polegającego na przyjęciu, że doszło do rozbudowy tarasu w sytuacji, gdy w rzeczywistości wykonane w 2012 r. roboty budowlane przy tarasie polegały na jego częściowej przebudowie i pracach o charakterze konserwacyjnym i modernizacyjnym;
b. art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez niewłaściwą ocenę dopuszczonego dowodu w postaci aktu notarialnego z dnia [...] marca 2012r., Rep. A nr [...] w sytuacji, gdy powyższy akt notarialny wnioskowany był na okoliczność współwłasności po stronie zbywców, z których każdy współwłaściciel miał wiedzę dotyczącą sprzedawanej szeregówki, w tym również tarasu, a więc na okoliczność istnienia dowodów osobowych, które nie zostały przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym;
2. prawa materialnego:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 P.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu w ślad za organami nadzoru budowlanego, że wykonane roboty budowlane stanowiły rozbudowę tarasu, chociaż zgromadzony materiał dowodowy był niepełny oraz został niewłaściwie oceniony i nie dawał podstaw do zakwalifikowania wykonanych robót jako rozbudowy;
b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 7a P.b. w zw. z art. 50 i art. 51 P.b. poprzez ich niezastosowanie, gdyż w sytuacji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego roboty wykonane przy tarasie stanowiły przebudowę, podlegającą ewentualnie postępowaniu naprawczemu;
c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 i ust. 4 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wykonane roboty przy tarasie stanowią samowolę budowlaną w rozumieniu powyższego przepisu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczki postępowania G. W. i E. W. wniosły o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Problemem spornym w rozpatrywanej sprawie, do którego w istocie sprowadzają się wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty jest to, czy przedmiotowe roboty budowlane stanowiły rozbudowę, czy przebudowę tarasu, a także, czy organy nadzoru budowlanego należycie ustaliły w tym zakresie stan faktyczny.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, a w szczególności ze znajdujących się w tych aktach map i zdjęć fotograficznych, budynek usytuowany na działce nr [...] stanowi skrajny segment zabudowy szeregowej, zajmujący – podobnie jak inne segmenty tej zabudowy – całą szerokość działki, na której jest usytuowany. Zebrane w sprawie dowody nie dają podstaw do przyjęcia, aby taras tego budynku był inny niż pozostałych segmentów. Przeciwnie – z materiału dowodowego wynika, że był on taki sam jak w przypadku innych segmentów tej zabudowy. Słusznie zatem Sąd I instancji uznał za prawidłowe stanowisko organów administracyjnych, że przedmiotowy taras przed samowolnie wykonanymi robotami budowlanymi posiadał wymiary wystające poza obrys budynku 290 cm x 130 cm, a po wykonaniu tych robót 515 cm x 484 cm.
Konsekwencją powyższego jest uznanie, że w sprawie tej poczynione w toku postępowania administracyjnego ustalenia były wystarczające do prawidłowego zakwalifikowania przedmiotowych robót budowlanych jako samowolnie zrealizowanej rozbudowy tarasu. Nie było zatem potrzeby przeprowadzania kolejnych dowodów i czynienia dalej idących ustaleń.
Z uwagi na powyższe nie są zasadne zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., jak i prawa materialnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 3 "ust. 1" pkt 6 P.b.; z art. 3 "ust. 1" pkt 7a P.b. w zw. z art. 50 i art. 51 P.b. oraz z art. 48 ust. 1 i ust. 4 P.b.
Zauważyć przy tym wypada, że w skardze kasacyjnej – tak jak i w zaskarżonym wyroku – błędnie przywoływano art. 3 "ust. 1" pkt 6 i 7a p.b., podczas gdy art. 3 p.b. nie ma ustępów, a jedynie punkty. Uchybienie to nie ma jednak żadnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI