II OSK 1823/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-27
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipostępowanie naprawczelegalizacja budowyskarga kasacyjnaNSAnadzór budowlany

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, uznając, że inwestorka nie skorzystała z możliwości legalizacji robót.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G.J. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. WSA uznał, że decyzje były zgodne z prawem, a inwestorka zignorowała możliwość legalizacji inwestycji. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną, ponieważ inwestorka nie przedstawiła wymaganych dokumentów do legalizacji, a próba kwestionowania charakteru robót na tym etapie była nieskuteczna.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że postępowanie naprawcze zostało przeprowadzone prawidłowo, a skarżąca zignorowała możliwość legalizacji inwestycji, uchylając się od przedłożenia wymaganych dokumentów. W konsekwencji, spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów proceduralnych (art. 6, 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez dowolne ustalenia faktyczne dotyczące charakteru robót budowlanych oraz naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez powołanie nieprawidłowej podstawy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że wydanie nakazu rozbiórki nastąpiło po tym, jak inwestorka nie przedstawiła w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu, zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Próba kwestionowania charakteru robót na tym etapie postępowania została uznana za nieskuteczną, gdyż kwestia legalizacji została rozstrzygnięta wcześniejszym postanowieniem, które nie było kwestionowane. Sąd stwierdził również, że podstawa prawna decyzji została określona prawidłowo. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów k.p.a. i p.p.s.a. w zakresie ustaleń faktycznych jest niezasadny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że próba kwestionowania charakteru robót budowlanych na etapie skargi kasacyjnej jest nieskuteczna, zwłaszcza gdy kwestia legalizacji została rozstrzygnięta wcześniejszym postanowieniem, a inwestorka nie skorzystała z możliwości przedłożenia dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

u.p.b. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2020 poz. 1333 art. 25

Ustawa z dnia 13 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez inwestorkę obowiązków nałożonych postanowieniem w wyznaczonym terminie, co skutkuje zastosowaniem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i nakazem rozbiórki. Nieskuteczność próby kwestionowania charakteru robót budowlanych na etapie skargi kasacyjnej, gdy kwestia legalizacji została rozstrzygnięta wcześniejszym postanowieniem. Prawidłowe określenie podstawy prawnej decyzji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez dowolne ustalenia faktyczne w zakresie kwalifikacji robót budowlanych. Naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez powołanie nieprawidłowej podstawy prawnej decyzji. Niewłaściwe zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Godne uwagi sformułowania

Próba kwestionowania genezy, legalności, czy kwalifikacji prawnej zrealizowanej budowy nie może być skuteczna na obecnym etapie postępowania. Oznacza to, że inwestorka pomimo stworzonej przez właściwy organ administracji możliwości legalizacji robót budowlanych dobrowolnie nie skorzystała z tego uprawnienia.

Skład orzekający

Marta Laskowska - Pietrzak

sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

członek

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad stosowania art. 48 Prawa budowlanego w przypadku braku legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego oraz ograniczeń w kwestionowaniu ustaleń faktycznych na etapie skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku reakcji inwestora na wezwania organu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje ignorowania procedur administracyjnych w budownictwie i utraty szansy na legalizację samowoli budowlanej. Jest to typowy, ale ważny przykład dla praktyków prawa budowlanego.

Samowola budowlana: Jak utrata szansy na legalizację prowadzi do nakazu rozbiórki?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1823/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marta Laskowska - Pietrzak /sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 234/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-04-04
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 234/22 w sprawie ze skargi G.J. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2022 r., Nr 84/2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 234/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargę G.J. (strona, skarżąca) na decyzję nr 84/2022 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2022 r" w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe ustalając w sposób bezsporny wykonanie robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z przepisami prawa materialnego przeprowadzono postępowanie naprawcze, w toku którego skarżąca zignorowała możliwość legalizacji inwestycji uchylając się od przedłożenia nakazanych postanowieniem dokumentów. Zdaniem Sądu niewątpliwym było, że
w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wydany nakaz uzasadniono niewykonaniem obowiązków nałożonych postanowieniem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, która na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r , poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżyła wyrok sądu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
- art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych w zakresie przyjęcia, że w sprawie doszło do wybudowania nowego obiektu budowlanego, a nie rozbudowy istniejącego obiektu o nową część - skoro z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że w tym zakresie organ opiera się na zeznaniach skarżącej i świadka oraz przyjęcie, że rzekomo nowo wybudowany obiekt służy do prowadzenia działalności gospodarczej przez syna skarżącej - w sytuacji gdy jest to ustalenie dowolne;
- art 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt i lit. c p.p.s.a. poprzez powołanie nieprawidłowej podstawy prawnej decyzji tj. ustawy Prawo budowlane po zmianach wynikających z nowelizacji z dnia 19.09.2020 r., podczas gdy prawidłowa podstawa
prawna to ustawa Prawo budowlane tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r.);
- art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie z uwagi na brak podstawy do jego zastosowania.
W oparciu o wyżej wskazane podstawy skargi kasacyjnej skarżąca wniosła
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów obydwu instancji. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie od! organu na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane
w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).
Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna.
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. 2 p.p.s.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. jest nieusprawiedliwiony. Przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja ma przekonać, że sporne roboty budowlane nie zostały dostatecznie przeanalizowane pod kątem legalności, względnie też ich kwalifikacji, jako ewentualnej przebudowy "jedynie w zakresie dobudowania do istniejącego budynku gospodarczego - stodoły, jednej ściany kamiennej i wykonania dachu oraz wykonania robót tynkarskich, posadzkarskich, instalacyjnych, elektrycznych, wodociągowych i kanalizacyjnych oraz obecnie wykonywanych robót wykończeniowych i malarskich".
Rozumowania skarżącej kasacyjnie nie można zaaprobować. Wydanie obecnie kontrolowanego nakazu rozbiórki nastąpiło po nieprzedstawieniu przez  inwestorkę w określonym terminie zaświadczenia Wójta Gminy Świdnica o zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Jest to fakt przesądzony i nie może zmienić go podnoszona przez skarżącą kwestia interpretacyjna charakteru wykonywanych robót. Próba kwestionowania genezy, legalności, czy kwalifikacji prawnej zrealizowanej budowy nie może być skuteczna na obecnym etapie postępowania. Kwalifikacja i potrzeba legalizacji budowy obiektu budowlanego została rozstrzygnięta postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, które nie było przez skarżącą kwestionowane.
Zgodnie z art. 48 ust: 4 ustawy Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Oznacza to, że stwierdzenie tej okoliczności w sytuacji zasadności nakazania przedłożenia: żądanych dokumentów powoduje, że organ nie dysponuje już sferą uznaniowości i "stosuje ust. 1", a zatem wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Oznacza to, że inwestorka pomimo stworzonej przez właściwy organ administracji możliwości legalizacji robót budowlanych dobrowolnie nie skorzystała z tego uprawnienia.
W odniesieniu do zarzutu powołania nieprawidłowej podstawy prawnej decyzji wyjaśnić należy, że podstawa prawna decyzji została określona prawidłowo uwzględniając treść art, 25 ustawy z dnia 13 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw i zastosowały w sprawie przepisy dotychczasowe.
Reasumując stwierdzić należy, że żadna z podniesionych przez skarżącą podstaw kasacyjnych nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI