II OSK 182/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-12
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcywizyzatrudnieniestraż granicznapostępowanie administracyjnekontrola legalności pobytuuchylenie wyrokuoddalenie skargi

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że cofnięcie wizy krajowej było zasadne z powodu niepodjęcia legalnego zatrudnienia przez cudzoziemca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o cofnięciu wizy krajowej cudzoziemcowi, uznając, że cel pobytu nie uległ zmianie, mimo niepodjęcia pracy u pierwotnego pracodawcy, gdyż podjął on zatrudnienie u innego pracodawcy, który złożył wniosek o zezwolenie na pracę. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i zasądził zwrot kosztów, stwierdzając, że samo wystąpienie o zezwolenie na pracę nie legalizuje pracy, a cudzoziemiec nie uzasadnił celu pobytu.

Sprawa dotyczyła cofnięcia wizy krajowej obywatelowi [...], który przyjechał do Polski w celu wykonywania pracy. Cudzoziemiec nie podjął zatrudnienia u pracodawcy wskazanego w zezwoleniu, które było podstawą wydania wizy. Zamiast tego, podjął pracę w innej firmie, która złożyła wniosek o zezwolenie na pracę dopiero w dniu kontroli Straży Granicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o cofnięciu wizy, uznając, że cel pobytu nie uległ zmianie, a organ nie ustosunkował się do sytuacji zmiany pracodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną organu za zasadną. Sąd podkreślił, że samo wystąpienie o zezwolenie na pracę nie legalizuje pracy, a cudzoziemiec nie uzasadnił celu i warunków pobytu w dniu kontroli. NSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie wizy jest uzasadnione, ponieważ samo wystąpienie o zezwolenie na pracę nie legalizuje pracy, a cudzoziemiec nie uzasadnił celu i warunków pobytu w dniu kontroli.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie przyjął, iż cudzoziemiec legalnie wykonywał pracę. Podkreślono, że samo złożenie wniosku o zezwolenie na pracę przez nowego pracodawcę nie uprawnia do pracy i nie sanuje stanu niezgodności z prawem, który zobowiązuje do cofnięcia wizy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 92 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 94 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 90 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 65 § ust. 1 pkt 8

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cudzoziemiec nie podjął legalnego zatrudnienia w dniu kontroli. Samo wystąpienie o zezwolenie na pracę nie legalizuje pracy. Cudzoziemiec nie uzasadnił celu i warunków pobytu w dniu kontroli. WSA naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Cel pobytu cudzoziemca nie uległ zmianie, mimo niepodjęcia pracy u pierwszego pracodawcy, ponieważ podjął zatrudnienie u innego pracodawcy, który złożył wniosek o zezwolenie na pracę. Organ drugiej instancji nie ustosunkował się do sytuacji zmiany pracodawcy. Organ nie wypowiedział się na temat skuteczności wniosku o zezwolenie na pracę na dzień wydania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Samo wystąpienie przez inny podmiot z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę i to pod wpływem impulsu wywołanego przeprowadzoną kontrolą nie powoduje automatycznie, że praca wykonywana jest przez cudzoziemca w sposób zgodny z prawem. Brak uzasadnienia przez cudzoziemca celu i warunków pobytu na terytorium Polski w dniu kontroli, tj. 12 stycznia 2022 r. zobowiązywał organ pierwszej instancji do wydania decyzji o cofnięciu wizy krajowej.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący-sprawozdawca

Robert Sawuła

sędzia

Grzegorz Antas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofnięcia wizy krajowej w przypadku niepodjęcia legalnego zatrudnienia i zmiany pracodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców w Polsce w kontekście przepisów o zezwoleniach na pracę i wizach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii legalności zatrudnienia cudzoziemców i konsekwencji prawnych związanych z wizami, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie imigracyjnym i pracy.

Nielegalna praca i cofnięcie wizy: NSA wyjaśnia, kiedy zmiana pracodawcy nie ratuje sytuacji.

Dane finansowe

WPS: 630 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 182/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 188, art. 151, art. 203 pkt2,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 967/22 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 21 marca 2022 r. nr KG-CU-IV-2.4221.10.2022 w przedmiocie cofnięcia wizy krajowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od E. S. na rzecz Komendanta Głównego Straży Granicznej kwotę 630 (sześćset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 967/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA albo Sąd pierwszej instancji), działając w sprawie ze skargi E. S. (dalej: wnioskodawca albo skarżący) uchylił decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: Komendant albo organ drugiej instancji) z dnia 21 marca 2022 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Zielonej Górze z dnia 12 stycznia 2022 r., zasądzając od Komendanta na rzecz skarżącego kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok ten zapadł w oparciu o następujące okoliczności stanu prawnego i faktycznego:
Funkcjonariusze z Placówki SG w Zielonej Górze - Babimoście w dniu 12 stycznia 2022 r., wylegitymowali w miejscowości K., obywatela [...], skarżącego, posługującego się paszportem seria i nr [...], wydanym przez władze [...] 11 czerwca 2020 r. ważnym do 11 czerwca 2023 r., wraz z zamieszczoną w nim polską wizą krajową nr [...], wydaną 8 listopada 2021 r. przez Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w [...] na okres pobytu 259 dni i uprawniającą do wielokrotnych wjazdów w celu wykonywania pracy innej, niż określona w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 5a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm., dalej: u.c.), na podstawie zezwolenia na pracę, ważną od dnia 30 listopada 2021 r. do 15 sierpnia 2022 r.
Na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 3, art. 94 ust. 1 i 2 oraz art. 90 ust. 1, w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 8 u.c., Komendant decyzją z 12 stycznia 2022 r. cofnął cudzoziemcowi wizę krajową w związku ze stwierdzeniem, że nie uzasadnił celu lub warunków planowanego pobytu.
Pełnomocnik cudzoziemca odwołał się, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i odmowę cofnięcia wizy krajowej lub umorzenie postępowania. Wskazał, że celem przyjazdu cudzoziemca do Polski było wykonywanie pracy na podstawie posiadanego zezwolenia na pracę, jednak ze względu na warunki zatrudnienia, które były niezgodne z wcześniejszymi ustaleniami, nie podjął tej pracy. W styczniu 2022 r. otrzymał propozycję zatrudnienia od firmy "A." sp. z o.o. i przyjechał do siedziby firmy, do miejscowości K., w celu zapoznania się ze swoimi obowiązkami. Spółka w dniu 12 stycznia 2022 r. wystąpiła do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pracę w Polsce i w tym samym dniu doszło do kontroli w siedzibie firmy, w wyniku której organ SG cofnął cudzoziemcowi wizę. W świetle powyższych okoliczności, pomimo nie podjęcia zatrudnienia u pierwszego pracodawcy, cel pobytu w Polsce skarżącego nie uległ zmianie i nadal jest nim wykonywanie pracy, o czym świadczy fakt aktywnego poszukiwania zatrudnienia oraz - po jego znalezieniu - wystąpienie przez pracodawcę do właściwego organu z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę. Odwołujący się zaznaczył, że spółka "A." rozpoczęła prowadzenie działalności dopiero w styczniu 2022 r., więc nie mogła wcześniej wystąpić o wydanie takiego zezwolenia. Argumentował, że w myśl obowiązujących przepisów, w przypadku zmiany pracodawcy, cudzoziemiec nie ma obowiązku ubiegania się o wydanie nowej wizy - wystarczy uzyskanie zezwolenia na pracę, na które strona właśnie oczekuje.
Organ drugiej instancji w decyzji z dnia 21 marca 2022 r. wywodził, że wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o cofnięciu wizy krajowej skarżącemu było zasadne, ponieważ podczas kontroli legalności pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzono, że cudzoziemiec legitymując się paszportem z wizą wydaną w celu wykonywania pracy nie podjął zatrudnienia u pracodawcy, który uzyskał dla niego zezwolenie na pracę ani żadnego innego legalnego zatrudnienia na terytorium Polski, przez co nie uzasadnił celu i warunków planowanego pobytu na tym terytorium i spełnił przesłankę do cofnięcia posiadanej wizy.
Z akt sprawy wynika, że cudzoziemiec został wylegitymowany przez funkcjonariuszy SG w dniu 12 stycznia 2022 r. na terenie firmy "A." sp. z o.o. pod adresem [...]. Nie miał żadnego dokumentu na potwierdzenie celu i warunków pobytu w Polsce wynikającego z posiadanej wizy, tj. wykonywania legalnej pracy. Skarżący w chwili podjęcia czynności przez funkcjonariuszy, wraz z ośmioma innymi cudzoziemcami, ubrany w odzież roboczą wykonywał pracę przy [...].
W opinii organu drugiej instancji nie budzi wątpliwości, że strona podczas kontroli legalności pobytu przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki SG w Zielonej Górze w dniu 12 stycznia 2022 r. nie uzasadniła celu i warunków pobytu określonego w posiadanej wizie wydanej w celu wykonywania pracy na terytorium Polski, czym spełniła przesłankę do cofnięcia wizy. Spełnienie się hipotezy art. 65 ust. 1 pkt 8 u.c. w dacie kontroli, tj. 12 stycznia 2022 r., oznaczające konieczność uznania, że w dacie tej cudzoziemiec nie uzasadnił celu lub warunków planowanego pobytu, wiąże się z tym, iż skarżący, pomimo upływu ponad miesiąca od dnia jego przyjazdu do Polski na podstawie wizy wydanej w celu wykonywania pracy (tj. od 2 grudnia 2021 r.) nie podjął zatrudnienia u pracodawcy, który ubiegał się o wydanie dla niego zezwolenia na pracę, ani jakiejkolwiek legalnej pracy u innego pracodawcy świadczonej na podstawie stosownego zezwolenia wydanego na wniosek takiego podmiotu. Sytuacja ta oznacza, że w dacie kontroli nie realizował celu, który był podstawą uzyskania wizy krajowej. Organ podkreślił, że celem pobytu skarżącego w Polsce powinno być wykonywanie pracy u pracodawcy wskazanego w zezwoleniu będącym podstawą wydania wizy, lub - w przypadku trudności w zakresie podjęcia wskazanego w nim zatrudnienia - u innego pracodawcy po uprzednim uzyskaniu przez niego nowego zezwolenia na pracę.
Twierdzenia cudzoziemca, że nie podjął zatrudnienia na podstawie posiadanego zezwolenia na pracę z uwagi na to, że pracodawca w nim wskazany zmienił stawki wynagrodzenia organ uznał za niewiarygodne wywodząc, że uzyskana wiza w celu wykonywania pracy i zezwolenie były jedynie narzędziem, mającym umożliwić mu legalny wjazd na terytorium Polski (państw Schengen). Zgodnie z informacjami zawartymi w rejestrze zezwoleń na pracę pracodawcą skarżącego wskazanym w zezwoleniu, będącym podstawą uzyskania przez niego wizy był: "O. sp. z o.o.", [...], a nie L. w W. Brak wiedzy cudzoziemca w zakresie firmy pracodawcy, w której miał podjąć pracę po przyjeździe do Polski, wzbudziło wątpliwości organu, co do twierdzeń o zmianie warunków zatrudnienia.
Okoliczność, że skarżący nie podjął legalnej pracy u żadnego pracodawcy nie budzi wątpliwości w szczególności w świetle jednoznacznych zeznań samego cudzoziemca, złożonych do protokołu przesłuchania, z których wynika, iż część czasu po przekroczeniu granicy Polski spędził w [...] u rodziny, co wskazuje, że posiadana wiza była wykorzystywana w innym celu, tj. odwiedzin, co ze względu na niepodjęcie legalnego zatrudnienia stanowi naruszenie zasad pobytu, z uwagi na zmianę jego celu. Wprawdzie przepisy pozwalają na wykorzystanie wizy wydanej w celu wykonywania pracy również w celu odwiedzin, jednak warunkiem jest jednoczesne realizowanie głównego celu, w jakim wiza została wydana.
Odwołujący się, wylegitymowany w dniu 12 stycznia 2022 r. w firmie "A. sp. z o.o." również nie posiadał zezwolenia na pracę wydanego na wniosek tego podmiotu, co w świetle jego zeznań dowodzi, że co najmniej od 5 stycznia 2022 r., wykonywał tam pracę w sposób nielegalny. Z informacji uzyskanych od Wojewody Wielkopolskiego wynika, że 11 stycznia 2022 r. spółka w której skarżący podjął pracę nie występuje w rejestrach Wojewody jako podmiot ubiegający się o zezwolenia na pracę dla cudzoziemców. Nawet jeśli w dniu 12 stycznia 2022 r. spółka wystąpiła o wydanie zezwolenia, to pozostaje to bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem samo wystąpienie nie uprawnia do wykonywania pracy.
Bezspornym pozostaje, że strona od przyjazdu do Polski, nie podjęła legalnego zatrudnienia, ale wykorzystywała posiadaną wizę m.in. do odwiedzin rodziny w [...] i wykonywania pracy wbrew obowiązującym przepisom, spełniając przesłankę do cofnięcia wizy, wydanej w celu wykonywania pracy, z uwagi na nieuzasadnienie celu i warunków pobytu.
Organ drugiej instancji stwierdził, że Komendant Placówki Straży Granicznej w Zielonej Górze - Babimoście zgromadził wystarczający materiał dowodowy w sprawie i dokonał całościowej oceny stwierdzonego stanu faktycznego w świetle obowiązujących przepisów prawa, które zostały wskazane w sposób kompletny i wyczerpujący. Cudzoziemiec otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia wizy, przetłumaczone na język [...], a przed wydaniem rozstrzygnięcia umożliwiono mu zapoznanie się z materiałem sprawy, z czego nie skorzystał. Skarżący był na bieżąco informowany w zrozumiałym dla siebie języku [...] w sposób należyty o okolicznościach faktycznych i prawnych mających bezpośredni wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Na podstawie zebranego materiału dowodowego możliwe było ustalenie, jaką wizę strona posiada, jaki deklaruje cel pobytu oraz że nie realizowała celu określonego w posiadanej wizie i jakichkolwiek dokumentów na jego uzasadnienie.
W skardze wywiedzionej 21 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uzasadniając wskazany na wstępie wyrok WSA rozpoczął od stwierdzenia, że wprowadzenie organów administracji w błąd podczas ubiegania się o wydanie wizy w zakresie celu pobytu, a więc celu wydania wizy jest naganne. Jednakże sankcje z powodu takiego nagannego zachowania powinny wyraźnie wynikać z przepisów prawa, a nie być wynikiem wykładni prawa.
Skarżący mógłby nadal uzasadniać cel swojego pobytu zgodnie z celem, który był podstawą wydania mu wizy krajowej, gdyby po utracie planowanego zatrudnienia podjął je na podstawie zezwolenia na pracę u innego pracodawcy. Cudzoziemiec nie ma obowiązku pracy u jednego pracodawcy. W przypadku braku możliwości podjęcia zatrudnienia zgodnie z posiadanym zezwoleniem na pracę ma on prawo, w okresie ważności posiadanej wizy, wykonywać pracę na rzecz innego (kolejnego) pracodawcy, jednak warunkiem tego jest uprzednie uzyskanie zezwolenia na pracę wydanego przez urząd wojewódzki właściwy terytorialnie dla siedziby firmy zatrudniającej. Spółka w dniu 12 stycznia 2022 r. wystąpiła do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pracę w Polsce i w tym samym dniu doszło do kontroli w siedzibie firmy, w wyniku której organ SG cofnął cudzoziemcowi wizę. Słuszne jest zatem wnioskowanie, że pomimo nie podjęcia zatrudnienia u pierwszego pracodawcy, cel pobytu wnioskodawcy w Polsce nie uległ zmianie i nadal jest nim wykonywanie pracy, o czym świadczy aktywne poszukiwanie zatrudnienia oraz - po jego znalezieniu - wystąpienie przez pracodawcę do właściwego organu z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę.
Organ nie ustosunkował się do powyższej sytuacji, niejako zrównując ją z przypadkiem braku wizy czy zmiany jej celu. Tymczasem obie sytuacje nie wystąpiły.
Sąd nie zaaprobował opinii wyrażonej przez organ drugiej instancji, że wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji jest fakt "że strona podczas kontroli legalności pobytu przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki SG w Zielonej Górze - Babimoście 12 stycznia 2022 r. nie uzasadniła celu i warunków pobytu określonego w posiadanej wizie wydanej w celu wykonywania pracy na terytorium Polski, czym spełniła przesłankę do cofnięcia wizy". Taka interpretacja nie pozostaje w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która wyraża się w orzekaniu przez organ odwoławczy na podstawie stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania decyzji ostatecznej.
Organ nie wypowiedział się na temat tego, czy wystąpienie pracodawcy skarżącego w dniu 12 stycznia 2022 r. do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pracę w Polsce okazało się na dzień wydania decyzji skuteczne.
W ocenie Sądu, doszło do naruszenia art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), również z kolejnego powodu. Skarżący w odwołaniu zaznaczył bowiem, że spółka "A." rozpoczęła prowadzenie działalności dopiero w styczniu 2022 r., więc nie mogła wcześniej wystąpić o wydanie takiego zezwolenia. Argumentował również, że w myśl obowiązujących przepisów, w przypadku zmiany pracodawcy, cudzoziemiec nie ma obowiązku ubiegania się o wydanie nowej wizy - wystarczy uzyskanie zezwolenia na pracę, na które strona właśnie oczekuje. Do tej kwestii organ nie odniósł się wyczerpująco, nie zawarto zatem pełnego uzasadnienia decyzji.
Twierdzenie organu, że skarżący pomimo upływu ponad miesiąca od dnia jego przyjazdu do Polski na podstawie wizy wydanej w celu wykonywania pracy (tj. od 2 grudnia 2021 r.) nie podjął zatrudnienia u pracodawcy, który ubiegał się o wydanie dla niego zezwolenia na pracę, co oznacza, że w dacie kontroli nie realizował celu, który był podstawą uzyskania wizy krajowej (mimo, że podjął pracę u innego pracodawcy) oraz uznania za niewiarygodne twierdzenia, że pracodawca zmienił stawki wynagrodzenia, (bez sprawdzenia tej okoliczności), Sąd uznał za przedwczesne.
W świetle powołanych okoliczności i niepełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przedwczesna jest wykładnia przepisów dotyczących cofnięcia wizy krajowej, a naruszenie przepisów w postaci art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. uzasadnione, bowiem organy nie dokonały istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, co zobowiązało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji.
W skardze kasacyjnej z dnia 24 listopada 2022 r. Komendant reprezentowany przez radcę prawnego, powołując się na art. 173 § 1 i art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zaskarżył w całości wyrok z dnia 3 października 2022 r. zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że organ SG - cofając wizę krajową obywatelowi [...] - nie oparł się na przepisach prawa, lecz na ich wykładni, podczas, gdy decyzja Komendanta Placówki SG w Zielonej Górze - Babimoście z dnia 12 stycznia 2022 r. w przedmiocie cofnięcia wizy krajowej skarżącemu została oparta na konkretnych, wymienionych w jej treści przepisach prawa, tj. art. 92 ust. 1 pkt 3, art. 94 ust. 1 i 2 oraz art. 90 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 8 u.c.,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący jako obywatel [...], pomimo niepodjęcia zatrudnienia u pracodawcy, który ubiegał się o wydanie dla niego zezwolenia na pracę ani jakiejkolwiek innej legalnej pracy u innego pracodawcy świadczonej na podstawie stosowanego zezwolenia wydanego na wniosek takiego podmiotu, realizował cel, dla którego została wydana wiza (zatem świadczył pracę), choć faktycznie cudzoziemiec - po przyjeździe do Polski - nie podjął legalnego zatrudnienia, a jedynie wykorzystywał posiadaną wizę krajową, m. in. do odwiedzin rodziny w [...] i wykonywania pracy nielegalnie (wbrew obowiązującym przepisom prawa);
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na nieuzasadnionym przypisaniu Komendantowi naruszenia wymienionych tym zarzutem przepisów postępowania administracyjnego, do czego miało dojść na skutek zaniechania przez organ wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podczas gdy z uwagi na bezspornie ustalony stan faktyczny sprawy dalsze prowadzenie czynności wyjaśniających nie było konieczne ani potrzebne;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu nieprawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy na podstawie zebranego materiału dowodowego, zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pominięciu ustalenia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że Komendant Główny SG - wydając decyzję ograniczył się jedynie do "(...) kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji" oraz "(...) nie wypowiedział się na temat tego, czy wystąpienie pracodawcy skarżącego w dniu 12 stycznia 2022 r. do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pracę w Polsce okazało się na dzień wydania decyzji skuteczne" w sytuacji, gdy organ SG odniósł się do przedmiotowej kwestii w treści uzasadnienia powołanej wyżej decyzji.
W oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 90 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 1 u.c. poprzez wadliwe i dowolne przyjęcie, że pomimo niepodjęcia zatrudnienia u pracodawcy, który ubiegał się o wydanie dla niego zezwolenia na pracę, ani jakiejkolwiek innej legalnej pracy u innego pracodawcy świadczonej na podstawie stosownego zezwolenia na pracę wydanego na wniosek takiego podmiotu, cel pobytu w Polsce skarżącego nie zmienił się i - w dalszym ciągu - jest nim wykonywanie pracy, choć faktycznie obywatel [...], po przyjeździe do Polski, nie podjął legalnego zatrudnienia, a posiadaną wizę krajową wykorzystywał jedynie do odbywania wizyt u rodziny w [...] oraz do wykonywania pracy wbrew przepisom prawa.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a ponadto o zasądzenie od skarżącego na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony był do sformułowanych we wniesionym środku odwoławczym podstaw, nie dopatrując się z urzędu wystąpienia którejkolwiek z podstaw nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przytoczone zarzuty nie okazały się przy tym usprawiedliwione.
W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżący, któremu Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w [...] udzielił wizy w celu wykonywania pracy, nie podjął zatrudnienia u pracodawcy wskazanego w zezwoleniu będącym podstawą wydania wizy. Dnia 12 stycznia 2022 r. funkcjonariusze z placówki Straży Granicznej w Zielonej Górze – Babimoście ustalili, że skarżący podjął zatrudnienie w firmie "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K. Dopiero w dniu kontroli spółka wystąpiła do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pracę w Polsce. Jak trafnie zauważono wobec tego w skardze kasacyjnej, skarżący pomimo upływu ponad miesiąca czasu od przyjazdu do Polski na podstawie wizy wydanej w celu wykonywania pracy, nie podjął zatrudnienia ani u pracodawcy, który ubiegał się o wydanie dla niego zezwolenia na pracę, ani jakiejkolwiek innej legalnej pracy u innego pracodawcy, świadczonej na podstawie zezwolenia wydanego na wniosek tego podmiotu. Do dnia kontroli podmiot na rzecz którego skarżący wykonywał nielegalną pracę nie podjął działań mających na celu uzyskanie zezwolenia na pracę dla skarżącego.
W świetle tych niekwestionowanych okoliczności faktycznych, skarżący kasacyjnie trafnie zarzucił Sądowi pierwszej instancji błędne przyjęcie, jakoby skarżący realizował cel pobytu na terytorium Polski w postaci wykonywania pracy w sposób legalny. Samo wystąpienie przez inny podmiot z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę i to pod wpływem impulsu wywołanego przeprowadzoną kontrolą nie powoduje automatycznie, że praca wykonywana jest przez cudzoziemca w sposób zgodny z prawem. W skardze kasacyjnej zasadnie zwrócono uwagę na związany charakter decyzji o cofnięciu wizy krajowej (art. 90 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 1 u.c.). Brak uzasadnienia przez cudzoziemca celu i warunków pobytu na terytorium Polski w dniu kontroli, tj. 12 stycznia 2022 r. zobowiązywał organ pierwszej instancji do wydania decyzji o cofnięciu wizy krajowej. Organ ten przeprowadził przy tym wszystkie istotne dowody w sprawie, opierając swoje rozstrzygnięcie m.in. na przesłuchaniu samego skarżącego, który wyjaśnił, że nie podjął zatrudnienia na podstawie posiadanego zezwolenia na pracę, spędzając poza tym część czasu po przekroczeniu granicy Rzeczypospolitej Polskiej w [...], u rodziny, co świadczy o wykorzystywaniu wizy w innym celu, aniżeli ten dla którego została ona udzielona.
W skardze kasacyjnej celnie zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę ustalenie na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego wszystkich istotnych okoliczności faktycznych z perspektywy wystąpienia przesłanek do wydania decyzji o cofnięciu wizy krajowej, na Komendancie nie spoczywała powinność podejmowania dalszych działań, w tym w szczególności polegających na ustaleniu tego, czy skarżący uzyskał zezwolenie na wykonywanie pracy u nowego pracodawcy. Raz jeszcze trzeba podkreślić, że samo wystąpienie przez ten podmiot do wojewody o wydanie takiego zezwolenia nie uprawniało cudzoziemca do wykonywania pracy, a tym samym nie sanowało zaistniałego stanu niezgodności z przepisami prawa, zobowiązującego do cofnięcia udzielonej wizy.
Ze względu na to, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego okazały się zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w pkt 1 uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. W ocenie Sądu, istota sprawy ze względu na niebudzące wątpliwości ustalenia faktyczne, została dostatecznie wyjaśniona, umożliwiając tym samym wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego, a tym samym definitywne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie.
Orzekając o kosztach postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 2 wyroku działając w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącego na rzecz Komendanta kwotę 630 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, na którą złożył się zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł oraz koszt reprezentacji strony skarżącej kasacyjnie przez radcę prawnego w wysokości 480 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI