II OSK 1819/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. Sp. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i § 13 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r.) w związku z kwestią nasłonecznienia lokali w jej budynku, który miał być realizowany na sąsiedniej działce. Skarżąca podnosiła, że planowana inwestycja R. Sp. j. naruszy jej interesy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie stwierdził nieważności postępowania. Sąd uznał, że organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące ochrony interesów stron w procesie budowlanym, w tym zasady równej ochrony prawa własności i możliwości zabudowy nieruchomości sąsiednich. NSA podkreślił, że inwestor, który pierwszy zabuduje swoją działkę, nie nabywa z tego tytułu większych uprawnień. Sąd powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą NSA dotyczącą oceny wpływu projektowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości, w tym kwestii zacienienia. NSA stwierdził, że organy miały obowiązek sprawdzić zachowanie wymogów dotyczących nasłonecznienia, biorąc pod uwagę zarówno istniejącą, jak i potencjalną zabudowę. Sąd uznał, że analiza nasłonecznienia przedstawiona w projekcie R. Sp. j. była prawidłowa, uwzględniając niższy budynek skarżącej i wykazując zachowanie wymogów. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącej koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących nasłonecznienia i wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, zasada równej ochrony prawa własności i możliwości zabudowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów między dwoma sąsiadującymi inwestorami budowlanymi, gdzie jeden z nich rozpoczął już budowę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ architektoniczno-budowlany powinien uwzględnić realizowaną inwestycję skarżącej Spółki przy rozpoznawaniu wniosku Spółki R. w zakresie nasłonecznienia lokali?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek wyważyć interesy inwestora i właścicieli sąsiednich działek, uwzględniając istniejącą i potencjalną zabudowę, aby zapewnić równe szanse w zagospodarowaniu nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada równej ochrony własności wymaga uwzględnienia wpływu projektowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości, w tym kwestii nasłonecznienia, aby umożliwić właścicielom tych nieruchomości realizację ich przedsięwzięć budowlanych.
Czy projektowana inwestycja powinna być sprawdzana pod kątem zacienienia potencjalnej zabudowy na sąsiedniej działce budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, projektowana inwestycja powinna być sprawdzana pod kątem zacienienia potencjalnej zabudowy na sąsiedniej działce budowlanej, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Dane z projektu zagospodarowania działki mają istotne znaczenie dla wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu, co przekłada się na ochronę interesów osób trzecich. Zasada poszanowania interesów osób trzecich wiąże się z ograniczeniami parametrów obiektu, jeśli są niezbędne do ochrony zabudowy na działkach sąsiednich.
Czy organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek merytorycznego badania zgodności projektu z przepisami technicznymi w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego?
Odpowiedź sądu
Organ zasadniczo nie ma uprawnienia do merytorycznego badania zgodności projektu z przepisami technicznymi, ale ma obowiązek zweryfikować kompletność dokumentacji i kwestię oddziaływania inwestycji pod kątem wymogów z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że organy mają obowiązek zweryfikować projekt pod kątem oddziaływania na sąsiednie nieruchomości i zachowania wymogów z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, ale nie mają uprawnienia do merytorycznego badania zgodności projektu z przepisami technicznymi w szerszym zakresie, opierając się na oświadczeniu projektantów.
Przepisy (18)
Główne
u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 3
Prawo budowlane
Organ ma obowiązek sprawdzić zachowanie wymogów dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń w budynku projektowanym i rozpoczętym na działce sąsiedniej.
u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Prawo budowlane
Projektowana inwestycja powinna być sprawdzana pod kątem zacienienia potencjalnej zabudowy na sąsiedniej działce budowlanej, w celu ochrony interesów osób trzecich.
Rozporządzenie z 12.04.2002 r. art. 13 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dotyczy warunków technicznych usytuowania budynków, w tym kwestii nasłonecznienia.
Rozporządzenie z 12.04.2002 r. art. 60 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dotyczy warunków technicznych usytuowania budynków, w tym kwestii nasłonecznienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku, zarzucano naruszenie w związku z błędnym ustaleniem stanu faktycznego i brakiem wyjaśnienia podstaw tezy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi, zarzucano naruszenie w związku z błędnym rozstrzygnięciem organów.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania, zarzucano naruszenie w związku z błędnym rozpatrzeniem materiału dowodowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zarzucano naruszenie w związku z niewyczerpującym zebraniem materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, zarzucano naruszenie.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy oceny przez organ wartości dowodowej materiału dowodowego, zarzucano naruszenie w związku z błędnym rozpatrzeniem materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji, zarzucano naruszenie w związku z błędnym rozpatrzeniem materiału dowodowego.
P.o.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy zakresu kognicji sądów administracyjnych, zarzucano naruszenie w związku z poczynieniem przez Sąd własnych ustaleń faktycznych.
p.p.s.a. art. 3 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zakresu kognicji sądów administracyjnych, zarzucano naruszenie w związku z poczynieniem przez Sąd własnych ustaleń faktycznych.
u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku organu sprawdzenia zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
u.p.b. art. 20 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy oświadczenia projektanta o zgodności projektu z przepisami i wiedzą techniczną.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. i 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niedostrzeżeniu błędów organów obu instancji w zakresie niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pominięcie wpływu inwestycji na uprawnienia skarżącego w kontekście nasłonecznienia. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. i 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. oraz art. 3 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych przez poczynienie przez Sąd własnych ustaleń faktycznych nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie w jakim sąd nie wyjaśnia podstaw postawionej istotnej dla sprawy tezy. • Naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z § 13 ust. 1 pkt 2 i § 60 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. przez zaakceptowanie przez Sąd błędnego rozstrzygnięcia organów, które zatwierdziły projekt budowlany i udzieliły pozwolenia na budowę budynku, który nie spełnia warunków technicznych w kwestii prawidłowego nasłonecznienia. • Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w związku z § 13 ust. 1 pkt 2 i § 60 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. przez zaakceptowanie błędnego rozstrzygnięcia organów, które udzieliły pozwolenia na budowę, którego realizacja doprowadzi do naruszenia uzasadnionych interesów skarżącego tj. […]
Godne uwagi sformułowania
równa ochrona prawa własności, w tym prawa do zabudowania nieruchomości, wymaga aby organ w sprawie pozwolenia na budowę przestrzegał zachowania symetrii w oddziaływaniu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, tak by ich właściciele mogli realizować swoje przedsięwzięcia budowlane w sposób optymalny. • inwestor, który pierwszy zabuduje swoją działkę nie ma z tego tylko tytułu dodatkowych, większych uprawnień. • poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. • projektowana inwestycja powinna być sprawdzana pod kątem zacienienia (przesłaniania) potencjalnej zabudowy mogącej powstać na sąsiedniej działce budowlanej. • zasada poszanowania interesów osób trzecich w sposób nieunikniony wiąże się z określonymi ograniczeniami w zakresie parametrów i usytuowania projektowanego obiektu budowlanego, o ile te ograniczenia są niezbędne do ochrony zabudowy na działkach sąsiednich, zarówno istniejącej, jak też projektowanej.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sędzia del. WSA
Jerzy Stankowski
sędzia NSA
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących nasłonecznienia i wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości, zasada równej ochrony prawa własności i możliwości zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów między dwoma sąsiadującymi inwestorami budowlanymi, gdzie jeden z nich rozpoczął już budowę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu konfliktów sąsiedzkich związanych z inwestycjami budowlanymi i wpływem jednej budowy na drugą, w szczególności kwestii nasłonecznienia. Wyrok NSA wyjaśnia zasady wyważania interesów stron.
“Budujesz dom? Uważaj na sąsiada! NSA wyjaśnia, jak chronić swoje prawo do słońca.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.