II SA/Lu 71/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą wydanie pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa, uznając, że mimo naruszenia zasady czynnego udziału stron, uchylenie decyzji byłoby bezcelowe, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Skarga dotyczyła decyzji stwierdzającej wydanie pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa (art. 10 § 1 k.p.a.) z powodu braku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, który stwierdził naruszenie, ale odstąpił od uchylenia decyzji, uznając to za bezcelowe, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że mimo naruszenia procedury, inwestycja jest zgodna z prawem budowlanym i planem miejscowym, a zarzuty dotyczące zacienienia i utraty wartości nieruchomości nie stanowiły podstawy do uchylenia pozwolenia.
Sprawa dotyczyła skargi H. R. i E. R. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta stwierdzającą wydanie pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa (art. 10 § 1 k.p.a.) z powodu niezapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Prezydent Miasta, mimo stwierdzenia naruszenia, odstąpił od uchylenia pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, argumentując, że w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Sąd podkreślił, że choć skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, a naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. było zasadne, to zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. było prawidłowe, ponieważ inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi (w tym § 12 rozporządzenia o warunkach technicznych). Zarzuty dotyczące zacienienia działki skarżących i potencjalnego obniżenia jej wartości zostały uznane za niezasadne, ponieważ przepisy nie chronią interesów faktycznych, a jedynie prawnie uzasadnione, wynikające z przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych. Sąd stwierdził, że planowana inwestycja nie narusza tych przepisów, a największym utrudnieniem dla zagospodarowania działki skarżących jest jej szerokość. Zarzut braku podstawy prawnej został oddalony, gdyż organy prawidłowo powołały przepisy k.p.a. regulujące postępowanie wznowieniowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie musi uchylić decyzji, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W takim przypadku organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania przyczyn, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że mimo naruszenia zasady czynnego udziału stron, uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę byłoby bezcelowe, ponieważ inwestycja jest zgodna z prawem budowlanym i planem miejscowym, a zatem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. było prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Przyczyny obligujące do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w tym brak udziału strony bez jej winy (pkt 4).
k.p.a. art. 146 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Negatywna przesłanka uchylenia decyzji w postępowaniu wznowionym – gdy w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
k.p.a. art. 151 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, gdy zachodzi przesłanka z art. 146 § 2 k.p.a.
Pomocnicze
u.p.b. art. 5 § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy.
u.p.b. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Projekt budowlany musi być zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
u.p.b. art. 35 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. MI art. 12 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Określa odległości budynków od granicy z działką sąsiednią.
rozp. MI art. 13 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Określa odległości budynków od innych obiektów w celu umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń, z uwzględnieniem wysokości przesłaniania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestycja spełnia wymogi techniczno-budowlane, w tym dotyczące odległości od granicy działki. Zarzuty dotyczące zacienienia i utraty wartości nieruchomości nie stanowią podstawy do uchylenia pozwolenia na budowę, gdyż nie naruszają przepisów prawa. Zastosowanie art. 146 § 2 k.p.a. (odstąpienie od uchylenia decyzji z powodu bezcelowości) było uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego poprzez pominięcie oddziaływania spornego zamierzenia na sąsiednią nieruchomość. Naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej ochrona uzasadnionych interesów musi wynikać z przepisów prawa, które takiej ochrony danym podmiotom udzielają interes w niezacienianiu działki jest jedynie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym
Skład orzekający
Jerzy Dudek
członek
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Witold Falczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 146 § 2 k.p.a. w kontekście pozwolenia na budowę, ochrona interesów sąsiadów w procesie budowlanym, znaczenie zgodności z planem miejscowym i przepisami technicznymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie naruszenie proceduralne nie prowadzi do uchylenia decyzji z powodu zgodności inwestycji z prawem materialnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem proceduralnym a materialnym w prawie budowlanym oraz pokazuje, jak sąd podchodzi do zarzutów sąsiadów dotyczących wpływu inwestycji na ich nieruchomość.
“Naruszenie procedury nie zawsze oznacza uchylenie pozwolenia na budowę – kluczowa jest zgodność z prawem materialnym.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 71/13 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2013-03-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-01-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Dudek Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/ Witold Falczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1772/13 - Wyrok NSA z 2015-02-24 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623 art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 107 par. 1, art. 145 par. 1, art. 145a, art. 145b, art. 146, art. 151 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 75 poz 690 par. 12 i par. 13 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek,, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi H. R. i E. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2012 r., którą organ ten: 1. stwierdził, że jego decyzja z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] został wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu; 2. odstąpił od uchylenia decyzji wskazanej w pkt 1, gdyż w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Ostateczną decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], znak: [...], Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Przedsiębiorstwu Budownictwa Ogólnego – P. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego (kat. obiektu XIII), na działkach nr ewid. [...], [...], [...] i [...] w C. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r., E. R. i H. R. (dalej jako skarżące) wniosły o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną na wstępie decyzją, powołując w podstawie prawnej art. 145 § 1 oraz art. 10 § 1 i 2 k.p.a. Skarżące wskazały, że teren na którym zaplanowano realizację przedmiotowej inwestycji graniczy z działką nr ewid. [...], której są właścicielkami. Pomimo tego organ nie zapewnił im udziału jako stronom w przedmiotowym postępowaniu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezydent Miasta [...] odmówił wznowienia postępowania, przyjmując, ze skarżącym nie przysługuje status strony postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] września 2010 r. Powyższą decyzję uchylił następnie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewoda [...], przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy motywował swoje rozstrzygnięcie tym, że odmowa wznowienia postępowania może nastąpić z przyczyn podmiotowych tylko w przypadkach oczywistych, nie wymagających żadnego postępowania wyjaśniającego, zaś w przedmiotowej sprawie konieczność taka zachodziła. W konsekwencji powyższej decyzji organ I instancji ponownie rozpatrzył wniosek skarżących z dnia [...] listopada 2010 r. i postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. wznowił postępowanie zakończone przedmiotową decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Prezydent Miasta [...] odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji z dnia [...] września 2010 r., argumentując to brakiem po stronie skarżących interesu prawnego, który dawał by im status strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Powyższe rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy organ odwoławczy. Obie te decyzje zostały jednak następnie uchylone przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 587/11. Sąd jednoznacznie stwierdził, że skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, w którym wydano decyzję z dnia [...] września 2010 r. Kolejną wydana przez Prezydenta Miasta [...] w niniejszej sprawie decyzją była decyzja z dnia [...] marca 2012 r., którą organ ten ponownie odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] września 2010 r., przyjmując – pomimo stanowiska Sadu zawartego w powyższym wyroku – że skarżące nie mają interesu prawnego w żądaniu wzruszenia w trybie nadzwyczajnym przedmiotowego orzeczenia. Z uwagi na podjecie decyzji sprzecznej z treścią prawomocnego wyroku Sądu, podjętego w niniejszej sprawie, decyzję organu I instancji uchylił w dniu [...] maja 2012 r. organ odwoławczy, przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2012 r. Prezydent Miasta [...] stwierdził wydanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2010 r., z naruszeniem prawa, tj. akt. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu i jednocześnie wskazał, że nie może dojść do uchylenia tej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W podstawie prawnej podano przepis art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. oraz art. 104 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że teren inwestycji objętej decyzją z dnia [...] września 2010 r. znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i usługi. Planowana inwestycja nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżących. Przeszkodą w jej zabudowie jest natomiast jej szerokość (17 m, a realna szerokość zabudowy 9 m). Natomiast lokalizacja przedmiotowego budynku zgodna jest z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jedyna wadliwość decyzji wynika natomiast z tego, że została ona wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Zdaniem organu bezcelowym jednak jest jej uchylenie z tego powodu, bowiem z uwagi na zgodność zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami ww. rozporządzenia, w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.). W odwołaniu od tej decyzji skarżące domagając się jej uchylenia podniosły, że została ona wydana z naruszeniem prawa, w związku z czym domagają się poniesienia konsekwencji przez pracowników organu. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. – zaskarżoną w niniejszej sprawie – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia Prezydenta Miasta [...] dotyczące usytuowania spornego budynku na działce inwestora wskazując, że lokalizacja ta odpowiada wymogom określonym w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto zabudowa ta odpowiada zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w kwestii zacienienia niezabudowanej działki skarżących przez przedmiotowy budynek organ odwoławczy podniósł, że kwestia ta uregulowana jest w § 13 powyższego rozporządzenia. Przepis ten nakazujący sporządzenie oceny w zakresie możliwości zabudowy sąsiedniej niezabudowanej działki z zachowaniem takich samych odległości od granicy jak na działce, której właściciel pierwszy podjął inwestycję odnosi się jednakże wyłącznie do sytuacji, gdy wznoszony budynek na działce sąsiadującej z działką niezabudowaną jest wyższy niż 35 m. Wówczas bowiem odległość między budynkami jest określona stałą wartością wynosząca 35 m i nie jest zależna - jak w przypadku niższych budynków - od wysokości przesłaniania. Jednakże w sprawie niniejszej sytuacja tego typu nie zachodzi, stąd niezasadne są zarzuty dotyczące tej kwestii. W tych okolicznościach, skoro przedmiotowy budynek spełnia wszystkie wymagania przepisów Prawa budowlanego oraz odpowiada ustaleniom planu miejscowego nie można zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego odmówić wydania pozwolenia na jego budowę. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany tego pozwolenia. Powyższą decyzję E. R. i H. R. zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc w skardze o uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania. Skarżące zarzuciły organom naruszenie art. 28, art. 33 ust. 1 art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane poprzez pominięcie oddziaływania spornego zamierzenia na sąsiednią, należącą do nich nieruchomość oraz naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej decyzji. Rozwijając powyższe zarzuty skarżące podniosły, że organy nieuwzględniły rzeczywistego oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość, która na skutek jej wykonania znacznie straci na wartości. Wielopiętrowy budynek spowoduje zacienienie ich działki i uniemożliwi usytuowanie np. budynku mieszkalnego. Organy nie odniosły się natomiast w żaden sposób do tej okoliczności, co oznacza, że nie wzięto pod uwagę słusznych interesów skarżących. W zakresie braku podstawy prawnej decyzji skarżące podniosły, że żaden z rozstrzygających organów nie przywołał przepisów prawa materialnego, poprzestając jedynie na przywołaniu norm procesowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu braku wskazania podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, iż jest on nieuzasadniony, gdyż podstawa ta została wskazana i omówiona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. W myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania administracyjnego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast.). Przepisy art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. enumeratywnie wskazują przyczyny, które obligują do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jedną z przyczyn nakazujących organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jest w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest okoliczność braku udziału strony w postępowaniu, bez jej własnej winy. Wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. W przedmiotowej sprawie zasadnie organy przyjęły, że usprawiedliwiona jest przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Prawidłowym zatem było wznowienie postępowania i jego przeprowadzenie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Poza sporem bowiem pozostaje, że skarżące legitymują się przymiotem strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Przedsiębiorstwu Budownictwa Ogólnego – P. G. pozwolenia na budowę przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Kwestia ta została przesądzona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 587/11, który w światłe art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", był wiążący dla organów w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 151 k.p.a., będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 może wydać jedno z trzech rozstrzygnięć: 1) decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej , gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1, art.145a lub art. 145b k.p.a. albo 2) decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo 3) decyzję, w której ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazanie okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Oczywistym jest, że decyzja, w której uchyla się decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, może być podjęta wyłącznie wtedy, gdy organ stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. Zastrzec przy tym należy, że musi to nastąpić przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych wymienionych w art. 146 k.p.a. Tak więc, po ustaleniu przez organ istnienia podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., (lub innej) dla wybrania właściwego rozstrzygnięcia, organ w pierwszej kolejności musi ustalić, czy w sprawie nie występują negatywne przesłanki określone w art. 146 k.p.a. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że przesłanka negatywna wymieniona w art. 146 § 1 (upływ terminu) nie występuje. Sąd natomiast w pełni podziela stanowisko orzekających w sprawie organów co do braku podstaw do uchylenia objętego postępowaniem wznowieniowym pozwolenia na budowę, a to z tego względu, że w postępowaniu tym mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (przesłanka negatywna z art. 146 § 2 k.p.a.). Uzasadnia to zaś wydanie przez Prezydenta Miasta [...] decyzji opartej na treści art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. Wbrew bowiem zarzutom skarżących, również zdaniem Sądu, kwestionowane przez nich pozwolenie na budowę nie narusza ani obowiązujących przepisów prawa, ani też obowiązującego dla terenu inwestycji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wskazano wyżej nie uchyla się natomiast decyzji dotychczasowej, jeżeli w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W takim wypadku zgodnie z art. 151 § 2 .k.p.a., organ administracji kończąc postępowanie wznowieniowe ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania przyczyn, z powodu których nie uchylił decyzji. Taki właśnie przypadek dotyczy niniejszej sprawy. W sprawie tej skarżące w istocie skoncentrowały się na wykazaniu, że planowana inwestycja spowoduje negatywne oddziaływanie na należącą do nich nieruchomość gruntową, w szczególności poprzez zacienienie działki, obniżenie jej wartości oraz ograniczenie możliwości jej przyszłej zabudowy. Zastrzeżenia te, jakkolwiek zrozumiałe, nie mogły w myśl obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy uchylenia decyzji dotychczasowej. Przede wszystkim należy podnieść, że ochronie w procesie budowlanym podlegają nie jakiekolwiek interesy osób trzecich ale interesy uzasadnione, tj. oparte o konkretne przepisy prawa, z których strony postępowania mogą wywieść przysługujące im uprawnienia lub ograniczające inwestora obowiązki. Takich przepisów prawa, które zostałyby naruszone kwestionowaną inwestycją, zdaniem Sądu, skarżące nie wskazalły. Również działając z urzędu Sąd nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów. Powoływanie się w tym względzie na zasadę uwzględniania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) z uwagi na swoją ogólną treść nie może samo przez się prowadzić do negatywnej oceny, gdy chodzi o legalność objętej postępowaniem inwestycji. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Natomiast jeśli inwestycja w żaden sposób nie narusza tych przepisów i norm, nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów. Tak więc ochrona uzasadnionych interesów musi wynikać z przepisów prawa, które takiej ochrony danym podmiotom udzielają. Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi, względnie czy może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, a więc i interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jednakże wyłącznie w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2004 r., IV SA 3483/02, opubl. LEX nr 156958). Skoro zaś wymogi przewidziane tymi przepisami zostały zachowane, nie mogą przynieść oczekiwanego rezultatu argumenty o naruszeniu interesów osób trzecich. Taka też sytuacja istnieje w niniejszej sprawie. Po pierwsze charakter zaplanowanej na sąsiedniej działce zabudowy w całości odpowiada ustalonemu zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczeniu tego terenu (uchwała Rady Miejskiej w C. z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] – Dz. U. Woj. Lubel. z dnia 11 lutego 2002 r., nr 7, poz. 255). Budowa spełnia zatem zawarty w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wymóg zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po drugie projekt zagospodarowania działki zgodny jest z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). W toku prowadzonego po wznowieniu postępowania ustalono bowiem jednoznacznie, że odległość planowanej inwestycji od granicy z działką skarżących spełnia (nawet z niewielkim naddatkiem) warunki określone w § 12 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. (odległość ściany budynku od granicy z działką skarżących wynosi odpowiednio: 4,40 m od narożnika w części północno-wschodniej, 4,70 m w pobliżu pierwszego balkonu, 5,20 m w pobliżu drugiego balkonu oraz 7,50 m od narożnika południowo-wschodniego – przy istniejącym wymogu 4 m, natomiast odległość balkonów od tej granicy wynosi odpowiednio: 2,70 m, 3,40 m i 5,70 m – przy wymogu 1,5 m). Zasadniczy zarzut skarżacych odnosił się natomiast do kwestii zacienienia, jakie spowoduje sporny budynek. Kwestię tę reguluje § 13 ust. 1 tego rozporządzenia, który stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, a 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Wymagany czas nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi określa natomiast § 60 rozporządzenia. Wyjaśnić jednak należy, że przepis § 13 rozporządzenia reguluje ustalenie odległości budynku od innych obiektów tylko wówczas, gdy jedna z nieruchomości jest już zabudowana. Wskazuje na to wprost treść cyt. ust. 1 nakazująca tak sytuować projektowany obiekt w stosunku do innych obiektów aby umożliwić naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, (por. wyrok WSA w Gdańsku z 29 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 22/09, lex 573681). Odnosząc się natomiast do odmiennej wykładni cyt. § 13 dokonanej w przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1277/08, ONSAiWSA 2010/6/111, trzeba wskazać, że była ona przeprowadzona na tle znacząco odmiennego stanu faktycznego, niż ma to miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczyła planowanej zabudowy o wysokości powyżej 35 m, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu istnieje zasadnicza różnica pomiędzy sytuacją, gdy projektowany budynek należy do obiektów niskich (budynek czterokondygnacyjny) od sytuacji, w której projektowany budynek jest budynkiem zaliczonym do grupy budynków wysokich. Wówczas bowiem odległość między budynkami jest określona stałą wartością wynoszącą 35 m i nie jest zależna - jak w wypadku niższych budynków - od wysokości przesłaniania. Stąd należy uznać za niezasadny zarzut dotyczący zacienienia działki skarżących przez projektowany obiekt. Nie można bowiem mówić o przesłanianiu pomieszczeń w budynku nieistniejącym. W tym przypadku, gdy przesłaniający obiekt jest niższy niż 35 m, przepis § 13 rozporządzenia musi być wykładany ściśle i nie może być stosowany, gdy działka sąsiednia jest niezabudowana. Konkludując znaczenie prawne ma tylko zacienianie pomieszczeń w budynkach znajdujących się na sąsiedniej działce. Tym samym interes w niezacienianiu działki jest jedynie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1349/04, Lex nr 179072). W tym kontekście słusznie dostrzegły organy, że największym utrudnieniem wpływającym na możliwość racjonalnego zagospodarowania działki skarżących nie jest realizacja spornego budynku lecz jej wymiary, tj. szerokość. Tym samym skarżące znając przeznaczenie swojej działki jak i działek sąsiednich określone planem miejscowym winny liczyć się z możliwością powstania takiej zabudowy na działkach sąsiednich i ewentualnie uwzględnić to w dalszych zamiarach związanych z jej najkorzystniejszą forma wykorzystania. Natomiast fakt, że skarżące oczekiwały, iż planowana inwestycja w ogóle nie powstanie, bądź też powstanie w kształcie, który one uważają za właściwy nie może mieć wpływu na ocenę przedmiotowego pozwolenia. Podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł też stanowić zarzut ewentualnego zmniejszenia się wartości należących do skarżących nieruchomości graniczących z terenem objętym przedmiotową inwestycją. Pomijając kwestie ustalenia, czy realizacja planowanej inwestycji rzeczywiście wywoła skutek, na który wskazują skarżące należy wskazać, że żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie daje podstaw do uwzględniania tego aspektu planowanej inwestycji przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Natomiast, jak już wskazano wyżej, przeszkodą uniemożliwiająca wydanie pozwolenia na budowę z uwagi na ochronę interesu osób trzecich może być wyłącznie naruszenie przepisów obowiązujących w budownictwie, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak wskazania podstawy prawnej w decyzjach organów obu instancji. Słusznie skarżące podnoszą, że powołanie podstawy prawnej to przytoczenie przepisów prawa materialnego, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Wyjaśnić jednak należy, że prawo materialne, są to przepisy aktu prawnego stanowiącego materialnoprawną podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w przypadku zaś gdy decyzja wydawania jest w trybie wznowienia postępowania, podstawę prawną stanowią przepisy k.p.a. (w przypadkach wskazanych w art. 151 § 1 pkt 1 i § 2 – wyłączną podstawę), mimo, iż co do zasady są one przepisami postępowania. Oznacza to, że wskazane w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji przepisy, tj. art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. stanowią prawidłową podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo przy tym organy wskazaną podstawę prawną połączyły z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w budownictwie dając temu w sposób konkretny wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Powyższe rozważania prowadzą zatem do wniosku, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego w istocie winno było się zakończyć wydaniem decyzji pozytywnej. Skoro tak, to zasadnie organy zastosowały przepis art. 146 § 2 k.p.a., czego konsekwencją było jedynie orzeczenie o wydaniu decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa po myśli art. 151 § 2 k.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI