II OSK 18/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej wstrzymania robót budowlanych, potwierdzając prawidłowość zastosowania art. 48 Prawa budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie WINB wstrzymujące roboty budowlane polegające na odbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 48, 50, 51 P.b.) oraz postępowania (art. 153, 141 § 4 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy administracji działały zgodnie z wiążącą oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku, stosując art. 48 Prawa budowlanego, a wykonane roboty stanowiły odbudowę i nadbudowę, a nie przebudowę.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. Z. i M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił ich skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to, utrzymujące w mocy decyzję PINB, wstrzymywało prowadzenie robót budowlanych polegających na odbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego, uznając je za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący kasacyjnie zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację robót jako odbudowy i nadbudowy zamiast przebudowy, oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 153 p.p.s.a. (związanie oceną prawną sądu) i art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia). NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a., uznając, że organy administracji były związane wcześniejszym wyrokiem WSA, który dopuścił prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że wykonane roboty, polegające na zmianie wysokości pomieszczeń, wykonaniu nowej kondygnacji i odbudowie dachu w zmienionym kształcie, stanowiły nadbudowę i odbudowę, a nie przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia, uznając, że spełnia ono wymogi formalne i merytoryczne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Roboty te stanowią odbudowę i nadbudowę, a nie przebudowę, zgodnie z definicją art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, ponieważ nastąpiło zwiększenie wysokości budynku i zmiana liczby kondygnacji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji przebudowy z art. 3 pkt 7a P.b., która wyklucza uznanie robót za przebudowę, jeśli zmieniają one wysokość lub liczbę kondygnacji. Analiza projektu budowlanego z 1979 r. i materiału dowodowego potwierdziła powstanie nowej kondygnacji i odbudowę dachu w zmienionym kształcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
P.b. art. 48 § 2 i 3
Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 50 i 51
Prawo budowlane
P.b. art. 3 § 7a
Prawo budowlane
P.b. art. 3 § 6
Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji były związane oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA (art. 153 p.p.s.a.). Wykonane roboty budowlane stanowiły odbudowę i nadbudowę, a nie przebudowę, zgodnie z definicją Prawa budowlanego. Nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego nie musiałby ingerować w legalnie wybudowaną część budynku.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było nieprawidłowe, a należało zastosować art. 50-51 P.b. (postępowanie naprawcze). Roboty budowlane stanowiły przebudowę, a nie odbudowę/nadbudowę. Sąd pierwszej instancji był związany poprzednim wyrokiem w sposób, który uniemożliwiał prawidłową ocenę sprawy. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Organy nie ustaliły, czy rozbiórka robót jest możliwa bez ingerencji w pozostałą część budynku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd a quo weryfikując ponownie wydane w sprawie rozstrzygnięcia prawidłowo ocenił, że organy wykonały wytyczne w zakresie postępowania wyjaśniającego oraz procedowały w trybie zaakceptowanym przez ten Sąd w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. W świetle przytoczonej definicji oraz niekwestionowanego faktu, że wykonane przez skarżących roboty budowlane spowodowały tak zwiększenie wysokości budynku, jak i zmianę liczby kondygnacji, nie ulega wątpliwości, że roboty te nie stanowiły przebudowy. Zarówno powstanie nowej kondygnacji, jak i podwyższenie budynku, w świetle art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, wyklucza uznanie wykonanych robót za przebudowę.
Skład orzekający
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Robert Sawuła
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przebudowy, odbudowy i nadbudowy w kontekście art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego oraz zasada związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku (art. 153 p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wiążącej oceny prawnej z poprzedniego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowych definicji w prawie budowlanym (przebudowa vs nadbudowa/odbudowa) i zasady związania sądu poprzednim orzeczeniem, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Czy nadbudowa dachu i dodanie kondygnacji to przebudowa? NSA wyjaśnia kluczowe pojęcia Prawa budowlanego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 18/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/ Robert Sawuła /przewodniczący/ Tomasz Bąkowski Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane IV SA/Po 430/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-08-17 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 par. 4, art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2020 poz 1333 art. 4 pkt 7a, art. 48 ust. 2 i 3, art. 50 i 51 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. Z. i M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 430/23 w sprawie ze skargi K. Z. i M. Z. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 maja 2023 r., nr WOA.7722.47.2023.ARO w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 17 sierpnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 430/23, oddalił skargę K.Z. i M.Z. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 maja 2023 r., nr WOA.7722.47.2023.ARO, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z 28 lutego 2023 r., nr 45/2023, znak PINB/OOA/70041/1003/2018, którym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), zwanej dalej Prawem budowlanym, organ pierwszej instancji: I. wstrzymał skarżącym jako współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w P. (działki nr [...] i [...], arkusz [...], obręb [...]), prowadzenie robót budowlanych polegających na odbudowie i nadbudowie części wymienionego wyżej budynku, to jest nad stropem pośrednim antresoli przewidzianym w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 10 kwietnia 1979 r. sygn. GP-lll- 838/SJ/73/79; II. nakazał zabezpieczenie ww. części budynku przed dostępem osób postronnych; III. nałożył obowiązek dostarczenia wymienionych w postanowieniu dokumentów w wyznaczonym terminie. Sąd pierwszej instancji w powyższym wyroku potwierdził legalność zaskarżonych postanowień wskazując, że organy nadzoru budowlanego, związane stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 251/21, procedując prawidłowo w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w oparciu o materiał dowodowy uzupełniony o wyjaśnienia projektanta P.W. ustaliły, że poprzez wykonanie robót polegających na zmianie wysokości pomieszczeń I kondygnacji (piwnica) z 2,30 m do 2,50 m oraz wykonaniu nowego pomieszczenia na I kondygnacji, wykonaniu dwóch okien połaciowych w imitacji stromego dachu, utworzeniu w miejscu antresoli nowej kondygnacji o stałej wysokości wynoszącej 2,60 m oraz wykonaniu nowych schodów prowadzących do tej nowej kondygnacji, doszło do odbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W skardze kasacyjnej K.Z. i M.Z., zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, przytoczyli podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie: - art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż roboty budowlane wykonane przy budynku skarżących mogą zostać zakwalifikowane jako "odbudowa" i "nadbudowa", a nadto, iż przepis ten może znaleźć zastosowanie do robót, w wyniku których powstała zintegrowana całość uniemożliwiająca rozbiórkę części obiektu bez naruszenia jego konstrukcji i jego dalszego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem; - art. 50 i 51 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy stwierdzona przez organy obu instancji "odbudowa" i "nadbudowa" stanowiły de facto przebudowę, a nadto doprowadziły do powstania konstrukcji stanowiącej integralną część istniejącego budynku, co uzasadniało wszczęcie postępowania naprawczego, a nie legalizacyjnego. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie: - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż Sąd pierwszej instancji jest związany oceną prawną wyrażoną w wydanym poprzednio przez siebie wyroku, w którym dokonał kwalifikacji prawnej zrealizowanych robót budowlanych jako "rozbudowy" i "nadbudowy", co uzasadnia, zdaniem Sądu pierwszej instancji, prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego bez jednoczesnej oceny, czy wobec tego, iż "rozbudowa" i "nadbudowa" stanowią integralną część budynku jest możliwe prowadzenie postępowania legalizacyjnego, a nie naprawczego, o którym mowa w art. 50 i 51 Prawa budowlanego; - art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż Sąd pierwszej instancji jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z 22 lipca 2021 r. pomimo iż analiza tego wyroku prowadzi do wniosku, iż WSA nie dokonał jakiejkolwiek oceny prawnej w zakresie prawidłowości prowadzenia postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego pod kątem możliwości rozbiórki wykonanych robót budowlanych z uwagi na ich integralność z legalnie pobudowanym budynkiem skarżących; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zasadnicze wadliwości motywacyjne zaskarżonego wyroku, polegające na sformułowaniu tylko ogólnych stwierdzeń o związaniu sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku z 22 lipca 2021 r. bez szczegółowego ustosunkowania się do zarzutów strony w zakresie integralności wykonanych robót budowlanych z budynkiem, co skutkuje brakiem możliwości ich rozbiórki, a co za tym idzie, koniecznością prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do głównego zarzutu skargi, brak rozpoznania tego zarzutu oraz w konsekwencji brak rozpoznania istoty sprawy, a tym samym zaniechanie przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. brak merytorycznego odniesienia się do niewyjaśnienia przez organy obu instancji zasadności prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego, a to wobec takiego związania zrealizowanych robót budowlanych z budynkiem, iż nakazanie ich rozbiórki doprowadzi do likwidacji konstrukcji dachowej oraz docelowo pokrycia dachowego, co z kolei wyklucza możliwość użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem oraz utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione uznanie, iż z uwagi na dokonaną ocenę prawną w poprzednio wydanym w sprawie wyroku konieczne jest oddalenie skargi, pomimo iż żadna ocena prawna w wyroku z 22 lipca 2021 r. w zakresie zasadności zastosowania art. 48 Prawa budowlanego dokonana nie została; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 48 Prawa budowlanego skutkujące oddaleniem skargi w wyniku błędnego uznania, iż skarżący wykonali roboty budowlane stanowiące "nadbudowę" i "odbudowę" jak również, iż istnieje realna możliwość orzeczenia ewentualnego nakazu rozbiórki tych robót bez naruszenia substancji legalnie pobudowanego budynku; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że organy obu instancji nie ustaliły, czy zrealizowane przy budynku skarżących roboty budowlane mogą być rozebrane bez ingerencji w pozostałą część budynku, kiedy to w wyroku z 22 lipca 2021 r., którym WSA rzekomo jest związany, stwierdził on, iż wymaga to każdorazowo ustalenia w oparciu o stwierdzony stan faktyczny, kiedy to na żadnym etapie postępowania takie ustalenia poczynione nie zostały. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie, zrzeczono się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego). Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z tego względu, w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania administracyjnego i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w zakresie wykraczającym poza niezbędność wynikającą z konieczności oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Przebieg postępowania administracyjnego jest przedstawiony w odpowiednim zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W konsekwencji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał w pierwszej kolejności zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że sądowa kontrola legalności została przeprowadzona bez uchybienia procedurze sądowoadministracyjnej w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść - w granicach określonych w skardze kasacyjnej - do ocen o charakterze prawnomaterialnym. Przede wszystkim nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle powyższego przepisu oczywistym jest, że kształt ponownego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie zdeterminowany został stanowiskiem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 22 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 251/21, a tym samym kontrola legalności działań podejmowanych przez organy administracji winna była uwzględniać kierunek wytyczony przez ten wiążący wyrok. Sąd a quo weryfikując ponownie wydane w sprawie rozstrzygnięcia prawidłowo ocenił, że organy wykonały wytyczne w zakresie postępowania wyjaśniającego oraz procedowały w trybie zaakceptowanym przez ten Sąd w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd Wojewódzki wskazał bowiem wyraźnie, że, w jego ocenie, "(...) organy prawidłowo uznały że postępowanie w sprawie należy prowadzić na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. Sąd w składzie sprawę niniejszą rozpoznającym, nie podziela poglądu jakoby jako zasadę należało przyjmować, że w sytuacji gdy efekt samowolnie zrealizowanych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę nie mógł być usunięty bez ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego, to okoliczność ta uzasadnia zastosowanie art. 50-51 P.b. Jakkolwiek, stanowisko takie bywa prezentowane w judykaturze, to nie można pomijać okoliczności, że zawodne bywa formułowanie kategorycznych stanowisk wyrażonych na gruncie konkretnych stanów faktycznych. Należy podkreślić, że zarówno organy, jak i Sąd, rozpatrując sprawę muszą każdorazowo wziąć pod uwagę konkretne okoliczności badanej sprawy, co szczególnego znaczenia nabiera w sferze postępowań legalizacyjnych. W okolicznościach badanej sprawy prawidłowo organy uznały, że w sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 48 ust. 2 i 3 P.b. i w tym trybie należy prowadzić postępowanie". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zacytowany fragment wiążącego judykatu Sądu Wojewódzkiego nie pozostawia wątpliwości co do kategorycznego wydźwięku wypowiedzi dotyczącej właściwego trybu postępowania legalizacyjnego uregulowanego w art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego mającego zastosowanie do wykonanych samowolnie robót budowlanych. Wbrew zarzutom skarżących kasacyjnie, Sąd Wojewódzki formułując to stanowisko nie abstrahował od wpływu rozbiórki wykonanych robót budowlanych na byt i integralność całego budynku, dając temu wyraz stwierdzeniem, że stosowanie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego w odniesieniu do robót budowlanych, których rozbiórka mogłaby ingerować w pozostałą część obiektu budowlanego, nie może być zasadą. Wyrok ten jest prawomocny, a skarżący nie podważyli go przed Sądem odwoławczym. W tej sytuacji uwzględnienie powyższego stanowiska było obowiązkiem orzekających w sprawie organów i Sądu pierwszej instancji determinując wynik sądowej kontroli legalności w zakresie zastosowania właściwego trybu postępowania. Należy zwrócić uwagę, że istota związania organów administracji publicznej oraz sądów oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym, i zobowiązane są do podporządkowania się im w pełnym zakresie. W konsekwencji, sposób procedowania organów nadzoru budowlanego wyznaczony dyspozycją przepisów art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego Sąd a quo trafnie uznał za prawidłowy. Poza tym dostrzec wypada, że z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że nakaz rozbiórki może być zastosowany także do części obiektu budowlanego. Nie jest więc sprzeczne z prawem wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wówczas, gdy samowola budowlana dotyczy części obiektu budowlanego. Prawdą jest, że w orzecznictwie wyklucza się zastosowanie nakazu rozbiórki do części obiektu budowlanego, gdy miałoby to prowadzić także do rozbiórki legalnie wybudowanej części tego obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., II OSK 2246/19). Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi, albowiem zakres ewentualnej, hipotetycznej rozbiórki mógłby objąć wyłącznie roboty stanowiące efekt samowoli budowlanej, czyli nowo wybudowany dach w kształcie odbiegającym od pierwotnego oraz nową, kolejną kondygnację o wysokości większej niż pierwotna. Podkreślić przy tym należy, że celem postępowania legalizacyjnego nie jest rozbiórka samowolnie wykonanych robót, ale zachowanie ich w takim zakresie, w jakim pozostają one w zgodności z prawem. Na przeszkodzie wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w toku legalizacji nie stoi ewentualny zakres rozbiórki. Brak podstaw, aby uznać, że doszło do naruszenia przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. z tego powodu, że po ewentualnej rozbiórce samowolnie wykonanej części obiektu budowlanego będzie istnieć budynek np. bez dachu. Przepis prawa przewiduje możliwość nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego, a więc także dachu. Z kolei to, czy po ewentualnej rozbiórce budynek będzie posiadał dach, czy też zostanie pozostawiony bez dachu zależy od jego właścicieli. Z tego powodu zarzuty braku poczynienia ustaleń co do zakresu i skutków rozbiórki są niezasadne. Nie potwierdziły się również zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiące w istocie odzwierciedlenie wyżej zarzucanych uchybień w zakresie nierozpoznania istoty sprawy i zarzutów stawianych zaskarżonym postanowieniom co do braku uwzględnienia wpływu rozbiórki samowolnie wykonanych robót na istniejący budynek, do których Sąd odniósł się w wymagany sposób. Z przywołanego przepisu wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z przedmiotu regulacji wynika, że zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. nie służy do polemiki z ustaleniami faktycznymi, czy kwestionowania oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną wyroku i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Przy tym podkreślić należy, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia zatem podstawowe wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. Wymagane bowiem jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły również kwalifikacji robót budowlanych jako odbudowy w zakresie dachu i schodów oraz nadbudowy w zakresie nowej kondygnacji w miejsce strychu (antresoli), zaakceptowanej przez Sąd a quo. Abstrahując od braku wskazania w petitum skargi kasacyjnej naruszonych przepisów prawa w tym zakresie, opis zarzucanych naruszeń w dostateczny sposób obrazuje zarzucane uchybienia, które polegają, zdaniem skarżących, na błędnym zakwalifikowaniu zrealizowanej przebudowy jako odbudowy i nadbudowy budynku. Z ustaleń poczynionych w toku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego obejmującego wyjaśnienia stron, zeznania projektanta, archiwalną dokumentację projektową dotyczącą pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego przy ul. [...] w P. z 1979 r. oraz dokumentację fotograficzną obrazującą stan zabudowy zarówno przed wykonaniem robót budowlanych w ramach nadbudowy i odbudowy, jak i po, wynika, że doszło do nadbudowy i odbudowy istniejącego budynku. Z dołączonego do akt projektu technicznego domku jednorodzinnego atrialnego przy ul. [...] z września 1979 r. należącego wówczas do W.W. wynika, z ilu kondygnacji składał się budynek (I - piwnica, II – parter i antresola o powierzchni mniejszej niż parter). Do decyzji o pozwoleniu na budowę z 1979 r. dołączono projekt przewidziany dla budynku przy ul. [...], czyli odnoszący się do budynku, który stał się w niniejszej sprawie przedmiotem samowolnych robót budowlanych. To pozwala na porównanie, do jakich doszło zmian, albowiem materiał zdjęciowy z 2018 r. i późniejszy pozyskany już w trakcie oględzin przeprowadzonych po zakończeniu robót oraz wyjaśnienia projektanta potwierdzają, że w miejsce antresoli powstała nowa, trzecia kondygnacja w ścisłym, normatywnym tego słowa znaczeniu, a dach po uprzednim demontażu, podlegał odbudowie w zmienionym kształcie. Zarówno powstanie nowej kondygnacji, jak i podwyższenie budynku, w świetle art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, wyklucza uznanie wykonanych robót za przebudowę. Wskazany przepis nakazuje rozumieć przez przebudowę wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. W świetle przytoczonej definicji oraz niekwestionowanego faktu, że wykonane przez skarżących roboty budowlane spowodowały tak zwiększenie wysokości budynku, jak i zmianę liczby kondygnacji, nie ulega wątpliwości, że roboty te nie stanowiły przebudowy. Wskazany przepis jest jednoznaczny. Niezależnie od przyczyn, zwiększenie wysokości obiektu budowlanego czy zmiana liczby kondygnacji nie pozwala na przyjęcie, że doszło do przebudowy obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie nie podważono ustaleń odnośnie podwyższenia budynku, zmiany liczby kondygnacji oraz rozebrania pierwotnego dachu i wykonania go na nowo. Odzwierciedla je materiał dowodowy zgromadzony w aktach, a twierdzenia skarżących kasacyjnie, jakoby dokonane zmiany miały miejsce wcześniej, bo żaden projekt budowlany domów jednorodzinnych w tej okolicy nie był zrealizowany bez odstępstw, co potwierdził projektant w filmie "[...]", nie zasługują na uwzględnienie. Przeczą temu bowiem dowody z akt sprawy, w tym projekt i zeznania oraz ustalenia z oględzin potwierdzone zdjęciami. W konsekwencji, organy nadzoru prawidłowo skorzystały z dyspozycji art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, który znajduje zastosowanie w stosunku do robót budowlanych stanowiących budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a więc także odbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego, co trafnie zaakceptował Sąd Wojewódzki realizując obowiązek procedowania w tym trybie zdeterminowany dyspozycją art. 153 p.p.s.a. To czyni sformułowane w podstawach kasacyjnych zarzuty naruszenia art. 48 oraz art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego niezasadnymi. Na tle tych ustaleń i ocen, zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego postanowienia i oddalił skargę. Skoro Sąd a quo nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to nie można skutecznie zarzucić wyrokowi oddalającemu skargę naruszenia art. 151 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie to jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd normy prawnej. Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie w skardze kasacyjnej zrzekli się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów tego pisma, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI