II OSK 18/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-20
NSAbudowlaneWysokansa
roboty budowlanewstrzymanie wykonanianadzór budowlanyochrona tymczasowaprawo budowlaneskarga kasacyjnaNSA

NSA wstrzymał wykonanie decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych, uznając, że ich wykonanie przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy może spowodować trudne do odwrócenia skutki.

Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym, wskazując na wysokie koszty. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, nie rozpoznając wniosku o wstrzymanie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek w ramach skargi kasacyjnej, uznał go za zasadny, wstrzymując wykonanie decyzji ze względu na ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżąca E.T. wniosła skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w budynku mieszkalnym, w tym demontażu części pokrycia dachowego i nadmurowania ściany, w wyznaczonym terminie. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że wiąże się to z wysokimi kosztami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, nie rozpoznając jednak wniosku o wstrzymanie, który przekazał wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. W skardze kasacyjnej skarżąca ponownie wniosła o rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za zasadny, powołując się na art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania ma na celu ochronę tymczasową przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami wykonania aktu administracyjnego. W przypadku robót budowlanych, takich jak przebudowa dachu, wykonanie ich przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy może sprawić, że ochrona sądowa okaże się iluzoryczna. Dlatego NSA, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie robót budowlanych przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny, zwłaszcza w przypadku przebudowy obiektu, może stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania ma na celu ochronę tymczasową przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami wykonania aktu administracyjnego. W przypadku robót budowlanych, takich jak przebudowa dachu, wykonanie ich przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy może sprawić, że ewentualna późniejsza ochrona sądowa okaże się iluzoryczna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie robót budowlanych przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy może prowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków rozbiórka bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja organu była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji udzielona stronie ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawach budowlanych, gdy wykonanie robót może prowadzić do nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie jest składany w ramach skargi kasacyjnej lub po oddaleniu skargi, a przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważny mechanizm ochrony prawnej przed nieodwracalnymi skutkami decyzji administracyjnych w budownictwie, co jest istotne dla praktyków i właścicieli nieruchomości.

Czy można wstrzymać rozbiórkę dachu przed wyrokiem sądu? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 18/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OZ 129/21 - Postanowienie NSA z 2021-03-09
II SA/Lu 378/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-06-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie decyzji
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E.T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 378/20 w sprawie ze skargi E.T. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 3 lutego 2021 r. nr ZOA-II.7721.26.2016 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Uzasadnienie
E.T. (dalej: "skarżąca") pismem z 20 marca 2020 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 2021 r. nr ZOA-II.7721.26.2016 utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Parczewie z dnia 28 października 2019 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą i P.C. obowiązku wykonania w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, usytuowanym na działce nr [...] położonej w P., robót budowlanych na poziomie strychu wyszczególnionych w sentencji decyzji, w terminie do 30 września 2020 r.
W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji LWINB. Skarżąca uzasadniając wniosek wskazała, że wykonanie robót budowlanych w zakresie demontażu części pokrycia dachowego, przesunięcia krokwi dachowych i nadmurowania ściany wiąże się z wysokim kosztem dla skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 378/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Lublinie oddalił skargę wniesioną przez skarżącą.
Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku skarżącej, lecz przekazał ten wniosek wraz z aktami sprawy i skargą kasacyjną Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
W skardze kasacyjnej, wniesionej przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, skarżąca wniosła m.in. o rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej decyzji LWINB przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca podtrzymała przy tym argumentację mająca przemawiać za zasadnością wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, złożonego do Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, CBOSA). Uwzględnienie takiego wniosku przez sąd jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") Zgodnie z tym przepisem sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18, CBOSA).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rozbiórka bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja organu była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji (por. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 754/23).
W niniejszej sprawie wykonanie robót budowlanych określonych w zaskarzonej decyzji polegających m.in. na przebudowie pokrycia dachowego poprzez przesunięcie dwóch skrajnych krokwi dachowych oraz skróceniu murłat i płatw przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona stronie ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi czy skargi kasacyjnej, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienia NSA z 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 i z 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 1446/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI