II OSK 1799/06

Naczelny Sąd Administracyjny2008-01-04
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanewstrzymanie robótwznowienie robóttermin wykonania obowiązkuart. 154 k.p.a.art. 51 prawa budowlanegoskarga kasacyjnaNSAadministracja budowlana

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą przedłużenia terminu wstrzymania robót budowlanych, potwierdzając dopuszczalność stosowania art. 154 k.p.a. w takich przypadkach.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w przedmiocie wznowienia robót budowlanych. Kluczowym zagadnieniem było przedłużanie terminu nałożonego obowiązku przez organy administracji na podstawie art. 154 k.p.a., w związku z toczącymi się postępowaniami dotyczącymi zezwolenia na wejście w teren. NSA uznał, że WSA prawidłowo oddalił skargę, potwierdzając dopuszczalność stosowania art. 154 k.p.a. do zmiany terminu wykonania obowiązku, zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez grupę osób fizycznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego. Decyzja ta dotyczyła przedłużenia terminu wykonania obowiązku nałożonego na inwestora (Zakład Górnictwa Nafty i Gazu) wstrzymania prac budowlano-montażowych i przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Organy administracji wielokrotnie zmieniały termin wykonania tego obowiązku, powołując się na art. 154 § 1 k.p.a., uzasadniając to toczącymi się postępowaniami sądowymi dotyczącymi zezwolenia na wejście w teren oraz interesem inwestora i interesem społecznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny, uznały, że stosowanie art. 154 k.p.a. do zmiany terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest dopuszczalne, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie NSA (sygn. akt II SA/Ka 1744/96) oraz przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 153 Ppsa, art. 99 ustawy wprowadzającej). NSA podkreślił, że kontrola WSA ograniczała się do oceny legalności zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a., a nie do badania zasadności całego procesu inwestycyjnego czy pozwoleń na budowę, które nie były przedmiotem postępowania przed WSA. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionowała moc wiążącą wcześniejszych orzeczeń oraz dopuszczalność stosowania art. 154 k.p.a. NSA uznał jednak te zarzuty za nieuzasadnione, oddalając skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stosowanie art. 154 § 1 k.p.a. do zmiany terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest dopuszczalne, o ile przemawiają za tym względy słusznego interesu strony lub interesu społecznego, a wcześniejsze orzecznictwo NSA potwierdza tę możliwość.

Uzasadnienie

NSA oparł się na utrwalonym orzecznictwie, w tym wyroku z dnia 15 września 1998 r. (sygn. akt II SA/Ka 1744/96) oraz wyroku WSA z dnia 27 lutego 2004 r. (sygn. akt II SA/Ka 3242/01), które przesądziły o dopuszczalności stosowania art. 154 k.p.a. do zmiany terminu wykonania obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniach sądów administracyjnych wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże sądy wojewódzkie i organy na podstawie art. 99 ustawy wprowadzającej PPSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przepis ten stanowi podstawę do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, po wstrzymaniu robót budowlanych.

k.p.a. art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten umożliwia zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przy czym zmiana ta nie może naruszać interesu innej strony ani przepisów szczególnych.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakładanie obowiązku przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 99

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi, gdy sąd uzna, że brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi w przypadku braku legitymacji procesowej strony.

u.p.g.g. art. 57

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Przepis powołany w pierwotnej decyzji, dotyczący obowiązków związanych z robotami geologicznymi lub górniczymi.

u.p.g.g. art. 109 § ust. 2

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Przepis powołany w pierwotnej decyzji, dotyczący obowiązków związanych z robotami geologicznymi lub górniczymi.

u.NSA art. 59

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepis dotyczący mocy wiążącej orzeczeń NSA przed wejściem w życie PPSA.

k.p.c. art. 365

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący powagi rzeczy osądzonej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność stosowania art. 154 k.p.a. do zmiany terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem. Związanie sądu i organów oceną prawną wyrażoną w orzeczeniach sądów administracyjnych wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r. (art. 99 ustawy wprowadzającej PPSA, art. 153 PPSA). Zakres kontroli sądu administracyjnego ograniczony do oceny legalności zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a., a nie do badania całego procesu inwestycyjnego. Brak uzasadnionych podstaw skargi kasacyjnej, w tym brak wykazania istotnego wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie dopuszczalności stosowania art. 154 k.p.a. do zmiany terminu wykonania obowiązku. Zarzuty dotyczące wadliwości całego procesu inwestycyjnego, planów lokalizacyjnych i pozwoleń na budowę, które nie były przedmiotem postępowania przed sądem I instancji. Zarzut naruszenia przepisów postępowania bez wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy. Naruszenie art. 59 u.NSA w związku z art. 365 i 366 Kpc poprzez stosowanie przepisów Kpc w kwestiach uregulowanych w ustawie o NSA/PPSA.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ. Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadzała się bowiem do oceny czy zmiana decyzji ostatecznej z dnia [...], dokonana na podstawie art. 154 kpa była dopuszczalna i uzasadniona względami interesu społecznego lub interesu strony. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

członek

Izabela Ostrowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności stosowania art. 154 k.p.a. do zmiany terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz zasady związania oceną prawną wyrażoną w orzeczeniach sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu wykonania obowiązku administracyjnego w kontekście toczących się postępowań dotyczących zezwolenia na wejście w teren. Interpretacja art. 154 k.p.a. musi być zawsze analizowana w kontekście konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym – możliwości zmiany terminu wykonania obowiązku administracyjnego. Pokazuje, jak wcześniejsze orzecznictwo NSA wiąże sądy i organy, co jest kluczowe dla stabilności prawa.

Czy można zmienić termin wykonania obowiązku budowlanego? NSA wyjaśnia rolę art. 154 k.p.a.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1799/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-01-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Andrzej Jurkiewicz
Izabela Ostrowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 258/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-04-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 154 kpa w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Izabela Ostrowska ( spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. B., K. D., R. D., K. W., I. P., A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 258/05 w sprawie ze skargi A. B., K. D., R. D., K. W., I. P., A. J. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
II OSK 1799/06
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006r. sygn. akt II SA/GL 258/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. B., K. D., R. D., K. W., I. P., A. J. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Postanowieniem z dnia [...], Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. wstrzymał prace budowlano - montażowe prowadzone przez [...] Zakład Górnictwa Nafty i Gazu w S., a następnie decyzją z [...] nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Jako podstawa prawna podany został przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (ówcześnie Dz. U. Nr 89, poz. 414) w związku z art. 57 i art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96). Obowiązkiem objęte były działki nr [...],[...],[...],[...] w obr. [...], nr [...] w obr. [...], nr [...], [...], [...] w obr. [...], nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obr. [...] w R., dzielnica Z.. Termin wykonania obowiązku został określony na dzień [...].
Na wniosek inwestora decyzja ta w zakresie terminu wykonania obowiązku została następnie zmieniona w oparciu o przepis art. 154 §1 kpa decyzją z dnia [...]. Nowy termin wykonania obowiązku określono na [...]. Rozstrzygnięcie to decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy organ odwoławczy, a skarga na tę decyzję została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 września 1998 r. sygn. akt II SA/Ka 1744/ 96.
Pismem z dnia [...] [...] Zakład Górnictwa Nafty i Gazu powtórnie zawnioskował o przedłużenie terminu przedłożenia żądanych dokumentów, do czasu rozstrzygnięcia toczących się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym spraw w przedmiocie zezwolenia na wejście w teren celem budowy gazociągu.
W następstwie tego wniosku Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., zmienił swoją decyzję z [...] w ten sposób, że ustalił termin wykonania obowiązku "do czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie orzeczenia w sprawie zaskarżonej decyzji ostatecznej Wojewody R. z dnia [...]" orzekającej o zezwoleniu inwestorowi na wejście w teren przedmiotowych nieruchomości. Organ podał w uzasadnieniu, że przedłożenie żądanych dokumentów uzależnione jest od rozpoznania przez Sąd sprawy SA/RZ 1060/13/95. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że inwestor nie może przedstawić stosownych dokumentów przed rozpoznaniem sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na decyzję organu odwoławczego została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 27 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3242/01 uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że kwestia dopuszczalności zastosowania w sprawie art. 154 § 1 i 2 kpa została przesądzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 1998 r. sygn. akt II SA/Ka 1744/96, a poglądem prawnym w mm wyrażonym związane są zarówno organy, jak i Sąd. Decyzja zmieniająca termin wykonania obowiązku ma charakter aktu z art. 154 k.p.a. Jednocześnie Sąd stwierdził jednak, że określenie kolejnego terminu wykonania obowiązku nastąpiło w sposób uniemożliwiający jego wyegzekwowanie. Termin wykonania czynności, wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, musi być określony przedziałem czasowym, aby możliwa była kontrola jego dochowania. Sąd podniósł również, że nie wyjaśniono przesłanek uwzględnienia kolejnego wniosku inwestora o przedłużenie terminu, a dopiero stwierdzenie, że interes inwestora zasługuje na uwzględnienie w aspekcie jego słuszności bądź interesu społecznego, uprawnia organ do zmiany decyzji na podstawie art. 154 § 1 kpa.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. decyzją z dnia [...] uwzględnił wniosek inwestora o zmianę terminu przedłożenia dokumentów upoważniających do dysponowania określonymi działkami. Decyzją tą zmieniono decyzję z dnia [...] określając termin wykonania obowiązku na [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że do wstrzymania prac budowlano-montażowych przez inwestora, a następnie do zobowiązania go do przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane doszło wobec zaskarżenia decyzji Wojewody R. z dnia [...] wydanej w kwestii zezwolenia na wejście na teren nieruchomości objętych inwestycją. Wykonalność decyzji Wojewody R. została wstrzymana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie postanowieniem z 13 listopada 1995 r. sygn. akt SA/Rz 1060/95. Brak rozstrzygnięcia skargi przez Sąd skutkował wnioskami inwestora o przedłużenie terminu do wykonania nałożonego obowiązku, z których ostatni został złożony [...]. Dnia 4 grudnia 2000 r. został wydany wyrok przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie w sprawie o sygn. SA/Rz 1060/96.
Oceniając przesłanki do zmiany decyzji organ obszernie zanalizował kwestie techniczne i finansowe związane z realizacją inwestycji i stwierdził, że za uwzględnieniem wniosku przemawia zarówno interes organizacyjny i finansowy inwestora, jak i interes społeczny, albowiem rozpoczęta budowa realizowana jest również ze środków publicznych. Eksploatacja złoża jest natomiast konieczna w celu obniżenia ciśnienia złożowego i zmniejszenie ryzyka eksploatacji gazu oraz zapobieżenia skutkom korozji uzbrojenia podziemnego 12 odwiertów. Za ważną dla interesu publicznego uznano możliwość korzystania przez Państwo z własnych zasobów surowcowych o strategicznym znaczeniu dla gospodarki. Podano również, że na skutek wydania kolejnych decyzji w sprawie, termin wykonania decyzji z [...] został określony na [...].
Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli R. D., K. D., K. W., I. P., Z. P., A. J., A. B. i K. S.. Postępowanie odwoławcze w stosunku do K. S. i A. J. zostało umorzone z powołaniem się na brak przymiotu stron w postępowaniu. W stosunku do odwołań R. D., K. D. i I. P. stwierdzono ich wniesienie z uchybieniem terminu.
Decyzją z dnia [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Ocenił, że zostały w sprawie wykonane zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 27 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3242/01. Został ustalony, w oparciu o ewidencję gruntów, krąg właścicieli i użytkowników działek. Termin do wykonania obowiązku został określony przez podanie daty kalendarzowej. Za uwzględnieniem wniosku przemawiają zaś interes inwestora i interes ogólnospołeczny, dokończenie rozpoczętej inwestycji jest bowiem celowe ze względu na potrzeby gospodarki narodowej, poniesione dotychczas nakłady ze środków publicznych i uwarunkowanie górniczo - geologiczne.
Skargę do Sądu administracyjnego wnieśli: R. D., K. D., K. W., I. P., A. J. i A. B. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący podnieśli, że stwierdzenie przez NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie niezgodności z prawem planu zagospodarowania przestrzennego i planu realizacyjnego kopalni nie daje podstaw do kontynuowania działań w kierunku rozbudowy kopalni i realizacji pozwolenia na budowę. Podnieśli, że zostali pominięci w postępowaniach dotyczących zakładu górniczego. Zanegowali dopuszczalność zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Podkreślali brak wymaganych przepisami prawa uzgodnień i opinii takich organów jak: Państwowa Inspekcja Pracy, Państwowa Straż Pożarna, Urząd Dozoru Technicznego, Państwowa Agencja Atomistyki, Państwowa Inspekcja Sanitarna, Państwowy Zakład Higieny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał, iż zgodnie regulacją przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...], po wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych na podstawie ar 50 Prawa budowlanego, organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określa termin wykonania tych czynności. Kolejne decyzje, negatywne lub pozytywne dla inwestora, są wydawane dopiero po wykonaniu lub w razie niewykonania obowiązku. Sąd I instancji podkreślił, iż wydana decyzja w żadnej mierze nie orzekała o dopuszczalności prowadzenia robót. Z tego względu Sąd nie mógł badać ani zasadności działań w kierunku rozbudowy kopalni i realizacji pozwolenia na budowę, ani kompletności dokumentacji w oparciu o którą taka budowa miałaby być prowadzona. Poza zakresem kontroli Sądu były też kwestie zasadności pozyskiwania i wykorzystywania paliw kopalnych. Nie miał znaczenia dla niniejszej sprawy zarzut pominięcia skarżących w innych postępowaniach dotyczących przedmiotowego zakładu górniczego, zaś w rozpatrywanym przypadku zarzut ten nie znajduje potwierdzenia.
Sąd wskazał iż, o dopuszczalności zmiany decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązku w oparciu o przepis art. 154 k.p.a. orzekł Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 września 1998 r. sygn. akt II SA/Ka 1744/96, a ocena prawna co do dopuszczalności zastosowania art. 154 k.p.a. do zmiany decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. I pkt 2 Prawa budowlanego wiązała Sąd orzekający w niniejszej Sprawie.
Podstawę do takiego związania stanowi przepis art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Zgodnie z przytoczonym przepisem, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
O tożsamości sprawy rozstrzygniętej wyrokiem z 15 września 1998 r. i będącej przedmiotem obecnego postępowania decyduje w przekonaniu Sądu, tożsamość elementów przedmiotowych i podmiotowych. W obu przypadkach ten sam jest adresat decyzji, a rozstrzygnięcie dotyczy tego samego zagadnienia, w analogicznych okolicznościach faktycznych i prawnych. Szerokie ujęcie pojęcia "sprawy administracyjnej" odpowiada przyjętej praktyce orzeczniczej (por. uchwała NSA z 27 czerwca 2000 r., sygn. FPS 12/99, ONSA 2001/1/7 oraz wyrok SN z 25 lutego 1998 r., sygn. III RN 130/ 97, OSNP 1999/1/2). O związaniu takim przesądził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 27 lutego 2004 r. w sprawie II SA/Ka 3242/01. Z podanych względów nie mógł zatem odnieść skutku zarzut skargi, że wydanie zaskarżonej decyzji nie było dopuszczalne na podstawie art. 154 k.p.a.
Zalecenie rozważenia przesłanek o których mowa w art.154 § 1 kpa i przedstawienia odnoszącej się do nich argumentacji zawarte zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lutego 2004 r.
Badając wydane w sprawie decyzje Sąd I instancji doszedł do przekonania, że organy z należytą starannością ustaliły stan faktyczny i wskazały powody, dla których zasadna była zmiana decyzji ostatecznej. Jak już wyżej zaznaczono, przedmiotem decyzji ostatecznej było nałożenie na inwestora określonych obowiązków przy czym spełnienie tych obowiązków okazało się niemożliwe w wyznaczonym terminie, ze względu na wszczęcie postępowań dotyczących zaskarżenia decyzji Wojewody R. z dnia [...], orzekającej o upoważnieniu do wejścia w teren przedmiotowych nieruchomości. W przekonaniu Sądu organy przekonywująco i wszechstronnie wyjaśniły, dlaczego, zarówno w interesie strony jak i w interesie społecznym, nie leży pozbawienie inwestora możliwości przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. W okolicznościach sprawy nie można przy tym przyjąć, że zwłoka w dostarczeniu wymaganej dokumentacji nastąpiła z winy inwestora i z zamiarem przedłużenia postępowania.
Odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego sformułowanego w odpowiedzi na skargę, Sąd podzielił pogląd organu o braku interesu prawnego po stronie Andrzeja Jedynaka do wniesienia skargi, albowiem z akt postępowania nie wynika, aby legitymował się on tytułem prawnym do nieruchomości, której dotyczy postępowanie, lub z nią sąsiadującej. Stąd też w stosunku do tego skarżącego, podstawę oddalenia skargi stanowi przepis art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. D., A. J., I. P., R. D., K. W., A. B. zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia , albo zmianę zaskarżonego wyroku i zaskarżonych decyzji poprzez odmowę przedłużenia terminu do wznowienia robót budowlanych. Nadto skarżący wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania od organów administracyjnych obu instancji z tytułu poniesionej opłaty w obu instancjach i kosztów sporządzenia kasacji.
Wyrokowi temu zarzucono:
I. naruszenie przepisów art.33,34,37,51 pkt.1 Prawa budowlanego i art.53 Prawa geologicznego i górniczego,
II. art.154,155 i 156 §1.2 Kpa, art.134,135, 145,153,190 Postępowania przed sądami administracyjnymi, a nadto art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U Nr.74 poz. 368 w związku z art.365 i 366 Kpc - poprzez dowolne przyjęcie przedłużenia terminu do wznowienia robót budowlanych , gdy plan lokalizacyjny inwestycji Wojewody utracił moc, decyzja o pozwoleniu budowlanym wygasła z mocy art.37 prawa budowlanego, a zatem już nastąpiło usunięcie z obrotu prawnego pozwolenia budowlanego, które stało się podstawą do wznowienia robót budowlanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż plany lokalizacyjne i zagospodarowania terenu zostały uznane za nieważne, bądź uchylone jako zlokalizowane na terenie miasta i w odległości nawet kilku metrów od domów jak np. u skarżących.
Decyzja Urzędu Wojewódzkiego w R. z dnia [...] znak [...] utraciła ważność [...]. Pozwolenie budowlane, które jest przedmiotem postępowania już dawno wygasło wobec wstrzymania jego wykonania i wezwania inwestora do przedłożenia tytułu do dysponowania gruntami skarżących na cele budowlane.
Zdaniem skarżących Urzędy Górnicze starają się przywrócić do życia wygasłe pozwolenia na budowę kopalni na ich gruncie mimo, iż stanowią one bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia wielu ludzi i środowiska.
Skarga kasacyjna zarzuca, że Sąd I instancji przyjmuje bezzasadnie, iż poprzednie wyroki w tej mierze korzystają z mocy wytycznych z zakresu obowiązkowego stosowania prawa. Część tych wyroków była wydana jeszcze przed wejściem w życie ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi. / Ppsa / Wówczas to sądy administracyjne były jednoinstancyjne, a do powagi rzeczy osądzonej stosowano art. 59 Ustawy z dnia 11.05.1995 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, / Dz.U Nr 74 poz. 348 w związku z art. 365 i 366 Kpc /.
Wymienione wyroki korzystały z powagi rzeczy osądzonych, ale tylko w tamtych konkretnych sprawach. Od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 1 stycznia 2003r. Postępowania przed sądami administracyjnymi w art. 153 i 190 Ppsa uregulowano moc wiążącą wyroków sądów administracyjnych. W myśl art. 153 Ppsa ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Powołanym w zaskarżonym wyroku orzeczeniem dawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach zakończono prawomocnie sprawy, a obecna sprawa jest inną nową sprawą. Natomiast art.190 Ppsa dotyczy mocy wiążącej wykładni prawa dokonanej przez obecny Naczelny Sąd Administracyjny.
Nadto zaskarżony wyrok powołuje się na słuszny interes społeczny i strony w rozumieniu art. 145 i 155 Kpa , którego jednak w toku postępowania nie ustalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 maja 2006r sygn. akt II SA/Rz 605/04 uchylił Uchwałę Rady Miasta R. z dnia [...] Nr. [...] w przedmiocie odstąpienia od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów górniczych kopalni gazu [...] w mieście R. dzielnicy D. jako niezgodną z prawem.
Poprzednio wyrokiem z dnia 15 maja 1996r sygn. akt SA/Rz 77/98 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie uchylił plan realizacyjny kopalni, a następnymi wyrokami z dnia 7 stycznia 1998r sygn. akt SA/Rz 195/97 i Sądu Najwyższego sygn. akt III RN 107/98 uchylił pierwotną wersję planu górniczego kopalni w Rzeszowie. Zatem wszystkie decyzje w zakresie planowania, pozwolenia na budowę obiektów kopalni oraz wznowienia budowy kopalni jak również przedłużenia terminów do przedłożenia dokumentów dających tytuł do gruntów skarżących wydane zostały bez podstawy prawnej .
Zdaniem skarżących inwestor korzystając z wydanego pozwolenia mimo rażącego naruszenia prawa bez tytułu do ich gruntu skorzystał z indywidualnego rozstrzygnięcia prawnego i nabył prawo formalnie, natomiast korzystanie z art.154 Kpa może mieć miejsce, gdy żadna ze stron nie nabyła prawa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. )" zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego — uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania
dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Skarżący jako podstawy skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 33, 34, 37, 51 pkt. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane i art. 53 Prawa geologicznego i górniczego. Powyższy zarzut skargi kasacyjnej nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok nie stosował wymienionych wyżej przepisów Prawa budowlanego jak również Prawa geologicznego i górniczego, co więcej przepisy te nie stanowiły także podstawy rozstrzygnięcia zaskarżonej skargą decyzji organu. Należy w tym miejscu podnieść, iż zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące całego procesu inwestycyjnego, a zwłaszcza odnoszące się do decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę jak również wcześniejszych planów lokalizacyjnych związanych z budową Kopalni Gazu Ziemnego " [...]" nie mogą być badane i uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem kwestie te nie były przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji. Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sprowadzała się bowiem do oceny czy zmiana decyzji ostatecznej z dnia [...], dokonana na podstawie art. 154 kpa była dopuszczalna i uzasadniona względami interesu społecznego lub interesu strony. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono, iż będąca przedmiotem kontroli decyzja w żadnej mierze nie rozstrzygała o dopuszczalności prowadzenia robót i z tego względu Sąd nie mógł badać legalności działań zmierzających do realizacji pozwolenia na budowę kopalni.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż w sprawie niniejszej wbrew twierdzeniom skarżących Sąd I instancji nie stosował ani nie analizował zaistnienia przesłanek z art. 155 i 156 § 1 pkt 2 kpa , nie można więc uznać za usprawiedliwiony zarzut ich naruszenia. Nadto skarga kasacyjna z naruszeniem art. 174 pkt 2 Ppsa, nie uzasadnia wpływu ewentualnego naruszenia przez Sąd art. 154 kpa w związku z art. 134,135, 145, 153 i 190 Ppsa, na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego, należy stwierdzić, iż zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa w powyższym zakresie.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podobne uregulowanie prawne zawierał art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i zawiera art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), co czyni całkowicie nieuzasadnionym zarzut naruszenia przez Sąd art. 59 ustawy o NSA w związku z art. 365 i 366 kpc, pozwalający na stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego jedynie w kwestiach nieuregulowanych przez ustawę. Na gruncie tych regulacji prawnych przyjmuje się, że pojęcie ocena prawna oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego i procesowego. Pamiętać także należy, że — jak stanowi art. 153 p.p.s.a. - organy są związane nie tyko oceną prawną, ale i wskazaniami co do dalszego postępowania. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą sposobu działania organów w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie wadliwości w postępowaniu prowadzonym po wydaniu wyroku.
Związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych sądu. Nie ulega wątpliwości, iż jak słusznie zauważył Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II SA/Ka 1744/96 w wyroku z dnia 15 września 1998r., oddalając skargę na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji z dnia [...], zmieniającą na podstawie art. 154 kpa termin wykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia [...], przesądził o dopuszczalności zastosowania art. 154 kpa, do zmiany terminu wykonania czynności, wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. O związaniu oceną prawna przesądził także Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 lutego 2004r. w sprawie II SA/Ka 3242/01, uchylając zaskarżoną decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie kolejnej zmiany terminu wykonania decyzji z [...], potwierdzając legalność stosowania przez organy art. 154 kpa. Kwestionowane w postępowaniu przed Sądem decyzje zapadły w wyniku przeprowadzenia postępowania bezpośrednio po wyroku Sądu z dnia 27 lutego 2004r., co czyni uzasadnionym zastosowanie przez organy reguły określonej w art.153 Ppsa.
Prawidłowo także, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sad I instancji dokonał kontroli możliwości zastosowania art. 154 kpa w kontekście spełnienia przesłanek w przepisie tym określonych.
Konkludując uznać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając skargę A. B., K. D., R. D., K. W., I. P. prawidłowo zastosował przepis art. 151 ustawy, zaś w stosunku do A. J. art. 50 § 1 Ppsa oddalając wniesioną skargę.
Dlatego też mając powyższe na uwadze uznano, iż skarga kasacyjna jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI