II OSK 1791/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-11
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennemiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegolinie zabudowyochrona zabytkówład przestrzennyuchwała rady gminyskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że uchwała Rady Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie planu miejscowego nie naruszała przepisów prawa w zakresie linii zabudowy dla terenów objętych ochroną konserwatorską.

Wojewoda Mazowiecki zaskarżył uchwałę Rady Miasta dotyczącą planu miejscowego, zarzucając naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym, w szczególności brak jednoznacznych ustaleń dotyczących linii zabudowy dla terenów oznaczonych symbolami A.3.MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW. WSA w Warszawie stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej § 24 ust. 2 pkt 7, ale oddalił skargę w pozostałym zakresie. NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, podzielając stanowisko WSA, że obowiązek wyznaczania linii zabudowy aktualizuje się w przypadku przewidzianej nowej zabudowy lub rozbudowy, a w terenach objętych ochroną konserwatorską, gdzie taka zabudowa nie była planowana, brak linii zabudowy nie stanowił naruszenia prawa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który częściowo stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucał naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia projektowego, wskazując na brak jednoznacznych ustaleń dotyczących zasad zabudowy i zagospodarowania terenów oznaczonych symbolami A.3.MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW, a także brak powiązania części tekstowej z graficzną uchwały w odniesieniu do linii zabudowy. WSA w Warszawie uznał, że istnieje rozbieżność między częścią tekstową a graficzną uchwały w zakresie § 24 ust. 2 pkt 7, co skutkowało stwierdzeniem nieważności tej części, ale oddalił skargę w pozostałym zakresie, uznając, że dla terenów objętych ochroną konserwatorską, gdzie nie przewidziano nowej zabudowy ani rozbudowy, brak linii zabudowy nie stanowił naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że obowiązek określenia linii zabudowy w planie miejscowym aktualizuje się w przypadku, gdy przewidziana jest nowa zabudowa lub rozbudowa istniejącej, a w terenach objętych ochroną konserwatorską, gdzie takie działania nie były planowane, brak tych ustaleń nie stanowił naruszenia prawa. NSA uznał również, że interpretacja przepisów dotyczących zasad kształtowania zabudowy i wskaźników zagospodarowania terenu dla terenów A.3.MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW, odnosząca się do odbudowy istniejących budynków, była prawidłowa i nie prowadziła do sprzeczności z przepisami zakazującymi rozbudowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek określenia linii zabudowy w planie miejscowym aktualizuje się w przypadku, gdy na terenie objętym ustaleniami planu jest przewidziana nowa zabudowa, jak również rozbudowa, czy też dobudowa istniejącej zabudowy. W przypadku terenów objętych ochroną konserwatorską, gdzie takie działania nie były planowane, brak linii zabudowy nie stanowi naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek określenia linii zabudowy jest zależny od charakterystyki terenu i przewidzianego zagospodarowania. W sytuacji, gdy plan miejscowy chroni istniejącą zabudowę i nie przewiduje nowej lub rozbudowy, brak linii zabudowy nie jest wadą planu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § 2 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek określenia linii zabudowy aktualizuje się w przypadku, gdy na terenie objętym ustaleniami planu jest przewidziana nowa zabudowa, jak również rozbudowa, czy też dobudowa istniejącej zabudowy. Obowiązek ten nie jest bezwzględny i powinien być dostosowany do charakterystyki terenu.

u.p.z.p. art. 20 § 1 zd. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

rozporządzenie projektowe § § 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie projektowe § § 4 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie projektowe § § 7 pkt 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie projektowe § § 8 ust. 2 zd. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek wyznaczania linii zabudowy w planie miejscowym jest aktualny tylko wtedy, gdy przewidziana jest nowa zabudowa lub rozbudowa istniejącej. W terenach objętych ochroną konserwatorską, gdzie nie planuje się nowej zabudowy ani rozbudowy, brak linii zabudowy nie stanowi naruszenia prawa. Interpretacja przepisów dotyczących odbudowy jest prawidłowa i nie prowadzi do sprzeczności z przepisami zakazującymi rozbudowy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. przez brak wyznaczenia linii zabudowy dla terenów A.3.MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW. Naruszenie przepisów przez uznanie, że ustalenia dotyczące zasad kształtowania zabudowy i wskaźników zagospodarowania terenu odnoszą się jedynie do odbudowy, a nie do budowy, rozbudowy, nadbudowy i dobudowy. Sprzeczność między częścią tekstową a graficzną planu miejscowego w zakresie linii zabudowy. Wzajemne wykluczanie się ustaleń planu w obrębie jednej jednostki terenowej.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek ujęcia w treści planu miejscowego wszystkich elementów wymienionych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. nie jest obowiązkiem bezwzględnym obowiązek określenia ustaleń wskazanych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. aktualizuje się wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność w miejscach wyłączonych spod nowej zabudowy objętych nadto zakazem rozbudowy i dobudowy niezasadne, a nawet mylące byłoby wyznaczanie linii zabudowy

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący

Mirosław Gdesz

członek

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku wyznaczania linii zabudowy w planach miejscowych, zwłaszcza w kontekście terenów zabytkowych i braku nowej zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ochrony konserwatorskiej i braku planowanej nowej zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii planowania przestrzennego i ochrony zabytków, a interpretacja przepisów dotyczących linii zabudowy ma znaczenie praktyczne dla urbanistów i prawników.

Czy brak linii zabudowy w planie miejscowym zawsze oznacza naruszenie prawa? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1791/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Mirosław Gdesz
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II OZ 483/22 - Postanowienie NSA z 2025-03-11
VII SA/Wa 2552/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-03-24
II OZ 1740/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-06
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2552/21 w sprawie ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr LIII/1612/2021 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2552/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 sierpnia 2021 r., nr LIII/1612/2021 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla zabudowy w kwartale pomiędzy ulicami Nowowiejską, Mokotowską i Waryńskiego, stwierdził nieważność § 24 ust. 2 pkt 7 oraz § 27 ust. 2 pkt 7 i 8 zaskarżonej uchwały (pkt I) i oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt II).
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda Mazowiecki wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazaną wyżej uchwałę, zarzucając jej naruszenie:
– art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587, dalej: "rozporządzenie projektowe") przez brak określenia jednoznacznych ustaleń dotyczących zasad zabudowy i zagospodarowania terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem B.2.5.MW oraz przez brak powiązania części tekstowej z częścią graficzną uchwały w odniesieniu do tego terenu w związku z brakiem wyznaczenia nieprzekraczalnych i obowiązujących linii zabudowy na tym terenie;
– art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 zd. 2 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6 i § 8 ust. 2 zd. 1, w zw. z § 7 pkt 8 rozporządzenia projektowego przez brak określenia jednoznacznych ustaleń dotyczących zasad zabudowy i zagospodarowania terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami A.3.MW i B.2.3.MW oraz przez brak powiązania części tekstowej z częścią graficzną uchwały, w tym także w odniesieniu do ustaleń zawartych w § 24 ust. 2 pkt 7.
Wskazując na powyższe Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, w zakresie ustaleń:
– części tekstowej i graficznej uchwały w odniesieniu do terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami: A.3.MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW;
– § 24 ust. 2 pkt 7.
Jednocześnie wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, jak i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda szczegółowo uargumentował podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Stołecznego Warszawy wniosła o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Organ podał, że tereny B.2.3.MW i B.2.5.MW choć wydzielone liniami rozgraniczającymi, stanowią jednak część całego kwartału. Na kwartał ten składają się tereny: B.1.UK/U, B.2.1MW-B.2.5.MW, B.2.6.KP, C.1.U. W ramach tego kwartału występują zarówno linie nieprzekraczalne, jak i obowiązujące. Dla terenów B.2.3.MW oraz B.2.5.MW, dla których ustalono wskaźniki zabudowy, określono zasięg linii zabudowy wyznaczając je w szerszym kontekście, czyli w obrębie całego kwartału, stąd w szczegółowych ustaleniach uchwały pozostawiono odniesienie do obu rodzajów linii zabudowy. Jak wynika bowiem z części ogólnej planu w ramach określenia zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego w zakresie struktury funkcjonalno-przestrzennej ustalono obowiązek zachowania kwartałowego charakteru zabudowy (§ 5 ust. 1 pkt 1 uchwały).
Zwrócił także uwagę, że zgodnie z § 7 ust. 1 uchwały, cały obszar objęty planem znajduje się w obrębie obszaru wpisanego do rejestru zabytków: układ urbanistyczny osi Stanisławowskiej – Stanisławowskie założenie urbanistyczne, dla którego obowiązują przepisy odrębne; granica obszaru zabytkowego KZ-r-OS została wskazana na rysunku planu. Wedle zaś z § 7 ust. 4 uchwały: cały obszar objęty planem znajduje się, zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy, w strefie ochrony istotnych parametrów historycznego układu urbanistycznego (KZ-B), w związku z czym dla całego obszaru objętego planem: nakazuje się ochronę historycznie ukształtowanego kwartału zabudowy wraz z jego podziałami geodezyjnymi; dopuszcza się pojedyncze uzupełnienia zabudowy zgodnie z przepisami szczegółowymi dla terenów. Powyższe oznacza, iż co do zasady, celem planu jest ochrona struktury przestrzennej czyli kwartałowej, jak również ochrona istniejącej zabudowy i podporządkowanie jej przekształceń ochronie walorów zabytkowych. Nowa zabudowa została na terenie planu dopuszczona wyjątkowo i to pod pewnymi warunkami, np. harmonijnego dostosowania się do otaczającej zabudowy istniejącej i jej gabarytów. Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy teren znajduje się jako założenie urbanistyczne wpisane do rejestru zabytków i wyjątkowo dopuszcza nową zabudowę, brak było merytorycznego uzasadnienia wynikającego z zasad urbanistycznych do wprowadzania linii zabudowy w podjednostkach terenowych, skoro nie projektuje się nowej zabudowy, a podane parametry służą odbudowie lub przebudowie istniejącej. Wystarczającym zabiegiem było obwiedzenie kwartału B dwoma rodzajami linii zabudowy. Tego rodzaju rozwiązania były już stosowane w planach miejscowych, gdzie linie zabudowy poprowadzone zostały po obrysie kwartału, w którym zawierały się jednostki terenowe i nie były one przez orzecznictwo kwestionowane.
Organ wskazał również, że w każdym terenie, w którym znajdują się budynki podlegające ochronie wymieniono szczegółowo jakiego rodzaju przekształcenia są możliwe, polegają one najczęściej na zakazie rozbudowy, ale dopuszczeniu nadbudowy, czy odbudowy. Skarżone tereny A.3.MW, B.2.3.MW, B.2.5.MW są zlokalizowane w obszarze ujętym w Gminnej Ewidencji Zabytków – układ urbanistyczny ulica Jaworzyńska (Nr Id SRO35253), dla którego ustala się ochronę rozplanowania, w tym przebiegu i ukształtowania ulicy i obiektów o wartościach kulturowych a także ograniczenie gabarytów zabudowy zgodnie z przepisami szczegółowymi dla terenów. Dodatkowo w powyższych terenach wszystkie istniejące budynki ujęte są w gminnej ewidencji zabytków.
Zdaniem organu, biorąc pod uwagę, że całe założenie urbanistyczne znajduje się pod ochroną, analiza tekstu i rysunku, nie nastręcza wątpliwości interpretacyjnych, gdzie i na jakich warunkach możliwe jest sytuowanie nowej zabudowy, a gdzie dopuszczone są przekształcenia istniejącej.
W ocenie organu Wojewoda dokonał nadinterpretacji art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 6 i § 7 pkt 8 rozporządzenia projektowego, które to przepisy odnoszą konieczność ustalania zasad kształtowania zasad zabudowy – w tym określania linii zabudowy – do pojęcia planu miejscowego, a nie do każdego terenu zabudowy wyznaczonego w planie.
Ponadto kwestia, czy teren B.2.5.MW jest przeznaczony pod nową zabudowę wynika z § 5 ust. 3 pkt 1 uchwały. Przepis ten stanowi, że nowa zabudowa została przewidziana w planie na terenach A.2.U, B.l.UK/U, B.2.2.MW. Nie wymienia zaś terenu B.2.5.MW jako przeznaczonego pod nową zabudowę. Zatem czytając łącznie ustalenia części ogólnej i szczegółowej dla terenu B.2.5.MW należy uznać, że nie ma potrzeby powtarzania regulacji dla tego terenu, bowiem nie jest on przewidziany dla nowej zabudowy. Oznacza to, że nie zachodzi sprzeczność pomiędzy ustalonymi wskaźnikami a tym, że dotyczą one odbudowy istniejącego budynku znajdującego się pod ochroną.
Organ podał także, że teoretycznie przy odbudowie określonego obiektu wartości liczbowe powinny być takie same, jednak w praktyce takie rozwiązanie nie uwzględnia faktu, że w przypadku budynków istniejących nie zawsze jest możliwe dotarcie do pierwotnej/historycznej dokumentacji technicznej, a elementy, czy fragmenty budynku istniejące obecnie mogą być wtórnie dobudowane. Stąd bardzo prawdopodobne są błędne odczyty wartości wskaźników w szczególności dla obiektów zabytkowych do odtworzenia. Ponadto na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę inwestor będzie musiał uzgodnić swoje zamierzenie ze służbami konserwatorskimi.
Dodatkowo organ zaznaczył, że dopuszczenie lokalizacji nad ostatnią kondygnacją nadziemną budynków, świetlików oraz instalacji budowlanych, w szczególności instalacji wentylacyjnych wraz z ekranami akustycznymi zapisane w § 27 ust. 2 pkt 12 należy odczytywać razem z ust. 5 pkt 4 tego paragrafu, co oznacza że świetlikiem może być wyłącznie np. okno połaciowe, które nie zmienia gabarytu budynku i nie powoduje jego rozbudowy. Podobnie należy zinterpretować możliwość lokalizacji instalacji budowlanych, przy czym realizacja instalacji wentylacyjnych wraz z ekranami akustycznymi nie jest rozbudową, nadbudową czy dobudową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga w części zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu Wojewoda prawidłowo uznał, że istnieje niedopuszczalna rozbieżność pomiędzy częścią tekstową zaskarżonej uchwały, a jej załącznikiem graficznym dla terenów objętych symbolami B.2.2.MW i B.2.5.MW.
Szczegółowe ustalenia dla terenu objętego symbolem B.2.2.MW zostały zawarte w § 24 uchwały. W treści tego paragrafu, w ust. 2 "Zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu" w pkt 7 wskazano, że "ustala się obowiązujące linie zabudowy zgodnie z rysunkiem planu". Na załączniku graficznym uchwały nie zostały one jednak wyznaczone. Jak słusznie zatem stwierdził Wojewoda, okoliczność ta powoduje, że doszło do ewidentnej sprzeczności pomiędzy częścią tekstową i graficzną uchwały, co w konsekwencji stanowi o naruszeniu, w istotny sposób, zasad sporządzania planu miejscowego. W ocenie Sądu stwierdzenie nieważności ustaleń § 24 ust. 2 pkt 7 uchwały doprowadzi do spójności ustaleń części graficznej z częścią tekstową uchwały, bez konieczności stwierdzenia nieważności ustaleń dla całej jednostki terenowej B.2.2.MW. Brak było też podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały dla całej jednostki B.2.5.MW.
Według Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że dla tego terenu obligatoryjnym było ustanowienie linii zabudowy.
Użycie w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. zwrotu, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo elementy w nim wymienione, nie oznacza niedopuszczalności odstępstw od tej zasady. Określenie w planie miejscowym danych z tego przepisu jest obowiązkowe wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność, a wynika ona z charakterystyki terenu, funkcji i sposobu jego zagospodarowania, a także charakteru zabudowy. Jeżeli zatem stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w nim ustaleń, o których mowa w art. 15 ust. 2, ich brak nie może stanowić o jego niezgodności z prawem. Zatem plan miejscowy powinien ustalać linie zabudowy jedynie w miejscach, które tego wymagają.
Dalej Sąd zwrócił uwagę, że zaskarżona uchwała dotyczy planu dla zabudowy w kwartale pomiędzy ulicami Nowowiejską, Mokotowską i Waryńskiego, który został podzielony na poszczególne tereny, w tym oznaczony symbolem B.2.5.MW. Teren ten stanowi zatem część całego kwartału. W § 5 uchwały, odnoszącym się do zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, w ust. 1 pkt 1 ustalono zachowanie kwartałowego charakteru zabudowy. W § 7 ust. 1 uchwały natomiast wskazano, że cały obszar objęty planem znajduje się w obrębie obszaru wpisanego do rejestru zabytków: układ urbanistyczny osi Stanisławowskiej – Stanisławowskie założenie urbanistyczne, dla którego obowiązują przepisy odrębne; granica obszaru zabytkowego KZ-r-OS została wskazana na rysunku planu. Ponadto w § 7 ust. 4 pkt 1 uchwały ustalono, że cały obszar objęty planem znajduje się, zgodnie ze studium, w strefie ochrony istotnych parametrów historycznego układu urbanistycznego (KZ-B), w związku z czym dla całego obszaru objętego planem: pkt 1) nakazuje się ochronę historycznie ukształtowanego kwartału zabudowy wraz z jego podziałami geodezyjnymi, pkt 2) dopuszcza się pojedyncze uzupełnienia zabudowy zgodnie z przepisami szczegółowymi dla terenów. Z powyższych przepisów uchwały wynika, że celem planu miejscowego była ochrona na poszczególnych terenach, w tym B.2.5.MW, zabudowy kwartałowej znajdującej się w kwartale pomiędzy ulicami Nowowiejską, Mokotowską i Waryńskiego, jak również ochrona istniejącej zabudowy. Nowa zabudowa została dopuszczona jedynie wyjątkowo i tylko pod określonymi warunkami zawartymi w przepisach szczególnych dla każdego terenu objętego ww. kwartałem.
W ocenie Sądu dla całego kwartału wyznaczono linie zabudowy zarówno nieprzekraczalne jak i obowiązujące, w sposób wystarczający do ukształtowania ładu przestrzennego. Nie było potrzeby ich ustalania dla wszystkich znajdujących się w tym kwartale terenów, tj. dla oznaczonego symbolem B.2.5.MW. Teren ten znajduje się w wewnętrznej części tego kwartału i stanowi zamknięte podwórze. Znajdująca się na nim zabudowa, stanowi jedynie dom mieszkalny M. [...], który wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków. Frontowa część tego budynku znajduje się na terenie oznaczonym symbolem B.2.1.MW, który jest po zewnętrznej części kwartału i dla tego terenu została wyznaczona obowiązująca linia zabudowy. Skoro zatem budynek M. [...] posiada linię zabudowy od strony ulicy, nie było koniecznym ustalania kolejnej linii zabudowy dla terenu znajdującego się w jego tylnej części, stanowiącego podwórze. Tym bardziej, że uchwała nie przewiduje na terenie B.2.5.MW nowej zabudowy jak i jej rozbudowy, jak również nakazuje zachowanie istniejących gabarytów znajdującego się na nim budynku. Ponadto na tym terenie obowiązuje zachowanie kwartałowego charakteru zabudowy, zaś znajdująca się na nim zabudowa podlega ochronie konserwatorskiej.
Sąd uznał za błędny wywód Wojewody, że § 27 ust. 2 pkt 1-9 uchwały zezwala na lokalizację nowej zabudowy, jak też rozbudowę i nadbudowę zabudowy istniejącej, dlatego też koniecznym jest wyznaczenie linii zabudowy. § 27 uchwały został zawarty w rozdziale 2 uchwały zawierającym przepisy szczegółowe dla poszczególnych terenów. Przepis ten odnosi się do terenu oznaczonego symbolem B.2.5.MW. Jak słusznie zwrócił uwagę Wojewoda w ust. 2 pkt 1-9 tego przepisu zostały zawarte zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania. W ocenie Sądu nie oznacza to jednak, że odnoszą się one do możliwości lokalizowania na tym terenie nowej zabudowy. Treści tego przepisu nie można bowiem odczytywać w oderwaniu od pozostałych przepisów uchwały, a tym bardziej do rozdziału 1. W § 5 ust. 3 pkt 1 uchwały wprost natomiast wskazano, na których terenach dopuszczona jest nowa zabudowa. Zgodnie z tym przepisem "w zakresie kształtowania zabudowy dopuszcza się realizację nowej zabudowy na terenach A.2.U, B.1.UK/U, B.2.2.MW na zasadach określonych w przepisach szczegółowych dla terenów". Z treści tego przepisu wynika, że na terenie B.2.5.MW nie została przewidziana nowa zabudowa. Organ nie miał zaś obowiązku w treści szczególnej dla terenu B.2.5.MW powtarzania regulacji zawartych w części ogólnej planu.
Zdaniem Sądu, odczytując łącznie przepisy zawarte w ogólnej i szczegółowej części uchwały co do terenu B.2.5.MW uznać należy, że wskazane w § 27 ust. 2 pkt 1-9 wskaźniki odnoszą się jedynie do odbudowy istniejącego na nim budynku mieszkalnego. Nie można zgodzić się także ze stanowiskiem Wojewody, że skoro § 27 ust. 2 pkt 1-9 uchwały odnosi się do odbudowy znajdującego się na tym terenie budynku to winien on ustalać intensywność zabudowy identyczną jak obecnie, a nie maksymalną i minimalną. Sąd podzielił w tym względzie stanowisko Rady, że przy odbudowie nie zawsze jest możliwe zachowanie identycznych paramentów.
Sąd nie zgodził się też z Wojewodą, że dopuszczenia o których mowa w § 27 ust. 2 pkt 12 uchwały, są niewykonalne bowiem dotyczą dobudowy, po wejściu w życie planu, do istniejącego budynku nowych elementów, których realizacja jest niemożliwa w przypadku odbudowy tego budynku w stanie przed wejściem w życie planu. Zgodnie z treścią § 27 ust. 2 pkt 12 uchwały dopuszcza się lokalizację nad ostatnią kondygnacją nadziemną budynków świetlików oraz instalacji budowlanych, w szczególności instalacji wentylacyjnych wraz z ekranami akustycznymi. Jak słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę, powyższy przepis należy odczytywać łącznie z ust. 5 pkt 4 tego paragrafu, wedle którego dla budynku wymienionego w pkt 3 (M. [...]): a) nakazuje się zachowanie z możliwością przebudowy, b) zakazuje się rozbudowy, nadbudowy i dobudowy przekształceń elewacji od strony ulic i od podwórza oraz realizacji zewnętrznej termomodernizacji budynków, c) nakazuje się zachowanie gabarytów budynków, geometrii dachu, układu i kształtu otworów okiennych i drzwiowych. Z treści powyższych przepisów wynika, że dopuszczenia o których mowa w § 27 ust. 2 pkt 12 uchwały nie mogą stanowić dobudowy. W przypadku świetlików możliwe jest ich zatem lokalizowanie jedynie, gdy nie zmienią one gabarytu budynku i nie spowodują jego rozbudowy czy dobudowy (jak wskazał organ – np. okno połaciowe). To samo dotyczy możliwości instalacji budowlanych. Przy czym dopuszczonej instalacji wentylacyjnej wraz z ekranami akustycznymi nie można uznać za dobudowę.
Zdaniem Sądu brak jest również podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie części tekstowej i graficznej dotyczącej terenów oznaczonych symbolami A.3.MW oraz B.2.3.MW. Zarówno bowiem § 20 uchwały – odnoszący się do szczegółowych przepisów dla terenu A.3.MW – jak i § 24 – odnoszący się do terenu B.2.3.MW – nie zawierają istotnych naruszeń które stanowiłyby podstawę do uchylenia uchwały w ww. zakresie. Na terenie pomiędzy budynkami przy ul. J. [...] i [...] (teren A.3.MW) jak i J. [...] i [...] zostały wyznaczone nieprzekraczalne linie zabudowy. Linie te ograniczają obszar na którym dozwolona jest zabudowa. W odróżnieniu od obowiązujących linii zabudowy, nie musiały być prowadzone po licy ścian frontowych tych budynków. Zostały one poprowadzone bez uwzględnienia faktycznego obrysu budynku (uskoku ścian). Nie oznacza to jednak, że brak przeprowadzenia linii dokładnie po ścianie budynków stanowi podstawę do uznania, że umożliwiono rozbudowę ww. budynków. Dla oceny możliwości rozbudowy powyższych budynków istotne jest bowiem dokonanie analizy wszystkich przepisów odnoszących się do tej części planu. Uchwała w zakresie ww. budynków wprost wyłączyła możliwość ich rozbudowy. Sąd zaznaczył, że nawet w przypadku przyjęcia, że linia zabudowy winna być przeprowadzona po ścianie istniejącego budynku, to i tak uchybienie to nie stanowiłoby, istotnego naruszone zasad sporządzania planu miejscowego, skoro przepisy szczególne dla tego terenu wyraźnie zakazują rozbudowy ww. budynków (§ 20 ust. 5 pkt 4 i 5 oraz § 25 ust. 5 pkt 4 i 5 uchwały). Skoro z treści powyższych przepisów wyraźnie wynika, że budynki przy ul. J. [...] i [...] (teren A.3.MW) oraz J. [...] i [...] (teren B.2.3.MW) nie mogą być rozbudowywane, to tym samym, nie można uznać, iż w planie – w tym zakresie – nie ustalono w sposób jednoznaczny zasad zabudowy i zagospodarowania terenów oznaczonych symbolami A.3.MW oraz B.2.3.MW.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda Mazowiecki, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w części, w zakresie:
– pkt. I sentencji wyroku, w zakresie sformułowania: "(...) oraz § 27 ust. 2 pkt 7 i 8 (...);
– pkt. II sentencji wyroku, tj. w części, w której Sąd I instancji oddalił skargę w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolami: A.3.MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW.
Wyrokowi zarzucono:
1. zgodnie z art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, z póżn. zm., dalej: "p.p.s.a.", naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
– art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 zd. 2 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia projektowego w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez ich błędną wykładnię prowadzącą do ich niewłaściwego zastosowania w sprawie przez bezpodstawne uznanie, iż na terenie oznaczonym symbolem B.2.5.MW istnieje możliwość odstąpienia od wyznaczenia na rysunku planu nieprzekraczalnych linii zabudowy pomimo jednoznacznego obowiązku ich wyznaczenia na podstawie ww. przepisów a także w związku z ustaleniami zawartymi w: § 1 ust. 4 pkt 6, § 2 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 5, § 11 ust. 4, § 27 ust. 2, § 27 ust. 2 pkt 8 uchwały, co zamiast do stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności ustaleń planu dla całej jednostki terenowej oznaczonej symbolem B.2.5.MW doprowadziło do stwierdzenia nieważności jedynie w odniesieniu do ustaleń § 27 ust.12 pkt 7 i 8 uchwały;
– art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia projektowego, w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie przez bezpodstawne uznanie, iż ustalone w § 27 ust. 2 uchwały zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, na terenie oznaczonym symbolem B.2.5.MW, odnoszą się jedynie do odbudowy istniejącego budynku, podczas gdy ustalenia, o których mowa w ww. przepisie wskazują na możliwość zarówno budowy, rozbudowy, nadbudowy i dobudowy istniejących budynków, a tym samym budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm., dalej: "Prawo budowlane"), przy jednoczesnym braku określenia na rysunku planu nieprzekraczalnej i obowiązującej linii zabudowy pomimo jednoznacznych ustaleń w tym zakresie zawartych w § 27 ust. 2 pkt 7 i 8, a także w: § 1 ust. 4 pkt 6, § 2 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 5, § 11 ust. 4 uchwały, co zamiast do stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności ustaleń planu dla całej jednostki terenowej oznaczonej symbolem B.2.5.MW doprowadziło do stwierdzenia nieważności ustaleń § 27 ust. 2 pkt 7 i 8 uchwały;
– art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia projektowego, w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie przez bezpodstawne uznanie, iż ustalone w § 20 ust. 2 i § 25 ust. 2 uchwały zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, na terenach oznaczonych symbolami A.3.MW i B.2.3.MW, odnoszą się jedynie do odbudowy istniejących budynków, podczas gdy ustalenia, o których mowa w ww. przepisach wskazują na możliwość zarówno budowy, rozbudowy, nadbudowy i dobudowy istniejących budynków, a tym samym budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, przy jednoczesnym określeniu nieprzekraczalnej i obowiązującej linii zabudowy, pomimo jednoznacznych ustaleń w tym zakresie zawartych w: § 20 ust. 2 pkt 7 i 8, § 25 ust. 2 pkt 7 i 8, a także w: § 1 ust. 4 pkt 6, § 2 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 5, § 11 ust. 4 uchwały, co zamiast do stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności ustaleń planu dla całej jednostki terenowej oznaczonej symbolem: A.3.MW i B.2.3.MW doprowadziło do oddalenia skargi;
– art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia projektowego, w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie przez pominięcie przy orzekaniu ustaleń zawartych w: § 1 ust. 4 pkt 6, § 2 pkt 5 i 6, § 3 ust. 1 pkt 4 i 5, § 11 ust. 4, a także w części graficznej, i bezpodstawne uznanie, że ustalenia dotyczące zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu zawarte w:
▪ § 20 ust. 2 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem A.3.MW,
▪ § 25 ust. 2 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem B.2.3MW,
▪ § 27 ust. 2 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem B.2.5.MW,
w związku z ustaleniami zawartymi w:
▪ § 20 ust. 5 pkt 5 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem A.3.MW,
▪ § 25 ust. 5 pkt 5 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem B.2.3MW,
▪ § 27 ust. 5 pkt 4 w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem B.2.5.MW,
nie wykluczają się wzajemnie w stopniu istotnie naruszającym zasady sporządzania planu miejscowego, co winno prowadzić do stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności ustaleń planu dla całej jednostki terenowej oznaczonej symbolem: A.3.MW, B.2.3MW i B.2.5.MW nie zaś jedynie ustaleń § 27 ust. 2 pkt 7 i 8 uchwały;
– art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia projektowego, w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie przez uznanie, iż określenie nieprzekraczalnej linii zabudowy w ramach terenów oznaczonych symbolem A.3.MW i B.2.3MW w świetle ustaleń zawartych w § 1 ust. 4 pkt 6, § 2 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 5, § 20 ust. 2, § 20 ust. 2 pkt 8, § 25 ust. 2, § 25 ust. 2 pkt 8 uchwały nie oznacza możliwości rozbudowy, nadbudowy, dobudowy, a tym samym budowy w ramach ww. terenów bowiem ustalenia w tym zakresie są niejako wyłączone ze stosowania w związku z regulacją zawartą odpowiednio w: § 20 ust. 5 pkt 5 i § 25 ust. 5 pkt 5, co prowadzi do wniosku, że plan może zawierać wzajemnie wykluczające się zapisy zawarte zarówno w części tekstowej, jak i pomiędzy częścią tekstową i graficzną;
– art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia projektowego, w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie przez uznanie, iż istnieje możliwość pozostawienia w obrocie uchwały w przedmiocie planu miejscowego, w ramach której w obrębie jednej jednostki terenowej możliwe jest jednoczesne wprowadzenie zakazu rozbudowy, nadbudowy i dobudowy, z drugiej zaś określenie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania tych terenów wskazujących na możliwość ich realizacji;
– art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia projektowego, w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie przez uznanie, iż w przypadku odbudowy, istnieje możliwość zmiany parametrów intensywności zabudowy, zamiast określenia jej na istniejącym jednolitym poziomie (minimalna i maksymalna intensywność zabudowy ustalona na tym samym poziomie odzwierciedlającym stan istniejący);
– art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia projektowego, w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie przez uznanie, iż parametry i wskaźniki o których mowa w: § 20 ust. 2, § 25 ust. 2 i § 27 ust. 2, w związku z ustalenia zawartymi w § 11 ust. 4 uchwały zostały określone dla potrzeb odbudowy istniejących budynków, nie zaś na potrzeby budowy, w tym także rozbudowy, nadbudowy i dobudowy;
– art. 15 ust. 1 i art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 zd. 2 u.p.z.p. oraz § 2 pkt 4, § 4 pkt 6 i § 8 ust. 2 zd. 1, w zw. z § 7 pkt 8 rozporządzenia projektowego przez brak określenia jednoznacznych ustaleń dotyczących zasad zabudowy i zagospodarowania terenów oraz brak powiązania części tekstowej z częścią graficzną uchwały w odniesieniu do terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami: A.3.MW, B.2.3.MW i B2.5.MW, co na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. winno prowadzić do stwierdzenia ich nieważności;
co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 151 p.p.s.a., tj. do bezpodstawnego oddalenia części skargi.
2. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie następujących przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia:
– art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm., dalej: "p.u.s.a."), a także art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. a także § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 rozporządzenia projektowego przez dokonanie wadliwej kontroli uchwały przez sporządzenie sprzecznego i wzajemnie wykluczającego się uzasadnienia wyroku, co uniemożliwia faktyczne zapoznanie się z argumentacją i tokiem rozumowania Sądu I Instancji przy orzekaniu w sprawie;
– art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 15 ust. 2 pkt 1 i 6, art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 1 i 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 rozporządzenia projektowego, polegające na niewłaściwym przeprowadzeniu przez Sąd I instancji, analizy uchwały, z pomięciem kluczowych jego ustaleń, co pogłębiło sprzeczność pozostałych ustaleń planistycznych;
– art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., a także art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 1 i 6, art. 20 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. a także § 4 pkt 1 i 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 rozporządzenia projektowego przez dokonanie wadliwej kontroli uchwały przez orzekanie na podstawie bliżej nieokreślonych faktów i dowodów nie znajdujących się w aktach sprawy, przy jednoczesnym braku uwzględnienia przy orzekaniu zapisów całej uchwały, co zamiast do stwierdzenia nieważności doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami: A.3.MW, B.2.3MW i B.2.5.MW i tym samym miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2552/21, w zakresie:
– pkt I sentencji wyroku, w zakresie sformułowania: "(...) oraz § 27 ust. 2 pkt 7 i 8 (...),
– pkt II sentencji wyroku, tj. w części w której Sąd I instancji oddalił skargę i stwierdzenie nieważności ustaleń części tekstowej i graficznej uchwały, w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolami: A.3.MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW.
Opcjonalnie, w przypadku oddalenia powyższego wniosku, uchylenie pkt II zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2552/21 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta Stołecznego Warszawy, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, kwestionując zasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Liczne i obszerne w swej treści zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania podniesione w petitum skargi kasacyjnej koncentrują się w istocie wokół trzech kwestii, sprowadzających się do błędnej – zdaniem skarżącego kasacyjnie – oceny Sądu I instancji wskazanych w tych zarzutach naruszeń, a mianowicie: 1) wykładni art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p.; 2) niezgodności części graficznej planu z częścią tekstową w zakresie linii zabudowy oraz 3) sprzecznych ustaleń odnoszących się do terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami: A.3. MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW.
Mając powyższe na uwadze należało podzielić stanowisko Sądu przedstawione w zaskarżonym wyroku co do częściowego stwierdzenia nieważności uchwały oraz motywów tego rozstrzygnięcia przywołanych w uzasadnieniu. I tak, Sąd właściwie zinterpretował art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., z którego brzmienia wynika, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo między innymi linie zabudowy, zaś z jego treści, będącej rezultatem przeprowadzenia wykładni systemowej i celowościowej, należy wnosić, że ów obowiązek aktualizuje się w przypadku, gdy na terenie objętym ustaleniami planu jest przewidziana nowa zabudowa, jak również rozbudowa, czy też dobudowa istniejącej zabudowy.
Stanowisko to, podzielane w pełni przez skład orzekający w niniejszej sprawie, znajduje potwierdzenie zarówno w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, jak i w literaturze prawniczej z zakresu prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego. Otóż w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek ujęcia w treści planu miejscowego wszystkich elementów wymienionych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. nie jest obowiązkiem bezwzględnym, ponieważ treść ustaleń planu, o których mowa w tym przepisie powinna być dostosowana do okoliczności faktycznych panujących w obszarze objętym planem. Oznacza to, że obowiązek określenia ustaleń wskazanych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. aktualizuje się wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność. Dokonując zaś w danym przypadku oceny, czy taka potrzeba bądź konieczności zachodzi, należy brać pod uwagę charakterystykę terenu, funkcję i sposób jego zagospodarowania, czy też charakter zabudowy. Jeżeli zatem stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w nim niektórych z ustaleń wymienionych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p., to ich brak nie może stanowić o niezgodności tak sporządzonego planu z prawem (por. m.in. wyroki NSA z: 6.05.2010 r., II OSK 424/10, LEX nr 673872; z 19.06.2012 r., II OSK 814/12, LEX nr 1166998; 13.06.2017 r., II OSK 75/17, LEX nr 2342754; 13.06.2017 r., II OSK 338/17, LEX nr 2342757; 13.02.2019 r., II OSK 3431/18, LEX nr 3098434; 12.10.2021 r., II OSK 2640/18, LEX nr 3309744, a także: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2023, s. 174 oraz A. Plucińska-Filipowicz, A. Kosicki [w:] Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, red. M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 15). Przedstawione stanowisko w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną.
Skoro więc w części terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami: A.3.MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW nie wyznaczono linii zabudowy, należało przyjąć, że w tych miejscach nie jest przewidziana nowa zabudowa oraz rozbudowa lub dobudowa istniejącej zabudowy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono szczegółowo powody takiego stanu rzeczy. Sąd I instancji wskazał § 7 ust. 1 uchwały, zgodnie z którym, cały obszar objęty planem znajduje się w obrębie obszaru wpisanego do rejestru zabytków, z uwagi na ochronę istotnych parametrów historycznego układu urbanistycznego. Stąd też nowa zabudowa została na terenie planu dopuszczona wyjątkowo i tylko pod określonymi warunkami zawartymi w ustaleniach szczególnych dla każdego terenu objętego ww. kwartałem. Zatem w miejscach wyłączonych spod nowej zabudowy objętych nadto zakazem rozbudowy i dobudowy niezasadne, a nawet mylące byłoby wyznaczanie linii zabudowy.
Z tych też względów za niezasadny należało uznać zarzut błędnej wykładni art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1 zd. 2 u.p.z.p. i powiązanych z tymi przepisami § 2 pkt 4, § 4 pkt 6, § 7 pkt 8 i § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia projektowego.
Również wskazane w pozostałych zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, będące – zdaniem skarżącej kasacyjnie – konsekwencją ustaleń planu odnoszących się terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami A.3.MW, B.2.3.MW i B.2.5.MW, okazały się nieuzasadnione.
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji poprawnie zinterpretował zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu oznaczonego symbolem B.2.3.MW, określone w § 27 ust. 2 uchwały w kontekście § 5 ust. 3 pkt 1 uchwały, zgodnie z którym, nowa zabudowa jest dopuszczona jedynie na terenach A.2.U, B.1.UK/U, B.2.2.MW. To zaś oznacza, że zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki, określone w § 27 ust. 2 uchwały, odnoszą się wyłącznie do ewentualnej odbudowy. W taki sam sposób należało zinterpretować ustalenia przyjęte w § 20 ust. 2 i w § 25 ust. 2 uchwały, odnoszące się odpowiednio do terenów oznaczonych symbolami A.3.MW i B.2.MW, co też zostało uczynione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Przyjęta wykładnia § 20 ust. 2, § 25 ust. 2 i § 27 ust. 2 uchwały czyni nieuzasadnionymi obawy skarżącego kasacyjnie o wzajemne wykluczanie się ustaleń uchwały przyjętych w wymienionych przepisach z ustaleniami określonymi w § 20 ust. 5 pkt 5, § 25 ust. 5 pkt 5 i § 27 ust. 5 pkt 4, a dotyczącymi zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych oraz dóbr kultury współczesnej, w tym zakazów rozbudowy i dobudowy, dotyczących wskazanych tam budynków, które zostały ujęte w gminnej ewidencji budynków, jak również błędnym twierdzenie, że w obrębie jednej jednostki terenowej możliwe jest, z jednej strony – wprowadzenie zakazu rozbudowy, nadbudowy i dobudowy, z drugiej zaś – określenie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania tych terenów, wskazujących na możliwość jej realizacji.
W zaskarżonym wyroku słusznie też podniesiono, że z uwagi na uwarunkowania wynikające z uzgodnień konserwatorskich oraz na inne okoliczności towarzyszące odbudowie, nie zawsze możliwe jest zachowanie poprzednich parametrów budynków. Z tych też względów Sąd przyjął za w pełni zasadne określenie wskaźników wymienionych w § 20 ust. 2, § 25 ust. 2 i § 27 ust. 2 uchwały przy użyciu ich minimalnych i maksymalnych wartości.
Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zostały one bowiem treściowo powiązanie z zarzutami naruszenia prawa materialnego i w kontekście materialnoprawnych podstaw kasacyjnych, a te jak wyżej wskazano okazały się nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI