II OSK 1790/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że wznowienie postępowania nie może służyć ponownej kontroli decyzji w oderwaniu od podstaw wznowienia, zwłaszcza gdy nie wykazano wpływu pominięcia strony na wynik sprawy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który uchylił decyzję GINB o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę. WSA uznał, że wznowienie postępowania powinno uwzględniać nową treść przepisów (art. 156 § 2 k.p.a. i art. 37b Prawa budowlanego). Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że wznowienie postępowania nie jest okazją do ponownej merytorycznej kontroli decyzji, a wnioskodawcy nie wykazali wpływu pominięcia ich w postępowaniu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że instytucja wznowienia ma na celu usunięcie wad postępowania, a nie ponowną kontrolę decyzji ostatecznej.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej B. S. i T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z 2010 r. zmieniającej pozwolenie na budowę. WSA uznał, że postępowanie wznowione na wniosek M. A. i P. A. (którzy zostali pominięci w pierwotnym postępowaniu) powinno być prowadzone według aktualnego stanu prawnego, w tym uwzględniać nowelizacje art. 156 § 2 k.p.a. i art. 37b Prawa budowlanego, wprowadzające ograniczenia czasowe w stwierdzaniu nieważności decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, podzielając argumentację skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.) ma na celu usunięcie wad postępowania, które ujawniły się po wydaniu decyzji ostatecznej, a nie ponowną merytoryczną kontrolę tej decyzji. Wnioskodawcy, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu), nie wykazali, aby ich pominięcie miało wpływ na wynik postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. NSA zaznaczył, że prawomocny wyrok WSA z 2021 r. oddalający skargę na decyzję GINB stwierdzającą nieważność, ogranicza możliwość ponownego badania sprawy. Sąd uznał, że WSA błędnie zastosował przepisy dotyczące nowej treści art. 156 § 2 k.p.a. i art. 37b Prawa budowlanego do postępowania wznowieniowego, które powinno być prowadzone w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania pierwotnej decyzji lub zgodnie z zasadami wznowienia postępowania, a nie jako okazja do aktualizacji decyzji administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Postępowanie wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie jest okazją do ponownej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej i powinno być prowadzone w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. Zmiana stanu prawnego nie uzasadnia wznowienia postępowania, jeśli nie wykazano wpływu wadliwości postępowania na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie zastosował nową treść przepisów (art. 156 § 2 k.p.a. i art. 37b Prawa budowlanego) do postępowania wznowieniowego. Instytucja wznowienia ma na celu usunięcie wad postępowania, a nie aktualizację decyzji administracyjnej w świetle nowych przepisów. Kluczowe jest wykazanie związku między wadą postępowania a wynikiem sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 37b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego art. 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego art. 2
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych art. 25
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wznowienie postępowania nie może być pretekstem do ponownego badania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. Wnioskodawcy nie wykazali związku między brakiem udziału w postępowaniu a wpływem na wynik sprawy. Zmiana stanu prawnego nie uzasadnia wznowienia postępowania, jeśli nie wykazano wpływu wadliwości postępowania na wynik sprawy. Przepisy przejściowe wykluczają zastosowanie art. 37b Prawa budowlanego do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie zastosował nową treść art. 156 § 2 k.p.a. i art. 37b Prawa budowlanego do postępowania wznowieniowego. Wznowienie postępowania powinno uwzględniać aktualny stan prawny. Decyzja z 2010 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja wznowienia postępowania nie może służyć ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. Postępowanie nieważnościowe i jego specyfika wyznacza granice postępowania wznowieniowego.
Skład orzekający
Anna Żak
sprawozdawca
Robert Sawuła
członek
Wojciech Mazur
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, zasada trwałości decyzji administracyjnych, stosowanie przepisów przejściowych i nowelizacji w postępowaniach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, z uwzględnieniem zmian przepisów w trakcie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie administracyjnym, takich jak wznowienie postępowania i stosowanie przepisów przejściowych, co jest kluczowe dla praktyków.
“Wznowienie postępowania administracyjnego – pułapki proceduralne i zasada trwałości decyzji.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1790/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-07-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Żak /sprawozdawca/ Robert Sawuła Wojciech Mazur /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 2247/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-28 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 188, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2021 poz 735 art. 16, art. 145 par. 1 pkt. 4, art. 146 par. 2, art. 149 par. 2, art. 151 par. 2, art. 156 par 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 2351 art. 37b Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur, Sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. S. i T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2247/22 w sprawie ze skargi M. A. i P. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2022 r. znak DOA.7210.105.2021.PCE.1 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od M. A. i P. A. solidarnie na rzecz B. S. i T. S. kwotę 1191 (jeden tysiąc sto dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wyrokiem z 28 lutego 2023 r., sygn. VII SA/Wa 2247/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. A. i P. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 22 sierpnia 2022 r., znak: DOA.7210.105.2021.PCE.1 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję GINB z 28 czerwca 2022 r., znak: DOA.7210.105.2021.NKR (pkt I ) i zasądził od GINB na rzecz skarżących M. A. i P. A. zwrot kosztów postępowania sądowego(pkt II wyroku). W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z 4 sierpnia 2010 r., nr 1081/10, Prezydent Miasta Szczecina zmienił decyzję własną z 23 stycznia 2009 r. nr 163/09, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą V. sp. z o.o. pozwolenia na budowę [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z zagospodarowaniem terenu w zakresie zewnętrznych instalacji/sieci osiedlowych/: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, elektroenergetycznej, oświetleniowej, gazowej oraz teletechnicznej, zjazdu z ul. M., wewnętrznego układu komunikacyjnego z miejscami postojowymi, murów oporowych, na działkach nr ew. [...] i [...] obręb [...], położonych przy ul. M. w S. w ten sposób, że zatwierdził projekt budowlany dotyczący zmiany wysokości i głębokości posadowienia murów oporowych. Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji złożyli B. S. i T. S. Po rozpoznaniu tego wniosku, decyzją z 10 stycznia 2018r., Wojewoda Zachodniopomorski odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta S. z 4 sierpnia 2010 r. Na skutek odwołania B. S. i T. S., GINB decyzją z 3 kwietnia 2018 r. uchylił w całości ww. decyzję Wojewody z 10 stycznia 2018 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. Wyrokiem z 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1415/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA w Warszawie) oddalił skargę na decyzję GINB z 3 kwietnia 2018 r. Następnie na skutek skargi kasacyjnej B. S. i T. S., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3627/19, uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2019 r. oraz decyzję GINB z 3 kwietnia 2018 r. Decyzją z 7 kwietnia 2021 r. GINB po ponownym rozpatrzeniu odwołania B. S. i T. S. – uchylił w całości decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z 10 stycznia 2018 r. oraz stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z 4 sierpnia 2010 r. nr 1081/10. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że jest związany ww. wyrokiem NSA z 16 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3627/19. GINB wskazał, że decyzją z 12 października 2020 r. Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z 23 stycznia 2009 r. nr 163/09, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją GINB z 11 marca 2021 r. Wobec powyższego należy przyjąć, że w/w decyzji z 23 stycznia 2009 r. nie było w obrocie prawnym od samego początku, a zatem również w dniu wydania spornej decyzji zmieniającej z 4 sierpnia 2010 r. Tym samym, nie była możliwa zmiana powyższej decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z 23 stycznia 2009 r. dokonana sporną decyzją z 4 sierpnia 2010 r. GINB powołał się w tym zakresie na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12,z której wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. GINB wskazał, że decyzja zmieniająca wydana w trybie art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej: p.b.) jest decyzją przedmiotowo zależną od zmienianej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego wydając sporną decyzję zmieniającą pozwolenia na budowę, organ w sposób rażący naruszył art. 36a ust. 1 p.b., co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji z 4 sierpnia 2010 r. nr 1081/10 na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. 2.3.2. Odnosząc się do stanowiska inwestora o konieczności uwzględnienia przy rozpatrywaniu sprawy art. 37b ust. 1 p.b., GINB wyjaśnił, że przepis ten został dodany do ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane na podstawie art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), która weszła wżycie z dniem 19 września 2020 r. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z 4 sierpnia 2010 r. nr 1081/10, zostało wszczęte przed 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej, do spraw uregulowanych ustawą – Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skoro zatem niniejsza sprawa nie została jeszcze zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, to należy stosować przepisy Prawa budowlanego w dotychczasowym brzmieniu, co wyklucza możliwość zastosowania art. 37b p.b. Pismem z 6 października 2021 r. M. A. i P. A. wystąpili o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 7 kwietnia 2021 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. We wniosku wskazali, że 27 lutego 2021 r. zawarli z J. O. umowę sprzedaży działki numer [...] z obrębu [...] położonej przy ul. M. w S. na podstawie aktu notarialnego rep. [...]. Tym samym stali się stroną postępowania, w którym została wydana ww. decyzja z 7 kwietnia 2021 r. Tymczasem GINB nie doręczył im odpisu tej decyzji ani nie zawiadomił ich o toczącym się postępowaniu. Decyzją z 28 czerwca 2022 r. GINB stwierdził wydanie swojej decyzji z 7 kwietnia 2021 r. z naruszeniem prawa, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ale jej uchylenie nie mogło nastąpić, gdyż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu podał, że na wniosek M. A. i P. A. postanowieniem z 15 listopada 2021r. wznowiono postępowanie zakończone ww. decyzją GINB z 7 kwietnia 2021 r., a postanowieniem z 22 listopada 2021 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z 11 stycznia 2022 r., postępowanie to zostało zawieszone do czasu rozpatrzenia skargi inwestora na decyzję objętą żądaniem wszczęcia postępowania. Prawomocnym wyrokiem z 19 października 2021 r. sygn. VII SA/Wa 1149/21, WSA w Warszawie oddalił skargę inwestora, w związku z czym postanowieniem z 25 maja 2022 r. podjęto zawieszone postępowania wznowieniowe. GINB podał, że wnioskodawcy jako współwłaściciele działki nr [...], położonej w S. przy ul. M. oraz właściciele lokalu mieszkalnego położonego w Szczecinie przy ul. M. [...] posiadając niewątpliwie, od 27 lutego 2021 r., status strony postępowania, w sposób niezawiniony, nie brali działu w postępowaniu odwoławczym od decyzji z 10 stycznia 2018 r., w szczególności nie została im doręczona decyzja GINB z 7 kwietnia 2021 r. Niemniej jednak, z uwagi na art. 146 § 2 k.p.a., GINB przyjął, że w przedmiotowym postępowaniu mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca dotychczasowej decyzji z 7 kwietnia 2021 r. Skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. Opisaną na wstępie decyzją z 22 sierpnia 2022 r. GINB utrzymał w mocy decyzję własną z 28 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu wskazał, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania nieważnościowego winno zmierzać do zakwestionowania prawidłowości przeprowadzenia przez organ postępowania w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. Stawiając zarzut o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wnioskodawcy winni wykazać związek jaki istnieje pomiędzy brakiem udziału strony w postępowaniu a zaistnieniem okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Zdaniem GINB, w rozpatrywanej sprawie skarżący takiego związku nie wykazali, a również GINB nie dopatrzył się wpływu braku ich udziału na wynik postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 7 kwietnia 2021 r. Zgodność z prawem ostatecznej decyzji z 7 kwietnia 2021 r. potwierdził WSA w Warszawie wyrokiem z 19 października 2021 r., sygn. VII SA/Wa 1149/21. Wnioskodawcy zostali uznani za strony tego postępowania sądowego, lecz nie wnieśli skargi kasacyjnej od wyroku. Dalej GINB wskazał, że charakter postępowania nieważnościowego i sposób jego przeprowadzenia przez organ jest zdeterminowany przez katalog przesłanek nieważnościowych. Wniosek o wznowienie powinien więc kwestionować prawidłowość przeprowadzenia przez organ postępowania w oparciu o art.156 §1 k.p.a. Powołując jako przesłankę wznowienia postępowania art.145 §1 pkt 4 k.p.a. wnioskodawcy powinni wykazać związek jaki istnieje pomiędzy brakiem udziału strony w postępowaniu nieważnościowym a zaistnieniem okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności decyzji. To postępowanie nieważnościowe i jego specyfika wyznacza granice niniejszego postępowania wznowieniowego dotyczącego z 7 kwietnia 2021 r. W niniejszej sprawie nie wykazano, aby brak udziału wnioskodawców w postępowaniu zakończonym tą decyzją w jakikolwiek sposób podważał przywołane stanowisko WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1149/21. Odnosząc się do zarzutów odwołujących się, GINB wskazał, że zmiana art. 156 § 2 k.p.a. wprowadzona obowiązującą od 30 września 2022 r. ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) i która stanowi, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.), nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu, ponieważ jest ono prowadzone w trybie wznowienia postępowania. Postępowanie nieważnościowe, w którym zapadła decyzja GINB z 7 kwietnia 2021 r. zostało wszczęte i zakończone przed wejściem w życie powyższych przepisów. Nie zmienia tego okoliczność jego wznowienie w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym przepisy zmienionego k.p.a., które odnoszą się do braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji po upływie dziesięciu lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, nie mają zastosowania w niniejszym postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GINB wnieśli M. A. i P. A. zarzucając przede wszystkim naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. nie mają w niniejszym postępowaniu zastosowania, w sytuacji gdy art. 2 ww. ustawy zmieniającej stanowi wprost, że w niniejszym postępowaniu stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą oraz naruszenie art. 146 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że uchylenie decyzji GINB z 7 kwietnia 2021 r. nie mogło nastąpić, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej, w sytuacji gdy całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania przesądza, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i winna być uchylona. W odpowiedzi na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę wyjaśnił, że Sąd w wyroku z 19 października 2021 r. sygn. VII SA/Wa 1149/21, nie badał, czy M. A. i P. A. bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu nieważnościowym ani też nie oceniał wpływu ich pominięcia na legalność kontrolowanej wówczas decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być zatem pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. W orzecznictwie wskazuje się, że jeżeli nie stwierdzono istnienia żadnej z podstaw wznowienia, które dotyczą postępowania dowodowego, to wznowienie postępowania z innej przyczyny nie daje podstaw do ponownej oceny już przeprowadzonych i ocenionych dowodów. Najistotniejsze jest jednak to, że pojęcie granic rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania administracyjnego zawiera w sobie też kwestię stanu prawnego, według którego winno nastąpić nowe rozstrzygnięcie. W tym zakresie przyjmuje się, że organ administracji stosuje stan prawny obowiązujący w chwili orzekania na skutek wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji wskazał, że między [...], tj. datą wydania decyzji objętej wznowionym postępowaniem, a [...], tj. datą wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, doszło do zmiany stanu prawnego w zakresie kompetencji organu administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W dacie wydania decyzji z 7 kwietnia 2021 r. obowiązywał art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu: "nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne". Natomiast od 16 września 2021 r., przepis brzmi: "nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne". Ograniczenie to wprowadzono do porządku na mocy art. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. poz. 1491). Z art. 2 ust. 1 tej ustawy wynika, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wznowione już w nowym stanie prawnym, w którym obowiązywała aktualna treść art. 156 § 2 k.p.a. Organ powinien więc stosować aktualne – w dacie orzekania na skutek wznowienia – brzmienie przepisów regulujących tryb stwierdzenia nieważności decyzji, w tym art. 156 § 2 k.p.a. Nie można zaakceptować stanowiska GINB, że w wyniku wznowienia postępowania dokonanego postanowieniem z 15 listopada 2021 r. mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, tj. decyzji z 7 kwietnia 2021r. Dalej Sąd wskazał, że już w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w dacie wznowienia postępowania postanowieniem GINB oraz w dacie orzekania we wznowionym postępowaniu nieważnościowym, obowiązywał art. 37b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej "p.bud.", zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. Chociaż przepis ten wszedł w życie już 19 września 2020 r. (na mocy art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 471 ze zm.), to jednak z uwagi na brzmienie przepisu przejściowego (art. 25 ww. ustawy zmieniającej) nie był on stosowany w postępowaniu nieważnościowym zakończonym decyzją GINB z 7 kwietnia 2021 r. W toku wznowionego postępowania GINB miał już jednak obowiązek zastosować cyt. przepis. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że wyrokiem z 11 stycznia 2023 r. sygn. II OSK 569/22, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił m.in. decyzję GINB z 11 marca 2021 r., znak: DOA.7110.397.2020.JWO, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z 23 stycznia 2009 r. W wyroku tym NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę GINB powinien w toku orzekania zastosować art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. w celu zapewnienia skuteczności wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. sygn. P 46/13. Uchylona tym wyrokiem decyzja GINB z 11 marca 2021 r. stanowiła natomiast uzasadnienie dla stwierdzenia nieważności spornej w niniejszym postępowaniu decyzji z 4 sierpnia 2010 r. Z tych przyczyn Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja GINB zostały wydane z naruszeniem art. 146 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. i art. 37b p.bud. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i uchylił ww. decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Za nieuzasadnione Sąd uznał natomiast zarzuty skarżących co do tego, że sporna decyzja z 4 sierpnia 2010 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Sąd w pełni podzielił ocenę tego zarzutu (przedstawionego wówczas przez innego skarżącego), sformułowaną w uzasadnieniu wyroku z 19 października 2021 r. sygn. VII SA/Wa 1149/21. W skardze kasacyjnej B. S. i T. S. zarzucili powyższemu wyrokowi naruszenie: I. prawa procesowego, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 i art. 16 k.p.a. poprzez przyjęcie, że efektem wniosku M. A. i P. A. o wznowienie postępowania była konieczność prawomocnego rozpoznania sprawy, podczas gdy: a) w toku postępowania wznowieniowego wprawdzie stwierdzono naruszenie prawa wnioskujących do udziału w postępowaniu merytorycznym, to jednocześnie nie stwierdzono żadnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy; b) wniosek M. A. i P. A. był więc jedynie pretekstem do ponownego badania sprawy; c) Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku wyklucza możliwość traktowania wniosku o wznowienie postępowania, jako pretekstu do ponownego badania sprawy; d) zaskarżony wyrok narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnych skoro przewiduje stosowanie nadzwyczajnej procedury zmiany decyzji, jako pretekstu do ich zmian; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 146 § 2 oraz art. 16 i art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491) oraz art. 16 k.p.a. poprzez uznanie, że: a) regulacja art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu znowelizowanym ma zastosowanie do postępowania zakończonego badaną decyzją; b) regulacja art. 146 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu, skoro organ - na mocy art. 149 § 2 k.p.a. - powinien był stosować regulację art. 156 § 2 k.p.a., co oznacza, że w wyniku wznowienia zapaść musi, z uwagi na zmianę przepisów prawa, inna decyzja niż badana, podczas gdy: a) ile stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu służy do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy; b) ile wznowienie postępowania nie może być pretekstem do ponownego badania sprawy (tak m.in. sam Sąd w uzasadnieniu wyroku); c) ile wniosek M. A. i P. A. nie zawierał żadnych elementów skutkujących negatywnie wobec treści decyzji, a w szczególności wnioskujący nie wnieśli niczego nowego do postępowania; d) ile wskazywana przez Sąd pierwszej instancji inność decyzji, która zachodziła w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego nie ma związku z wnioskiem M. A. i P. A.; nie ma związku z pominięciem M. A. i P. A. jako stron; pochodzi spoza treści badanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji i nie wynika z błędnego działania organu, a w tym pominięciem wnioskodawców, jako strony; stanowiła jedynie efekt zmiany prawa - o tyle oznacza to, że Sąd pierwszej instancji wadliwie stosując powyższe przepisy uznaje - wbrew własnemu poglądowi wyrażonemu w uzasadnieniu wyroku - wniosek M. A. i P. A. wyłącznie za pretekst do ponownego badania decyzji administracyjnej; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie WSA w Warszawie z 19 października 2021 r., VII SA/Wa 1149/21, nie ma dla tut. Sądu charakteru wiążącego w zakresie oceny możliwości zastosowania regulacji art. 37b p.bud., podczas gdy przedmiotem badania przez WSA w Warszawce w sprawie zakończonej wyrokiem z 19 października 2021 r. była ta sama decyzja, która jest przedmiotem badania przez tut. Sąd; w ramach ww. sprawy WSA w Warszawie wyraźnie wskazał, że regulacja art. 37b p.bud. nie mogła mieć zastosowania wobec badanej decyzji; II. prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 11 sierpnia 2021 r. w zw. z art. 37b p.bud. poprzez ich zastosowanie, podczas gdy: a) art. 37b p.bud. nie powinien mieć w ogóle zastosowania do sprawy, w której postępowanie wszczęto przed jego wejściem w życie, a w jego miejsce powinny mieć zastosowanie przepisy prawa materialnego zawarte w k.p.a.; b) art. 156 § 2 k.p.a. po nowelizacji jest przepisem prawa materialnego, który nie może być stosowany do stanów prawnych zaistniałych przed jego wejściem w życie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję GINB z 22 sierpnia 2022 r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Skarżący zrzekli się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 1162/11, cytowanym przez Sąd pierwszej instancji, wystąpienie podstawy wznowienia nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. Tymczasem w niniejszej sprawie wnioskodawcy, jako podstawę prawną do wznowienia postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. pozbawienie ich prawa udziału w postępowaniu. Organ w decyzji z 22 sierpnia 2022 r. prawidłowo stwierdził, że wnioskodawcy powinni wykazać związek, jaki istnieje pomiędzy brakiem udziału strony w postępowaniu, a zaistnieniem okoliczność mających wpływ na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Związek taki nie został wykazany. Zaskarżony wyrok kwestionuje zastosowanie przez organ art. 146 § 2 k.p.a. uznając, że w sprawie, w wyniku wznowienia nie może zostać wydana taka sama decyzja. Podstawą tego stwierdzenia jest nie wadliwość postępowania określona we wniosku o wznowienie, ale ustalona przez Sąd zmiana przepisów, która miała miejsce w czasie od wydania decyzji do jej kontroli w postępowaniu wznowieniowym. Sąd pierwszej instancji traktuje więc wniosek o wznowienie jako impuls, aktywator każdorazowego obowiązku sprawdzenia przez organ całości decyzji w całkowitym oderwaniu od podstaw wznowienia. I w tym działaniu narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. Według koncepcji Sądu pierwszej, każde, dowolne pozbawienie strony udziału w sprawie, skutkować będzie obowiązkiem merytorycznego badania całej decyzji i uchylania jej w przypadku zmiany przepisów prawa, które w międzyczasie nastąpiły. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że realną przyczyną uchylenia badanej decyzji nie jest wada postępowania polegająca na pominięciu pierwotnie skarżących, ale zaszła w międzyczasie zmiana stanu prawnego. Wznowienie postępowania będące nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia decyzji Sąd pierwszej instancji sprowadza do narzędzia służącego aktualizacji decyzji administracyjnej. Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie pozbawiony będąc pozbawionym podstaw - skoro nieobecność pierwotnie skarżących nie niosła żadnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie - i tak skutkuje zmianą decyzji. Pełni więc funkcję pretekstu do badania ostatecznej decyzji. I takie traktowanie tej instytucji narusza rażąco art. 16 k.p.a. i zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W podsumowaniu podniesiono, że postępowanie o stwierdzenie nieważności, które zostało zakończone wydaniem decyzji GINB z 7 kwietnia 2021 r., zostało wszczęte i zakończone przed wejściem w życie nowelizacji art. 156 § 2 k.p.a., tj. 16 września 2021 r., na mocy art. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. M. A. i P. A. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Znowelizowany art. 156 § 2 k.p.a. odnosi się do możliwości stwierdzenia nieważności decyzji po upływie dziesięciu lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, a nie do postępowania w trybie wznowienia postępowania, co wyklucza jego stosowanie w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. A. i P. A.i podtrzymali stanowisko przedstawione w skardze na decyzję GINB i w pełni zgodzili się z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji. Stanowisko to podtrzymali w piśmie procesowym z 28 sierpnia 2023 r., przywołując wyrok NSA z 11 stycznia 2023 r., sygn. II OSK 569/22, wydany w analogicznej sprawie, toczącej się ze skargi kasacyjnej spółki V. z siedzibą w S. oraz M. O. i Z. O. Skarżący kasacyjnie w piśmie procesowym z 8 lipca 2024 r. podnieśli, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości stosowania znowelizowanych przepisów k.p.a. i p.bud. również z tego powodu, że regulacja art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. narusza art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim: a. stawia beneficjentów decyzji rażąco naruszających prawo ponad osobami, które od początku wydania takich decyzji zwalczają je przy pomocy dostępnych środków zaskarżenia; b. ogranicza prawo własności skarżących kasacyjnie na korzyść beneficjentów decyzji administracyjnych rażąco naruszających prawo ze względu na przewlekłe rozpatrywanie skarg przez organy państwa; c. nakłada na skarżących kasacyjnie ograniczenia – konieczność znoszenia bezprawnej inwestycji – które nie są konieczne w demokratycznym państwie, a podyktowane są jedynie przewlekłym rozpatrywaniem spraw przez organy państwa; d. obarcza skarżących kasacyjnie skutkami – niezależnego od nich – przewlekłego rozpoznania ich skarg przez organy państwa, co czyni kontrolę decyzji administracyjnych fikcyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zawiera usprawiedliwione podstawy. W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, w istocie jednak wszystkie one sprowadzają się do zakwestionowania poglądu Sądu pierwszej instancji, który uznał, że skoro wznowiono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji już w nowym stanie prawnym, to organ powinien stosować aktualne – w dacie orzekania na skutek wznowienia – brzmienie przepisów regulujących tryb stwierdzenia nieważności decyzji, w tym art. 156 § 2 k.p.a. przewidujący ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na upływ 10 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia oraz art. 37b p.bud., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację mają wnoszący skargę kasacyjną, że powyższy pogląd Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie jest błędny. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 15 listopada 2021 r. GINB, działając na wniosek M. A. i P. A., wznowił postępowanie zakończone własną ostateczną decyzją z 7 kwietnia 2021 r., w której uchylił w całości decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z 10 stycznia 2018 r. i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. z 4 sierpnia 2010 r., którą organ ten zmienił decyzję własną z 23 stycznia 2009 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą spółce V. pozwolenia na budowę [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z zagospodarowaniem terenu na działkach nr ew. [...] i [...] obręb [...], położonych przy ul. M. w S. w ten sposób, że zatwierdził projekt budowlany dotyczący zmiany wysokości i głębokości posadowienia murów oporowych. Podstawą wznowienia postępowania była okoliczność, że wnioskodawcy zostali pominięci w postępowaniu zakończonym w/w decyzją z 7 kwietnia 2021 r. Bezsporne jest, że jako współwłaściciele działek nr [...] i [...], powstałych z podziału działki nr [...] oraz właściciele lokalu mieszkalnego przy ul. M., w rezultacie umowy sprzedaży z 27 lutego 2021 r., wnioskodawcy M. A. i P. A. powinni być uznani za strony postępowania zakończonego ww. decyzją. Zastosowanie znalazł zatem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i postępowanie zostało wznowione. Przed oceną zarzutów skargi kasacyjnej, niezbędne jest krótkie odniesienie się do instytucji wznowienia postępowania. Artykuł 16 k.p.a. wprowadza zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Ich weryfikacja może następować tylko w trybie nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ich dalszy byt prawny, to znaczy dalsze obowiązywanie decyzji ostatecznej. Jednym z trybów nadzwyczajnych jest wznowienie postępowania, które jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończoną ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została wydana było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa tj. z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa i art. 145b k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania uregulowane jest w art. 145-152 k.p.a. Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2). W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2). Ten ostatni przepis stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji GINB tj. decyzji z 28 czerwca 2022 r. i z 22 sierpnia 2022 r. Odnosząc się do istoty problemu prawnego tej sprawy należy stwierdzić, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz zbadanie, czy zaszły okoliczności, ściśle wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. ewentualnie art. 145a, art. 145aa i art. 145b. Po wznowieniu postępowania rozpoznanie sprawy winno zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. Tak jak wskazali to skarżący kasacyjnie wskazanie podstawy wznowieniowej nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości bez względu na stwierdzone uchybienia. Instytucja wznowienia postępowania nie może służyć ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej (ponownemu rozpoznaniu sprawy we wszystkich jej aspektach), ponieważ nie stanowi ona elementu kontynuacji postępowania zwykłego, lecz odrębne postępowanie nadzwyczajne, które toczy się tylko i wyłącznie w zakresie odnoszącym się do oceny, czy zachodzą przesłanki określone w/w przepisach k.p.a. i w takim też tylko zakresie rozstrzygnięcie organu administracji podlega kontroli sądowej (por. wyrok NSA z 28 lutego 2023 r., sygn. II GSK 1271/19 powoływane orzeczenia dostępne pod adresem: cbois.nsa.gov.pl)). Występując z wnioskiem o wznowienie postępowania z powodów wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a. strona zakreśla granice postępowania wznowieniowego. W konsekwencji, zmiana wykładni przepisów prawa, jak i zmiana stanu prawnego, nie uzasadniają wznowienia postępowania, podobnie, jak błędna ocena dowodu, czy stanu faktycznego. Należy mieć bowiem na uwadze, że istotą wznowienia postępowania jest usunięcie wad tego postępowania, które ujawniły się po tym, jak decyzja stała się ostateczna, a nie ponowna kontrola decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, nawet z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego (por. wyrok NSA z 10 października 2023 r., sygn. II FSK 496/21, zapadły również na tle art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy organ prawidłowo uznał, że wnioskodawcy nie wykazali, aby pominięcie ich w postępowaniu zakończonym decyzją GINB z 7 kwietnia 2021 r. miało wpływ na prawidłowość tej decyzji. Również Naczelny Sąd Administracyjny takiego związku się nie dostrzega. Prawomocnym wyrokiem z 19 października 2021 r., sygn. VII SA/Wa 1149/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki V. z/s w S. na decyzję GINB z dnia 7 kwietnia 2021 r. W wyroku tym przesądzono, że przepis art. 37b ust. 1 p.bud., podobnie jak art. 156 § 2 k.p.a., ma charakter materialnoprawny, gdyż reguluje instytucję przedawnienia. Przepis ten nie powinien więc mieć zastosowania do spraw, w których wszczęto postępowanie przed jego wejściem w życie. Sąd podzielił interpretację art. 25 ustawy nowelizującej prezentowaną przez GINB, wynikiem której jest uznanie, że skoro niniejsza sprawa została wszczęta i nie została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, to należy stosować przepisy p.bud. w dotychczasowym brzmieniu, co wyklucza możliwość zastosowania art. 37b p.bud. Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia upływu 10 lat wyłączającego możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. w oparciu o wyrok TK z 12 maja 2015r. sygn. P 46/13. W przywołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zgodził się ponadto z poglądem, że decyzja z 4 sierpnia 2010 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ powstały obiekty budowlane, w których wyodrębniono własność lokali, które następnie w drodze czynności cywilnoprawnych zostały zbyte na rzecz osób trzecich. Skutkiem tej decyzji była jedynie zmiana decyzji pierwotnej w zakresie zmiany wysokości i głębokości posadowienia murów oporowych. Wzniesienie obiektów budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę nie oznacza, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., gdyż budowa obiektu jest wyłącznie skutkiem faktycznym. Sąd stwierdził więc, że decyzja z 4 sierpnia 2010 r. zmieniająca decyzję o zatwierdzeniu projektu budowalnego i udzieleniu pozwolenia na budowę w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego dotyczącego zmiany wysokości i głębokości posadowienia murów oporowych nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. W tym momencie należy podkreślić, że ani GINB ani Sąd pierwszej instancji nie zwróciły wystarczającej uwagi, na to, że decyzja z 7 kwietnia 2021r. o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia 4 sierpnia 2010 r. została zwerifikowana w/w prawomocnym wyrokiem przez WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki V. z/s w S. - przed wznowieniem postępowania w tej sprawie. Ogranicza to co do zasady dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, chyba że jako przesłanki wznowienia podano okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania decyzji i jej kontroli przez sąd oraz nieznane zarówno organowi, który wydał decyzje jak i sądowi. NSA w tej sprawie nie może jednak w tym kontekście ocenić legalności wydanych w sprawie decyzji oraz zaskarżonego wyroku z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej, w której w tym zakresie nie sformułowano zarzutów. Odnosząc się zatem do wskazanej przez skarżących przesłanki wznowienia postępowania w tej sprawie określonej w art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdzić należy , że przedmiotem tego postępowania wznowieniowego jest ocena czy prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 4 sierpnia 2010r. Jak trafnie wskazał GINB w zaskarżonej decyzji charakter postępowania nieważnościowego i sposób jego przeprowadzenia przez organ jest zdeterminowany przez katalog przesłanek nieważnościowych. Wniosek o wznowienie powinien więc kwestionować prawidłowość przeprowadzenia przez organ postępowania w trybie § art.156 § 1 k.p.a. Powołując jako podstawę wznowienia postępowania przesłankę z art.145 § 1 pkt.4 k.p.a., po jego wznowieniu wnioskodawcy uzyskując prawo uczestnictwa w postępowaniu nieważnościowym, powinni wykazać związek jaki istnieje pomiędzy brakiem udziału strony w postępowaniu nieważnościowym, a zaistnieniem okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie w postaci stwierdzenia nieważności decyzji. Słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że postępowanie nieważnościowe i jego specyfika wyznacza granice postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji GINB z 7 kwietnia 2021 r. W niniejszej sprawie w żaden sposób nie wykazano, aby brak udziału wnioskodawców w postępowaniu zakończonym tą decyzją w jakikolwiek sposób podważał przywołane stanowisko WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1149/21. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W sytuacji gdy instytucja wznowienia postępowania nie może służyć ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej, brak wykazania związku między pominięciem wnioskodawców postępowania wznowieniowego a treścią rozstrzygnięcia organu, musi prowadzić do zastosowania w tej sprawie przez GINB art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. Przywołany w piśmie procesowym skarżących M. A. i P. A. wyrok NSA z 11 stycznia 2023 r., sygn. II OSK 569/22, którym uchylony został wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2021 r., sygn. VII SA/Wa 1036/21, oraz zaskarżona decyzja GINB z 11 marca 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z 23 stycznia 2009 r., nie dotyczył postępowania wznowieniowego, a zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie w obrocie prawnym pozostaje prawomocny wyrok WSA w w Warszawie z 19 października 2021r. oddalający skargę na decyzję GINB z 7 kwietnia 2021 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. z 4 sierpnia 2010 r. W świetle powyższego, w skardze kasacyjnej trafnie zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 16, art. 149 § 2, art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 37b p.bud. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Naruszenie powyższe, przy dostatecznym wyjaśnieniu istoty sprawy, stanowiło podstawę do zastosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekli się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI