II OSK 1789/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-25
NSAAdministracyjneWysokansa
uchwała krajobrazowabaner reklamowykara pieniężnaplanowanie przestrzenneroboty budowlanerusztowanieelewacjaprawo administracyjneskarżący kasacyjnyNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki E. sp. z o.o. w likwidacji, uznając, że umieszczenie baneru reklamowego na elewacji budynku za pomocą lin i haków, bez rusztowania budowlanego i w związku z robotami budowlanymi, narusza uchwałę krajobrazową.

Spółka E. sp. z o.o. w likwidacji zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za umieszczenie baneru reklamowego niezgodnego z uchwałą krajobrazową. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu I instancji, wskazując na błędne obliczenie kary. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jednak skargę kasacyjną, stwierdzając, że umieszczenie baneru na hakach i linach, bez rusztowania budowlanego i bez wykazania związku z legalnymi robotami budowlanymi, narusza uchwałę krajobrazową.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. w likwidacji od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej terminu płatności kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej (baneru) niezgodnej z uchwałą krajobrazową. Organ I instancji nałożył karę w wysokości ponad 150 tys. zł, uznając, że baner umieszczony na elewacji budynku przy ul. K. [...] w K. narusza uchwałę krajobrazową, ponieważ nie został sytuowany na rusztowaniu budowlanym ani w związku z prowadzeniem robót budowlanych. WSA w Krakowie, uchylając decyzję SKO, przyznał rację skarżącej co do błędnego obliczenia terminu wszczęcia postępowania i sposobu naliczenia kary (od całej powierzchni baneru, a nie tylko części reklamowej). Jednakże WSA nie podzielił zarzutów dotyczących błędnej wykładni uchwały krajobrazowej, uznając, że sytuowanie baneru na hakach i linach, bez rusztowania i związku z robotami budowlanymi, jest niedopuszczalne. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że uchwała krajobrazowa wymaga łącznego spełnienia warunków: sytuowania baneru na rusztowaniu budowlanym, przy obiekcie budowlanym i w związku z prowadzeniem robót budowlanych. NSA stwierdził, że baner był zamontowany na hakach i linach, a zgłoszenie robót budowlanych spotkało się ze sprzeciwem organu, co wykluczało legalność prowadzenia robót budowlanych w rozumieniu przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, umieszczenie baneru w taki sposób narusza uchwałę krajobrazową, ponieważ przepis ten wymaga łącznego spełnienia warunków: sytuowania baneru na rusztowaniu budowlanym, przy obiekcie budowlanym i w związku z prowadzeniem robót budowlanych.

Uzasadnienie

NSA, stosując wykładnię językową, celowościową i systemową, uznał, że § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej dopuszcza sytuowanie baneru tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie wymienione przesłanki. W tej sprawie baner był zamontowany na hakach i linach, a zgłoszone roboty budowlane spotkały się ze sprzeciwem organu, co wykluczało legalność prowadzenia robót budowlanych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.z.p. art. 37d § ust. 1, 3 i 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisy te regulują wymierzanie kar pieniężnych za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnie z uchwałą krajobrazową.

uchwała krajobrazowa art. 9 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XXXVI/908/20 z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń"

Dopuszcza sytuowanie tablicy reklamowej stanowiącej baner na rusztowaniu budowlanym, przy obiekcie budowlanym, w związku z prowadzeniem robót budowlanych.

Pomocnicze

uchwała krajobrazowa art. 9 § ust. 2

Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XXXVI/908/20 z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń"

Dotyczy dopuszczenia podświetlenia tablic reklamowych i urządzeń reklamowych.

uchwała krajobrazowa art. 10 § ust. 1

Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XXXVI/908/20 z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń"

Dopuszcza sytuowanie tablicy reklamowej stanowiącej baner na czas wykonywania robót budowlanych, nie dłużej niż przez 12 miesięcy i nie częściej niż co 7 lat.

Prawo przedsiębiorców art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców

Zasada przyjaznej interpretacji przepisów dla przedsiębiorcy.

k.p.a. art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony.

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania bezprzedmiotowego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Akty prawa miejscowego.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Definicja robót budowlanych.

u.p.z.p. art. 37d § ust. 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Sposób obliczania kary pieniężnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej przez umieszczenie baneru na hakach i linach, bez rusztowania i związku z robotami budowlanymi. Brak wątpliwości interpretacyjnych co do treści uchwały krajobrazowej, co wyklucza stosowanie zasady rozstrzygania na korzyść przedsiębiorcy.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania przez sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA z pominięciem faktycznego brzmienia uchwały krajobrazowej. Niedokonanie przez WSA wszechstronnych ustaleń faktycznych i nierozpoznanie istoty sprawy. Brak oceny zgromadzonego materiału przez WSA i brak wyczerpujących ustaleń faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

brzmienie tego fragmentu § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej oraz treść, którą należy z niego odczytywać, na co słusznie wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej wykładni prawa, dają podstawy do przyjęcia, że powyższy przepis dopuszcza usytuowanie baneru w przypadku gdy zostaną spełnione (...) wszystkie warunki w nim wymienione Nie sposób więc uznać, że § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej dozwala na sytuowanie baneru w przypadkach, gdy roboty budowlane są prowadzone bez wymaganego pozwolenia bądź bez zgłoszenia lub w przypadku wniesienia przez organ sprzeciwu wobec złożonego zgłoszenia, a więc z naruszeniem ustawowych wymogów. brzmienie § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej odczytane z uwzględnieniem podstawowych reguł wykładni (językowej, celowościowej i systemowej) nie pozostawia wątpliwości, o których mowa w art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Grzegorz Antas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów uchwały krajobrazowej dotyczących sytuowania banerów reklamowych, zwłaszcza w kontekście robót budowlanych i wymogów formalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej uchwały krajobrazowej Miasta Krakowa, ale zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu reklam zewnętrznych i ich zgodności z przepisami, a także interpretacji przepisów prawa budowlanego i administracyjnego w kontekście uchwał krajobrazowych.

Czy baner na elewacji to legalna reklama? NSA wyjaśnia zasady uchwały krajobrazowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1789/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas
Robert Sawuła /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 168/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-04-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 37d ust. 1, 3 i 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 168/23 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2022 r. znak: SKO.ZP/415/545/2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 168/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 2 grudnia 2022 r., znak SKO.ZP/415/545/2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1) i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 7.417 zł (siedem tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 7 października 2022 r., nr AU-02-1/6851/6/2022, orzekł o wymierzeniu E. sp. z o.o. z siedzibą w W. kary pieniężnej w wysokości 150.038,40 zł płatnej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji oraz nałożył obowiązek usunięcia tablicy reklamowej stanowiącej baner niezgodnej z treścią uchwały Rady Miasta Krakowa nr XXXVI/908/20 z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" (dalej: "uchwała krajobrazowa").
W uzasadnieniu podano, że rozstrzygnięcie zapadło wobec stwierdzenia, że na budynku przy ulicy K. [...] w K. (elewacje: południowa i zachodnia) zlokalizowanym na działce nr [...], obr. [...] [...] w K. umieszczona jest tablica reklamowa stanowiąca baner, niezgodna z uchwałą krajobrazową. Na nośniku reklamowym oprócz treści reklamowej zajmującej ok. 50 % powierzchni nośnika nadrukowano napisy po jednym na każdą z elewacji (elewacje: południowa i zachodnia) cyt.: "reklama stanowi 50 % powierzchni siatki zabezpieczającej, w związku z robotami budowlanymi w okresie do 12 miesięcy". Organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w I Strefie, zgodnie z granicami wyznaczonymi w § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały krajobrazowej oraz zgodnie z załącznikiem nr l do uchwały krajobrazowej. Pracownik organu dokonał pomiaru ww. tablicy reklamowej stanowiącej baner i ustalił, że jej powierzchnia wynosi 457,67 m2. Nawiązując do treści § 9 ust. 1 pkt 1 oraz § 10 ust. 1 uchwały podano, że sytuowanie tablicy reklamowej stanowiącej baner jest dopuszczalne tylko na rusztowaniu budowlanym, przy obiekcie budowlanym, w związku z prowadzeniem robót budowlanych oraz na czas przedsięwzięć plenerowych. Żaden z powyższych przypadków nie miał miejsca w przedmiotowej sprawie. Baner nie został zamontowany na rusztowaniu, tylko rozpięty na linach i hakach wbitych w elewację budynku. Nadmieniono, iż 10 sierpnia 2022 r. spółka złożyła do organu wniosek w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie elewacji budynku przy ulicy K. [...] w zakresie wymiany stolarki okiennej wraz z naprawą ościeży, naprawy tynków, a także zainstalowaniu siatki ochronnej z nadrukiem w formie podświetlanego banera reklamowego. W złożonym wniosku inwestor poinformował ponadto, że ekspozycja reklamy na planowanym banerze reklamowym nie będzie przekraczała 50 % powierzchni banera. W odpowiedzi organ decyzją nr AU-740/6743/2022 z 26 sierpnia 2022 r. wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania zgłoszonych ww. robót budowlanych, uzasadniając swoje stanowisko niezgodnością planowanych robót w zakresie instalacji banera reklamowego z przepisami uchwały krajobrazowej. Kwestia czy ekspozycja reklamy na planowanym banerze reklamowym nie będzie przekraczała 50 % powierzchni banera nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie wobec niespełnienia warunku sytuowania nośnika reklamowego na rusztowaniu budowlanym. 7 października 2022 r. organ stwierdził, iż ww. tablica reklamowa stanowiąca baner nie została doprowadzona do zgodności z uchwałą krajobrazową. Powyższy fakt został potwierdzony i opisany w adnotacji urzędowej z czynności służbowych oraz utrwalony w dokumentacji fotograficznej. Mając na uwadze zasady obliczania należnej kary organ określił jej wysokość na kwotę 150.038,40 zł za okres od 6 września 2022 r. do 7 października 2022 r.
Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie:
a. art. 37d ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503 z poźn. zm., dalej: "u.p.z.p."),
b. § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 9 ust. 2 oraz § 10 ust. 1 uchwały krajobrazowej,
c. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm., dalej: "Prawo przedsiębiorców") w zw. z art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej: "k.p.a."),
d. art. 105 § 1 k.p.a.,
e. art. 37d ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a.,
f. art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.,
g. art. 6, 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a.,
h. art. 8 oraz art. 11 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zaskarżoną decyzją uchyliło decyzję organu I instancji w części w jakiej określa termin uiszczenia kary pieniężnej i orzekło co do istoty w ten sposób, że karę pieniężną należy uiścić w terminie 30 dni od daty uzyskania przez decyzję statusu ostateczności, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Powyższą decyzję spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając jej naruszenie:
– art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w zakresie daty jej wykonania i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w pozostałym zakresie, w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw prawnych i faktycznych,
– art. 37d ust. 1, 3 i 5 u.p.z.p. i utrzymanie w mocy decyzji orzekającej karę pieniężną oraz obowiązek usunięcia tablicy reklamowej stanowiącej baner pomimo braku ku temu podstaw prawnych i faktycznych,
– § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 9 ust. 2 oraz § 10 ust. 1 uchwały krajobrazowej i niezasadne przyjęcie w ślad za organem I instancji, że tablica reklamowa stanowiąca baner umieszczana na czas remontu może być sytuowana jedynie na rusztowaniu, w sytuacji w której zgodnie z zapisami uchwały tablica ta może być umieszczana na rusztowaniu budowlanym, ale również przy obiekcie budowlanym w związku z prowadzeniem robót budowlanych,
– art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na rozstrzygnięciu występujących w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej (tj. co do tego jak należy interpretować zapisy o lokalizacji banneru na czas prowadzonych robót budowlanych: 1) na rusztowaniu budowlanym; 2) przy obiekcie budowlanym w związku z robotami budowlanymi) na niekorzyść przedsiębiorcy, a tym samym naruszenie wyrażonej w ww. przepisach zasad przyjaznej dla przedsiębiorców interpretacji przepisów oraz rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony,
– art. 105 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji w której inwestycja była zgodna z przepisami prawa a więc postępowanie jako bezprzedmiotowe powinno być umorzone,
– art. 37d ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. przez przyjęcie w ślad za organem I instancji jego wadliwej wykładni polegającej na uznaniu, że datą wszczęcia postępowania z urzędu, od której nalicza się karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej jest dzień sporządzenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu, w sytuacji gdy datą wszczęcia postępowania z urzędu stanowi w świetle ww. przepisu dzień doręczenia stronie przedmiotowego zawiadomienia, co w okolicznościach niniejszej sprawy miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie z uwagi na fakt, że zdemontowano urządzenie reklamowe,
– art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w zakresie wykazania zgodności inwestycji z zapisami uchwały krajobrazowej, niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy co nie mogło skutkować należytym uzasadnieniem rozstrzygnięcia i w konsekwencji błędne wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia na spółkę kary za umieszczenie reklamy niezgodnej z zapisami uchwały krajobrazowej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, mimo że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.
W uzasadnieniu Sąd między innymi, przyznał rację skarżącej, że w okolicznościach niniejszej sprawy, za dzień wszczęcia kontrolowanego postępowania administracyjnego należy uznać dzień doręczenia stronie skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, nie zaś jak przyjął to organ, dzień dokonania pierwszej czynności w sprawie, co doprowadziło do błędnego obliczenia wysokości kwestionowanej kary pieniężnej.
Ponadto Sąd zaznaczył, że organ obliczając wysokość kary, wymierzył ją w odniesieniu do całej powierzchni baneru, a nie tylko w odniesieniu do jego części zajętej pod treści reklamowe, a więc wbrew dyspozycji zawartej w art. 37d ust. 8 u.p.z.p.
Sąd nie dopatrzył się natomiast podstaw umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na przyczyny wskazane w skardze. W szczególności Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej, jakoby organy dokonały błędnej wykładni § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej, który dopuszcza tablice reklamowe stanowiące baner, jeśli jest on "sytuowany na rusztowaniu budowlanym, przy obiekcie budowlanym, w związku z prowadzeniem robót budowlanych przy obiekcie budowlanym". W ocenie Sądu prawidłowe jest takie rozumienie § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej, które przyjmuje dopuszczalność sytuowania tablicy reklamowej stanowiącej baner jeśli spełnione są łącznie trzy przesłanki: baner jest sytuowany na rusztowaniu budowlanym, rusztowanie stoi przy obiekcie budowlanym, rusztowanie pozostaje w związku z prowadzeniem robót budowlanych przy obiekcie budowlanym. Za przyjętą wykładnią § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej przemawia wykładnia systemowa, w tym treść § 10 uchwały krajobrazowej, który analogicznie do § 9 ust. 1, odnosi się do dwóch przypadków sytuowania tablicy reklamowej stanowiącej baner: na rusztowaniu (ust. 1 i 2) oraz na czas przedsięwzięć plenerowych (ust. 3). Również wykładnia celowościowa naprowadza na tożsamą konkluzję, zbieżną z celem uchwały krajobrazowej, którym jest, jak podkreślano w obu decyzjach, powstrzymanie chaosu reklamowego.
Zdaniem Sądu organy słusznie przyjęły, że umieszczenie baneru na hakach zamocowanych na elewacji nie stanowiło umieszczenia tablicy reklamowej zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały krajobrazowej oraz że nie miało ono związku z robotami budowlanymi, których prowadzenia nie wykazano. W ocenie Sądu w treści § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały krajobrazowej nie było tego rodzaju wątpliwości, które uzasadniałyby posłużenie się w rozpatrywanej sytuacji art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców i wyrażoną tam zasadą rozstrzygania na korzyść strony (przedsiębiorcy) wątpliwości co do treści normy prawnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
a. § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 9 ust. 2 oraz § 10 ust. 1 uchwały krajobrazowej i niezasadne przyjęcie w ślad za Sądem I instancji oraz organami obu instancji, że tablica reklamowa stanowiąca baner umieszczana na czas remontu może być sytuowana wyłącznie na rusztowaniu, w sytuacji w której zgodnie z zapisami ww. uchwały tablica ta może być umieszczana na rusztowaniu budowlanym, ale również przy obiekcie budowlanym w związku z prowadzeniem robót budowlanych,
b. art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na rozstrzygnięciu występujących w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej (tj. w zakresie interpretacji zapisów o lokalizacji baneru na czas prowadzonych robót budowlanych: 1) na rusztowaniu budowlanym, 2) przy obiekcie budowlanym w związku z robotami budowlanymi) na niekorzyść przedsiębiorcy, a mianowicie naruszenie wyrażonej w ww. przepisach zasad: przyjaznej dla przedsiębiorców interpretacji przepisów oraz rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony.
2. Na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a. art. 3 § 2 pkt 2, art. 141 § 4, art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 87 ust. 1 i 2, art. 94 Konstytucji RP przez sporządzenie uzasadnienia wyroku, z celowym pominięciem faktycznego brzmienia § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 9 ust. 2 oraz § 10 ust. 1 uchwały krajobrazowej, co doprowadziło do bezpodstawnego orzeczenia, że tablica reklamowa stanowiąca baner umieszczana na czas remontu może być sytuowana jedynie na rusztowaniu, a w konsekwencji stwierdzenie, że organy obu instancji słusznie przyjęły, że umieszczenie przedmiotowego banneru na hakach zamocowanych na elewacji nie stanowiło umieszczenia tablicy reklamowej zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały krajobrazowej, a organy słusznie uznały, że nie miało ono związku z robotami budowlanymi, prowadzenia których w żaden sposób nie wykazano, podczas gdy dowody te w rzeczywistości były niewystarczające do ustalenia powyższego faktu, a także przyjęcie iż to strona nie udowodniła faktu prowadzenia tych robót, podczas gdy to na organie ciążył obowiązek ich ustalenia,
b. art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez niedokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wszechstronnych ustaleń faktycznych sprawy i tym samym faktyczne nierozpoznanie istoty sprawy,
c. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (winno być: w Krakowie – przyp. NSA) zgromadzonego materiału w sprawie, brak wyczerpujących ustaleń faktycznych i ich zgodności z prawem.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi w zakresie zarzutów skargi kasacyjnej, w związku z potrzebą konwalidacji przesądzeń zawartych w uzasadnieniu inkryminowanego wyroku lub uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Z podniesionych zarzutów kasacyjnych oraz z dotychczasowego przebiegu sprawy wynika, że głównym przedmiotem sporu jest wykładania § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej, w zakresie w jakim przepis ten dozwala sytuowania tablicy reklamowej stanowiącej baner "na rusztowaniu budowlanym, przy obiekcie budowlanym, w związku z prowadzeniem robót budowlanych przy obiekcie budowlanym".
Brzmienie tego fragmentu § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej oraz treść, którą należy z niego odczytywać, na co słusznie wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej wykładni prawa, dają podstawy do przyjęcia, że powyższy przepis dopuszcza usytuowanie baneru w przypadku gdy zostaną spełnione (wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie) wszystkie warunki w nim wymienione, a mianowicie: gdy baner jest sytuowany na rusztowaniu budowlanym, rusztowanie to stoi przy obiekcie budowlanym oraz pozostaje w związku z prowadzeniem robót budowlanych przy obiekcie budowlanym.
Mając powyższe na względzie należy wskazać, że ze zgormadzonego materiału w aktach sprawy wynika, iż baner usytuowany na budynku przy ulicy K. [...] w K. został rozpięty na linach i hakach wbitych w elewację budynku a nie przy rusztowaniu. Ponadto zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie elewacji budynku spotkało się ze sprzeciwem organu administracji architektoniczno-budowlanej, co sprawiło że ewentualne podjęcie prac remontowych nie mogłoby być uznane za roboty budowlane, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że określenie "roboty budowlane" zostało użyte w znaczeniu nadanym mu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, który stanowi, że oznacza ono budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zatem dopuszczalność sytuowania baneru na zasadach określonych w § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej wiąże się z budową lub prowadzeniem wyżej wymienionych prac. Trzeba przy tym pamiętać, że zdefiniowane w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego roboty budowlane podlegają reżimowi przepisów Prawa budowlanego (i nie tylko). Te zaś w zależności od rodzaju i celu prowadzenia robót budowlanych przewidują w wielu przypadkach konieczność uzyskania pozwolenia bądź zgłoszenia zamiaru podjęcia tychże robót. W takich przypadkach prowadzenie robót budowlanych bez odpowiednio: uzyskania wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia i niewniesienia przez organ sprzeciwu jest działalnością nielegalną określaną mianem samowoli budowlanej.
Nie sposób więc uznać, że § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej dozwala na sytuowanie baneru w przypadkach, gdy roboty budowlane są prowadzone bez wymaganego pozwolenia bądź bez zgłoszenia lub w przypadku wniesienia przez organ sprzeciwu wobec złożonego zgłoszenia, a więc z naruszeniem ustawowych wymogów.
Z wyżej wskazanych względów podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej i powiązanych z nim § 9 ust. 2 (zgodnie z którym: "Dopuszcza się podświetlenie tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, o których mowa w ust. 1 przy zastosowaniu światła barwy białej.") oraz § 10 ust. 1 (według którego: "Dopuszcza się sytuowanie tablicy reklamowej stanowiącej baner na czas wykonywania robót budowlanych, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy oraz nie częściej niż co 7 lat.") okazały się nieuzasadnione.
Z tych też powodów za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 2, art. 141 § 4, art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 87 ust. 1 i 2, art. 94 Konstytucji RP. Skarżąca kasacyjnie upatrywała bowiem naruszenia tych przepisów w "celowym pominięciem faktycznego brzmienia § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 9 ust. 2 oraz § 10 ust. 1 uchwały krajobrazowej", których treść została wyżej przedstawiona.
Nie można również zgodzić się z zarzutem art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. Sąd w zaskarżonym wyroku słusznie przyjął, co potwierdzono we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, że brzmienie § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały krajobrazowej odczytane z uwzględnieniem podstawowych reguł wykładni (językowej, celowościowej i systemowej) nie pozostawia wątpliwości, o których mowa w art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, co do treści normy rekonstruowanej z analizowanego przepisu.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., z uwagi na to, że rolą sądu administracyjnego nie jest ustalanie stanu faktycznego, ale ocena, czy organ administracji prawidłowo poczynił ustalenia faktyczne, w oparciu o reguły wskazane przede wszystkim w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji sprostał tym wymaganiom.
Za niezasadny należało też uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania." Jak wynika z przytoczonego brzmienia art. 141 § 4 p.p.s.a., zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania. Ponadto naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy konieczne dla oceny legalności kontrolowanej decyzji, a zatem zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera stanowisko Sądu I instancji co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy sformułowane w stopniu umożliwiającym kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. W tym zaś przypadku kwestią przesądzającą o treści rozstrzygnięcia, co zostało szczegółowo wyjaśnione przez Sąd, było błędne obliczenie wysokości kwestionowanej kary pieniężnej, wynikające z przyjęcia, że: 1) za dzień wszczęcia postępowania należy uznać dzień dokonania pierwszej czynności w sprawie oraz 2) przy jej obliczaniu bierze się pod uwagę pole całej powierzchni tablicy reklamowej (stanowiącej baner) nie zaś pole powierzchni tej części tablicy, która służy ekspozycji reklamy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI