II OSK 1788/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-05
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkalegalizacjawstrzymanie wykonaniatytuł wykonawczypostępowanie egzekucyjneNSA

NSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego nakazującego rozbiórkę budynku, wskazując, że tytuł wykonawczy nie jest aktem podlegającym wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Skarżący K.M.R. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego nakazującego rozbiórkę budynku mieszkalnego, argumentując, że jego wykonanie spowoduje nieodwracalne skutki i jest przejawem nadmiernego formalizmu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, stwierdzając, że tytuł wykonawczy nie jest aktem, którego wykonanie można wstrzymać na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., a ponadto sprawa dotycząca wstrzymania wykonania tytułu wykonawczego jest odrębna od sprawy o odmowę wszczęcia postępowania legalizacyjnego.

Wniosek K.M.R. o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie, nakazującego rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego, został oddalony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący argumentował, że wykonanie rozbiórki spowoduje nieodwracalne skutki i jest przejawem nadmiernego formalizmu, zwłaszcza że budynek jest zgodny z obowiązującą zabudową i jego stan techniczny pozwala na dalsze prace. NSA wskazał, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony z dwóch powodów. Po pierwsze, objęty wnioskiem akt (tytuł wykonawczy) znajduje się poza granicami sprawy, która dotyczy odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Po drugie, tytuł wykonawczy nie mieści się w katalogu aktów lub czynności, których wykonanie sąd może wstrzymać na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), ponieważ jest on jedynie dokumentem urzędowym stanowiącym dowód niewykonania obowiązku i podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, tytuł wykonawczy nie mieści się w katalogu aktów lub czynności, których wykonanie sąd może wstrzymać na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód niewykonania obowiązku i podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie aktem lub czynnością w rozumieniu art. 61 § 2 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 49f

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tytuł wykonawczy nie jest aktem podlegającym wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego dotyczy sprawy odrębnej od sprawy o odmowę wszczęcia postępowania legalizacyjnego.

Odrzucone argumenty

Wykonanie rozbiórki spowoduje nieodwracalne skutki. Postawa organów i WSA jest przejawem nadmiernego formalizmu. Budynek jest zgodny z obowiązującą zabudową i jego stan techniczny pozwala na dalsze prace.

Godne uwagi sformułowania

objęty przedmiotowym wnioskiem akt znajduje się poza granicami niniejszej sprawy tytuł wykonawczy nie mieści się natomiast w tak rozumianym katalogu aktów lub czynności

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wstrzymania wykonania tytułów wykonawczych oraz rozgraniczenia spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wniosek o wstrzymanie dotyczy tytułu wykonawczego, a nie aktu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne rozróżnienie między aktem administracyjnym a tytułem wykonawczym w kontekście możliwości jego wstrzymania przez sąd, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach budowlanych.

Czy sąd może wstrzymać nakaz rozbiórki? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1788/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 405/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-12-21
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w 5 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. M.R. o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego w sprawie ze skargi kasacyjnej K. M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 405/22 w sprawie ze skargi K.M. R. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 13 maja 2021 r. nr [...].
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańskie, wyrokiem z dnia 21 grudnia 2022r., sygn. akt II SA/Gd 405/22, oddalił skargę K.M.R. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2022 r., nr [...], uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia 16 listopada 2021 r. oraz odmawiające K. R. wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49f ustawy Prawo budowlane dot. budynku mieszkalnego wzniesionego na terenie działek nr [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...].
Skargą kasacyjną K. M. R. zaskarżył powyższy wyrok. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego – obowiązku o charakterze niepieniężnym w postaci nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego wzniesionego na terenie działek nr [...] i [...] położonych w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...] – na podstawie tytułu wykonawczego orzeczenia nr [...] – decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że postawa organów i WSA, który w decyzji o nakazie rozbiórki upatruje wyłączną przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego jest przejawem nadmiernego formalizmu i braku uwzględniania słusznego interesu strony, która zobowiązana będzie do wyburzenia budynku. Budynku, którego stan techniczny pozwala na dalsze prowadzenie prac celem wykończenia do zamieszkania - budynek mieszkalny jest zgodny z obowiązującą zabudową. Skarżący wskazał, że rozbiórka nie będzie się wiązała z prostymi, odwracalnymi czynnościami, ale procesem, w toku którego może nastąpić zniszczenie materiałów użytych do budowy obiektu. Oznacza to, że wykonanie rozbiórki wiązać może się z niebezpieczeństwem spowodowania nieodwracalnych skutków - powyższe zdaniem skarżącego uzasadnia udzielenie stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy.
W przedmiotowej sprawie skarżący kasacyjnie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, wniósł o wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 13 maja 2021 r. nr [...], będącego podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego, którego podstawę prawną stanowiła decyzja ww. organu z dnia 7 maja 2018 r. nr [...] nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] i [...]w obrębie geodezyjnym [...], na terenie Gminy [...]. W związku z powyższym w pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymaga, że objęty przedmiotowym wnioskiem akt znajduje się poza granicami niniejszej sprawy. Sprawa będąca przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli w zakresie przedmiotowym dotyczy odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49f ustawy Prawo budowlane, dotyczącego budynku mieszkalnego objętego nakazem rozbiórki orzeczonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia 7 maja 2018 r. nr [...]. Ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych zaskarżonej decyzji jak i aktu objętego niniejszym wnioskiem o wstrzymanie wykonania, nie można uznać, iż tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Powyższe już samo w sobie wyklucza możliwość wstrzymania wykonania w niniejszym postępowaniu tytułu wykonawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z 13 maja 2021 r. nr [...].
Ponadto stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest uprawniony do wstrzymania wykonania aktu lub czynności organu administracji mieszczącego się w kategoriach opisanych i wymienionych w art. 61 § 2 p.p.s.a., tj. decyzji lub postanowienia, innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz aktu terenowych organów administracji rządowej. Tytuł wykonawczy nie mieści się natomiast w tak rozumianym katalogu aktów lub czynności, jest bowiem wyłącznie dokumentem urzędowym stanowiącym dowód niewykonania obowiązku wynikającego z przepisu prawa, stanowiącym podstawę do wszczęcia i prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Z tego względu niedopuszczalne pozostaje jego wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA: z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 640/23; z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 923/23; z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 1092/21; z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III FZ 150/21; z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2630/20).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI