II OSK 1784/07

Naczelny Sąd Administracyjny2009-01-13
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniasamowola budowlanawstrzymanie użytkowaniaroboty budowlaneNSAwspólnota mieszkaniowanadzór budowlany

NSA oddalił skargę kasacyjną wspólnoty mieszkaniowej, uznając, że organ nadzoru budowlanego nie mógł wstrzymać użytkowania pomieszczeń gabinetu kosmetycznego i masażu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten dotyczy robót budowlanych w toku, a nie użytkowania już zakończonych pomieszczeń.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wspólnoty mieszkaniowej na wyrok WSA, który oddalił jej skargę na postanowienie WINB uchylające postanowienie PINB o wstrzymaniu użytkowania pomieszczeń gabinetu kosmetycznego i masażu. NSA rozpoznał zarzut naruszenia przepisów Prawa budowlanego (art. 50, 51, 71 ust. 3) w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r. Sąd uznał, że art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, dotyczący wstrzymania robót budowlanych, nie mógł być zastosowany do wstrzymania użytkowania pomieszczeń, ponieważ roboty były już zakończone. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę wspólnoty na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to uchyliło wcześniejsze postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące wstrzymanie użytkowania pomieszczeń gabinetu kosmetycznego i masażu w przyziemiu budynku mieszkalnego, które zostały samowolnie zmienione z suszarni. Sąd pierwszej instancji (WSA) uznał, że zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r. Podkreślił, że art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi podstawę do wstrzymania robót budowlanych, dotyczy wyłącznie robót będących w toku i nie może być stosowany do już zakończonych robót ani do wstrzymania użytkowania pomieszczeń. WSA stwierdził, że organ II instancji prawidłowo uznał postanowienie PINB za bezprzedmiotowe, ponieważ roboty budowlane były już zakończone w dacie orzekania przez PINB. Sąd wskazał, że nawet jeśli wystąpiły uchybienia proceduralne, nie miały one wpływu na wynik sprawy, gdyż brak było podstaw prawnych do wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. WSA zaznaczył, że wyeliminowanie tego postanowienia nie wyklucza możliwości wydania decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, nawet jeśli roboty zostały zakończone. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za chybione. Potwierdził, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy Prawa budowlanego (art. 50, 51, 71 ust. 3) w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r. NSA podkreślił, że art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie robót budowlanych będących w toku. Ponieważ w niniejszej sprawie roboty były już zakończone, przepis ten nie mógł być podstawą do wydania nakazu wstrzymania użytkowania pomieszczeń. NSA stwierdził, że ustalony stan faktyczny nie odpowiada hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 71 ust. 3 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie robót budowlanych będących w toku i nie może być stosowany do wstrzymania użytkowania pomieszczeń, które zostały już zakończone.

Uzasadnienie

Przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jednoznacznie odnosi się do robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, które są w toku. Nie obejmuje on sytuacji, gdy roboty zostały zakończone, ani nie stanowi podstawy do wstrzymania samego użytkowania obiektu lub jego części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przepis dotyczy wyłącznie robót budowlanych będących w toku, nie może być stosowany do wstrzymania użytkowania pomieszczeń, jeśli roboty zostały zakończone.

u.p.b. art. 71 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, stosuje się odpowiednio przepisy art. 50 i 51.

Pomocnicze

u.p.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 50 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dz.U. 2004 nr 93 poz. 888 art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane

Zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 27 marca 2003 r.

Dz.U. 2003 nr 80 poz. 718

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotyczy robót budowlanych w toku, a nie użytkowania pomieszczeń po zakończeniu robót.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 50 ust. 1, art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie lub wykładnię.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten dotyczy tylko i wyłącznie robót budowlanych będących w toku, czyli nie może być stosowany w odniesieniu do robót budowlanych już zakończonych. nie można bowiem wstrzymywać użytkowania pomieszczeń gabinetu kosmetycznego oraz gabinetu masażu, ponieważ przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 dotyczy tylko prowadzenia robót budowlanych, a nie użytkowania pomieszczeń.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący

Małgorzata Stahl

członek

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w kontekście zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zwłaszcza gdy roboty budowlane zostały zakończone."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2004 r., ale zasada interpretacyjna dotycząca robót w toku pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zmiany sposobu użytkowania lokali i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla zarządców nieruchomości i właścicieli lokali.

Czy można wstrzymać użytkowanie lokalu po zakończeniu remontu? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1784/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Małgorzata Stahl
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 167/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-08-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 50  ust. 1 w zw. z  art. 51 i  art. 71  ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 167/07 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia I instancji w sprawie wstrzymania użytkowania pomieszczeń gabinetu kosmetycznego oraz gabinetu masażu w przyziemiu budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 roku sygn. akt II SA/Wr 167/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2006 roku, nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania I instancji w sprawie wstrzymania użytkowania pomieszczeń gabinetu kosmetycznego oraz gabinetu masażu w przyziemiu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W..
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia postanowieniem z dnia [...] września 2004 roku nr [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3, art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1 i art. 84a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), art. 104 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 11 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (t.jedn. Dz.U. z 2001 roku , Nr 142, poz. 1592 ze zm.), po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń wspólnych - suszarni na pomieszczenie gabinetu kosmetycznego oraz gabinetu masażu, nakazał zarządcy budynku, czyli Zespołowi Wspólnot Mieszkaniowych Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z siedzibą przy ul. [...] w W., reprezentującemu Oddział Rejonowy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z siedzibą przy ul. [...] w W. byłego właściciela budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w W., wstrzymać użytkowanie pomieszczenia gabinetu kosmetycznego oraz gabinetu masażu. Nastąpiło to po dokonaniu samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia suszarni, stanowiącej część wspólną przynależną do wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w przyziemiu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W.. Ponadto organ I instancji nałożył obowiązek doprowadzenia do zgodności z przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, w zakresie dostępu do zaworów odcinających dopływ wody do budynku.
Jednocześnie, organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane, konieczne stało się wydanie postanowienia na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, ponieważ zgodnie z art. 71 ust. 1 tej ustawy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Ponadto, na zmianę sposobu użytkowania ówczesny właściciel ani zarządca budynku nie uzyskali zgody właściwego organu. Oznacza to, że dokonana zmiana sposobu użytkowania jest samowolą budowlaną i zgodnie z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Natomiast w decyzji, wydanej na podstawie art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny Wrocław, podnosząc podstawowy zarzut, że nakaz został skierowany do osoby nie będącej stroną postępowania. W zażaleniu podniesiono także, że nałożenie obowiązku doprowadzenia do zgodności z przepisami warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie "dostępu do zaworów odcinających dopływ wody do budynku" jest bezprzedmiotowe. Wynika to z tego, że zawory (z wodomierzem) odcinające dopływ zimnej wody do budynku znajdują się komorze technicznej (stanowiącej część wspólną nieruchomości wykorzystywaną zgodnie z jej przeznaczeniem przez wspólnotę mieszkaniową) do której dostęp jest swobodny. Ponadto, podniosła zarzut, że powołane w postanowieniu organu I instancji przepisy materialnoprawne "nijak mają się do wydanego rozstrzygnięcia", ponieważ zarządca nieruchomości wspólnej jak i właściciele lokali, nie prowadzą żadnych robót budowlanych w tych lokalach, zaś postanowienie nie wstrzymuje wykonywania robót (art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Z kolei, zaskarżone postanowienie (a nie decyzja) nie nakłada na żadną ze stron obowiązku przedłożenia w określonym terminie dokumentów niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia zgłoszenia, które – zdaniem strony skarżącej - nie było składane (art. 71 ust. 3 cyt. ustawy Prawo budowlane).
Rozpatrując zażalenie Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, postanowieniem z dnia [...] października 2006 roku nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że z protokołu oględzin przedmiotowych. pomieszczeń wynika, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed wszczęciem postępowania w tej sprawie oraz w dacie wydawania postanowienia nie prowadzono jakichkolwiek robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania tych pomieszczeń. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane, postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania, która nastąpiła przed dniem wejścia w życie ustawy, powinno być prowadzone w oparciu o przepisy dotychczasowe, czyli sprzed nowelizacji. Z tych względów, do takich postępowań nie ma zastosowania obowiązujący art. 71a cyt. ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że właściwym trybem postępowania w tej sprawie był tryb określony w art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 1 sierpnia 2003 roku. Powyższy przepis stanowił, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio.
Zdaniem organu II instancji, odpowiednie stosowanie tych przepisów oznacza, że w zależności od sytuacji mogą być one stosowane wprost, z pewnymi modyfikacjami lub w ogóle nie mają zastosowania w określonym stanie faktycznym i prawnym. Natomiast stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w tamtym okresie) określa, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Z powyższego przepisu jednoznacznie więc wynika, że dotyczy on tylko i wyłącznie robót będących w toku. Dlatego też biorąc pod uwagę to, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed wszczęciem postępowania, powyższy przepis nie ma zastosowania. Zdaniem organu II instancji, niezależnie od tej sprawy, odpowiednie stosowanie przepisów art. 50 i 51 do zmiany sposobu użytkowania oznacza, że art. 50 może być stosowany tyko w sytuacji, kiedy zmiana sposobu użytkowania jest związana z wykonywaniem określonych robót budowlanych. Natomiast przyjęcie poglądu, że zmiana sposobu użytkowania polegająca jedynie na podjęciu lub zaniechaniu działalności zmieniającej warunki określone w art. 71 ust. 2 pkt 2 mogłaby podlegać normie art. 50 byłoby nielogiczne i sprzeczne z celem powyższego unormowania.
Na powyższe postanowienie organu II instancji Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W treści skargi sformułowała podstawowy zarzut dotyczący stwierdzenia nieważności lub uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nastąpiło bowiem w tej sprawie naruszenie art. 51 i 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane, z powodu ich niewłaściwej wykładni powodującej wyłączenie ich zastosowania w niniejszej sprawie oraz także wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 kpa, gdyż - zdaniem strony skarżącej - zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 51 i 71 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane, które powinny być w tej sprawie zastosowane. Ponadto, postanowienie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, to znaczy do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która nie posiada przymiotu właściciela lub zarządcy koniecznego do bycia adresatem decyzji, a jego wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą, bowiem zarządca nieruchomości nie wywiązałby się z obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i obiekt byłby użytkowany w sposób niezgodny z przepisami.
W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 roku sygn. akt II SA/Wr 167/07 oddalił skargę strony skarżącej.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności orzekł, że w tej sprawie - zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888) - zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718).
W świetle obowiązującego wówczas art. 71 ust. 3, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Ponadto w decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast, kluczowe znaczenie w tej sprawie dla jej rozstrzygnięcia ma to, czy zachodziły podstawy do wydania postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, podkreślił Sąd pierwszej instancji. Ponadto , zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Z kolei, jednoznacznie z treści art. 50 ust. 1 wynika, że przepis ten dotyczy tylko i wyłącznie robót budowlanych będących w toku, czyli nie może być stosowany w odniesieniu do robót budowlanych już zakończonych. Ponadto, co wynika z linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przepis ten, który organy nadzoru budowlanego mogą stosować jedynie "odpowiednio", nie powinien obejmować innego rodzaju nakazów, czyli wstrzymania nie prac budowlanych, lecz np. prowadzonej działalności biurowej, czy - jak w rozpatrywanej sprawie użytkowania pomieszczeń gabinetu kosmetycznego oraz gabinetu masażu (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2001 roku, sygn. akt IV SA 1538/99 - LEX nr 75539; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2005 roku, sygn. akt IV SA 5140/03 - LEX nr 189021).
Natomiast, w przedmiotowej sprawie, dodał Sąd pierwszej instancji, w dacie orzekania przez organ I instancji roboty budowlane były już zakończone, czyli organ II instancji prawidłowo uznał, że postanowienie wydane w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego było bezprzedmiotowe. Na podstawie powyższego unormowania nie można bowiem wstrzymywać użytkowania pomieszczeń gabinetu kosmetycznego oraz gabinetu masażu, ponieważ przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 dotyczy tylko prowadzenia robót budowlanych, a nie użytkowania pomieszczeń. Jednocześnie, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarzuty podnoszone w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Tylko bowiem wykazanie, że w dacie wydawania przez organ I instancji postanowienia roboty budowlane były w toku, mogłoby to doprowadzić do eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego. Dlatego, nawet jeżeli w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego doszło do uchybień, to nie miały one wpływu na ostateczny wynik sprawy, gdyż nie budzi wątpliwości fakt, że podczas orzekania przez organ I instancji roboty budowlane były już zakończone. Ponadto, Sąd w szczególności podkreślił, że niezależnie od tego, czy nawet istotnie należało przyjąć, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie posiadała przymiotu strony, jak wywodzi strona skarżąca, to i tak nie było podstaw prawnych do wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, czyli postanowienie takie należało wyeliminować z obrotu prawnego i w tym zakresie umorzyć postępowanie I instancji.
Jednocześnie, Sąd pierwszej instancji dodał, że jeżeli w niniejszej sprawie brak było podstaw do wydania postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, to nie wyklucza możliwości wydania decyzji na podstawie art. 51 tejże ustawy. Zgodnie bowiem z ust. 5 tego artykułu, w jego brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw, możliwe jest wydanie takiej decyzji w sytuacji, jeżeli przedmiotowe roboty budowlane zostały już zakończone. Przepis ten stanowi, że przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W takiej sytuacji decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót nie wydaje się. Oznacza to, że wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia wydanego w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie powoduje akceptacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych pomieszczeń i nie pozbawia właściwych organów możliwości skutecznego podjęcia innych - zgodnych z prawem – rozstrzygnięć, orzekł Sąd pierwszej instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] w W. reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, który na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 176 w związku z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zwana dalej p.p.s.a.) zaskarżył w całości wyrok i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie podniósł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 50 ust 1, art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2006 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane, oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sadów administracyjnych, polegający na odmowie odpowiedniego zastosowania tychże przepisów w niniejszej sprawie.
Dlatego też, zdaniem pełnomocnika strony skarżącej prawidłowe było rozstrzygnięcie tej sprawy przez organ pierwszej instancji, który odpowiednio zastosował w tym stanie faktycznym i prawnym art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 cyt. ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed wejścia w życie jego nowelizacji w drodze cyt. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym zrozumieniu treści określonej normy prawnej, zaś uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co zachodzi, kiedy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, czy też ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.
Ponadto, naruszenie prawa materialnego może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem sprawy. Wywodzący się z niej zarzut naruszenia konkretnego przepisu prawa może doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeżeli naruszenie to miało wpływ na rozstrzygnięcie, to jest, jeśli na skutek błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania zaskarżone orzeczenie nie odpowiada prawu.
Naruszenie przepisów postępowania może mieć taką samą postać, jak naruszenie prawa materialnego. Stanowi ono jednak podstawę kasacyjną, pod warunkiem, że uchybienie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy.
Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a rozpoznaje sprawę granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji . Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. , tak jak w przedmiotowej sprawie, to Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej
Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów ze skargi kasacyjnej należy podkreślić, że dotyczą one tylko naruszenia przepisów prawa materialnego.
Po pierwsze, całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) z powodu naruszenia prawa materialnego. W tym zakresie pełnomocnik strony skarżącej powołuje bowiem tylko art. 1 tejże ustawy, który zawarty jest w ustawie o charakterze ustrojowym. Z tej przyczyny ogólnie sformułowany zarzut dotyczący błędnej sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia jest oczywiście niezasadny.
Po drugie, przechodząc do oceny podstawowego zarzutu sformułowanego w skardze, a dotyczącego naruszenia art. 50 ust. 1 i art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej cyt. ustawą dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane (D.U. Nr 93, poz. 888) należy stwierdzić, że także jest chybiony. W tym zakresie, biorąc pod uwagę ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie, czego nie kwestionuje nawet pełnomocnik strony skarżącej, nie nastąpiło bowiem błędne zastosowanie czy też niewłaściwa wykładnia powyższych przepisów. Oznacza to, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł, iż organ II instancji właściwie dokonał wykładni art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 i art. 71 ust. 3 cyt. ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku. Dotyczy to bowiem zrozumienia treści normy prawnej w zakresie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane zgodnie z art. 2 ust. 2 i ust. 3 tejże ustawy. W obowiązującym wówczas stanie prawnym zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718). Ponadto wykładnia obowiązującego wówczas art. 71 ust. 3, który stanowił, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w jego ust.1 , przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio, jest także właściwa. Należy podkreślić, że w decyzji o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Jednak nie oznacza to, że dla rozstrzygnięcia tej sprawy wystąpiły przesłanki do wydawania postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3, cyt. ustawy Prawo budowlane. Wynika to z tego, że chociaż art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, to jednak z dyspozycji art. 50 ust.1 wynika, że przepis ten dotyczy wyłącznie robót budowlanych będących w toku, czyli nie może ten przepis być stosowany w odniesieniu do robót budowlanych już zakończonych.
Dlatego też, właściwy organ stosując odpowiednio ten przepis, nie może w stanie faktycznym tej sprawy, wydać nakazu wstrzymania użytkowania pomieszczeń gabinetu kosmetycznego oraz gabinetu masażu, jeżeli nie były w dacie wydania przedmiotowego postanowienia prowadzone jakiekolwiek roboty budowlane związane z powyższą zmianą sposobu użytkowania tych pomieszczeń.
Oznacza to, że ustalony w tej sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie i dyspozycji normy prawnej, ktorą można wyprowadzić z art. 71 ust 3 i w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy Prawo budowlane – w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 roku upoważniającej właściwy organ do wydania na tej materialnoprawnej podstawie nakazu wstrzymania użytkowania przedmiotowych pomieszczeń gabinetu kosmetycznego i gabinetu masażu. Oznacza to, wbrew zarzutowi ze skargi kasacyjnej, że nie mogło nastąpić także w tej sprawie niewłaściwe zastosowanie art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 tejże ustawy, a ponadto przedmiotowe postanowienie o wstrzymaniu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części mogło być wydane w obowiązującym wówczas stanie prawnym tylko na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 cyt. ustawy Prawo budowlane.
Dlatego też nie nastąpiła w tej sprawie błędna subsumcja czyli niewłaściwe zastosowanie podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego w zakresie ich naruszenia w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI