II OSK 1783/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Mikołów od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (tzw. renty planistycznej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu swojego wyroku wskazał, że ustalenie i pobranie opłaty planistycznej należy do zadań publicznych gminy, w ramach których działa ona w sposób władczy (imperium). Rola gminy jako strony w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa. W sytuacjach, gdy gmina działa jako organ administracji publicznej, nie występuje jako nosiciel interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 50 § 1 p.p.s.a., co wyłącza możliwość dochodzenia jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. Brak jest przepisu prawa materialnego, z którego gmina mogłaby wywieść interes prawny do zaskarżenia decyzji. Gmina Mikołów wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 170 p.p.s.a. przez to, że WSA oddalił jej skargę z powodu braku interesu prawnego, podczas gdy w poprzednim, prawomocnym wyroku z 17 marca 2005 r. (sygn. akt II SA/Ka 947/03) ten sam sąd nie kwestionował jej interesu prawnego w podobnej sprawie. Gmina argumentowała, że WSA był związany swoim wcześniejszym poglądem prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. NSA stwierdził, że WSA w Gliwicach nie był związany swoim wyrokiem z 17 marca 2005 r., ponieważ zapadł on w innej sprawie. Kluczowe było stwierdzenie braku tożsamości podmiotowej stron, gdyż decyzje dotyczyły różnych beneficjentów opłaty planistycznej. W związku z tym zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a. okazał się chybiony. NSA zaznaczył, że stanowisko WSA, iż organ gminy nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego w charakterze skarżącego, jest powszechnie akceptowane, a skarga Gminy Mikołów powinna była zostać odrzucona jako niedopuszczalna z powodu braku legitymacji skargowej (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), jednakże kwestia ta pozostała poza granicami rozpoznania sprawy przez NSA z uwagi na brak odpowiedniego zarzutu w skardze kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku interesu prawnego organów gminy do zaskarżania decyzji administracyjnych wydawanych w ramach ich władczych kompetencji oraz zasady związania sądu swoim poprzednim orzeczeniem.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy działającej jako organ administracji publicznej w sprawie renty planistycznej. Zasada braku tożsamości spraw przy ocenie związania poprzednim wyrokiem jest ogólna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ gminy, działając w sferze imperium, posiada interes prawny do zaskarżenia decyzji administracyjnej dotyczącej renty planistycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ gminy działający w sferze imperium nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Organ gminy działa w ramach swoich kompetencji administracyjnych, a nie jako podmiot posiadający interes prawny w rozumieniu k.p.a. i p.p.s.a. Interes prawny wymaga istnienia przepisu prawa materialnego, z którego można wywieść określone prawa lub obowiązki dla strony.
Czy sąd administracyjny jest związany swoim poprzednim, prawomocnym wyrokiem wydanym w innej sprawie, nawet jeśli dotyczy podobnego zagadnienia prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest związany poprzednim wyrokiem, jeśli został on wydany w innej sprawie, zwłaszcza gdy strony postępowania są odmienne.
Uzasadnienie
Zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) powstaje na skutek prawomocnego rozstrzygnięcia między tymi samymi stronami. W przypadku odmienności podmiotowej stron, sąd nie jest związany wcześniejszym orzeczeniem.
Czy gmina jako jednostka samorządu terytorialnego może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej renty planistycznej?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym występowałaby jako strona w rozumieniu art. 28 k.p.a., wykonując prawa i obowiązki nie związane z realizacją władztwa administracyjnego.
Uzasadnienie
W sprawach, w których gmina działa w sferze imperium (władczo), nie występuje jako nosiciel interesu prawnego. Legitymacja skargowa przysługuje tylko podmiotom posiadającym interes prawny.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunkuje uzyskanie przymiotu strony w postępowaniu ogólnym oraz legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Sąd orzekający w sprawie skargi Gminy Mikołów był związany swoim poglądem zawartym w pierwszym orzeczeniu, jednakże WSA w Gliwicach nie był związany swoim wyrokiem z 17 marca 2005 roku, ponieważ zapadł on w innej sprawie z uwagi na odmienność podmiotową stron.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasadę ograniczonej kognicji NSA, który rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do orzeczenia NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej z powodu braku legitymacji skargowej.
u.p.z.p. art. 36 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis dotyczący opłaty planistycznej, który nie dotyczy interesu prawnego gminy.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
k.p.a. art. 5 § § 2 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja organu administracji publicznej.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym art. 36 § ust. 3 i 4
Podstawa wydania wcześniejszej decyzji dotyczącej opłaty planistycznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nie był związany swoim poprzednim wyrokiem, ponieważ zapadł on w innej sprawie z uwagi na odmienność podmiotową stron. • Organ gminy działający w sferze imperium nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
WSA był związany swoim poprzednim, prawomocnym wyrokiem z 17 marca 2005 r. (sygn. akt II SA/Ka 947/03), który nie kwestionował interesu prawnego Gminy Mikołów do wniesienia skargi.
Godne uwagi sformułowania
organ ten występuje oraz broni interesu jednostki samorządu terytorialnego - w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie, tj. w drodze stanowienia aktów administracyjnych władczo i jednostronnie rozstrzygających sprawę indywidualnych adresatów. • Tak rozumiany interes nie jest jednakże w żadnym wypadku tożsamy z pojęciem interesu prawnego występującym na gruncie art. 28 k.p.a. i art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi • stan powagi rzeczy osądzonej "powstaje na skutek prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny zgodności z prawem określonego przejawu działania lub bezczynności organu administracji publicznej, jednakże wyłącznie między tymi samymi stronami" • podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być organ, który orzekał w sprawie w I instancji.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Barbara Adamiak
członek
Jan Paweł Tarno
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku interesu prawnego organów gminy do zaskarżania decyzji administracyjnych wydawanych w ramach ich władczych kompetencji oraz zasady związania sądu swoim poprzednim orzeczeniem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy działającej jako organ administracji publicznej w sprawie renty planistycznej. Zasada braku tożsamości spraw przy ocenie związania poprzednim wyrokiem jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej organów samorządowych i interpretacji zasady związania sądu własnym orzeczeniem, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Gmina chciała skarżyć własną decyzję, ale sąd powiedział 'nie'. Kluczowa lekcja o interesie prawnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.