II OSK 178/22

II OSK 178/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Lu 291/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-09-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 5 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. G. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego oraz wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia w sprawie ze skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 291/21 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2021 r. nr ZOA-II.7721.7.2017 w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności budowlanych postanawia: 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. 2. odrzucić wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
W dniu 2 listopada 2024 r. J. G. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył na podstawie art. 5a ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 – dalej: "p.u.s.a.") wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności. Jednocześnie wniesiono o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. W tym zakresie pełnomocnik wnioskodawcy wskazała, że co prawda zawiadomienie o składzie rozpoznającym sprawę odebrała w dniu 3 października 2024 r., a zatem 7-dniowy termin na złożenie wniosku na podstawie art. 5a p.u.s.a. upłynął w dniu 10 października 2024 r. Niemniej jednak od 8 do 16 października 2024 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Kolejne zwolnienie lekarskie obejmowało okres od 22 do 25 października 2024 r. W konsekwencji – biorąc również pod uwagę, że dzień 1 listopada 2024 r. był ustawowym dniem wolnym od pracy – wskazany powyżej 7-dniowy termin upływał w dniu 4 listopada 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o przywrócenie terminu wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a." gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 1 i § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności, np.: jeżeli nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego, z upływem którego następuje wygaśnięcie prawa podmiotowego jednostki.
W ocenie Sądu z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. O ile bowiem art. 5a p.u.s.a. przewiduje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, przy uwzględnieniu dalszych wymienionych w § 1 tego przepisu okoliczności, a badania tego dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3), to należy równocześnie pamiętać, że zgodnie z art. 5a § 4 zdanie pierwsze i drugie powołanej ustawy, wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa.
Okoliczność, że upływ terminu przewidzianego w art. 5a § 4 p.u.s.a. powoduje wygaśnięcie prawa do wniesienia wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, czyni go terminem zawitym (prekluzyjnym). Oznacza to, że upływ tego terminu, mającego charakter prawnomaterialny, skutkuje tym, że nie podlega on przywróceniu na podstawie art. 86 p.p.s.a., a ewentualny wniosek w tym zakresie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Dodać należy, że przepis o identycznej treści jak art. 5a § 4 zdanie pierwsze i drugie p.u.s.a. znajduje się w art. 29 ust. 8 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2024 r., poz. 622). Orzekając zaś o charakterze terminu określonego w tym przepisie Sąd Najwyższy również uznał, że ma on charakter prekluzyjny i jego przekroczenie powoduje wygaśnięcie prawa strony do złożenia wniosku z powołaniem się na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego (por. postanowienie SN z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt I KK 162/23).
W związku z powyższym złożony przez skarżącego kasacyjnie wniosek o przywrócenie terminu należało odrzucić jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Odrzuceniu podlegał również wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wniosek ten został złożony po upływie tygodniowego terminu, o którym mowa w art. 5a § 4 p.u.s.a. Zawiadomienie o składzie rozpoznającym sprawę doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 3 października 2024 r., a wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności wniesiono w dniu 2 listopada 2024 r. Z art. 5a § 6 zdanie drugie p.u.s.a. wynika natomiast, że wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny podlega odrzuceniu.
W związku z powyższym na podstawie art. 88 p.p.s.a. i 5a § 6 p.u.s.a. orzeczono jak w sentencji.