II OSK 1779/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
cudzoziemcypobyt czasowypracaniezawisłość sędziowskabezstronnośćKRSnominacje sędziowskieprawo o ustroju sądów administracyjnychwyłączenie sędziegopolityka migracyjna

NSA oddalił wniosek o wyłączenie sędziego z powodu rzekomego braku niezawisłości i bezstronności, wskazując, że sędzia został powołany przez Radę w starym składzie.

Strona A.A. złożyła wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego Grzegorza Antasa, zarzucając mu powiązania z "upolitycznionym" organem powołującym sędziów oraz dyskryminacyjną politykę migracyjną. Sędzia Antas przedstawił wyjaśnienia, z których wynikało, że jego nominacja nastąpiła na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie obowiązującym przed nowelizacją. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za bezzasadny i oddalił go.

Wniosek A.A. dotyczył zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Grzegorza Antasa, delegowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy. Skarżący powoływał się na okoliczności związane z powołaniem sędziego przez "upolityczniony" organ (KRS w nowym składzie) oraz na dyskryminacyjny charakter polityki migracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 5a P.u.s.a., rozpoznał wniosek. Sędzia Grzegorz Antas w swoim piśmie wyjaśnił, że jego nominacja nastąpiła na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr 50/2018 z dnia 26 lutego 2018 r., która została podjęta przez Radę w składzie obowiązującym przed nowelizacją z 8 grudnia 2017 r. Podkreślono, że pierwsze posiedzenie KRS w nowym składzie miało miejsce dopiero 27 kwietnia 2018 r. Wobec powyższego, sąd uznał, że zasadnicze motywy wniosku Skarżącego nie zostały wykazane, a wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego jest bezzasadny.

Uzasadnienie

Sędzia został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie obowiązującym przed nowelizacją ustawy, a nie przez tzw. "nowy KRS".

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.u.s.a. art. 5a § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepis ten wprowadza szczególną podstawę wyłączenia sędziego związaną z okolicznościami jego powołania i reguluje postępowanie w tym przedmiocie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 18-24

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie o wyłączenie sędziego na podstawie art. 5a P.u.s.a. jest odrębne od postępowania o wyłączenie sędziego z art. 18-24 P.p.s.a.

Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

Ustawa, która wprowadziła przepis art. 5a P.u.s.a. z dniem 15 lipca 2022 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw art. 6

Przepis dotyczący trwania mandatu członków Krajowej Rady Sądownictwa wybranych na podstawie przepisów dotychczasowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia został powołany przez Radę w składzie obowiązującym przed nowelizacją ustawy, co wykazano na podstawie przedstawionych dokumentów i wyjaśnień sędziego.

Odrzucone argumenty

Powołanie sędziego przez "nowy KRS" (Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 8 grudnia 2017 r.). Polityka migracyjna władzy wykonawczej ma charakter krzywdzący i dyskryminacyjny wobec cudzoziemców i muzułmanów.

Godne uwagi sformułowania

nie kwestionuje niezależności wewnętrznej sędziego nie zostałem powołany na urząd sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ww. ustawą z 8 grudnia 2017 r. uchwała Krajowej Rady Sądownictwa z 26 lutego 2018 r. nr 50/2018 przedstawiająca Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na wolne stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie moją kandydaturę została podjęta na posiedzeniu tego organu, w którym brali udział członkowie Krajowej Rady Sądownictwa wybrani w sposób wynikający z przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa w brzmieniu sprzed jej nowelizacji ustawą z 8 grudnia 2017 r.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Artur Mudrecki

sprawozdawca

Jacek Brolik

członek

Grzegorz Czerwiński

członek

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego na podstawie art. 5a P.u.s.a., w szczególności w kontekście okoliczności powołania sędziego i funkcjonowania KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, wprowadzonej stosunkowo niedawno. Kontekst faktyczny sprawy (cudzoziemiec, polityka migracyjna) może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia niezawisłości sędziowskiej i funkcjonowania organów powołujących sędziów, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Czy sędzia powołany przez "nowy KRS" może być stronniczy? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1779/22 - Postanowienie S NSA
Data orzeczenia
2022-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński
Jacek Brolik
Artur Mudrecki /sprawozdawca/
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.) Sędzia NSA Jacek Brolik Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.A. o o zbadanie spełnienia przez sędziego WSA w Warszawie (obecnie delegowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego) Grzegorza Antasa wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie ze skargi kasacyjnej A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 189/22, oddalającego skargę A.A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 22 września 2021 r., nr DL.WIIIPO.410.2099.2019/EKo/II w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
1. Pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. A.A. (dalej: Skarżący) wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (delegowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego) Grzegorza Antasa, a w konsekwencji o wyłączenie sędziego Grzegorza Antasa od rozpoznawania sprawy o sygn. akt II OSK 1779/22.
We wniosku Skarżący stwierdził, że "nie kwestionuje niezależności wewnętrznej sędziego Grzegorza Antasa". To jednak w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137, dalej: P.u.s.a.) w związku z: - powołaniem Grzegorza Antasa na stanowisko sędziego przez upolityczniony organ; - przyjęciem przez tego Sędziego nominacji, pomimo pojawienia się orzeczeń sądowych wskazujących na wadliwość takiego powołania; - tym, że Skarżący jest cudzoziemcem i muzułmaninem, a polityka migracyjna przedstawicieli władzy wykonawczej ma charakter krzywdzący i dyskryminacyjny. Uwzględnienie wniosku jest zaś niezbędne w celu zapewnienia Skarżącemu możliwości realizacji prawa do rzetelnego rozpatrzenia sprawy przez niezależny i niezawisły sąd.
Na wykazanie powołanych we wniosku okoliczności Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: - wykazu osób w stosunku do których KRS w dniach 26-27 lutego 2018 r. podjęła uchwały w przedmiocie przedstawienia wniosków o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziego; - postanowienia Prezydenta RP z dnia 26 marca 2019 r. o powołaniu Grzegorza Antasa do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego WSA w Warszawie; - komunikatu o wręczeniu przez Prezydenta RP nominacji sędziowskiej dla Grzegorza Antasa; - artykułów prasowych z dnia 17 listopada 2017 r. pt.: "Błaszczak o społecznościach muzułmańskich: Nie integrują się z europejskimi" i z dnia 10 października 2019 r. pt.: "Zamknięte drzwi. Polityka migracyjna PiS to chaos i kampania strachu".
2. Sędzia WSA w Warszawie Grzegorz Antas przedłożył do sprawy pismo z dnia 13 grudnia 2022 r. W piśmie tym, odnosząc się do treści wniosku Skarżącego, wniósł o oddalenie tego wniosku.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Wniosek Skarżącego o zbadanie w odniesieniu do sędziego WSA w Warszawie Grzegorza Antasa wymogów niezawisłości i bezstronności podlega oddaleniu.
3.2. Z dniem 15 lipca 2022 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), wszedł w życie przepis art. 5a P.u.s.a. Przepis ten przewiduje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, przy uwzględnieniu dalszych wymienionych w § 1 tego przepisu okoliczności. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3). Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy (art. 5a § 13). Natomiast jeżeli wniosek jest bezzasadny sąd oddala taki wiosek (art. 5a § 12). Przepis art. 5a P.u.s.a. wprowadza zatem szczególną podstawę wyłączenia sędziego - związaną ściśle z okolicznościami jego powołania na stanowisko - oraz reguluje postępowanie w tym przedmiocie. Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania o wyłączenie sędziego z art. 18-24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
3.3. Wniosek o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Grzegorza Antasa (delegowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego) zasadniczo motywowany był powołaniem tej osoby na stanowisko sędziego przez tzw. nowy KRS, tj. organ ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. W odniesieniu do motywów o takim charakterze Skarżący przywoływał okoliczności, które jego zdaniem świadczą o zasadności wniosku w tej sprawie. Przy czym Skarżący, jak to ujął we wniosku "nie kwestionował niezależności wewnętrznej sędziego Grzegorza Antasa".
Sędzia Grzegorz Antas przedłożył do sprawy, w trybie art. 5a § 11 P.u.s.a., pismo z dnia 13 grudnia 2022 r. ustosunkowujące się do wniosku Skarżącego. W piśmie tym sędzia Grzegorz Antas wyjaśnił, że "wbrew zamieszczonym we wniosku zarzutom, nie zostałem powołany na urząd sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ww. ustawą z 8 grudnia 2017 r., której upolitycznienie stanowi, jak wynika z uzasadnienia wniosku, istotę zgłoszonych przez stronę zastrzeżeń. Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa z 26 lutego 2018 r. nr 50/2018 przedstawiająca Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na wolne stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie moją kandydaturę została podjęta na posiedzeniu tego organu, w którym brali udział członkowie Krajowej Rady Sądownictwa wybrani w sposób wynikający z przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa w brzmieniu sprzed jej nowelizacji ustawą z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Jakkolwiek w dacie podjęcia ww. uchwały, tj. 26 lutego 2018 r. przepisy wskazanej ustawy z 8 grudnia 2017 r. miały charakter obowiązujący, albowiem akt ten wszedł w życie z dniem 3 (17) stycznia 2018 r., tym niemniej art. 6 cyt. ustawy przewidywał, że mandat członków Krajowej Rady Sądownictwa, o których mowa w art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji, wybranych na podstawie przepisów dotychczasowych, trwa do dnia poprzedzającego rozpoczęcie kadencji nowych członków Krajowej Rady Sądownictwa (nie dłużej jednak niż przez 90 dni od dnia wejścia w życie). Z ogólnie dostępnych informacji wynika, ze ostatnimi posiedzeniami Krajowej Rady Sądownictwa działającej w powyższym trybie były posiedzenia, które odbyły się w dniach 26-27 lutego 2018 r. oraz 3 marca 2018 r., natomiast pierwsze posiedzenie Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. miało miejsce 27 kwietnia 2018 r."
W świetle podanych przez sędziego WSA w Warszawie Grzegorza Antasa okoliczności stwierdzić należało, że zasadnicze motywy wniosku Skarżącego o powołaniu Sędziego przez tzw. nowy KRS, nie zostały wykazane. Z wyjaśnień sędziego Grzegorza Antasa jednoznacznie wynika, że został on powołany przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w procedurze, w której przedstawienie kandydatury nastąpiło w wykonaniu uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr 50/2018 z dnia 26 lutego 2018 r. - a więc aktu wydanego przez Radę w dawnym składzie. W takich uwarunkowaniach złożony przez Skarżącego wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu.
3.4. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 12 P.u.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI