II OSK 1775/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-10
NSAbudowlaneWysokansa
warunki zabudowyrozbudowanadbudowawysokość zabudowyanaliza urbanistycznaład przestrzennyprawo budowlaneNSAplanowanie przestrzenne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla rozbudowy budynku, uznając, że wysokość zabudowy została prawidłowo określona na 10,4 m, uwzględniając istniejącą zabudowę w sąsiedztwie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący kwestionowali m.in. ustalenie maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej na 10,4 m oraz inne parametry zabudowy. NSA uznał, że wysokość została prawidłowo określona na podstawie analizy urbanistycznej i przepisów rozporządzenia, uwzględniając istniejącą zabudowę w sąsiedztwie, w tym budynki dwu- i trzykondygnacyjne. Sąd podkreślił, że kwestie takie jak zacienienie czy zgodność z Prawem budowlanym są badane na późniejszych etapach postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.H. i K.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego bliźniaczego. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w związku z art. 61 ust. 1 pkt 5 i ust. 7 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędne ustalenie maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej na 10,4 m. Skarżący argumentowali, że wysokość ta powinna być ustalana na podstawie zabudowy na działkach bezpośrednio sąsiadujących, które są dwukondygnacyjne. NSA odrzucił tę argumentację, wskazując, że przez 'działkę sąsiednią' należy rozumieć działkę położoną możliwie najbliżej działki inwestycyjnej, uwzględniając przy tym szerszy kontekst urbanistyczny. Sąd podkreślił, że w analizowanym obszarze występowała zabudowa dwu- i trzykondygnacyjna, a wysokość 10,4 m była zgodna z istniejącymi parametrami. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, braku analizy wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie (zacienienie, stan techniczny), czy kwestii zapewnienia miejsc postojowych, wskazując, że te zagadnienia podlegają ocenie na etapie postępowania o pozwolenie na budowę lub były prawidłowo rozpatrzone w kontekście przepisów proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Przez 'działkę sąsiednią' należy rozumieć działkę położoną możliwie najbliżej działki inwestycyjnej, uwzględniając szerszy kontekst urbanistyczny i istniejącą zabudowę w najbliższym sąsiedztwie, a nie tylko działkę bezpośrednio graniczącą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykładnia językowa zwrotu 'przedłużenie' w § 7 ust. 1 rozporządzenia nie ogranicza się do działki bezpośrednio sąsiadującej, lecz obejmuje szerszy obszar analizowany, uwzględniając harmonijne kształtowanie przestrzeni i istniejącą zabudowę, w tym budynki dwu- i trzykondygnacyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1-5 i ust. 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozp. MI art. 7 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Przez działkę sąsiednią rozumie się działkę położoną możliwie najbliżej działki inwestycyjnej, uwzględniając szerszy kontekst urbanistyczny.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 54 § pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozp. MI art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie § 7 ust. 1 rozporządzenia przez błędne ustalenie maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej na 10,4 m. Naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy i art. 144 K.c. przez dopuszczenie nowej zabudowy z naruszeniem ładu przestrzennego (zacienienie). Naruszenie art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy przez nieokreślenie lokalizacji miejsc postojowych. Naruszenie § 4 ust. 3 rozporządzenia przez błędne uznanie, że usunięcie uskoku nie zaburzy ładu architektonicznego. Naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy przez wydanie decyzji z naruszeniem zasad kontynuacji cech architektonicznych. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez bezzasadne oddalenie skargi i brak kontroli działalności administracji. Naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie sprawy i dowolną ocenę stanu faktycznego. Naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. przez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasady praworządności i słusznego interesu strony. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. przez niezastosowanie przepisów i nieuchylenie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

przez działkę sąsiednią rozumie się działkę położoną możliwie najbliżej działki inwestycyjnej kwestia zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa budowlanego [...] jest przedmiotem oceny w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę ochrona własności przed immisjami [...] może być dochodzona wyłącznie na drodze cywilnej

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

sędzia

Jerzy Stankowski

sędzia

Leszek Kiermaszek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'działki sąsiedniej' w kontekście ustalania warunków zabudowy, zakres kontroli sądów administracyjnych na etapie ustalania warunków zabudowy, rozgraniczenie kompetencji między postępowaniem o WZ a postępowaniem o pozwolenie na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów (zwłaszcza w zakresie miejsc postojowych).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania warunków zabudowy, a orzeczenie precyzuje ważne kwestie interpretacyjne dotyczące sąsiedztwa i zakresu postępowania administracyjnego.

Jak wysoko może sięgnąć Twoja nadbudowa? NSA wyjaśnia kluczowe zasady ustalania warunków zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1775/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Jerzy Stankowski
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2303/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 61 ust. 1-5 i ust. 7, art. 2 pkt 1, art. 54 pkt 2 i art. 64 ust. 1, art. 53 ust. 4 pkt 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant: asystent sędziego Sebastian Juszczak po rozpoznaniu w dniu 10 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.H. i K.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2303/22 w sprawie ze skargi A.H. i K.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2022 r. nr KOC/7869/Ar/21 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2303/22 oddalił skargę A.H. i K.H. (dalej zwani skarżącymi) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2022 r., nr KOC/7869/Ar/21 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2021 r. T.C. i A.K. (dalej zwani inwestorami) wnieśli do Zarządu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy o ustalenie warunków zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego bliźniaczego przy ul. [...] w Warszawie (działka nr [...] obręb [...]).
Zarząd Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy, po rozpoznaniu wniosku inwestorów, decyzją z dnia 24 września 2021 r., nr 92/WZ/MOK/2021 ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla powyższej inwestycji budowlanej.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli skarżący, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 24 sierpnia 2022 r., nr KOC/7869/Ar/21, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej K.p.a.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku z dnia 23 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd przywołał treść przepisów art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741, ze zm.; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 1130; zwana dalej ustawą), a także § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588; dalej zwane rozporządzeniem), zgodnie z którym w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy.
Sąd wskazał, że z analizy urbanistycznej wynika, że w granicach obszaru analizowanego istnieje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca i bliźniacza, usługowa, wielorodzinna. Skoro inwestycja dotyczy budynku jednorodzinnego, to prawidłowo organy uznały, że obiekt będzie stanowił kontynuację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Wskaźniki powierzchni zabudowy do powierzchni działek gruntu w obszarze analizowanym ustalono na 0,15 - 0,5, zgodnie z częścią opisową analizy, w której wymieniono wskaźniki zabudowy dla wyszczególnionych nieruchomości z uwzględnieniem rodzaju ich zabudowy. Średni wskaźnik zabudowy to 0,32. Dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej położonej w najbliższym sąsiedztwie wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy wynosi 0,40 - 0,48. Ustalono wskaźnik na max. 0,39 (zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
Średnia szerokość elewacji frontowej w obszarze analizowanym wynosi 11,3 m, a szerokość elewacji frontowej od 6 m do 22,5 m. Wyznaczono wskaźnik zabudowy do 13,5 m (zgodnie z § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
Natomiast geometrię dachu, kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy, układ połaci dachowych, kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki - ustalono odpowiednio do geometrii dachów w obszarze analizowanym, na którym występują dachy płaskie, dwu i wielospadowe, mansardowe. Planowany jest dach płaski (zgodnie z § 8 rozporządzenia).
Zgodnie natomiast z § 7 ust. 1 rozporządzenia wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Sąd wyjaśnił, że wykładnia językowa sformułowania "przedłużenie" wskazuje na utrzymywanie, nawiązywanie do istniejącej linii zabudowy na działkach sąsiednich. Za działki sąsiednie uznaje się natomiast zabudowane działki położone najbliżej nieruchomości, dla której ustalane są warunki zabudowy. Pojęcie to nie odnosi się zatem do wszystkich działek znajdujących się w obszarze analizowanym. Niemniej nie oznacza to, jak twierdzą skarżący, że organy powinny uwzględnić wyłącznie wysokość ich budynku, ze względu na brak obiektów bliźniaczych w sąsiedztwie o zróżnicowanej wysokości. Z analizy urbanistycznej (s. 7) wynika, że w bezpośrednim sąsiedztwie, a więc najbliższym, znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne dwukondygnacyjne i trzykondygnacyjne. W ocenie Sądu nie było zatem podstaw do skutecznego zakwestionowania ustalonej maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej na 10,4 m. Wbrew zarzutom skargi, organ pierwszej instancji nie określił parametrów nawiązujących do powyższej wartości w obszarze analizowanym. Ponadto, z analizy urbanistycznej wynika jednoznacznie, że zabudowa na tym terenie jest zróżnicowana, a w najbliższym sąsiedztwie występuje, oprócz zabudowy bliźniaczej, zarówno zabudowa szeregowa, wolnostojąca, jak i wielorodzinna o bardzo zróżnicowanych parametrach, również w zakresie wysokości.
Inwestycja ma dostęp do drogi publicznej i położona jest w zasięgu sieci infrastruktury technicznej (zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy).
Ponadto, w świetle art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 725), to, czy wykonanie robót budowlanych narusza występujący w obszarze oddziaływania obiektu interes osób trzecich, w tym także z uwagi na warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jest przedmiotem oceny w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Tym samym przepis ten nie znajduje zastosowania na etapie ustalania warunków zabudowy. W konsekwencji również kwestia nadmiernego zacienienia nieruchomości będzie rozpatrywana dopiero na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego.
Zdaniem Sądu nie mogły odnieść zamierzonego skutku również zarzuty sformułowane w oparciu o art. 140 i art. 144 K.c. Ochrona własności przed immisjami, które zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę może być bowiem dochodzona wyłącznie na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi, a nie w postępowaniu administracyjnym.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, a także art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej P.p.s.a.) oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżając to orzeczenie w całości.
Skarga kasacyjna zawiera zarzuty materialnoprawne, sformułowane w pierwszej kolejności i zarzuty procesowe.
Najpierw pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie § 7 ust. 1 rozporządzenia w związku z art. 61 ust. 1 pkt 5 i ust. 7 pkt 4 ustawy przez błędne ustalenie maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej jako 10,4 m, podczas gdy wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej wyznacza się jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich oraz wadliwe określenie maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej nowej zabudowy przez ustalenie tej wartości jako maksymalnie III kondygnacji, podczas gdy istniejąca zabudowa bliźniacza na nieruchomości skarżących, stanowiąca działkę sąsiednią do planowanej inwestycji, jest dwukondygnacyjna.
Następnie pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 w powiązaniu z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy i art. 144 K.c. przez dopuszczenie nowej zabudowy z naruszeniem wymogów ładu przestrzennego, bowiem podniesienie ścian i konstrukcji przedmiotowego budynku mieszkalnego spowoduje zacienienie dalszej części nieruchomości skarżących.
Kolejny zarzut odniesiono do art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy przez nieokreślenie i brak informacji odnoszącej się do tego, w jakiej lokalizacji inwestorzy zapewnią miejsca postojowe poza pasami drogowymi ulic gminnych.
Pełnomocnik skarżących zarzucił również naruszenie § 4 ust. 3 rozporządzenia przez błędne uznanie, że usunięcie uskoku nie doprowadzi do zaburzenia ładu architektonicznego znajdującego się w najbliższym sąsiedztwie.
Kolejny zarzut odniesiono do art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy przez wydanie decyzji o warunkach zabudowy z naruszeniem zasad kontynuacji cech i form architektonicznych istniejącej zabudowy.
W drugiej grupie zarzutów pełnomocnik podniósł naruszenie art. 151 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez bezzasadne oddalenie skargi na skutek braku właściwej kontroli działalności administracji publicznej, w sytuacji gdy decyzje organów obu instancji naruszają art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niedążenie do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, uwzględniając słuszny interes skarżących, jak również nierozpatrzenie przez organy obu instancji w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny stanu faktycznego sprawy, a także błędne uznanie, że dopuszczalna jest realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego do III kondygnacji, podczas gdy na analizowanym obszarze dominuje zabudowa II kondygnacyjna oraz przyległy do planowanej inwestycji budynek mieszkalny na terenie dz. ew. [...] zabudowany jest do II kondygnacji.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 151 w powiązaniu z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez bezzasadne oddalenie skargi na skutek braku właściwej kontroli działalności administracji publicznej, w sytuacji gdy decyzje organów obu instancji naruszają art. 6 w związku z art. 7 i art. 8 K.p.a. przez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
Ostatni zarzut odniesiono do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez niezastosowanie tych przepisów i nieprzychylenie się do wniosku skarżących o uchylenie decyzji obu instancji, podczas gdy obie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.
W oparciu o wskazane podstawy pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi kasacyjnej ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto pełnomocnik wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących rozwinął argumentację mającą przemawiać za zasadnością podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok nie narusza prawa we wskazany w niej sposób.
Istota sporu między stronami koncentruje się wokół zagadnienia ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej w części dotyczącej trzeciej kondygnacji z określeniem maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej na 10,4 m. Praktycznie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zarówno procesowe, jak i materialnoprawne zmierzają do zakwestionowania poglądu Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował stanowisko organów administracji, opowiadające się za możliwością ustalenia warunków zabudowy o takich parametrach.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu należy stwierdzić, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu organ wydający decyzję o warunkach zabudowy winien wyznaczyć wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadzić na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy (§ 3 ust. 1 rozporządzenia w brzmieniu jaki miał w sprawie zastosowanie). Przeprowadzona analiza pozwala na ustalenie istniejącego sposobu zagospodarowania, w tym charakteru zabudowy na sąsiednim terenie, a następnie określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Określenie w decyzji o warunkach zabudowy parametru dotyczącego wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, gzymsu lub attyki jest obligatoryjnym składnikiem takiej decyzji (art. 54 pkt 2 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy). Następuje to w sposób określony w § 7 ust. 1 rozporządzenia, wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 61 ust. 7 pkt 4 ustawy. Zgodnie z jego treścią wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Niewątpliwie "działką sąsiednią" w rozumieniu tego przepisu nie jest każda działka znajdująca się na terenie obszaru analizowanego, wyznaczonym w sposób określony w § 3 ust. 2 rozporządzenia. Wskazuje na to zastrzeżenie zawarte w jego § 7 ust. 1, że wysokość górnej krawędzi nowej zabudowy winna stanowić "przedłużenie" tych krawędzi do istniejącej zabudowy. Jednakże za działkę sąsiednią nie można również traktować jedynie działki bezpośrednio graniczącej z działką inwestycyjną. Zaproponowany przez autora skargi kasacyjnej sposób rozumienia treści normatywnej § 7 ust. 1 rozporządzenia opiera się wyłącznie na wykładni językowej. Nie można podzielić racji pełnomocnika, że w przepisie tym z uwagi na posłużenie się zwrotem "przedłużenie" chodzi o działkę, "która choćby w jednym punkcie graniczy z terenem objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy". Takie znaczenia tego zwrotu, już tylko przy zastosowaniu wykładni na płaszczyźnie celowościowej, koliduje z pojmowanym funkcjonalnie rozumieniem działki sąsiedniej, w tym także w znaczeniu wynikającym z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie uzasadnia tych twierdzeń odwoływanie się do wyrażonej w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy zasady, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się wymagania ładu przestrzennego, a zatem takiego ukształtowania przestrzeni, która tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 ustawy). Przepis szczególny, jakim jest § 7 ust. 1 rozporządzenia konkretyzuje, w jaki sposób winien być określony jeden z parametrów przyszłej zabudowy (wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki), nie kolidujący z dotychczasowym sposobem ukształtowania przestrzeni, w tym zabudową w najbliższym, niekoniecznie bezpośrednim sąsiedztwie.
Trafnie więc przyjął Sąd pierwszej instancji, że analizowany przepis winien być wykładany w taki sposób, że przez działkę sąsiednią rozumie się działkę położoną możliwie najbliżej działki, na której zaplanowano budowę (rozbudowę, nadbudowę), w stosunku do której mają zostać ustalone warunki zabudowy. Pogląd ten wpisuje się w dotychczasową linię orzecznictwa (zob. wyrok NSA z 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1660/17, LEX nr 2692327, wyrok WSA w Gliwicach z 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 8/19, LEX nr 2699052).
Z niekwestionowanych w skardze kasacyjnej ustaleń wynika, że działką położoną najbliżej działki, na której zaplanowano rozbudowę i nadbudowę budynku (nr [...]przy ul. [...]) jest nie tylko działka skarżących (zabudowana budynkiem dwukondygnacyjnym nr [...] w zabudowie bliźniaczej), ale także inne nieruchomości: działka naprzeciw przy ul. [...]z budynkami dwukondygnacyjnymi w zabudowie bliźniaczej (nr [...] i [...]), a ponadto po drugiej stronie ulicy [...] nieruchomość również z budynkami dwukondygnacyjnymi w zabudowie bliźniaczej (nr [...] i [...] przy ul. [...]) oraz działka z budynkiem trzykondygnacyjnym (nr [...] od ul. [...] i nr [...] od ul. [...]). Oznacza to, że wszystkie te nieruchomości, usytuowane bezpośrednio przy skrzyżowaniu ulic [...] i [...], są względem siebie działkami sąsiednimi w rozumieniu § 7 ust. 1 rozporządzenia, stanowią więc punkt odniesienia do przyszłej rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków w zakresie ustalania parametru wysokości zabudowy jako przedłużenia wymienionych w tym przepisie krawędzi do istniejącej na tych działkach zabudowy. Skoro dotychczasowa zabudowa działek położonych najbliżej działki inwestycyjnej jest nie tylko dwukondygnacyjna, ale także - jedna z nich - z zabudową trzykondygnacyjną, o wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej powyżej 10,4 m, zachodziły podstawy do ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy rozbudowy i nadbudowy budynku do wysokość trzech kondygnacji o maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej 10,4 m. W tej sytuacji drugorzędne znaczenie ma przywoływany w skardze kasacyjnej argument, że budynki na działkach skarżących i inwestorów są ze sobą połączone tzw. łącznikiem. Zdaniem NSA spełnienie wymogu określenia parametru wysokości w sposób przewidziany w § 7 ust. 1 rozporządzenia oznacza, że w tym zakresie decyzja ustalająca warunki zabudowy nie może być postrzegana jako naruszająca wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury. Odnośnie zarzutu naruszenia § 3 ust. 4 rozporządzenia pełnomocnik ograniczył się do jego zgłoszenia, nie wyjaśniając, w czym upatruje naruszenie tego przepisu poza ogólnym stwierdzeniem, że błędne jest uznanie, że usunięcie uskoku nie doprowadzi do zaburzenia ładu architektonicznego znajdującego się w najbliższym otoczeniu.
Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut odnoszący się do naruszenia przepisów w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), skoro istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności zostały wyjaśnione, jawi się więc jako nieuzasadniony.
W postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy organ administracji nie ma obowiązku badania zgodności inwestycji, dla której ustalono warunki zabudowy z przepisami prawa budowlanego. Zatem zarzuty skargi kasacyjnej odniesione do art. 61 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 144 Kodeksu cywilnego dotyczące niedopuszczalnego zacienienia działki skarżących po wykonaniu nadbudowy budynku, wpływu robót budowlanych na stan techniczny ścian, fundamentów i elewacji budynku nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Kwestia zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa budowlanego, także w kontekście formy i konstrukcji budynku może stanowić przedmiot badania na dalszym etapie postępowania inwestycyjnego w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.
Pełnomocnik skarżących zarzuca, iż zaskarżona decyzja w sposób wadliwy nie określa "w jakiej lokalizacji Inwestor zapewni miejsca postojowe poza pasami drogowymi ulic gminnych", powołując art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy. Przepis ten, stosowany w związku z odesłaniem zawartym w art. 64 ust. 1 ustawy, odnosi się do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego. Wskazać więc przyjdzie, że w sytuacji, gdy zarówno do wydania decyzji głównej, jak i postanowienia uzgadniającego właściwy jest ten sam organ albo gdy do uzgodnienia jest właściwa jednostka służbowo podporządkowana organowi prowadzącemu postępowanie główne, to w takiej sytuacji nie powstaje obowiązek uzgodnienia decyzji (zob. wyrok NSA z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2515/20, LEX nr 3195798). Taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 22 września 2023 r. na gruncie art. 54 pkt 2 lit. c ustawy przyjmowano, że brak jest obowiązku określenia w decyzji o warunkach zabudowy minimalnej liczby miejsc parkingowych (zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2017/20, LEX nr 3591815 z przytoczeniem orzecznictwa).
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że bezzasadne okazały się zarzuty procesowe odniesione do art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie i oddalenie skargi oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie i nieuchylenie kontrolowanych decyzji, zgłoszone w obu wypadkach w powiązaniu z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, zgodnie z art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI