II OSK 177/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-03-07
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstacja telefonii cyfrowejobszar oddziaływaniastrony postępowaniaochrona środowiskapromieniowanie elektromagnetyczneKPANSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając konieczność precyzyjnego ustalenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego i kręgu stron postępowania.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji telefonii cyfrowej. WSA uchylił decyzję organów pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów KPA dotyczących ustalenia stron postępowania i obszaru oddziaływania obiektu. NSA rozpoznał skargę kasacyjną inwestora, uznając, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy nie ustaliły precyzyjnie granic oddziaływania obiektu i kręgu stron, co naruszało przepisy prawa budowlanego i KPA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez inwestora, spółkę "[...]" Sp. z o.o., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który uchylił decyzję Wojewody W.-M. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę stacji telefonii cyfrowej. WSA uznał, że organy naruszyły przepisy KPA, nie ustalając prawidłowo kręgu stron postępowania, w szczególności właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd wskazał, że obszar oddziaływania obiektu powinien być wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych, w tym przepisów o ochronie środowiska, a organy nie wyjaśniły wystarczająco, jakie działki i kto jest objęty tym oddziaływaniem, w tym w kontekście emisji promieniowania elektromagnetycznego, hałasu oraz konieczności wykonania przyłącza energetycznego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że ustalenie obszaru oddziaływania obiektu wymaga precyzyjnego określenia granic, natężenia promieniowania, odległości, kierunków emisji oraz oznaczenia działek i ich właścicieli. NSA stwierdził, że organy nie wywiązały się z tego obowiązku, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie decyzji. Sąd odrzucił argumenty skargi kasacyjnej, wskazując na prawidłowość zastosowania przepisów Prawa ochrony środowiska po nowelizacji oraz autonomię postępowań w sprawie uzgodnień środowiskowych i pozwoleń na budowę. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie ustaliły prawidłowo kręgu stron, ponieważ nie wyznaczyły precyzyjnie granic obszaru oddziaływania obiektu, co jest warunkiem koniecznym do określenia stron postępowania.

Uzasadnienie

Ustalenie obszaru oddziaływania obiektu wymaga precyzyjnego określenia granic, natężenia promieniowania, odległości, kierunków emisji oraz oznaczenia działek i ich właścicieli, co powinno być oparte na przepisach o ochronie środowiska i raporcie oddziaływania na środowisko. Organy zaniechały tych ustaleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.b. art. 28 § ust. 2

Prawo budowlane

Stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

p.o.ś. art. 46

Prawo ochrony środowiska

Wymaga wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co wpływa na ustalenie stron postępowania o pozwolenie na budowę.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 20

Prawo budowlane

Obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania na podstawie przepisów prawa i dążenia do prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie ustaliły precyzyjnie granic obszaru oddziaływania obiektu, co uniemożliwiło jednoznaczne wskazanie stron postępowania. Naruszenie przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Argumenty skargi kasacyjnej dotyczące prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania i kręgu stron przez organy administracji. Argumenty dotyczące zastosowania przepisów Prawa ochrony środowiska w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

Obszar oddziaływania obiektu pozwalającego wskazać strony postępowania wymaga precyzyjnego określenia granic obszaru uregulowanego w art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane. Pożądane wyznaczenie granic oddziaływania obiektu możliwe jest tylko w oparciu o rozwiązania wymagane przepisami z zakresu ochrony środowiska, odzwierciedlone w decyzji w przedmiocie uzgodnienia rozwiązań środowiskowych oraz w stanowiącym podstawę jej wydania raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wszystkie te istotne dla wyniku sprawy okoliczności przekładające się na prawidłowość ustalenia katalogu osób posiadających przymiot strony, organy obowiązane były nie tylko wykazać zgromadzonymi dowodami, ale także dowody te rozpatrzyć i wyniki ich oceny przekonująco uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a .

Skład orzekający

Ludwik Żukowski

przewodniczący sprawozdawca

Alicja Plucińska - Filipowicz

sędzia

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji mogących oddziaływać na środowisko i sąsiednie nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ustalania obszaru oddziaływania obiektu budowlanego i jego wpływu na krąg stron postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawidłowego ustalenia stron postępowania administracyjnego, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli w kontekście inwestycji budowlanych, zwłaszcza tych o potencjalnie negatywnym wpływie na otoczenie.

Kto jest stroną w budowie? Sąd NSA wyjaśnia, jak ustalić krąg sąsiadów mających prawo głosu w sprawie pozwolenia na budowę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 177/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Ludwik Żukowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ol 655/06 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2006-10-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludwik Żukowski ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "[...]" Spółka z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 655/06 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Wojewody W.-M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (zwany dalej WSA, Sądem lub Sądem pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 655/06, rozpoznając skargę H. M. na decyzję Wojewody W.-M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę stacji telefonii cyfrowej wraz z wewnętrzną linią zasilającą obiekt w energię elektryczną, na działce nr [...] w S., w Gminie I., na rzecz "[...]" Sp. z o .o . z siedzibą w W., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że orzekające w sprawie organy naruszyły art. 10 § 1, art. 7 i art. 77 k.p.a . Organy nie ustaliły w prawidłowy sposób kręgu podmiotów będących stronami postępowania administracyjnego; nie wyjaśniły też w swoich decyzjach jakimi motywami kierowały się ustalając katalog stron postępowania. Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszarem oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 3 pkt 20 – Prawa budowlanego jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie odrębnych przepisów, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Organy bez bliższych wyjaśnień przyjęły, że obszar oddziaływania obiektu, jakim jest stacja telefonii komórkowej zlokalizowana na działce nr [...], obejmuje działki gruntowe o numerach: [...], [...] oraz [...]. Organy orzekające w sprawie nie ustaliły kto jest właścicielem działki nr [...] oraz, czy oddziaływaniami obiektu nie jest objęta również działka nr [...]. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że w zasięgu oddziaływania stacji może znajdować się także działka nr [...], należąca do B., C. i M. P. Kwestii tych orzekające organy w ogóle nie rozważyły. Ponadto Sąd stwierdził, że inwestycja obejmująca budowę stacji telefonii cyfrowej należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co dodatkowo może wpływać na poszerzenie katalogu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Inwestycja taka wymagała wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, określonej w art. 46 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U . z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.), co oznacza, że ustalając katalog stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę organy obowiązane były rozważyć, czy stronami nie są także osoby mające interes
w sprawie zakończonej decyzją uzgadniającą rozwiązania projektowe o uwarunkowaniach środowiskowych. Konkretyzacja stron postępowania wymagała przede wszystkim przy ich ustalaniu uwzględnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organy nie wyjaśniły także w sposób jednoznaczny jaka odległość od projektowanej inwestycji determinuje jej oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości, a więc jaki dystans rozstrzyga o statusie strony osoby władającej nieruchomością. Wykazane uchybienia w postępowaniu wyjaśniającym mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a .), co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.
Opisany wyrok WSA z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 655/06 zaskarżony został skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika uczestnika postępowania - "[...]" Sp. z o .o . Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu prawa materialnego w postaci art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, a także na zarzucie naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a . W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Sąd błędnie ustalił, iż w rozpatrywanej sprawie organy dopuściły się zaniedbań w trakcie ustalania zakresu oddziaływania stacji i ustalania katalogu stron. Przepis art. 28 pkt 2 (powinno być: "ust. 2") w zw. z art. 3 ust. 20 (powinno być: "pkt 20") ustawy – Prawo budowlane został naruszony, gdyż organy prawidłowo ustaliły, że obszar oddziaływania obiektu zamyka się na działkach nr: [...], [...] i [...] oraz że nie obejmuje działki nr [...]. Z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że anteny będą zainstalowane na stacji na wysokości 24 oraz 21 m i emitowane przez nie promieniowanie szkodliwe dla człowieka, tj. o mocy większej niż 0,1 W /m2 może występować na odległości do 25,5 m (w przypadku anten sektorowych) i na odległości 29 m (w przypadku anten radioliniowych) w wąskich kątach bryłowych ok. 1°, na wysokości zamontowania anten. Postanowienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko były wystarczające do stwierdzenia, że pole elektromagnetyczne stanowiące zagrożenie dla ludzi nie będzie występowało w miejscach ich przebywania, pracy lub zamieszkiwania. Najbliższe budynki mieszkalne są położone w odległości 37 m od planowanej inwestycji, a bliżej znajdują się tylko budynki gospodarcze, położone na uwzględnionej przez organy działce nr [...]. Obszar objęty przekroczeniem dopuszczalnego bezpiecznego promieniowania występuje tylko powyżej 22 m nad gruntem, co nie spowoduje ograniczenia w korzystaniu z pobliskich nieruchomości, gdyż obiekt ma być usytuowany na obszarze parku krajobrazowego, nie przeznaczonym pod zabudowę sięgającą tej wysokości. Z raportu wynika także, iż obszar oddziaływania stacji nie dochodzi do granicy działki nr [...]. Działka objęta oddziaływaniem stacji (nr [...]) jest działką leśną, co oznacza, że stroną jest Nadleśnictwo S., biorące udział w postępowaniu. Ponadto, właściciele działki nr [...] nie żądali ochrony ich interesu prawnego na etapie postępowania w sprawie uwarunkowań środowiskowych, zakończonego decyzją wydaną na podstawie art. 46 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Sądowi zarzucono także przytoczenie niewłaściwych przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, gdyż ocena powinna uwzględniać przepisy sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U . Nr 113, poz. 954 ze zm.). Pierwotna wersja art. 46 ustawy – Prawo ochrony środowiska traktowała postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jako część postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, Sąd przyjął natomiast, że postępowania te są autonomiczne. Sąd błędnie ustalił, że orzekające organy dopuściły się zaniedbań podczas określania katalogu stron, gdyż zgromadzone dowody, a w szczególności raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, pozwalały na uznanie za stronę tylko tych podmiotów, które brały udział w postępowaniu. Dokonanie takiej ocen naruszało art. 7 i art. 77 k.p.a . Naruszeniu uległ także art. 10 k.p.a ., gdyż żadna ze stron nie została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu. Pełnomocnik uczestnika postępowania w konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewoda W.-M. nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Uczestnik postępowania, A. G. nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Uczestnik postępowania, Nadleśnictwo S. nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Pełnomocnik uczestnika postępowania, H. M., w odpowiedzi na skargę kasacyjną stwierdził, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a . Właściwie doszedł do przekonania, że w sprawie nie zostało wyjaśnione jaki jest obszar oddziaływań elektromagnetycznych stacji oraz jak oddziaływania te przekładają się na podmioty będące stronami. W ocenie pełnomocnika uczestnika, budynki gospodarcze znajdujące się w obszarze oddziaływania obiektu również służą do pobytu osób, gdyż wykorzystywane są jako sezonowe kwatery dla turystów. Konieczność ochrony tych sposobów korzystania z istniejących już zabudowań wynika z turystycznego charakteru wsi S. i przekwalifikowania gospodarstw rolnych na agroturystyczne. Niezależnie od tego, rozważenie przez organy udziału rodziny P. w postępowaniu jest w pełni zasadne, gdyż zaskarżona decyzja dotyczy nie tylko bazy, ale i linii energetycznej, która ma być przyłączona do urządzeń zakładu energetycznego znajdujących się na należącej do nich działce nr [...]. Wiąże się to z wykopami i instalacją trakcji na działce osób, które dotąd nie brały udziału w postępowaniu. Ponadto, najbliższy budynek usytuowany na działce nr [...] używany przez rodzinę P. dzieli od bazy odległość zaledwie 10 m. Pełnomocnik uczestnika wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a .) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiona przez należycie umocowanego pełnomocnika skarżącego w rozumieniu art. 175 § 1 p.p.s.a .
W skardze kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U . z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) poprzez stwierdzenie, iż organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń odnośnie katalogu stron w sprawie pozwolenia na budowę. Sąd pierwszej instancji w zawartych w uzasadnieniu motywach wyroku trafnie ocenił, że zakres podmiotów posiadających interes prawny w załatwieniu sprawy wyznaczony był przez obszar oddziaływania obiektu. Ustalenie obszaru oddziaływania obiektu pozwalającego wskazać strony postępowania wymaga precyzyjnego określenia granic obszaru uregulowanego w art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane. Przez obszar taki rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Nie jest kwestią sporną, że owe odrębne przepisy wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu wskutek lokalizacji stacji telefonii cyfrowej zawarte są w art. 46 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U . z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.); wymagają one wydania decyzji uzgadniającej uwarunkowania środowiskowe w oparciu o raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił uwagę, że pożądane wyznaczenie granic oddziaływania obiektu możliwe jest tylko w oparciu o rozwiązania wymagane przepisami z zakresu ochrony środowiska, odzwierciedlone w decyzji w przedmiocie uzgodnienia rozwiązań środowiskowych oraz w stanowiącym podstawę jej wydania raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nie zasługuje na aprobatę zaprezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, że organy wywiązały się w obowiązku wyznaczenia obszaru, na jaki oddziaływać będzie stacja poprzez emisję szkodliwego dla człowieka i środowiska promieniowania elektromagnetycznego. Dokonanie ustaleń w tym zakresie wymagało uprzedniego jednoznacznego zbadania następujących elementów: 1) natężenia promieniowania szkodliwego; 2) odległości, w jakiej promieniowanie to oddziałuje; 3) kierunków emisji fal elektromagnetycznych, a także 4) liczby i oznaczenia działek, do których promieniowanie może docierać. Dopiero jednoznaczne ustalenie wszystkich tych wyznaczników pozwalało na wskazanie stron postępowania, które w stosunku do tych działek są, określonymi w art. 28 ust. 2 ustawy – Prawa budowlanego właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub zarządcami nieruchomości. Wszystkie te istotne dla wyniku sprawy okoliczności przekładające się na prawidłowość ustalenia katalogu osób posiadających przymiot strony, organy obowiązane były nie tylko wykazać zgromadzonymi dowodami, ale także dowody te rozpatrzyć i wyniki ich oceny przekonująco uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a . Niewywiązanie się z tych podstawowych obowiązków organu doprowadziło do naruszenia art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a . W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy ograniczył się tylko do przytoczenia niewielkiego fragmentu raportu stanowiącego załącznik do decyzji (tom C/5 akt administracyjnych) stwierdzając, że zagrożenie dla ludzi mogą wywoływać pola o natężeniu 0,1 W /m2 oraz że pola tego rodzaju, projektowana stacja będzie emitować na odległość 29 m w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności, w wąskich kątach bryłowych ok. 1°. Organ pierwszej instancji ograniczył uzasadnienie swojej decyzji do lakonicznego opisu przebiegu postępowania, natomiast ustalając w rozdzielniku osoby, którym decyzja podlega doręczeniu posłużył się enigmatycznym zwrotem "do wiadomości: strony postępowania znajdujące się
w oddziaływaniu obiektu". Decyzji tej nie opatrzono w żaden załącznik, który imiennie wskazywałby adresatów decyzji "znajdujących się w oddziaływaniu obiektu". Samo przytoczenie parametrów technicznych stacji bazowej nie zastępuje wymaganej od organu oceny w zakresie ustalenia: konkretnych działek gruntu, do których promieniowanie dociera, konkretnych właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców tych nieruchomości,
a przede wszystkim przyjętej metody wyznaczenia zasięgu oddziaływań, które mogą
w związku z budową i działaniem stacji wpływać na poszczególne działki.
Emitowane przez stację telefonii cyfrowej promieniowanie elektromagnetyczne
o wartości przekraczającej 0,1 W /m2 wywołuje w organizmach ludzkich zmiany, które
z upływem czasu mogą skutkować zakłóceniami pracy układu nerwowego i układu krążenia (pkt 3.1 raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, s. 5). Wzmożona ochrona przed promieniowaniem została przez biegłego z zakresu projektów radiokomunikacyjnych zakwalifikowana jako "konieczna" oraz wymagająca "separacji przestrzennej miejsc przebywania człowieka". Dostrzeżono ponadto, że absorpcja pół elektromagnetycznych dotyczy nie tylko człowieka, ale obejmuje także: faunę, florę, glebę, wodę i powietrze. Zaznaczono również, że współczesna wiedza nie daje wystarczających informacji o zakresie szkodliwych zmian w organizmach ludzkich, zwierzęcych i roślinnych, powstających wskutek poddania ich długotrwałemu działaniu pola elektromagnetycznego (pkt 3.6 raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, s. 7). Tak określony stopień szkodliwości inwestycji wymagał od organów szczególnej dbałości o należyte ustalenie podmiotów, których interesy prawne mogłyby doznać naruszenia.
Warto zwrócić także uwagę na inne oddziaływania i skutki instalacji stacji, które
– niezależnie od zagrożeń elektromagnetycznych – mogą kształtować krąg osób mających interes prawny w wyniku sprawy w przedmiocie pozwolenia na budowę. Stacja nie została wyposażona w niezależne połączenie z linią energetyczną, co wymaga wykonania przyłącza kablowego o długości 60 m (tom C/1 akt administracyjnych; pkt 3.1 i 4.6 projektu zagospodarowania terenu, s. 4 i 7). Jak zasadnie podniósł pełnomocnik uczestnika postępowania w odpowiedzi na skargę kasacyjną, tworzy to potrzebę rozważenia, czy stronami postępowania nie będą właściciele działki nr [...], tj. B., C. i M. P. skoro na ich nieruchomości będą musiały być prowadzone wykopy i prace montażowe związane z uruchomieniem bazy (k. nr 95 akt sądowych pierwszej instancji). Warto mieć na uwadze także i to, że stacja będzie emitowała fale akustyczne na skutek działających przy niej wentylatorów wchodzących w skład klimatyzatora (tom C/5 akt administracyjnych, pkt 3.8 raportu oddziaływania na środowisko, s. 8), co będzie wymagało ustalenia natężenia dźwięku i działek, do których hałas może docierać, niezależnie od zasięgu fal elektromagnetycznych.
Nie jest także pozbawiony znaczenia argument wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż organ nie ustalił do kogo należy działka nr [...], na którą obiekt będzie oddziaływał. Błędnie twierdzi pełnomocnik uczestnika, że skoro działka ta jest gruntem leśnym to można założyć, że należy do Nadleśnictwa S. Akta administracyjne nie zawierają żadnego dowodu stwierdzającego tytuł prawy do tej działki, co również wymaga bezspornego wyjaśnienia w granicach postępowania administracyjnego. Nie można podzielić twierdzenia pełnomocnika uczestnika postępowania, iż gdyby inne osoby niż dotychczasowi uczestnicy były stronami, to zgłosiłyby one swój udział w postępowaniu zakończonym decyzją uzgadniającą uwarunkowania środowiskowe. Postępowanie zakończone decyzją uzgadniającą uwarunkowania środowiskowe (tom C/1 akt administracyjnych; k. bez numeru) oraz decyzja w sprawie pozwolenia na budowę (k. nr 1 akt administracyjnych), jak prawidłowo dostrzegł Sąd pierwszej instancji, to decyzje kończące dwa autonomiczne postępowania. Ocena legalności decyzji o pozwoleniu na budowę nie może polegać na ustaleniach co do adresatów decyzji uzgadniającej. Błędna jest teza pełnomocnika uczestnika postępowania, że w rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić art. 46 – Prawa ochrony środowiska w brzemieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U . Nr 113, poz. 954 ze zm.). Nowelizacja ta weszła w życie 28 lipca 2005 r., zaś decyzje organów obydwu instancji (odpowiednio z dnia [...] i [...]) wydane zostały już w nowym stanie prawnym, na który prawidłowo powołał się Sąd pierwszej instancji, podkreślając odrębność postępowań w sprawach: uzgodnień środowiskowych i pozwolenia na budowę. Okoliczność, że w drodze wyjątku samą decyzję uzgadniającą wydano na podstawie przepisów sprzed zmiany stanu prawnego, stosownie do art. 19 ust. 1 cyt. ustawy nowelizującej, nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę z obowiązku uwzględniania stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania.
Skoro orzekające w sprawie organy zaniechały szczegółowego ustalenia granic oddziaływania obiektu, wynikających z przepisów o ochronie środowiska, a od ustalenia takich granic przepis art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane uzależnia krąg osób biorących udział w postępowaniu, Sąd pierwszej instancji władny był w granicach swej kognicji orzec o uchyleniu decyzji obydwu instancji. Z tych również względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd art. 28 ust. 2 – Prawa budowlanego.
Zobowiązując organy do jednoznacznego ustalenia granic obszaru oddziaływania obiektu Sąd w sposób przekonywujący i uzasadniony jurydycznie wskazał organom orzekającym w sprawie do ustalenia wszystkich niezbędnych okoliczności faktycznych oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego. Nie można podzielić stanowiska pełnomocnika uczestnika, że już samo zgromadzenie dowodów niezbędnych do załatwienia sprawy jest dostateczne dla pozostawienia w obrocie prawnym decyzji. Sąd pierwszej instancji poprawnie wywiódł, iż etap postępowania sądowego nie jest właściwy do dokonywania ustaleń faktycznych i oceny zebranych dowodów. Ocena dowodów i wiążące ustalenie faktów stanowiących podstawę do wskazania kręgu stron postępowania administracyjnego należy wyłącznie do organów administracji publicznej rozstrzygających konkretną sprawę. Naruszenie przez organy przepisów postępowania, o ile mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a . skutkuje uchyleniem decyzji przez sąd administracyjny. Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 7 i art. 77 k.p.a . jest chybiony.
Przedmiotem ustaleń pominiętych przez organy były granice obszaru objętego oddziaływaniem projektowanego obiektu. Zaniedbania organów w dokładnym ustaleniu granic tegoż obszaru uniemożliwiły jednoznaczne wskazanie stron postępowania,
tj. wszystkich właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości, których oddziaływania obiektu mogłyby dotyczyć, stosownie do art. 28 ust. 2 – Prawa budowlanego. Zgodzić się należy z poglądem Sądu pierwszej instancji, iż wadliwie przeprowadzone postępowanie administracyjne doprowadzić mogło do pominięcia osób, których interes prawny wymagał ochrony poprzez zapewnienie im udziału w postępowaniu. Oznacza to, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a . jest również nietrafny.
Z wyłożonych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie
art. 184 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a ., wobec nieustalenia żadnego z przypadków określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a . orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI