II OSK 1768/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-09
NSAnieruchomościWysokansa
planowanie przestrzenneprawo budowlaneprawo własnościkompetencje gminyład przestrzennyzabudowa mieszkaniowalokale mieszkalneuchwałaskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Gminy Piaseczno, potwierdzając, że ograniczenie liczby lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w planie miejscowym stanowi przekroczenie władztwa planistycznego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Piaseczno od wyroku WSA, który stwierdził nieważność części uchwały zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. WSA uznał, że ograniczenie do jednego lokalu mieszkalnego w budynku jednorodzinnym w planie miejscowym stanowi przekroczenie kompetencji gminy i narusza prawo własności. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że gmina nie ma uprawnień do ograniczania liczby lokali w budynkach jednorodzinnych w planie miejscowym, gdyż jest to sprzeczne z definicją zawartą w Prawie budowlanym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Piaseczno od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który częściowo uwzględnił skargę V. sp. z o.o. na uchwałę Rady Miejskiej w Piasecznie zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. WSA stwierdził nieważność § 1 pkt 25 uchwały w zakresie, w jakim nadawał on nowe brzmienie § 22 ust. 2 pkt 4 uchwały z 2006 r., ograniczając możliwość realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej do jednego lokalu mieszkalnego na działce. Sąd pierwszej instancji uznał, że takie ograniczenie stanowi przekroczenie władztwa planistycznego gminy i narusza prawo własności. Gmina Piaseczno wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (niedostateczne uzasadnienie) oraz art. 3 § 2 pkt 5 w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. (nieprawidłowe stwierdzenie nieważności uchwały). Gmina argumentowała, że ograniczenie to było uzasadnione względami racjonalności, optymalizacji zabudowy i ładu przestrzennego, a także wynikało z żądań lokalnej społeczności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. NSA potwierdził, że uzasadnienie WSA było wystarczające i że Sąd prawidłowo stwierdził nieważność części uchwały. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dają gminie kompetencji do ograniczania liczby lokali mieszkalnych w budynkach jednorodzinnych w planie miejscowym, co jest sprzeczne z definicją zawartą w Prawie budowlanym. Argumenty gminy dotyczące racjonalności i żądań społeczności nie mogły usprawiedliwić rozwiązań sprzecznych z prawem. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od Gminy na rzecz V. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ gminy nie posiada kompetencji do ograniczania liczby lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w planie miejscowym, gdyż jest to sprzeczne z definicją zawartą w Prawie budowlanym i stanowi przekroczenie władztwa planistycznego.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dają gminie uprawnienia do decydowania o intensywności zabudowy przez ograniczanie liczby lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych. Taka ingerencja narusza prawo własności i jest sprzeczna z definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartą w Prawie budowlanym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały w części naruszającej zasady sporządzania planu miejscowego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1, 2, 6, 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie przez niezastosowanie przepisów przy wydawaniu uchwały, w części dotyczącej ograniczenia zabudowy.

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1 oraz ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie przez pominięcie, nieuwzględnienie prawa właściciela do zagospodarowania terenu zgodnie z prawem budowlanym.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1, 2, 6, 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Brak kompetencji organów gminy do ustalania liczby lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w planie miejscowym.

u.p.z.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie przez zignorowanie istniejącej zabudowy i jej charakteru.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Naruszenie prawa własności przez nadmierną ingerencję w możliwość zagospodarowania nieruchomości.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie prawa własności.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie przez ingerencję w prawo własności bez wykazania rzeczywistej potrzeby.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 2a

Ustawa – Prawo budowlane

Naruszenie przez ustalenie ograniczeń sprzecznych z definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut niedostatecznego uzasadnienia wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut nieprawidłowego stwierdzenia nieważności uchwały.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut nieprawidłowego stwierdzenia nieważności uchwały.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie liczby lokali mieszkalnych w budynku jednorodzinnym w planie miejscowym stanowi przekroczenie władztwa planistycznego gminy. Gmina nie ma kompetencji do ograniczania liczby lokali w budynkach jednorodzinnych w planie miejscowym, gdyż jest to sprzeczne z definicją zawartą w Prawie budowlanym. Takie ograniczenie narusza prawo własności i zasady sporządzania planu miejscowego.

Odrzucone argumenty

Uzasadnienie wyroku WSA było niedostateczne. WSA nieprawidłowo stwierdził nieważność części uchwały. Ograniczenie liczby lokali było uzasadnione względami racjonalności, optymalizacji zabudowy i ładu przestrzennego oraz żądaniami lokalnej społeczności.

Godne uwagi sformułowania

przekroczenie władztwa planistycznego naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego nie mieści się określenie liczby lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym nie można zarazem ograniczać tej formy zabudowy, wbrew definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego przyjętej w akcie prawa wyższego rzędu, jakim jest Prawo budowlane żądania lokalnej społeczności, nie mogą usprawiedliwiać rozwiązań pozostających w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Grzegorz Rząsa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku kompetencji gmin do ograniczania liczby lokali w budynkach jednorodzinnych w planach miejscowych oraz interpretacja granic władztwa planistycznego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie ograniczeń liczby lokali w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w planach miejscowych. Nie dotyczy innych form ograniczeń zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla deweloperów i właścicieli nieruchomości, pokazując granice ingerencji władz lokalnych w prawo własności poprzez plany zagospodarowania przestrzennego.

Gmina nie może ograniczać liczby mieszkań w domach jednorodzinnych – kluczowy wyrok NSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1768/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 87/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-04-26
Skarżony organ
Rada Miasta~Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy Piaseczno od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 87/23 w sprawie ze skargi V. sp. z o. o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia [...] 2022 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Gminy Piaseczno na rzecz V. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 87/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia [...] 2022 r., nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdził nieważność § 1 pkt. 25 zaskarżonej uchwały w zakresie w jakim nadaje brzmienie § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia [...] 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi B. (pkt I) i oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt II) oraz zasądził od Miasta Piaseczna na rzecz V. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
V. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła wskazaną wyżej uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Rady Miejskiej w Piasecznie.
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:
– art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 6, 7 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503 z poźn. zm., dalej: "u.p.z.p.") w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.) oraz art. 64 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja RP") – polegające na niezastosowaniu ww. przepisów przy wydawaniu skarżonej uchwały, w części, to jest w zakresie "25) w § 22 ust. 2 pkt 4 otrzymuje brzmienie: "4) dopuszcza się realizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w formie szeregowej, bez możliwości realizacji wolnostojących budynków usługowych i gospodarczych, na terenach położonych poza granicami Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu – z zastrzeżeniem, że: a) na jednej działce budowlanej może być zrealizowany jeden budynek mieszkalny z jednym lokalem mieszkalnym, b) w jednym ciągu zabudowy szeregowej można sytuować nie więcej niż sześć segmentów, c) łączna szerokość elewacji frontowej jednego ciągu zabudowy szeregowej będzie nie większa niż 60 m". Prawo zabudowy działek objętych KW nr [...] oraz [...] (aktualne nr ewid. [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] B., w jednostce ewidencyjnej [...] P. – obszar wiejski, natomiast działka [...] oraz [...] stanowią działkę drogową) zostało radykalnie ograniczone. Skarżąca wskazuje na brak uwzględnienia w planie miejscowym wymagań dotyczących zachowania ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i urbanistycznych, jak również walorów ekonomicznych przestrzeni oraz prawa własności. Rada Miejska w Piasecznie naruszyła interes prawny skarżącej spółki przez wyeliminowanie dotychczasowej możliwości zagospodarowania należącej do niej nieruchomości, w szczególności przez nieracjonalne i niezgodne z podstawowymi wymogami kształtowania ładu przestrzennego oraz prawa budowlanego, ograniczenie do zabudowy działek jedynie domami jednorodzinnymi jedno-lokalowymi. Zdaniem skarżącej działania Gminy podejmowane w niniejszej sprawie stanowią przejaw przekroczenia władztwa planistycznego przez organ Gminy stanowiącego ingerencję w prawo własności;
– art. 1 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 2 pkt. 17 u.p.z.p. – polegające na niezastosowaniu ww. przepisu, które doprowadziło do nadużycia władztwa planistycznego przez organ uchwalający plan miejscowy przez ustalenie w odniesieniu do działek o aktualnych nr ewid. [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] B. (natomiast działki [...] oraz [...] stanowią działkę drogową), to jest zabudowy przedmiotowych działek domami jednorodzinnymi jedno-lokalowymi, pomimo że zgodnie z przepisami prawa budowlanego dom jednorodzinny może być domem dwu-lokalowym, a wprowadzone ograniczenie jest sprzeczne z art. 3 pkt. 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm., dalej: "Prawo budowlane");
– art. 16 ust. 1 u.p.z.p. przez zignorowanie istniejącej zabudowy na terenie wsi B., jej charakteru i dotychczasowego przeznaczenia, to jest możliwości zabudowy nieruchomości budynkami jednorodzinnymi dwu-lokalowymi w zabudowie szeregowej;
– art. 6 ust. 1 oraz ust. 2 u.p.z.p. przez jego pominięcie, to jest nieuwzględnienie przy uchwalaniu skarżonego planu miejscowego, iż każdy właściciel nieruchomości ma prawo do zagospodarowania terenu, a w szczególności do jego zabudowy zgodnej z przepisami prawa budowlanego. Dopuszcza się możliwość ingerencji w konstytucyjne prawa jednostki jedynie w sytuacji, w której występuje funkcjonalny związek ograniczenia praw jednostki z realizacją wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wartości (bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochrona środowiska, zdrowia i moralności publicznej, wolności i praw innych osób). Przy ograniczeniu prawa własności należy każdorazowo zbadać, czy wymóg stwierdzenia rzeczywistej potrzeby dokonania ingerencji w danym stanie faktycznym w zakres prawa bądź wolności jednostki (konieczności). W niniejszej sprawie żaden z tych warunków nie został spełniony.
Na podstawie tych zarzutów, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działek wpisanych do KW pod nr [...] oraz [...], w zakresie w jakim uchwała ta ogranicza prawo zabudowy wskazanych działek jedynie domami jednorodzinnymi jedno-lokalowymi, tj. co do § 1 ust. 25, który stanowi: "25) w § 22 ust. 2 pkt 4 otrzymuje brzmienie: "4) dopuszcza się realizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w formie szeregowej, bez możliwości realizacji wolnostojących budynków usługowych i gospodarczych, na terenach położonych poza granicami Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu – z zastrzeżeniem, że: a) na jednej działce budowlanej może być zrealizowany jeden budynek mieszkalny z jednym lokalem mieszkalnym, b) w jednym ciągu zabudowy szeregowej można sytuować nie więcej niż sześć segmentów, c) łączna szerokość elewacji frontowej jednego ciągu zabudowy szeregowej będzie nie większa niż 60 m". W skardze wskazano, że powyższe żądanie obejmuje część tekstową i graficzną skarżonej uchwały. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że jest właścicielem działek o nr ewid.: [...], [...], [...], [...] oraz działek o nr [...] i [...] stanowiących działkę drogową w obrębie [...] B., w jednostce ewid. [...] P.-obszar wiejski.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Piasecznie wniosła o jej oddalenie w całości. Organ planistyczny wyjaśnił, że zmiana planu wywołana była wnioskami mieszkańców wsi B., którzy z niepokojem obserwowali wzrastającą intensywność zabudowy wsi. W ich odczuciu powstająca zabudowa szeregowa z budynkami o dwóch lokalach mieszkalnych prowadzi do nadmiernego zagęszczenia zabudowy, niespotykanego dotąd we wsi B.
Następnie organ wskazał, że w trakcie prac nad projektem zmiany planu wykonano analizę finansową wartości nieruchomości, w zależności od tego czy na danej działce dopuszczono zabudowę szeregową czy też nie.
Organ planistyczny wyjaśnił ponadto, że w procedurze sporządzania planu zapewniono udział społeczeństwa.
Zdaniem organu, przy uchwalaniu zmiany planu miejscowego nie doszło do przekroczenia władztwa planistycznego przez naruszenie definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartej w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. Organ stwierdził, że skoro w planie miejscowym rada miejska dokonuje przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wskazując jej typ (wolnostojąca, bliźniacza, szeregowa, grupowa), a ograniczenia w tym zakresie nie stanowią naruszenia prawa, w tym przywołanej definicji zawartej w prawie budowlanym, to również przez analogię rada miejska jest uprawniona do ustalenia liczby lokali mieszkalnych możliwych do realizacji w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w granicy wyznaczonej ustawą, gdyż w prawie budowlanym jest mowa o "nie więcej niż dwóch lokalach mieszkalnych". Zatem Rada Miejska w Piasecznie dokonując ustalenia zawartego w § 1 pkt 25 skarżonej uchwały nie naruszyła przywołanej definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Dodatkową argumentację organ przedstawił w piśmie z 21 kwietnia 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga w części zasługuje na uwzględnienie.
Sąd w znacznej części podzielił zarzuty skarżącej, uznając że organ uchwalając nowe brzmienie planu miejscowego w zakresie przyjętej treści § 22 ust. 2 pkt 4, dopuścił się przekroczenia władztwa planistycznego przez nieproporcjonalną ingerencję w prawo własności spółki, a przy tym naruszył przepisy Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu doszło do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego w zakresie jego uregulowań przyjętych w § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a. Naruszenie to ma charakter istotny, gdyż jest następstwem wykroczenia poza zakres ustawowo przyznanych kompetencji, a tym samym przekroczenia przyznanego gminie władztwa planistycznego.
Według Sądu rację ma strona skarżąca twierdząc, że z art. 15 u.p.z.p., określającego ramy przedmiotowe treści uchwały, nie wynika upoważnienie do ustalenia przez gminę liczby lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, a zwłaszcza ustanowienie ograniczenia polegającego na ustaleniu, że budynek taki może składać się z jednego lokalu mieszkalnego. W ramach art. 15 ust. 2 u.p.z.p nie mieści się określenie liczby lokali w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, wielorodzinnym czy użytkowym. Kwestia związana z liczbą lokali we wnętrzu dopuszczonej do realizacji zabudowy nie wiąże się ani z zasadami zagospodarowania terenu, ani z zasadami ochrony i kształtowania ładu przestrzennego.
Sąd w pełni podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie, że ogólna właściwość organów gminy w zakresie władztwa planistycznego nie daje podstaw do ustanawiania takich postanowień planu miejscowego, które ograniczać będą wykonywanie prawa własności nieruchomości objętych tym planem przez ograniczenie liczby lokali mieszkalnych w odniesieniu do zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Przepisy prawa nie dają gminie uprawnienia do decydowania o intensywności zabudowy przez ograniczanie liczby lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, tym bardziej, że definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest jednoznaczna i wprost wynika z Prawa budowlanego.
W konsekwencji dokonane zaskarżoną uchwałą ustalenia co do liczby lokali mieszkalnych i usługowych w zabudowie jednorodzinnej, w zakresie w jakim to dotyczy nieruchomości będącej własnością skarżącej, stanowią naruszenie przepisów odnoszących się do treści planu miejscowego, co w myśl art. 28 ust. 1 u.p.z.p. warunkuje stwierdzenie nieważności uchwały w oznaczonej części.
Sąd uznając, że wyeliminowanie z obrotu prawnego § 1 pkt 25 zaskarżonej uchwały w zakresie w jakim nadaje on brzmienie § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia [...] 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi B., jako niezgodnego z regulacjami rangi ustawowej, nie wpływa na funkcjonowanie pozostałych unormowań planu miejscowego, oddalił skargę w zakresie, w jakim skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności całego § 1 pkt 25, obejmującego "część tekstową i graficzną skarżonej uchwały".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina Piaseczno – Rada Miejska w Piasecznie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w części, w zakresie punktu I i III.
Wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne uzasadnienie wyroku, przejawiające się w niewskazaniu i niewyjaśnieniu w nim motywów, dla których Sąd I instancji stwierdził nieważność w całości brzmienia § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia [...] 2006 r., w tym w zakresie ograniczenia, zgodnie z którym "na jednej działce budowlanej może być zrealizowany jeden budynek mieszkalny", w sytuacji gdy rozwiązanie to nie stanowiło naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu i zagospodarowania przestrzennego;
2. naruszenie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1, 2, 6, 9 u.p.z.p., polegające na uwzględnieniu w części skargi V. sp. z o.o. na ww. uchwałę i w konsekwencji stwierdzenie nieważności jej § 1 pkt 25 w zakresie w jakim nadaje brzmienie § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Piasecznie z dnia [...] 2006 r. w zakresie rozwiązania planistycznego polegającego na wskazaniu, że "na jednej działce budowlanej może być zrealizowany jeden budynek mieszkalny", w sytuacji gdy rozwiązanie to nie stanowiło naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
3. naruszenie art. 3 § 2 pkt 5 w zw. z art. 147 § 1 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1, 2, 6, 9 u.p.z.p., wyrażające się w częściowym uwzględnieniu skargi ww. uchwałę i w konsekwencji nieprawidłowym stwierdzeniu jej nieważności w części dot. brzmienia § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a, co było wynikiem błędnego ustalenia jakoby organ naruszył wymagania ładu przestrzennego, przekroczył granice władztwa planistycznego poprzez wprowadzenie na mocy zakwestionowanego przepisu ograniczeń w zabudowie do jednego budynku na działce budowlanej, w sytuacji gdy ograniczenie to podyktowane było względami racjonalności, optymalizacji i intensywności zabudowy wsi B., ładu przestrzennego, a także wynikały z żądań i uwag lokalnej społeczności, udokumentowanych w toku postępowania.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz Gminy Piaseczno zwrotu poniesionych niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną V. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zakwestionowała zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Za niezasadny należało uznać zarzut "niedostatecznego" uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegający na niewskazaniu i niewyjaśnieniu motywów, dla których Sąd I instancji stwierdził nieważność w całości brzmienia § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a uchwały.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a.: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania." Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy konieczne dla oceny kontrolowanej uchwały, a zatem zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zaś skutecznie zwalczać przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy lub dokonanej wykładni prawa materialnego.
Wprowadzone w § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a ograniczenie polegające na realizacji na jednej działce budowlanej jednego budynku mieszkalnego z jednym lokalem, stanowi przyjęte przez Radę ustalenie planistyczne, w celu rekonstrukcji normy prawnej o ściśle określonej treści limitującej prawo do zabudowy, które w ocenie Sądu I Instancji w sposób istotny narusza zasady sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. i z tego też względu powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Stwierdzenie przez Sąd I instancji nieważności § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a, jedynie w części zawierającej zwrot "z jednym lokalem mieszkalnym" doprowadziłoby do powstania nowej normy prawnej wynikającej z tego przepisu. Miałoby więc charakter prawotwórczy, a więc wykraczający poza zakres sądowej kontroli aktów prawa miejscowego.
Jak z powyższego wynika, braku wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, stwierdzenia nieważności całego § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a uchwały, nie można poczytywać jako naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku pozostałe dwa zarzuty naruszenia art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1, 2, 6, 9 u.p.z.p.
W przepisach art. 15 ust. 2 u.p.z.p., przywołanych w tych zarzutach, jak i w pozostałych uregulowaniach tej ustawy próżno poszukiwać kompetencji organów gminy do ograniczania w planie miejscowym liczby lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w ramach zasad kształtowania zabudowy (tak też w wyroku NSA z 19.11.2019 r., II OSK 2631/18, LEX nr 2778035). Jeżeli organ planistyczny przeznacza dany teren pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, to nie może zarazem ograniczać tej formy zabudowy, wbrew definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego przyjętej w akcie prawa wyższego rzędu, jakim jest Prawo budowlane (por. wyroki NSA z 6.12.2023 r., II OSK 1651/22, LEX nr 3655779 oraz z 30.07.2024 r., II OSK 1689/23, LEX nr 3752986).
Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, ustalenia przyjęte w § 22 ust. 2 pkt 4 lit. a uchwały stanowią istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, przez które należy rozumieć między innymi naruszenie przepisów prawa materialnego wyznaczających granice władztwa planistycznego, odnoszących się do merytorycznych ustaleń planu. Dotyczą zatem zawartości planu w jego częściach tekstowej bądź graficznej (podobnie w wyroku NSA z 13.06.2023 r., II OSK 1956/20, LEX nr 3593708).
Podnoszone przez skarżącą kasacyjnie argumenty uzasadniające wprowadzenie zakwestionowanych w zaskarżonym wyroku ustaleń planu miejscowego między innymi względami racjonalności, optymalizacji i intensywności zabudowy, ładu przestrzennego, czy też żądaniami lokalnej społeczności, nie mogą usprawiedliwiać rozwiązań pozostających w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI